<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="de">
	<id>https://archiv0.vobs.at/api.php?action=feedcontributions&amp;feedformat=atom&amp;user=Carina</id>
	<title>Matura Wiki - Benutzerbeiträge [de]</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://archiv0.vobs.at/api.php?action=feedcontributions&amp;feedformat=atom&amp;user=Carina"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Spezial:Beitr%C3%A4ge/Carina"/>
	<updated>2026-05-16T09:43:27Z</updated>
	<subtitle>Benutzerbeiträge</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.35.14</generator>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=6030</id>
		<title>Matrizen</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=6030"/>
		<updated>2018-03-06T09:28:06Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;Die Matrizenrechnung ist ein nützliches Werkzeug, um ein Gleichungssystem mit vielen linearen Gleichungen zu lösen oder auch um Tabellen übersichtlich darzustellen, also um lineare Zusammenhänge zwischen mehreren Größen herzustellen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Einführung=&lt;br /&gt;
==Einführung==&lt;br /&gt;
Will man ein lineares Gleichungssystem lösen, kann das mit den bereits bekannten Verfahren wie Additions-, Gleichsetzungs- oder dem Substitutionsverfahren geschehen, doch wird das bei einem großen Gleichungssystem schnell unübersichtlich und mühsam. Daher wird eine neue Schreibweise eingeführt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Das Gleichungssytem&lt;br /&gt;
\begin{align}&lt;br /&gt;
a_{11} x_1 + a_{12} x_2 + a_{13} x_3 &amp;amp;= y_1 \\&lt;br /&gt;
a_{21} x_1 + a_{22} x_2 + a_{23} x_3 &amp;amp;= y_2 \\&lt;br /&gt;
\end{align}&lt;br /&gt;
bei dem $x_1 , x_2, x_3$ gesucht sind, kann auch in Matrixschreibweise geschrieben werden:&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13} \\&lt;br /&gt;
a_{21}&amp;amp;a_{22}&amp;amp;a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_1 \\ x_2 \\ x_3&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
y_1 \\ y_2&lt;br /&gt;
\end{pmatrix},$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
wobei die Matrizenmultiplikation weiter unten erklärt wird.&lt;br /&gt;
Man nennt&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ eine $2\times3$ Matrix, sie besteht aus 2 [[Zeilen]] und 3 [[Spalten]],&lt;br /&gt;
$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_1 \\ x_2 \\ x_3&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ nennt man eine $3 \times 1$ Matrix und $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
y_1 \\ y_2&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ eine $2 \times 1$ Matrix.&lt;br /&gt;
Der erste Index gibt dabei an in der welcher Zeile und der zweite Index in welcher Spalte sich die Zahl befindet. Hier bilden zum Beispiel $a_{11}$, $ a_{12}$ und $ a_{13}$ die erste Zeile, $a_{21}$, $ a_{22}$ und $ a_{23} $ die zweite Zeile. $a_{11}$ und $ a_{21}$ bilden die erste Spalte, $a_{12}$ und $a_{22}$ die zweite Spalte und $ a_{13}$ und $ a_{23}$ und die dritte Spalte&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Mit $A:=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ , $\vec{x} =\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_1 \\ x_2 \\ x_3&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ und $\vec{y}=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
y_1 \\ y_2&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ kann man das Gleichungssystem sehr kompakt als&lt;br /&gt;
$A \cdot \vec{x}= \vec{y}$ schreiben. Das Lösen des Gleichungssystems erfolgt dann über [http://snvbrwvobs2.snv.at/matura.wiki/index.php/Äquivalenzumformungen Äquivalenzumformen] von $(A|\vec{y})$, d.h. der Matrix&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$\left( \begin{array}{ccc}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp;a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp;a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{array} \right| \left. \begin{array}{c} y_1 \\y_2 \end{array}\right)$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Beispiel: $a_{11}=3 \qquad a_{12}=6 \qquad a_{13}=2 \qquad a_{21}=7 \qquad a_{22}=8 \qquad a_{23}=1$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
  A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 6 &amp;amp;2\\7 &amp;amp; 8 &amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Gib die erste Zeile der Matrix $\quad F= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 12 &amp;amp;17 \\&lt;br /&gt;
3,9 &amp;amp; 5 &amp;amp; 84,7 \\&lt;br /&gt;
4,5 &amp;amp;63 &amp;amp; 9,6\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ und die 3. Spalte der Matrix $F$ an!&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  1.Zeile $\left( 8 \quad 12 \quad 17  \right) $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3.Spalte $\left(\begin{array}{c} 17 \\ 84,7 \\ 9,6 \end{array}\right)$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=  $m \times n$ Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \quad \in \mathbb{R}^{m \times n}  \qquad \forall m,n \in \mathbb{N}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die  $m\times n$ Matrix hat $m$ Zeilen und $n$ Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1=Eine [[quadratische Matrix|quadratische Matrix]] hat die gleiche Anzahl an Zeilen und Spalten, also $m=n$. Damit ein Gleichungssystem eine eindeutige Lösung haben kann, muss die Matrix $A$ quadratisch sein, das heißt gleich viele Gleichungen wie Unbekannte haben.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Nullmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Nullmatrix|Nullmatrix]] $0_n$  ist wie folgt definiert:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
0= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0  &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\vdots  &amp;amp;  &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0   &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \quad \in \mathbb{R}^{n \times n} \qquad \forall n \in \mathbb{N}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Es gilt $A + 0 =0+A =A$ und $ A \cdot 0 = 0 \cdot A=0$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Einheitsmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Einheitsmatrix|Einheitsmatrix]] $I_n$ hat nur in der [[Hauptdiagonale|Hauptdiagonale]] (von links oben nach rechts unten) Einsen stehen. Sonst befinden sich überall Nullen. Zudem ist sie eine quadratische Matrix.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
I_n= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \quad \in \mathbb{R}^{n \times n} \qquad \forall n \in \mathbb{N}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Einheitsmatrix wird benötigt, um ein lineares Gleichungssystem in Matrixform zu lösen und um die Inverse einer Matrix zu definieren, also $A \dot I= A$. Ist $B$ die Inverse zu $A$, dann $ A\cdot B = I =B \cdot A$.&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Gib die Einheitsmatrix im dreidimensionalen Raum an!&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $I_3= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Rechenregeln=&lt;br /&gt;
==Rechenregeln==&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Addition|Addition]] von Matrizen, werden die gleichen Komponenten miteinander addiert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sei die Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
und die Matrix&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11}	&amp;amp; b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
b_{21}	&amp;amp; b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
b_{m1} 	&amp;amp; b_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist &lt;br /&gt;
$A +B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11}	&amp;amp; a_{12}+  b_{12} +  &amp;amp; \dots	 +&amp;amp; a_{1n} +  b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21} + b_{21}	&amp;amp; a_{22} + b_{22} +   &amp;amp;\dots  +&amp;amp; a_{1n}+   b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1}+  b_{m1} 	&amp;amp;a_{m2} + b_{m2} &amp;amp; + \dots  +&amp;amp;  	 a_{mn} + b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der Addition müssen beide Matrizen dieselbe Dimension haben, das heißt dieselbe Anzahl von Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der $2\times 2$ Matrix schaut das wie folgt aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12} \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist $ \qquad \qquad \qquad A+ B =\begin{pmatrix}a_{11} &amp;amp; a_{12} \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}   +  \begin{pmatrix}  b_{11} &amp;amp; b_{12} \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} + b_{11} &amp;amp; a_{12} + b_{12} \\&lt;br /&gt;
a_{21} + b_{21} &amp;amp; a_{22} + b_{22} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Addiere die Matrizen $\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -4  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $ und &lt;br /&gt;
$\quad D= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $C +D=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
10 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= In der Firma $A$ wird 8 mal das Produkt 1 hergestellt, 5 mal Produkt 2, 12 mal Produkt 3 und 7 mal Produkt 4, in der Firma Firma $B$ wird 2 mal das Produkt 1 hergestellt, 1 mal Produkt 2, 3 mal Produkt 3 und 9 mal Produkt 4,&lt;br /&gt;
Firma $C$ wird 0 mal das Produkt 1 hergestellt, 17 mal Produkt 2, 3 mal Produkt 3 und 9 mal Produkt 4,&lt;br /&gt;
Firma $D$ wird 3 mal das Produkt 1 hergestellt, 4 mal Produkt 2, 2 mal Produkt 3 und 5 mal Produkt 4. &lt;br /&gt;
Wie viel wird insgesamt von den jeweiligen Produkten hergestellt?&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $A + B +C +D = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 7  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  + \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 1  \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 9  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} +&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 17  \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 9  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}+&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
13 &amp;amp; 27  \\&lt;br /&gt;
20 &amp;amp; 30  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$, es wird also insgesamt 13 mal das Produkt hergestellt, 27 mal Produkt 2, 20 mal Produkt 3 und 30 mal Produkt 4. }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Addiere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=NzpNGGME /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Subtrahiere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=UgJMsJm9 /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Multiplikation mit einem Skalar|Multiplikation mit einem Skalar]] $k$ (einer reellen Zahl), wird jede Komponente einzeln mit dem Skalar multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
k \cdot A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
k \cdot a_{11} &amp;amp; k \cdot a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{1n} \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{21} &amp;amp; k \cdot a_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{2n} \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{m1} &amp;amp;k \cdot a_{m2} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{mn} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Multipliziere die Matrix $\quad E= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 2  \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $  mit $3$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $3 \cdot E=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
21 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
27 &amp;amp; 0  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Multipliziere die Matrix mit dem Skalar und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=DpYwSR4m /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Transponierte Matrix&lt;br /&gt;
Bei einer [[transponierten Matrix|transponierten Matrix]] werden die Zeilen und Spalten miteinander vertauscht. Sei $A$ die ursprüngliche Matrix und $A^T$ die transponierte Matrix:&lt;br /&gt;
$A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  &amp;amp;a_{13}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{23}  \\&lt;br /&gt;
a_{31}  &amp;amp;a_{32}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$A^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{21}  &amp;amp;a_{31}  \\&lt;br /&gt;
a_{12}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{32}  \\&lt;br /&gt;
a_{13}  &amp;amp;a_{23}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Gib die transponierten Matrizen zu den Matrizen $B$ und $C$ an!&lt;br /&gt;
$\quad B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
654 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 4,7 &amp;amp;6 &amp;amp;9 &amp;amp;89  \\&lt;br /&gt;
8,3 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 7 &amp;amp; 3&amp;amp;1 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 2 &amp;amp; 0 &amp;amp; 7,9 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $\quad B^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 654  \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $   $\quad C^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 8,3 &amp;amp; 4\\&lt;br /&gt;
4,7 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 2\\&lt;br /&gt;
6 &amp;amp; 7&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
9&amp;amp; 3 &amp;amp; 7,9\\&lt;br /&gt;
89 &amp;amp; 1 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Matrizenmultiplikation&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zwei Matrizen werden nach der Regel: Zeile mal Spalte multipliziert.&lt;br /&gt;
Die [[Matrizenmultiplikation|Matrizenmultiplikation]] ist nicht kommutativ, das heißt: $A\cdot B \neq B \cdot A$.&lt;br /&gt;
Um $A \cdot B =C$ zu erhalten muss die Anzahl der Spalten von $A$ die selbe sein wie die Anzahl der Zeilen von $B$. Also wenn $A$ eine $m \times n$ Matrix ist und $B$ eine $n \times p$ Matrix, so sind $m$ und $p$ beliebig und $n$ muss bei $A$ und $B$ dieselbe Zahl sein. Außerdem ist dann $C$ eine $m \times p$ Matrix, sie hat also dieselbe Anzahl der Zeilen wie die Matrix $A$ und dieselbe Spaltenanzahl wie die Matrix $B$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sei die Matrix $A$ zum Beispiel eine $2 \times 3$ Matrix und $B$ eine $3 \times 4$ Matrix. Dann ist die Matrix $A \cdot B = C$ eine $2 \times 4$ Matrix.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wie erhält man nun die einzelnen Koeffizienten der Matrix $C$?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 \url{https://www.youtube.com/watch?v=iLgfkgscafQ}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Durchführung der Matrizenmultiplikation kann mit Hilfe der&lt;br /&gt;
Falk'schen Anordnung erfolgen:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 {| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br /&amp;gt;$ \begin{pmatrix} b_{11} &amp;amp; b_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{1q} \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
  b_{21} &amp;amp; b_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{2q} \\&lt;br /&gt;
   \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  b_{p1} &amp;amp; b_{p2} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{pq} \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $  &lt;br /&gt;
$ \begin{pmatrix} a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{1p} \\a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{2p} \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  a_{n1} &amp;amp; a_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{np}\\ \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
$ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{1q}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{2q}  \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  c_{n1} &amp;amp; c_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{nq} \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Es werden die Spalten von $B$ über die Zeilen von $A$ gelegt, die Komponenten paarweise multipliziert und dann die Ergebnisse addiert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 [[Datei:falkanordnung.png|400px|mini|Falk'sche Anordnung (Quelle: [http://www.texample.net/tikz/examples/matrix-multiplication/ texample])]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = a_{11} \cdot b_{11}+ a_{12} \cdot b_{21} + \dots + a_{1p} \cdot b_{p1} \\&lt;br /&gt;
c_{12} = a_{11} \cdot b_{12} + a_{12} \cdot b_{22} + \dots + a_{1p} \cdot b_{p2} \\&lt;br /&gt;
c_{1q} = a_{11} \cdot b_{1q} + a_{12} \cdot b_{2q} + \dots + a_{1p} \cdot b_{pq} \\&lt;br /&gt;
\vdots \\&lt;br /&gt;
c_{21} = a_{21} \cdot b_{11} + a_{22} \cdot b_{21} + \dots + a_{2p} \cdot b_{p1}\\&lt;br /&gt;
\vdots \\&lt;br /&gt;
c_{nq} = a_{n1} \cdot b_{1q} + a_{n2} \cdot b_{2q}+ \dots + a_{np} \cdot b_{pq}$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Konkret heißt das an einem Beispiel:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||&lt;br /&gt;
||$ \begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $   &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||$ \begin{pmatrix} 2 &amp;amp; 5 \\4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
||$ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp;  c_{13}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp;  c_{23}  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = 2 \cdot 8 + 5 \cdot 9 = 61\\&lt;br /&gt;
c_{12} = 2 \cdot 1 + 5 \cdot 0 =2\\&lt;br /&gt;
c_{13} = 2 \cdot 3 + 5 \cdot 5 =31\\&lt;br /&gt;
c_{21} = 4 \cdot 8 + 7 \cdot 9 =95\\&lt;br /&gt;
c_{22} = 4 \cdot 1 + 7 \cdot 0 =4\\&lt;br /&gt;
c_{23}= 4 \cdot 3 + 7 \cdot 5 =47$$&lt;br /&gt;
Also&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix} 2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} &lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix}   = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 61 &amp;amp; 2 &amp;amp;  31\\&lt;br /&gt;
 95 &amp;amp; 4 &amp;amp; 47  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Berechne $A \cdot B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
5 &amp;amp;  7 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; -1 &amp;amp; 4 \\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix} \cdot &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; -6 \\ &lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 2 \\ &lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 |2=  $C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
45+ 21+ 0&amp;amp; 35-42+ 2\\&lt;br /&gt;
72-3 +0 &amp;amp;56+ 6+ 8\\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
66&amp;amp;-5\\&lt;br /&gt;
69&amp;amp;70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Multipliziere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=aUjggvwq /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Gozinto-Graphen=&lt;br /&gt;
==Gozinto-Graphen==&lt;br /&gt;
Gonzinto-Graphen dienen der Veranschaulichung der Zusammenhänge zwischen Roh-, Zwischen- und Endprodukten. Die Knoten stellen dabei die Teile dar und die Pfeile oder auch gerichtete Kanten die Mengenbeziehungen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In der Abbildung des Gozintographen wird der Zusammenhang zwischen den Rohstoffen $R_1 , R_2$ und $R_3$ mit den Zwischenprodukten $Z_1, Z_2, Z_3$ und den Endprodukten $E_1, E_2$ dargestellt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 [[Datei:gozinto.pdf|400px|mini|Beispiel eines Gozintographen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einer Tabelle kann der Zusammenhang wie folgt aufgelistet werden:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
!| &lt;br /&gt;
!|$Z_1$&lt;br /&gt;
!|$Z_2$&lt;br /&gt;
!|$Z_3$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||$R_1$&lt;br /&gt;
||2&lt;br /&gt;
||5&lt;br /&gt;
||3&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||$R_2$&lt;br /&gt;
||8&lt;br /&gt;
||9&lt;br /&gt;
||1&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||$R_3$&lt;br /&gt;
||6&lt;br /&gt;
||4&lt;br /&gt;
||2&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
!| &lt;br /&gt;
!|$E_1$&lt;br /&gt;
!|$E_2$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||$Z_1$&lt;br /&gt;
||12&lt;br /&gt;
||5&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||$Z_2$&lt;br /&gt;
||11&lt;br /&gt;
||8&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||$Z_3$&lt;br /&gt;
||2&lt;br /&gt;
||4&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Tabelle kann aber ebenso in Matrixform umgeschrieben werden, wobei die Matrix $RZ$ den Zusammenhang der Rohstoffe mit den Zwischenprodukten und $ZE$ den der Zwischenprodukte mit den Endprodukten beschreibt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$ RZ=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5 &amp;amp; 3 \\8 &amp;amp; 9 &amp;amp;1 \\ 6&amp;amp;4&amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
ZE=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
11 &amp;amp; 8 \\&lt;br /&gt;
2&amp;amp;4\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um eine Matrix zu erhalten, welche den Rohstoffbedarf für die Endprodukte beschreibt wird die Matrix $RZ$ mit der Matrix $ZE$ multipliziert. In unserem Beispiel ergibt das&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*} RE= RZ \cdot ZE= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
24 +55+ 6 &amp;amp; 10 +40+ 12\\&lt;br /&gt;
96 +99 +2 &amp;amp; 40+ 72+ 4\\&lt;br /&gt;
72 +44+ 4 &amp;amp; 30+ 32+ 8\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
85 &amp;amp;62\\&lt;br /&gt;
197 &amp;amp; 116\\&lt;br /&gt;
120 &amp;amp; 70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Matrizen $RZ$, $ZE$ und $RE$ werden auch '''Produktionsmatrix''' genannt.&lt;br /&gt;
Der '''Produktions-''', '''Output-''' oder '''Nachfragevektor''' gibt an wie viel der Endprodukte produziert werden sollen.&lt;br /&gt;
Der '''Bedarfsvektor''' gibt den Gesamtbedarf an Einzelteilen an für einen vorgesehenen Produktionsvektor. Also durch den Bedarfsvektor kann der Bedarf an Rohstoffen berechnet werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im '''Preisvektor''' befinden sich die Preise für die einzelnen Rohstoffe.&lt;br /&gt;
Der '''Inputvekor''' beschreibt die benötigten Rohstoffe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Input-Output-Matrix: Leontief-Modell=&lt;br /&gt;
==Input-Output-Matrix: Leontief-Modell==&lt;br /&gt;
Eine '''Input-Output-Tabelle''' für die Firmen A, B und C, mit $x_i=\sum_{k=1}^{3} x_{ik} y_i$, wobei $i=j$ den Eigenbedarf einer Firma beschreibt, wird in der folgenden Tabelle aufgezeigt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
!|Input / Output&lt;br /&gt;
!|A&lt;br /&gt;
!|B&lt;br /&gt;
!|C&lt;br /&gt;
!|Markt / Konsum&lt;br /&gt;
!|Gesamtproduktion&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||A&lt;br /&gt;
||$x_{11}$&lt;br /&gt;
||$x_{12}$&lt;br /&gt;
||$x_{13}$&lt;br /&gt;
||$y_{1}$&lt;br /&gt;
||$x_{1}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||B&lt;br /&gt;
||$x_{21}$&lt;br /&gt;
||$x_{22}$&lt;br /&gt;
||$x_{23}$&lt;br /&gt;
||$y_{2}$&lt;br /&gt;
||$x_{2}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||C&lt;br /&gt;
||$x_{31}$&lt;br /&gt;
||$x_{32}$&lt;br /&gt;
||$x_{33}$&lt;br /&gt;
||$y_{3}$&lt;br /&gt;
||$x_{3}$&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einem Gozinto-Graphen kann dies, wie rechts unten zu sehen ist, dargestellt werden:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:inpuoutput.pdf|400px]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Produktionsmatrix $P$ sieht daher folgendermaßen aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$P=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 x_{11} &amp;amp;  x_{12} &amp;amp;  x_{13}  \\&lt;br /&gt;
x_{21} &amp;amp; x_{22} &amp;amp; x_{23} \\x_{31} &amp;amp; x_{32} &amp;amp; x_{33}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um die Input-Output-Matrix zu erhalten die erste Spalte durch den Wert der Gesamtproduktion der ersten Zeile geteilt werden, die zweite Spalte durch den der zweiten Zeile und die dritte Spalte durch den der dritten Zeile, das heißt die Koeffizienten der Input-Output-Matrix ergeben sich als $a_{ij}= \frac{x_{ij}}{x_j}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Input-Output-Matrix ergibt sich dann zu:&lt;br /&gt;
$M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 \frac{x_{11}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{12}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{13}}{x_3}  \\&lt;br /&gt;
\frac{x_{21}}{x_1} &amp;amp; \frac{x_{22}}{x_2} &amp;amp; \frac{x_{23}}{x_3} \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\frac{x_{31}}{x_1} &amp;amp; \frac{x_{32}}{x_2} &amp;amp; \frac{x_{33}}{x_3}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Gib die Input-Output-Matrix zu folgendem Gozintographen an:&lt;br /&gt;
[[Datei:beispiel_inpuoutput.pdf|400px]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2= $M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 \frac{10}{43} &amp;amp;  \frac{5}{68} &amp;amp;  \frac{20}{64}  \\&lt;br /&gt;
\frac{15}{43} &amp;amp; \frac{15}{68} &amp;amp; \frac{36}{64} \\\frac{25}{43} &amp;amp; \frac{4}{68} &amp;amp; \frac{22}{64}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \approx&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0,233 &amp;amp; 0,074 &amp;amp; 0,313 \\&lt;br /&gt;
0,349 &amp;amp; 0,221 &amp;amp; 0,563\\&lt;br /&gt;
0,581 &amp;amp; 0,059 &amp;amp; 0,344\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Saklierungsmatrix=&lt;br /&gt;
&amp;lt;span style=&amp;quot;background-color: #ffd700;&amp;quot;&amp;gt; Dieser und die folgenden Abschnitte sind nur für HTL-SchhülerInnen relevant. &amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Saklierungsmatrix==&lt;br /&gt;
Um einen Vektor zu stauchen oder zu strecken, wird er mit einem Faktor multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
x'&amp;amp;=x \cdot s_x\\&lt;br /&gt;
y'&amp;amp;=y\cdot s_y \\&lt;br /&gt;
z' &amp;amp;= z \cdot s_z&lt;br /&gt;
\end{align*}&lt;br /&gt;
In Matrixform kann er mit der Skalierungsmatrix multipliziert werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$U=\begin{pmatrix}s_x &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; s_y &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp;s_z \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
Dabei gibt $s_x$ die Skalierung in x-Richtung, $s_y$ die Skalierung in y-Richtung und $s_z$ die Skalierung in z-Richtung an.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:skalierung wuerfel a.png|thumb|Skalierung eines Würfels]]&lt;br /&gt;
[[Datei:skalierung wuerfel b.png|thumb|Skalierung eines Würfels]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Drehung=&lt;br /&gt;
==Drehung==&lt;br /&gt;
Die Drehung ist ein Beispiel für die Anwendung und Motivation der Matrizenmultiplikation. In $\mathbb{R}^2$ und $\alpha \in [0, 2 \pi[$ wird die Drehung (gegen den Uhrzeigersinn) eines Vektors $v$ um den Winkel $\alpha $ durch die Multiplikation des Vektors mit der Drehmatrix $$R_{\alpha}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp; -\sin(\alpha) \\\sin(\alpha) &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
erreicht: $v'=R_\alpha \cdot v$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In $\mathbb{R}^3$ ergeben sich für die Drehungen um die&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* x-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_x(\alpha)=\begin{pmatrix}1&amp;amp;0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \cos(\alpha) &amp;amp; -\sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \sin(\alpha) &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* y-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_y(\alpha)=\begin{pmatrix}\cos(\alpha) &amp;amp;0 &amp;amp; \sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
- \sin(\alpha)&amp;amp; 0 &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* z-Achse&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_z(\alpha)=\begin{pmatrix}\cos(\alpha) &amp;amp; -\sin(\alpha) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin(\alpha) &amp;amp; \cos(\alpha) &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Welche Koordinaten erhältst du , wenn der Würfel mit den Eckpunkten&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
A=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0\\ 0\\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
B=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2\\ 0 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
C=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2\\ 2 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
D=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\ 2 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, \\&lt;br /&gt;
E=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\ 0 \\2 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
F=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 \\ 0 \\2 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
G=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 \\ 2\\ 2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
H=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\2 \\2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{align*}&lt;br /&gt;
um die x-Achse um den Winkel $\alpha= 45^{\circ}$ gedreht wird?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2= Unter der Verwendung der Drehmatrix&lt;br /&gt;
$R_x(45^{\circ}) =\begin{pmatrix} 1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0 \\ 0&amp;amp; \cos5^{\circ}) &amp;amp; -\sin(45^{\circ}) \\ 0 &amp;amp; \sin(45^{\circ}) &amp;amp; \cos(45^{\circ}) \\ \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 = \begin{pmatrix} 1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0 \\ 0 &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2} } &amp;amp; -\frac{1}{\sqrt{2} } \\ 0 &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2} } &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2} } \\ \end{pmatrix}$ ergeben sich die Punkte des gedrehten Würfels durch die Muliplikation des ursprünglichen Punktes mit der Rotationsmatrix&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
A_x= A\cdot R_x(45^{\circ}) = \begin{pmatrix} 0\\ 0\\ 0\\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
B_x=\begin{pmatrix} 2\\ 0 \\ 0\\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
C_x=\begin{pmatrix} 2\\ \sqrt{2} \\ \sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
D_x=\begin{pmatrix} 0 \\ \sqrt{2} \\ \sqrt{2}\\ \end{pmatrix}, \\&lt;br /&gt;
E_x=\begin{pmatrix} 0 \\ -\sqrt{2} \\\sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
F_x=\begin{pmatrix} 2 \\ -\sqrt{2} \\\sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
G_x=\begin{pmatrix} 2 \\ 0\\ 2\sqrt{2}\\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
H_x=\begin{pmatrix} 0 \\0 \\2\sqrt{2}\\ \end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{align*} }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:wuerfel_x.png|thumb|right|400px|Drehung des Würfels um die x-Achse]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=homogene Koordinaten=&lt;br /&gt;
==homogene Koordinaten==&lt;br /&gt;
Homogene Koordinaten werden zum Beispiel verwendet wenn eine Verschiebung eines Vektors durchgeführt werden soll, also wenn eine nicht lineare Transformation stattfindet.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Euklidische Koordinaten in $\mathbb{R}^3$ werden wie folgt in homogenen Koordinaten umgeschrieben&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\ z&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \mapsto&lt;br /&gt;
\begin{bmatrix}&lt;br /&gt;
x \\ y\\ z\\1&lt;br /&gt;
\end{bmatrix} .$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Schiebung=&lt;br /&gt;
==Schiebung==&lt;br /&gt;
Die Schiebung eines Vektors $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ um den Vektor $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
t_x \\ t_y \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ ist nicht linear und deshalb müssen die Koordinaten in homogenen Koordinaten geschrieben werden, damit man die Schiebung in Matrixform schreiben kann.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
So erhält man für die Translation:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
x'&amp;amp;=x + t_z \\&lt;br /&gt;
y'&amp;amp;= y +t_y \\&lt;br /&gt;
\end{align*} $\Rightarrow$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x'\\ y' \\ 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp;0&amp;amp;t_x\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;1&amp;amp; t_y\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \cdot\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im $\mathbb{R}^3$ ergibt sich für die Schiebung&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
T_3=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp;0&amp;amp;t_x \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 &amp;amp;0&amp;amp;t_y \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1&amp;amp; t_z \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;0&amp;amp;1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:schiebung wuerfel b.png|thumb|right|400px|Schiebung eines Würfels]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Spiegelung=&lt;br /&gt;
==Spiegelung==&lt;br /&gt;
Die Spiegelung ist ein Sonderfall der Skalierung mit entweder $s_x=-1$, $s_y=-1$ oder $s_z=-1$, je nachdem um welche Achse gespiegelt werden soll, die anderen Skalierungsfaktoren sollen dabei den Wert $1$ annehmen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Es ergeben sich also die verschiedenen Spiegelungsmatrizen, je nach Spiegelungsachse:&lt;br /&gt;
im $\mathbb{R}^2$:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* um die x-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$S_x=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; -1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* um die y-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$S_y=\begin{pmatrix}-1&amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:computerspiele.png|thumb|right|400px|Spiegelung]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
-im $\mathbb{R}^3$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* um die yz-Ebene:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*} S_{yz}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
-1&amp;amp;0 &amp;amp;0\\0&amp;amp; 1 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* um die xz-Ebene:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*} S_{xz}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp;0\\0&amp;amp; -1 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* um die xy-Ebene:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*} S_{xy}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp;0\\0&amp;amp; 1 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;-1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Spiegelung an einer Geraden===&lt;br /&gt;
Die Spiegelung eines Punktes im $\mathbb{R}^2$ an einer Gerade $g: y=ax+b$ erfolgt in homogenen Koordinaten in den folgenden fünf Schritten:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1.) Das Koordinatensystem so verschieben, dass die Spiegelungsachse durch den Koordinatenursprung geht.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
2.) Die Spiegelungsachse soll um den Winkel $\arctan(a)$ gedreht werden, so dass sie mit der x-Achse zusammenfällt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3.) Spieglung an der x-Achse.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
4.) In Ausgangsposition zurückdrehen, also  Schritt 2) in die andere Richtung.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
5.) Die Spiegelungsachse zurück schieben, also wie in Schritt 1), nur in die andere Richtung schieben.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Damit die Matrizen alle miteinander multipliziert werden können, müssen sie in den selben Koordinaten geschrieben werden, da eine Translation angewendet wird, sollten alle Matrizen in homogenen Koordinaten angeschrieben werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Für die jeweiligen Schritte gibt es eine passende Matrix, werden die fünf Matrizen miteinander multipliziert erhält man die Spiegelungsmatrix um die Gerade $g$, mit $arctan(a):=t$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 \cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(t\right) &amp;amp; -\sin\left(t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(t\right) &amp;amp; \cos\left(t\right) &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(-t\right) &amp;amp; -\sin\left(-t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(-t\right) &amp;amp; \cos\left(-t\right) &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; -b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Matura-Aufgaben=&lt;br /&gt;
==Matura-Aufgaben==&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=127&amp;amp;file=RGB-Farbmodell.pdf RGB-Farbmodell}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=71&amp;amp;file=Spiegelung_an_einer_Geraden.pdf &amp;quot;Spiegelung an einer Geraden&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Farben_2/Farben_2.pdf &amp;quot;Farben (2)&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/KP1_16_C2_06/KP1_16_C2_06.pdf&amp;quot; &amp;quot;KP1_16_C2_06}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Teemischung/Teemischung.pdf &amp;quot;Teemischung&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Rohstoffbedarf/Rohstoffbedarf.pdf &amp;quot;Rohstoffbedarf&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Konfiserie/Konfiserie.pdf &amp;quot;Konfiserie&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=525&amp;amp;file=Zweistufige_Produktion.pdf &amp;quot;Zweistufige Produktion&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=530&amp;amp;file=Kosten_und_Gewinn.pdf &amp;quot;Kosten und Gewinn&amp;quot;}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5956</id>
		<title>Matrizen</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5956"/>
		<updated>2017-06-30T06:41:16Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;Die Matrizenrechnung ist ein nützliches Werkzeug, um ein Gleichungssystem mit vielen linearen Gleichungen zu lösen oder auch um Tabellen übersichtlich darzustellen, also um lineare Zusammenhänge zwischen mehreren Größen herzustellen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Einführung=&lt;br /&gt;
==Einführung==&lt;br /&gt;
Will man ein lineares Gleichungssystem lösen, kann das mit den bereits bekannten Verfahren wie Additions-, Gleichsetzungs- oder dem Substitutionsverfahren geschehen, doch wird das bei einem großen Gleichungssystem schnell unübersichtlich und mühsam. Daher wird eine neue Schreibweise eingeführt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Das Gleichungssytem&lt;br /&gt;
\begin{align}&lt;br /&gt;
a_{11} x_1 + a_{12} x_2 + a_{13} x_3 &amp;amp;= y_1 \\&lt;br /&gt;
a_{21} x_1 + a_{22} x_2 + a_{23} x_3 &amp;amp;= y_2 \\&lt;br /&gt;
\end{align}&lt;br /&gt;
bei dem $x_1 , x_2, x_3$ gesucht sind, kann auch in Matrixschreibweise geschrieben werden:&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13} \\&lt;br /&gt;
a_{21}&amp;amp;a_{22}&amp;amp;a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_1 \\ x_2 \\ x_3&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
y_1 \\ y_2&lt;br /&gt;
\end{pmatrix},$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
wobei die Matrizenmultiplikation weiter unten erklärt wird.&lt;br /&gt;
Man nennt&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ eine $2\times3$ Matrix, sie besteht aus 2 [[Zeilen]] und 3 [[Spalten]],&lt;br /&gt;
$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_1 \\ x_2 \\ x_3&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ nennt man eine $3 \times 1$ Matrix und $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
y_1 \\ y_2&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ eine $2 \times 1$ Matrix.&lt;br /&gt;
Der erste Index gibt dabei an in der welcher Zeile und der zweite Index in welcher Spalte sich die Zahl befindet. Hier bilden zum Beispiel $a_{11}$, $ a_{12}$ und $ a_{13}$ die erste Zeile, $a_{21}$, $ a_{22}$ und $ a_{23} $ die zweite Zeile. $a_{11}$ und $ a_{21}$ bilden die erste Spalte, $a_{12}$ und $a_{22}$ die zweite Spalte und $ a_{13}$ und $ a_{23}$ und die dritte Spalte&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Mit $A:=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ , $\vec{x} =\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_1 \\ x_2 \\ x_3&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ und $\vec{y}=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
y_1 \\ y_2&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ kann man das Gleichungssystem sehr kompakt als&lt;br /&gt;
$A \cdot \vec{x}= \vec{y}$ schreiben. Das Lösen des Gleichungssystems erfolgt dann über [http://snvbrwvobs2.snv.at/matura.wiki/index.php/Äquivalenzumformungen Äquivalenzumformen] von $(A|\vec{y})$, d.h. der Matrix&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$\left( \begin{array}{ccc}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp;a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp;a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{array} \right| \left. \begin{array}{c} y_1 \\y_2 \end{array}\right)$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Beispiel: $a_{11}=3 \qquad a_{12}=6 \qquad a_{13}=2 \qquad a_{21}=7 \qquad a_{22}=8 \qquad a_{23}=1$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
  A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 6 &amp;amp;2\\7 &amp;amp; 8 &amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Gib die erste Zeile der Matrix $\quad F= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 12 &amp;amp;17 \\&lt;br /&gt;
3,9 &amp;amp; 5 &amp;amp; 84,7 \\&lt;br /&gt;
4,5 &amp;amp;63 &amp;amp; 9,6\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ und die 3. Spalte der Matrix $F$ an!&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  1.Zeile $\left( 8 \quad 12 \quad 17  \right) $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3.Spalte $\left(\begin{array}{c} 17 \\ 84,7 \\ 9,6 \end{array}\right)$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=  $m \times n$ Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \quad \in \mathbb{R}^{m \times n}  \qquad \forall m,n \in \mathbb{N}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die  $m\times n$ Matrix hat $m$ Zeilen und $n$ Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1=Eine [[quadratische Matrix|quadratische Matrix]] hat die gleiche Anzahl an Zeilen und Spalten, also $m=n$. Damit ein Gleichungssystem eine eindeutige Lösung haben kann, muss die Matrix $A$ quadratisch sein, das heißt gleich viele Gleichungen wie Unbekannte haben.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Nullmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Nullmatrix|Nullmatrix]] $0_n$  ist wie folgt definiert:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
0= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0  &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\vdots  &amp;amp;  &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0   &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \quad \in \mathbb{R}^{n \times n} \qquad \forall n \in \mathbb{N}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Es gilt $A + 0 =0+A =A$ und $ A \cdot 0 = 0 \cdot A=0$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Einheitsmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Einheitsmatrix|Einheitsmatrix]] $I_n$ hat nur in der [[Hauptdiagonale|Hauptdiagonale]] (von links oben nach rechts unten) Einsen stehen. Sonst befinden sich überall Nullen. Zudem ist sie eine quadratische Matrix.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
I_n= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \quad \in \mathbb{R}^{n \times n} \qquad \forall n \in \mathbb{N}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Einheitsmatrix wird benötigt, um ein lineares Gleichungssystem in Matrixform zu lösen und um die Inverse einer Matrix zu definieren, also $A \dot I= A$. Ist $B$ die Inverse zu $A$, dann $ A\cdot B = I =B \cdot A$.&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Gib die Einheitsmatrix im dreidimensionalen Raum an!&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $I_3= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Rechenregeln=&lt;br /&gt;
==Rechenregeln==&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Addition|Addition]] von Matrizen, werden die gleichen Komponenten miteinander addiert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sei die Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
und die Matrix&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11}	&amp;amp; b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
b_{21}	&amp;amp; b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
b_{m1} 	&amp;amp; b_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist &lt;br /&gt;
$A +B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11}	&amp;amp; a_{12}+  b_{12} +  &amp;amp; \dots	 +&amp;amp; a_{1n} +  b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21} + b_{21}	&amp;amp; a_{22} + b_{22} +   &amp;amp;\dots  +&amp;amp; a_{1n}+   b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1}+  b_{m1} 	&amp;amp;a_{m2} + b_{m2} &amp;amp; + \dots  +&amp;amp;  	 a_{mn} + b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der Addition müssen beide Matrizen dieselbe Dimension haben, das heißt dieselbe Anzahl von Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der $2\times 2$ Matrix schaut das wie folgt aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12} \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist $ \qquad \qquad \qquad A+ B =\begin{pmatrix}a_{11} &amp;amp; a_{12} \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
  +&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} &amp;lt;span class=&amp;quot;&amp;quot;&amp;gt;'single_linebreak' style='background-color:lightgray'&amp;gt;¶&amp;lt;/span&amp;gt; b_{11} &amp;amp; b_{12} \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} + b_{11} &amp;amp; a_{12} + b_{12} \\&lt;br /&gt;
a_{21} + b_{21} &amp;amp; a_{22} + b_{22} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Addiere die Matrizen $\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -4  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $ und &lt;br /&gt;
$\quad D= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $C +D=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
10 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= In der Firma $A$ wird 8 mal das Produkt 1 hergestellt, 5 mal Produkt 2, 12 mal Produkt 3 und 7 mal Produkt 4, in der Firma Firma $B$ wird 2 mal das Produkt 1 hergestellt, 1 mal Produkt 2, 3 mal Produkt 3 und 9 mal Produkt 4,&lt;br /&gt;
Firma $C$ wird 0 mal das Produkt 1 hergestellt, 17 mal Produkt 2, 3 mal Produkt 3 und 9 mal Produkt 4,&lt;br /&gt;
Firma $D$ wird 3 mal das Produkt 1 hergestellt, 4 mal Produkt 2, 2 mal Produkt 3 und 5 mal Produkt 4. &lt;br /&gt;
Wie viel wird insgesamt von den jeweiligen Produkten hergestellt?&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $A + B +C +D = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 7  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  + \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 1  \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 9  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} +&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 17  \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 9  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}+&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
13 &amp;amp; 27  \\&lt;br /&gt;
20 &amp;amp; 30  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$, es wird also insgesamt 13 mal das Produkt hergestellt, 27 mal Produkt 2, 20 mal Produkt 3 und 30 mal Produkt 4. }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Addiere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=NzpNGGME /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Subtrahiere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=UgJMsJm9 /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Multiplikation mit einem Skalar|Multiplikation mit einem Skalar]] $k$ (einer reellen Zahl), wird jede Komponente einzeln mit dem Skalar multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
k \cdot A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
k \cdot a_{11} &amp;amp; k \cdot a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{1n} \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{21} &amp;amp; k \cdot a_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{2n} \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{m1} &amp;amp;k \cdot a_{m2} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{mn} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Multipliziere die Matrix $\quad E= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 2  \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $  mit $3$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $3 \cdot E=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
21 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
27 &amp;amp; 0  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Multipliziere die Matrix mit dem Skalar und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=DpYwSR4m /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Transponierte Matrix&lt;br /&gt;
Bei einer [[transponierten Matrix|transponierten Matrix]] werden die Zeilen und Spalten miteinander vertauscht. Sei $A$ die ursprüngliche Matrix und $A^T$ die transponierte Matrix:&lt;br /&gt;
$A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  &amp;amp;a_{13}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{23}  \\&lt;br /&gt;
a_{31}  &amp;amp;a_{32}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$A^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{21}  &amp;amp;a_{31}  \\&lt;br /&gt;
a_{12}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{32}  \\&lt;br /&gt;
a_{13}  &amp;amp;a_{23}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Gib die transponierten Matrizen zu den Matrizen $B$ und $C$ an!&lt;br /&gt;
$\quad B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
654 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 4,7 &amp;amp;6 &amp;amp;9 &amp;amp;89  \\&lt;br /&gt;
8,3 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 7 &amp;amp; 3&amp;amp;1 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 2 &amp;amp; 0 &amp;amp; 7,9 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $\quad B^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 654  \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $   $\quad C^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 8,3 &amp;amp; 4\\&lt;br /&gt;
4,7 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 2\\&lt;br /&gt;
6 &amp;amp; 7&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
9&amp;amp; 3 &amp;amp; 7,9\\&lt;br /&gt;
89 &amp;amp; 1 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Matrizenmultiplikation&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zwei Matrizen werden nach der Regel: Zeile mal Spalte multipliziert.&lt;br /&gt;
Die [[Matrizenmultiplikation|Matrizenmultiplikation]] ist nicht kommutativ, das heißt: $A\cdot B \neq B \cdot A$.&lt;br /&gt;
Um $A \cdot B =C$ zu erhalten muss die Anzahl der Spalten von $A$ die selbe sein wie die Anzahl der Zeilen von $B$. Also wenn $A$ eine $m \times n$ Matrix ist und $B$ eine $n \times p$ Matrix, so sind $m$ und $p$ beliebig und $n$ muss bei $A$ und $B$ dieselbe Zahl sein. Außerdem ist dann $C$ eine $m \times p$ Matrix, sie hat also dieselbe Anzahl der Zeilen wie die Matrix $A$ und dieselbe Spaltenanzahl wie die Matrix $B$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sei die Matrix $A$ zum Beispiel eine $2 \times 3$ Matrix und $B$ eine $3 \times 4$ Matrix. Dann ist die Matrix $A \cdot B = C$ eine $2 \times 4$ Matrix.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wie erhält man nun die einzelnen Koeffizienten der Matrix $C$?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 \url{https://www.youtube.com/watch?v=iLgfkgscafQ}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Durchführung der Matrizenmultiplikation kann mit Hilfe der&lt;br /&gt;
Falk'schen Anordnung erfolgen:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 {| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br /&amp;gt;$ \begin{pmatrix} b_{11} &amp;amp; b_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{1q} \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
  b_{21} &amp;amp; b_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{2q} \\&lt;br /&gt;
   \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  b_{p1} &amp;amp; b_{p2} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{pq} \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $  &lt;br /&gt;
$ \begin{pmatrix} a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{1p} \\a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{2p} \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  a_{n1} &amp;amp; a_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{np}\\ \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
$ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{1q}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{2q}  \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  c_{n1} &amp;amp; c_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{nq} \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Es werden die Spalten von $B$ über die Zeilen von $A$ gelegt, die Komponenten paarweise multipliziert und dann die Ergebnisse addiert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 [[Datei:falkanordnung.png|400px|mini|Falk'sche Anordnung (Quelle: [http://www.texample.net/tikz/examples/matrix-multiplication/ texample])]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = a_{11} \cdot b_{11}+ a_{12} \cdot b_{21} + \dots + a_{1p} \cdot b_{p1} \\&lt;br /&gt;
c_{12} = a_{11} \cdot b_{12} + a_{12} \cdot b_{22} + \dots + a_{1p} \cdot b_{p2} \\&lt;br /&gt;
c_{1q} = a_{11} \cdot b_{1q} + a_{12} \cdot b_{2q} + \dots + a_{1p} \cdot b_{pq} \\&lt;br /&gt;
\vdots \\&lt;br /&gt;
c_{21} = a_{21} \cdot b_{11} + a_{22} \cdot b_{21} + \dots + a_{2p} \cdot b_{p1}\\&lt;br /&gt;
\vdots \\&lt;br /&gt;
c_{nq} = a_{n1} \cdot b_{1q} + a_{n2} \cdot b_{2q}+ \dots + a_{np} \cdot b_{pq}$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Konkret heißt das an einem Beispiel:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||&lt;br /&gt;
||$ \begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $   &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||$ \begin{pmatrix} 2 &amp;amp; 5 \\4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
||$ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp;  c_{13}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp;  c_{23}  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = 2 \cdot 8 + 5 \cdot 9 = 61\\&lt;br /&gt;
c_{12} = 2 \cdot 1 + 5 \cdot 0 =2\\&lt;br /&gt;
c_{13} = 2 \cdot 3 + 5 \cdot 5 =31\\&lt;br /&gt;
c_{21} = 4 \cdot 8 + 7 \cdot 9 =95\\&lt;br /&gt;
c_{22} = 4 \cdot 1 + 7 \cdot 0 =4\\&lt;br /&gt;
c_{23}= 4 \cdot 3 + 7 \cdot 5 =47$$&lt;br /&gt;
Also&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix} 2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} &lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix}   = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 61 &amp;amp; 2 &amp;amp;  31\\&lt;br /&gt;
 95 &amp;amp; 4 &amp;amp; 47  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Berechne $A \cdot B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
5 &amp;amp;  7 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; -1 &amp;amp; 4 \\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix} \cdot &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; -6 \\ &lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 2 \\ &lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 |2=  $C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
45+ 21+ 0&amp;amp; 35-42+ 2\\&lt;br /&gt;
72-3 +0 &amp;amp;56+ 6+ 8\\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
66&amp;amp;-5\\&lt;br /&gt;
69&amp;amp;70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Multipliziere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=aUjggvwq /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Gozinto-Graphen=&lt;br /&gt;
==Gozinto-Graphen==&lt;br /&gt;
Gonzinto-Graphen dienen der Veranschaulichung der Zusammenhänge zwischen Roh-, Zwischen- und Endprodukten. Die Knoten stellen dabei die Teile dar und die Pfeile oder auch gerichtete Kanten die Mengenbeziehungen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In der Abbildung des Gozintographen wird der Zusammenhang zwischen den Rohstoffen $R_1 , R_2$ und $R_3$ mit den Zwischenprodukten $Z_1, Z_2, Z_3$ und den Endprodukten $E_1, E_2$ dargestellt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 [[Datei:gozinto.pdf|400px|mini|Beispiel eines Gozintographen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einer Tabelle kann der Zusammenhang wie folgt aufgelistet werden:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
!| &lt;br /&gt;
!|$Z_1$&lt;br /&gt;
!|$Z_2$&lt;br /&gt;
!|$Z_3$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||$R_1$&lt;br /&gt;
||2&lt;br /&gt;
||5&lt;br /&gt;
||3&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||$R_2$&lt;br /&gt;
||8&lt;br /&gt;
||9&lt;br /&gt;
||1&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||$R_3$&lt;br /&gt;
||6&lt;br /&gt;
||4&lt;br /&gt;
||2&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
!| &lt;br /&gt;
!|$E_1$&lt;br /&gt;
!|$E_2$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||$Z_1$&lt;br /&gt;
||12&lt;br /&gt;
||5&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||$Z_2$&lt;br /&gt;
||11&lt;br /&gt;
||8&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||$Z_3$&lt;br /&gt;
||2&lt;br /&gt;
||4&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Tabelle kann aber ebenso in Matrixform umgeschrieben werden, wobei die Matrix $RZ$ den Zusammenhang der Rohstoffe mit den Zwischenprodukten und $ZE$ den der Zwischenprodukte mit den Endprodukten beschreibt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$ RZ=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5 &amp;amp; 3 \\8 &amp;amp; 9 &amp;amp;1 \\ 6&amp;amp;4&amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
ZE=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
11 &amp;amp; 8 \\&lt;br /&gt;
2&amp;amp;4\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um eine Matrix zu erhalten, welche den Rohstoffbedarf für die Endprodukte beschreibt wird die Matrix $RZ$ mit der Matrix $ZE$ multipliziert. In unserem Beispiel ergibt das&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*} RE= RZ \cdot ZE= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
24 +55+ 6 &amp;amp; 10 +40+ 12\\&lt;br /&gt;
96 +99 +2 &amp;amp; 40+ 72+ 4\\&lt;br /&gt;
72 +44+ 4 &amp;amp; 30+ 32+ 8\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
85 &amp;amp;62\\&lt;br /&gt;
197 &amp;amp; 116\\&lt;br /&gt;
120 &amp;amp; 70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Matrizen $RZ$, $ZE$ und $RE$ werden auch '''Produktionsmatrix''' genannt.&lt;br /&gt;
Der '''Produktions-''', '''Output-''' oder '''Nachfragevektor''' gibt an wie viel der Endprodukte produziert werden sollen.&lt;br /&gt;
Der '''Bedarfsvektor''' gibt den Gesamtbedarf an Einzelteilen an für einen vorgesehenen Produktionsvektor. Also durch den Bedarfsvektor kann der Bedarf an Rohstoffen berechnet werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im '''Preisvektor''' befinden sich die Preise für die einzelnen Rohstoffe.&lt;br /&gt;
Der '''Inputvekor''' beschreibt die benötigten Rohstoffe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Input-Output-Matrix: Leontief-Modell=&lt;br /&gt;
==Input-Output-Matrix: Leontief-Modell==&lt;br /&gt;
Eine '''Input-Output-Tabelle''' für die Firmen A, B und C, mit $x_i=\sum_{k=1}^{3} x_{ik} y_i$, wobei $i=j$ den Eigenbedarf einer Firma beschreibt, wird in der folgenden Tabelle aufgezeigt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
!|Input / Output&lt;br /&gt;
!|A&lt;br /&gt;
!|B&lt;br /&gt;
!|C&lt;br /&gt;
!|Markt / Konsum&lt;br /&gt;
!|Gesamtproduktion&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||A&lt;br /&gt;
||$x_{11}$&lt;br /&gt;
||$x_{12}$&lt;br /&gt;
||$x_{13}$&lt;br /&gt;
||$y_{1}$&lt;br /&gt;
||$x_{1}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||B&lt;br /&gt;
||$x_{21}$&lt;br /&gt;
||$x_{22}$&lt;br /&gt;
||$x_{23}$&lt;br /&gt;
||$y_{2}$&lt;br /&gt;
||$x_{2}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||C&lt;br /&gt;
||$x_{31}$&lt;br /&gt;
||$x_{32}$&lt;br /&gt;
||$x_{33}$&lt;br /&gt;
||$y_{3}$&lt;br /&gt;
||$x_{3}$&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einem Gozinto-Graphen kann dies, wie rechts unten zu sehen ist, dargestellt werden:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:inpuoutput.pdf|400px]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Produktionsmatrix $P$ sieht daher folgendermaßen aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$P=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 x_{11} &amp;amp;  x_{12} &amp;amp;  x_{13}  \\&lt;br /&gt;
x_{21} &amp;amp; x_{22} &amp;amp; x_{23} \\x_{31} &amp;amp; x_{32} &amp;amp; x_{33}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um die Input-Output-Matrix zu erhalten die erste Spalte durch den Wert der Gesamtproduktion der ersten Zeile geteilt werden, die zweite Spalte durch den der zweiten Zeile und die dritte Spalte durch den der dritten Zeile, das heißt die Koeffizienten der Input-Output-Matrix ergeben sich als $a_{ij}= \frac{x_{ij}}{x_j}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Input-Output-Matrix ergibt sich dann zu:&lt;br /&gt;
$M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 \frac{x_{11}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{12}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{13}}{x_3}  \\&lt;br /&gt;
\frac{x_{21}}{x_1} &amp;amp; \frac{x_{22}}{x_2} &amp;amp; \frac{x_{23}}{x_3} \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\frac{x_{31}}{x_1} &amp;amp; \frac{x_{32}}{x_2} &amp;amp; \frac{x_{33}}{x_3}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Gib die Input-Output-Matrix zu folgendem Gozintographen an:&lt;br /&gt;
[[Datei:beispiel_inpuoutput.pdf|400px]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2= $M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 \frac{10}{43} &amp;amp;  \frac{5}{68} &amp;amp;  \frac{20}{64}  \\&lt;br /&gt;
\frac{15}{43} &amp;amp; \frac{15}{68} &amp;amp; \frac{36}{64} \\\frac{25}{43} &amp;amp; \frac{4}{68} &amp;amp; \frac{22}{64}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \approx&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0,233 &amp;amp; 0,074 &amp;amp; 0,313 \\&lt;br /&gt;
0,349 &amp;amp; 0,221 &amp;amp; 0,563\\&lt;br /&gt;
0,581 &amp;amp; 0,059 &amp;amp; 0,344\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Saklierungsmatrix=&lt;br /&gt;
&amp;lt;span style=&amp;quot;background-color: #ffd700;&amp;quot;&amp;gt; Dieser und die folgenden Abschnitte sind nur für HTL-SchhülerInnen relevant. &amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Saklierungsmatrix==&lt;br /&gt;
Um einen Vektor zu stauchen oder zu strecken, wird er mit einem Faktor multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
x'&amp;amp;=x \cdot s_x\\&lt;br /&gt;
y'&amp;amp;=y\cdot s_y \\&lt;br /&gt;
z' &amp;amp;= z \cdot s_z&lt;br /&gt;
\end{align*}&lt;br /&gt;
In Matrixform kann er mit der Skalierungsmatrix multipliziert werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$U=\begin{pmatrix}s_x &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; s_y &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp;s_z \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
Dabei gibt $s_x$ die Skalierung in x-Richtung, $s_y$ die Skalierung in y-Richtung und $s_z$ die Skalierung in z-Richtung an.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:skalierung wuerfel a.png|thumb|Skalierung eines Würfels]]&lt;br /&gt;
[[Datei:skalierung wuerfel b.png|thumb|Skalierung eines Würfels]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Drehung=&lt;br /&gt;
==Drehung==&lt;br /&gt;
Die Drehung ist ein Beispiel für die Anwendung und Motivation der Matrizenmultiplikation. In $\mathbb{R}^2$ und $\alpha \in [0, 2 \pi[$ wird die Drehung (gegen den Uhrzeigersinn) eines Vektors $v$ um den Winkel $\alpha $ durch die Multiplikation des Vektors mit der Drehmatrix $$R_{\alpha}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp; -\sin(\alpha) \\\sin(\alpha) &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
erreicht: $v'=R_\alpha \cdot v$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In $\mathbb{R}^3$ ergeben sich für die Drehungen um die&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* x-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_x(\alpha)=\begin{pmatrix}1&amp;amp;0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \cos(\alpha) &amp;amp; -\sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \sin(\alpha) &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* y-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_y(\alpha)=\begin{pmatrix}\cos(\alpha) &amp;amp;0 &amp;amp; \sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
- \sin(\alpha)&amp;amp; 0 &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* z-Achse&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_z(\alpha)=\begin{pmatrix}\cos(\alpha) &amp;amp; -\sin(\alpha) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin(\alpha) &amp;amp; \cos(\alpha) &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Welche Koordinaten erhältst du , wenn der Würfel mit den Eckpunkten&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
A=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0\\ 0\\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
B=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2\\ 0 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
C=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2\\ 2 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
D=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\ 2 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, \\&lt;br /&gt;
E=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\ 0 \\2 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
F=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 \\ 0 \\2 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
G=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 \\ 2\\ 2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
H=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\2 \\2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{align*}&lt;br /&gt;
um die x-Achse um den Winkel $\alpha= 45^{\circ}$ gedreht wird?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2= Unter der Verwendung der Drehmatrix&lt;br /&gt;
$R_x(45^{\circ}) =\begin{pmatrix} 1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0 \\ 0&amp;amp; \cos5^{\circ}) &amp;amp; -\sin(45^{\circ}) \\ 0 &amp;amp; \sin(45^{\circ}) &amp;amp; \cos(45^{\circ}) \\ \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 = \begin{pmatrix} 1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0 \\ 0 &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2} } &amp;amp; -\frac{1}{\sqrt{2} } \\ 0 &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2} } &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2} } \\ \end{pmatrix}$ ergeben sich die Punkte des gedrehten Würfels durch die Muliplikation des ursprünglichen Punktes mit der Rotationsmatrix&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
A_x= A\cdot R_x(45^{\circ}) = \begin{pmatrix} 0\\ 0\\ 0\\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
B_x=\begin{pmatrix} 2\\ 0 \\ 0\\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
C_x=\begin{pmatrix} 2\\ \sqrt{2} \\ \sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
D_x=\begin{pmatrix} 0 \\ \sqrt{2} \\ \sqrt{2}\\ \end{pmatrix}, \\&lt;br /&gt;
E_x=\begin{pmatrix} 0 \\ -\sqrt{2} \\\sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
F_x=\begin{pmatrix} 2 \\ -\sqrt{2} \\\sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
G_x=\begin{pmatrix} 2 \\ 0\\ 2\sqrt{2}\\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
H_x=\begin{pmatrix} 0 \\0 \\2\sqrt{2}\\ \end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{align*} }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:wuerfel_x.png|thumb|right|400px|Drehung des Würfels um die x-Achse]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=homogene Koordinaten=&lt;br /&gt;
==homogene Koordinaten==&lt;br /&gt;
Homogene Koordinaten werden zum Beispiel verwendet wenn eine Verschiebung eines Vektors durchgeführt werden soll, also wenn eine nicht lineare Transformation stattfindet.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Euklidische Koordinaten in $\mathbb{R}^3$ werden wie folgt in homogenen Koordinaten umgeschrieben&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\ z&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \mapsto&lt;br /&gt;
\begin{bmatrix}&lt;br /&gt;
x \\ y\\ z\\1&lt;br /&gt;
\end{bmatrix} .$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Schiebung=&lt;br /&gt;
==Schiebung==&lt;br /&gt;
Die Schiebung eines Vektors $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ um den Vektor $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
t_x \\ t_y \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ ist nicht linear und deshalb müssen die Koordinaten in homogenen Koordinaten geschrieben werden, damit man die Schiebung in Matrixform schreiben kann.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
So erhält man für die Translation:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
x'&amp;amp;=x + t_z \\&lt;br /&gt;
y'&amp;amp;= y +t_y \\&lt;br /&gt;
\end{align*} $\Rightarrow$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x'\\ y' \\ 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp;0&amp;amp;t_x\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;1&amp;amp; t_y\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \cdot\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im $\mathbb{R}^3$ ergibt sich für die Schiebung&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
T_3=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp;0&amp;amp;t_x \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 &amp;amp;0&amp;amp;t_y \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1&amp;amp; t_z \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;0&amp;amp;1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:schiebung wuerfel b.png|thumb|right|400px|Schiebung eines Würfels]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Spiegelung=&lt;br /&gt;
==Spiegelung==&lt;br /&gt;
Die Spiegelung ist ein Sonderfall der Skalierung mit entweder $s_x=-1$, $s_y=-1$ oder $s_z=-1$, je nachdem um welche Achse gespiegelt werden soll, die anderen Skalierungsfaktoren sollen dabei den Wert $1$ annehmen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Es ergeben sich also die verschiedenen Spiegelungsmatrizen, je nach Spiegelungsachse:&lt;br /&gt;
im $\mathbb{R}^2$:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* um die x-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$S_x=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; -1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* um die y-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$S_y=\begin{pmatrix}-1&amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:computerspiele.png|thumb|right|400px|Spiegelung]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
-im $\mathbb{R}^3$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* um die yz-Ebene:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*} S_{yz}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
-1&amp;amp;0 &amp;amp;0\\0&amp;amp; 1 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* um die xz-Ebene:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*} S_{xz}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp;0\\0&amp;amp; -1 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* um die xy-Ebene:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*} S_{xy}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp;0\\0&amp;amp; 1 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;-1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Spiegelung an einer Geraden===&lt;br /&gt;
Die Spiegelung eines Punktes im $\mathbb{R}^2$ an einer Gerade $g: y=ax+b$ erfolgt in homogenen Koordinaten in den folgenden fünf Schritten:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1.) Das Koordinatensystem so verschieben, dass die Spiegelungsachse durch den Koordinatenursprung geht.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
2.) Die Spiegelungsachse soll um den Winkel $\arctan(a)$ gedreht werden, so dass sie mit der x-Achse zusammenfällt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3.) Spieglung an der x-Achse.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
4.) In Ausgangsposition zurückdrehen, also  Schritt 2) in die andere Richtung.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
5.) Die Spiegelungsachse zurück schieben, also wie in Schritt 1), nur in die andere Richtung schieben.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Damit die Matrizen alle miteinander multipliziert werden können, müssen sie in den selben Koordinaten geschrieben werden, da eine Translation angewendet wird, sollten alle Matrizen in homogenen Koordinaten angeschrieben werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Für die jeweiligen Schritte gibt es eine passende Matrix, werden die fünf Matrizen miteinander multipliziert erhält man die Spiegelungsmatrix um die Gerade $g$, mit $arctan(a):=t$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 \cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(t\right) &amp;amp; -\sin\left(t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(t\right) &amp;amp; \cos\left(t\right) &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(-t\right) &amp;amp; -\sin\left(-t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(-t\right) &amp;amp; \cos\left(-t\right) &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; -b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Matura-Aufgaben=&lt;br /&gt;
==Matura-Aufgaben==&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=127&amp;amp;file=RGB-Farbmodell.pdf RGB-Farbmodell}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=71&amp;amp;file=Spiegelung_an_einer_Geraden.pdf &amp;quot;Spiegelung an einer Geraden&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Farben_2/Farben_2.pdf &amp;quot;Farben (2)&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/KP1_16_C2_06/KP1_16_C2_06.pdf&amp;quot; &amp;quot;KP1_16_C2_06}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Teemischung/Teemischung.pdf &amp;quot;Teemischung&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Rohstoffbedarf/Rohstoffbedarf.pdf &amp;quot;Rohstoffbedarf&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Konfiserie/Konfiserie.pdf &amp;quot;Konfiserie&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=525&amp;amp;file=Zweistufige_Produktion.pdf &amp;quot;Zweistufige Produktion&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=530&amp;amp;file=Kosten_und_Gewinn.pdf &amp;quot;Kosten und Gewinn&amp;quot;}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5955</id>
		<title>Matrizen</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5955"/>
		<updated>2017-06-30T06:30:32Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: /* Saklierungsmatrix */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;Die Matrizenrechnung ist ein nützliches Werkzeug, um ein Gleichungssystem mit vielen linearen Gleichungen zu lösen oder auch um Tabellen übersichtlich darzustellen, also um lineare Zusammenhänge zwischen mehreren Größen herzustellen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Einführung=&lt;br /&gt;
==Einführung==&lt;br /&gt;
Will man ein lineares Gleichungssystem lösen, kann das mit den bereits bekannten Verfahren wie Additions-, Gleichsetzungs- oder dem Substitutionsverfahren geschehen, doch wird das bei einem großen Gleichungssystem schnell unübersichtlich und mühsam. Daher wird eine neue Schreibweise eingeführt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Das Gleichungssytem&lt;br /&gt;
\begin{align}&lt;br /&gt;
a_{11} x_1 + a_{12} x_2 + a_{13} x_3 &amp;amp;= y_1 \\&lt;br /&gt;
a_{21} x_1 + a_{22} x_2 + a_{23} x_3 &amp;amp;= y_2 \\&lt;br /&gt;
\end{align}&lt;br /&gt;
bei dem $x_1 , x_2, x_3$ gesucht sind, kann auch in Matrixschreibweise geschrieben werden:&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13} \\&lt;br /&gt;
a_{21}&amp;amp;a_{22}&amp;amp;a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_1 \\ x_2 \\ x_3&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
y_1 \\ y_2&lt;br /&gt;
\end{pmatrix},$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
wobei die Matrizenmultiplikation weiter unten erklärt wird.&lt;br /&gt;
Man nennt&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ eine $2\times3$ Matrix, sie besteht aus 2 [[Zeilen]] und 3 [[Spalten]],&lt;br /&gt;
$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_1 \\ x_2 \\ x_3&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ nennt man eine $3 \times 1$ Matrix und $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
y_1 \\ y_2&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ eine $2 \times 1$ Matrix.&lt;br /&gt;
Der erste Index gibt dabei an in der welcher Zeile und der zweite Index in welcher Spalte sich die Zahl befindet. Hier bilden zum Beispiel $a_{11}$, $ a_{12}$ und $ a_{13}$ die erste Zeile, $a_{21}$, $ a_{22}$ und $ a_{23} $ die zweite Zeile. $a_{11}$ und $ a_{21}$ bilden die erste Spalte, $a_{12}$ und $a_{22}$ die zweite Spalte und $ a_{13}$ und $ a_{23}$ und die dritte Spalte&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Mit $A:=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ , $\vec{x} =\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_1 \\ x_2 \\ x_3&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ und $\vec{y}=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
y_1 \\ y_2&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ kann man das Gleichungssystem sehr kompakt als&lt;br /&gt;
$A \cdot \vec{x}= \vec{y}$ schreiben. Das Lösen des Gleichungssystems erfolgt dann über [http://snvbrwvobs2.snv.at/matura.wiki/index.php/Äquivalenzumformungen Äquivalenzumformen] von $(A|\vec{y})$, d.h. der Matrix&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$\left( \begin{array}{ccc}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp;a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp;a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{array} \right| \left. \begin{array}{c} y_1 \\y_2 \end{array}\right)$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Beispiel: $a_{11}=3 \qquad a_{12}=6 \qquad a_{13}=2 \qquad a_{21}=7 \qquad a_{22}=8 \qquad a_{23}=1$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
  A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 6 &amp;amp;2\\7 &amp;amp; 8 &amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Gib die erste Zeile der Matrix $\quad F= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 12 &amp;amp;17 \\&lt;br /&gt;
3,9 &amp;amp; 5 &amp;amp; 84,7 \\&lt;br /&gt;
4,5 &amp;amp;63 &amp;amp; 9,6\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ und die 3. Spalte der Matrix $F$ an!&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  1.Zeile $\left( 8 \quad 12 \quad 17  \right) $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3.Spalte $\left(\begin{array}{c} 17 \\ 84,7 \\ 9,6 \end{array}\right)$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=  $m \times n$ Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \quad \in \mathbb{R}^{m \times n}  \qquad \forall m,n \in \mathbb{N}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die  $m\times n$ Matrix hat $m$ Zeilen und $n$ Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1=Eine [[quadratische Matrix|quadratische Matrix]] hat die gleiche Anzahl an Zeilen und Spalten, also $m=n$. Damit ein Gleichungssystem eine eindeutige Lösung haben kann, muss die Matrix $A$ quadratisch sein, das heißt gleich viele Gleichungen wie Unbekannte haben.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Nullmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Nullmatrix|Nullmatrix]] $0_n$  ist wie folgt definiert:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
0= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0  &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\vdots  &amp;amp;  &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0   &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \quad \in \mathbb{R}^{n \times n} \qquad \forall n \in \mathbb{N}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Es gilt $A + 0 =0+A =A$ und $ A \cdot 0 = 0 \cdot A=0$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Einheitsmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Einheitsmatrix|Einheitsmatrix]] $I_n$ hat nur in der [[Hauptdiagonale|Hauptdiagonale]] (von links oben nach rechts unten) Einsen stehen. Sonst befinden sich überall Nullen. Zudem ist sie eine quadratische Matrix.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
I_n= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \quad \in \mathbb{R}^{n \times n} \qquad \forall n \in \mathbb{N}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Einheitsmatrix wird benötigt, um ein lineares Gleichungssystem in Matrixform zu lösen und um die Inverse einer Matrix zu definieren, also $A \dot I= A$. Ist $B$ die Inverse zu $A$, dann $ A\cdot B = I =B \cdot A$.&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Gib die Einheitsmatrix im dreidimensionalen Raum an!&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $I_3= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Rechenregeln=&lt;br /&gt;
==Rechenregeln==&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Addition|Addition]] von Matrizen, werden die gleichen Komponenten miteinander addiert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sei die Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
und die Matrix&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11}	&amp;amp; b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
b_{21}	&amp;amp; b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
b_{m1} 	&amp;amp; b_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist &lt;br /&gt;
$A +B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11}	&amp;amp; a_{12}+  b_{12} +  &amp;amp; \dots	 +&amp;amp; a_{1n} +  b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21} + b_{21}	&amp;amp; a_{22} + b_{22} +   &amp;amp;\dots  +&amp;amp; a_{1n}+   b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1}+  b_{m1} 	&amp;amp;a_{m2} + b_{m2} &amp;amp; + \dots  +&amp;amp;  	 a_{mn} + b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der Addition müssen beide Matrizen dieselbe Dimension haben, das heißt dieselbe Anzahl von Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der $2\times 2$ Matrix schaut das wie folgt aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12} \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist $ \qquad \qquad \qquad A+ B =\begin{pmatrix}a_{11} &amp;amp; a_{12} \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
  +&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} &amp;lt;span class=&amp;quot;&amp;quot;&amp;gt;'single_linebreak' style='background-color:lightgray'&amp;gt;¶&amp;lt;/span&amp;gt; b_{11} &amp;amp; b_{12} \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} + b_{11} &amp;amp; a_{12} + b_{12} \\&lt;br /&gt;
a_{21} + b_{21} &amp;amp; a_{22} + b_{22} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Addiere die Matrizen $\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -4  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $ und &lt;br /&gt;
$\quad D= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $C +D=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
10 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= In der Firma $A$ wird 8 mal das Produkt 1 hergestellt, 5 mal Produkt 2, 12 mal Produkt 3 und 7 mal Produkt 4, in der Firma Firma $B$ wird 2 mal das Produkt 1 hergestellt, 1 mal Produkt 2, 3 mal Produkt 3 und 9 mal Produkt 4,&lt;br /&gt;
Firma $C$ wird 0 mal das Produkt 1 hergestellt, 17 mal Produkt 2, 3 mal Produkt 3 und 9 mal Produkt 4,&lt;br /&gt;
Firma $D$ wird 3 mal das Produkt 1 hergestellt, 4 mal Produkt 2, 2 mal Produkt 3 und 5 mal Produkt 4. &lt;br /&gt;
Wie viel wird insgesamt von den jeweiligen Produkten hergestellt?&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $A + B +C +D = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 7  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  + \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 1  \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 9  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} +&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 17  \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 9  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}+&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
13 &amp;amp; 27  \\&lt;br /&gt;
20 &amp;amp; 30  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$, es wird also insgesamt 13 mal das Produkt hergestellt, 27 mal Produkt 2, 20 mal Produkt 3 und 30 mal Produkt 4. }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Addiere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=NzpNGGME /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Subtrahiere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=UgJMsJm9 /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Multiplikation mit einem Skalar|Multiplikation mit einem Skalar]] $k$ (einer reellen Zahl), wird jede Komponente einzeln mit dem Skalar multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
k \cdot A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
k \cdot a_{11} &amp;amp; k \cdot a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{1n} \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{21} &amp;amp; k \cdot a_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{2n} \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{m1} &amp;amp;k \cdot a_{m2} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{mn} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Multipliziere die Matrix $\quad E= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 2  \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $  mit $3$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $3 \cdot E=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
21 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
27 &amp;amp; 0  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Multipliziere die Matrix mit dem Skalar und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=DpYwSR4m /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Transponierte Matrix&lt;br /&gt;
Bei einer [[transponierten Matrix|transponierten Matrix]] werden die Zeilen und Spalten miteinander vertauscht. Sei $A$ die ursprüngliche Matrix und $A^T$ die transponierte Matrix:&lt;br /&gt;
$A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  &amp;amp;a_{13}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{23}  \\&lt;br /&gt;
a_{31}  &amp;amp;a_{32}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$A^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{21}  &amp;amp;a_{31}  \\&lt;br /&gt;
a_{12}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{32}  \\&lt;br /&gt;
a_{13}  &amp;amp;a_{23}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Gib die transponierten Matrizen zu den Matrizen $B$ und $C$ an!&lt;br /&gt;
$\quad B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
654 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 4,7 &amp;amp;6 &amp;amp;9 &amp;amp;89  \\&lt;br /&gt;
8,3 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 7 &amp;amp; 3&amp;amp;1 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 2 &amp;amp; 0 &amp;amp; 7,9 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $\quad B^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 654  \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $   $\quad C^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 8,3 &amp;amp; 4\\&lt;br /&gt;
4,7 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 2\\&lt;br /&gt;
6 &amp;amp; 7&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
9&amp;amp; 3 &amp;amp; 7,9\\&lt;br /&gt;
89 &amp;amp; 1 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Matrizenmultiplikation&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zwei Matrizen werden nach der Regel: Zeile mal Spalte multipliziert.&lt;br /&gt;
Die [[Matrizenmultiplikation|Matrizenmultiplikation]] ist nicht kommutativ, das heißt: $A\cdot B \neq B \cdot A$.&lt;br /&gt;
Um $A \cdot B =C$ zu erhalten muss die Anzahl der Spalten von $A$ die selbe sein wie die Anzahl der Zeilen von $B$. Also wenn $A$ eine $m \times n$ Matrix ist und $B$ eine $n \times p$ Matrix, so sind $m$ und $p$ beliebig und $n$ muss bei $A$ und $B$ dieselbe Zahl sein. Außerdem ist dann $C$ eine $m \times p$ Matrix, sie hat also dieselbe Anzahl der Zeilen wie die Matrix $A$ und dieselbe Spaltenanzahl wie die Matrix $B$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sei die Matrix $A$ zum Beispiel eine $2 \times 3$ Matrix und $B$ eine $3 \times 4$ Matrix. Dann ist die Matrix $A \cdot B = C$ eine $2 \times 4$ Matrix.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wie erhält man nun die einzelnen Koeffizienten der Matrix $C$?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 \url{https://www.youtube.com/watch?v=iLgfkgscafQ}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Durchführung der Matrizenmultiplikation kann mit Hilfe der&lt;br /&gt;
Falk'schen Anordnung erfolgen:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 {| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br /&amp;gt;$ \begin{pmatrix} b_{11} &amp;amp; b_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{1q} \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
  b_{21} &amp;amp; b_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{2q} \\&lt;br /&gt;
   \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  b_{p1} &amp;amp; b_{p2} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{pq} \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $  &lt;br /&gt;
$ \begin{pmatrix} a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{1p} \\a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{2p} \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  a_{n1} &amp;amp; a_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{np}\\ \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
$ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{1q}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{2q}  \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  c_{n1} &amp;amp; c_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{nq} \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Es werden die Spalten von $B$ über die Zeilen von $A$ gelegt, die Komponenten paarweise multipliziert und dann die Ergebnisse addiert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 [[Datei:falkanordnung.png|400px|mini|Falk'sche Anordnung (Quelle: [http://www.texample.net/tikz/examples/matrix-multiplication/ texample])]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = a_{11} \cdot b_{11}+ a_{12} \cdot b_{21} + \dots + a_{1p} \cdot b_{p1} \\&lt;br /&gt;
c_{12} = a_{11} \cdot b_{12} + a_{12} \cdot b_{22} + \dots + a_{1p} \cdot b_{p2} \\&lt;br /&gt;
c_{1q} = a_{11} \cdot b_{1q} + a_{12} \cdot b_{2q} + \dots + a_{1p} \cdot b_{pq} \\&lt;br /&gt;
\vdots \\&lt;br /&gt;
c_{21} = a_{21} \cdot b_{11} + a_{22} \cdot b_{21} + \dots + a_{2p} \cdot b_{p1}\\&lt;br /&gt;
\vdots \\&lt;br /&gt;
c_{nq} = a_{n1} \cdot b_{1q} + a_{n2} \cdot b_{2q}+ \dots + a_{np} \cdot b_{pq}$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Konkret heißt das an einem Beispiel:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||&lt;br /&gt;
||$ \begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $   &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||$ \begin{pmatrix} 2 &amp;amp; 5 \\4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
||$ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp;  c_{13}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp;  c_{23}  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = 2 \cdot 8 + 5 \cdot 9 = 61\\&lt;br /&gt;
c_{12} = 2 \cdot 1 + 5 \cdot 0 =2\\&lt;br /&gt;
c_{13} = 2 \cdot 3 + 5 \cdot 5 =31\\&lt;br /&gt;
c_{21} = 4 \cdot 8 + 7 \cdot 9 =95\\&lt;br /&gt;
c_{22} = 4 \cdot 1 + 7 \cdot 0 =4\\&lt;br /&gt;
c_{23}= 4 \cdot 3 + 7 \cdot 5 =47$$&lt;br /&gt;
Also&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix} 2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} &lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix}   = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 61 &amp;amp; 2 &amp;amp;  31\\&lt;br /&gt;
 95 &amp;amp; 4 &amp;amp; 47  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Berechne $A \cdot B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
5 &amp;amp;  7 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; -1 &amp;amp; 4 \\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix} \cdot &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; -6 \\ &lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 2 \\ &lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 |2=  $C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
45+ 21+ 0&amp;amp; 35-42+ 2\\&lt;br /&gt;
72-3 +0 &amp;amp;56+ 6+ 8\\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
66&amp;amp;-5\\&lt;br /&gt;
69&amp;amp;70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Multipliziere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=aUjggvwq /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Gozinto-Graphen=&lt;br /&gt;
==Gozinto-Graphen==&lt;br /&gt;
Gonzinto-Graphen dienen der Veranschaulichung der Zusammenhänge zwischen Roh-, Zwischen- und Endprodukten. Die Knoten stellen dabei die Teile dar und die Pfeile oder auch gerichtete Kanten die Mengenbeziehungen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In der Abbildung des Gozintographen wird der Zusammenhang zwischen den Rohstoffen $R_1 , R_2$ und $R_3$ mit den Zwischenprodukten $Z_1, Z_2, Z_3$ und den Endprodukten $E_1, E_2$ dargestellt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 [[Datei:gozinto.pdf|400px|mini|Beispiel eines Gozintographen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einer Tabelle kann der Zusammenhang wie folgt aufgelistet werden:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
!| &lt;br /&gt;
!|$Z_1$&lt;br /&gt;
!|$Z_2$&lt;br /&gt;
!|$Z_3$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||$R_1$&lt;br /&gt;
||2&lt;br /&gt;
||5&lt;br /&gt;
||3&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||$R_2$&lt;br /&gt;
||8&lt;br /&gt;
||9&lt;br /&gt;
||1&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||$R_3$&lt;br /&gt;
||6&lt;br /&gt;
||4&lt;br /&gt;
||2&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
!| &lt;br /&gt;
!|$E_1$&lt;br /&gt;
!|$E_2$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||$Z_1$&lt;br /&gt;
||12&lt;br /&gt;
||5&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||$Z_2$&lt;br /&gt;
||11&lt;br /&gt;
||8&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||$Z_3$&lt;br /&gt;
||2&lt;br /&gt;
||4&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Tabelle kann aber ebenso in Matrixform umgeschrieben werden, wobei die Matrix $RZ$ den Zusammenhang der Rohstoffe mit den Zwischenprodukten und $ZE$ den der Zwischenprodukte mit den Endprodukten beschreibt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$ RZ=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5 &amp;amp; 3 \\8 &amp;amp; 9 &amp;amp;1 \\ 6&amp;amp;4&amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
ZE=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
11 &amp;amp; 8 \\&lt;br /&gt;
2&amp;amp;4\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um eine Matrix zu erhalten, welche den Rohstoffbedarf für die Endprodukte beschreibt wird die Matrix $RZ$ mit der Matrix $ZE$ multipliziert. In unserem Beispiel ergibt das&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*} RE= RZ \cdot ZE= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
24 +55+ 6 &amp;amp; 10 +40+ 12\\&lt;br /&gt;
96 +99 +2 &amp;amp; 40+ 72+ 4\\&lt;br /&gt;
72 +44+ 4 &amp;amp; 30+ 32+ 8\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
85 &amp;amp;62\\&lt;br /&gt;
197 &amp;amp; 116\\&lt;br /&gt;
120 &amp;amp; 70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Matrizen $RZ$, $ZE$ und $RE$ werden auch '''Produktionsmatrix''' genannt.&lt;br /&gt;
Der '''Produktions-''', '''Output-''' oder '''Nachfragevektor''' gibt an wie viel der Endprodukte produziert werden sollen.&lt;br /&gt;
Der '''Bedarfsvektor''' gibt den Gesamtbedarf an Einzelteilen an für einen vorgesehenen Produktionsvektor. Also durch den Bedarfsvektor kann der Bedarf an Rohstoffen berechnet werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im '''Preisvektor''' befinden sich die Preise für die einzelnen Rohstoffe.&lt;br /&gt;
Der '''Inputvekor''' beschreibt die benötigten Rohstoffe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Input-Output-Matrix: Leontief-Modell=&lt;br /&gt;
==Input-Output-Matrix: Leontief-Modell==&lt;br /&gt;
Eine '''Input-Output-Tabelle''' für die Firmen A, B und C, mit $x_i=\sum_{k=1}^{3} x_{ik} y_i$, wobei $i=j$ den Eigenbedarf einer Firma beschreibt, wird in der folgenden Tabelle aufgezeigt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
!|Input / Output&lt;br /&gt;
!|A&lt;br /&gt;
!|B&lt;br /&gt;
!|C&lt;br /&gt;
!|Markt / Konsum&lt;br /&gt;
!|Gesamtproduktion&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||A&lt;br /&gt;
||$x_{11}$&lt;br /&gt;
||$x_{12}$&lt;br /&gt;
||$x_{13}$&lt;br /&gt;
||$y_{1}$&lt;br /&gt;
||$x_{1}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||B&lt;br /&gt;
||$x_{21}$&lt;br /&gt;
||$x_{22}$&lt;br /&gt;
||$x_{23}$&lt;br /&gt;
||$y_{2}$&lt;br /&gt;
||$x_{2}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||C&lt;br /&gt;
||$x_{31}$&lt;br /&gt;
||$x_{32}$&lt;br /&gt;
||$x_{33}$&lt;br /&gt;
||$y_{3}$&lt;br /&gt;
||$x_{3}$&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einem Gozinto-Graphen kann dies, wie rechts unten zu sehen ist, dargestellt werden:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:inpuoutput.pdf|400px]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Produktionsmatrix $P$ sieht daher folgendermaßen aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$P=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 x_{11} &amp;amp;  x_{12} &amp;amp;  x_{13}  \\&lt;br /&gt;
x_{21} &amp;amp; x_{22} &amp;amp; x_{23} \\x_{31} &amp;amp; x_{32} &amp;amp; x_{33}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um die Input-Output-Matrix zu erhalten die erste Spalte durch den Wert der Gesamtproduktion der ersten Zeile geteilt werden, die zweite Spalte durch den der zweiten Zeile und die dritte Spalte durch den der dritten Zeile, das heißt die Koeffizienten der Input-Output-Matrix ergeben sich als $a_{ij}= \frac{x_{ij}}{x_j}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Input-Output-Matrix ergibt sich dann zu:&lt;br /&gt;
$M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 \frac{x_{11}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{12}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{13}}{x_3}  \\&lt;br /&gt;
\frac{x_{21}}{x_1} &amp;amp; \frac{x_{22}}{x_2} &amp;amp; \frac{x_{23}}{x_3} \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\frac{x_{31}}{x_1} &amp;amp; \frac{x_{32}}{x_2} &amp;amp; \frac{x_{33}}{x_3}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Gib die Input-Output-Matrix zu folgendem Gozintographen an:&lt;br /&gt;
[[Datei:beispiel_inpuoutput.pdf|400px]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2= $M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 \frac{10}{43} &amp;amp;  \frac{5}{68} &amp;amp;  \frac{20}{64}  \\&lt;br /&gt;
\frac{15}{43} &amp;amp; \frac{15}{68} &amp;amp; \frac{36}{64} \\\frac{25}{43} &amp;amp; \frac{4}{68} &amp;amp; \frac{22}{64}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \approx&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0,233 &amp;amp; 0,074 &amp;amp; 0,313 \\&lt;br /&gt;
0,349 &amp;amp; 0,221 &amp;amp; 0,563\\&lt;br /&gt;
0,581 &amp;amp; 0,059 &amp;amp; 0,344\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Saklierungsmatrix=&lt;br /&gt;
&amp;lt;span style=&amp;quot;background-color: #ffd700;&amp;quot;&amp;gt; Dieser und die folgenden Abschnitte sind nur für HTL-SchhülerInnen relevant. &amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Saklierungsmatrix==&lt;br /&gt;
Um einen Vektor zu stauchen oder zu strecken, wird er mit einem Faktor multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
x'&amp;amp;=x \cdot s_x\\&lt;br /&gt;
y'&amp;amp;=y\cdot s_y \\&lt;br /&gt;
z' &amp;amp;= z \cdot s_z&lt;br /&gt;
\end{align*}&lt;br /&gt;
In Matrixform kann er mit der Skalierungsmatrix multipliziert werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$U=\begin{pmatrix}s_x &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; s_y &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp;s_z \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
Dabei gibt $s_x$ die Skalierung in x-Richtung, $s_y$ die Skalierung in y-Richtung und $s_z$ die Skalierung in z-Richtung an.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:skalierung wuerfel a.png|thumb|Skalierung eines Würfels]]&lt;br /&gt;
[[Datei:skalierung wuerfel b.png|thumb|Skalierung eines Würfels]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Drehung=&lt;br /&gt;
==Drehung==&lt;br /&gt;
Die Drehung ist ein Beispiel für die Anwendung und Motivation der Matrizenmultiplikation. &amp;lt;span class=&amp;quot;&amp;quot;&amp;gt;'single_linebreak' style='background-color:lightgray'&amp;gt;¶&amp;lt;/span&amp;gt; In $\mathbb{R}^2$ und $\alpha \in [0, 2 \pi[$ wird die Drehung (gegen den Uhrzeigersinn) eines Vektors $v$ um den Winkel $\alpha $ durch die Multiplikation des Vektors mit der Drehmatrix $$R_{\alpha}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp; -\sin(\alpha) \\\sin(\alpha) &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
erreicht: $v'=R_\alpha \cdot v$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In $\mathbb{R}^3$ ergeben sich für die Drehungen um die&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* x-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_x(\alpha)=\begin{pmatrix}1&amp;amp;0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \cos(\alpha) &amp;amp; -\sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \sin(\alpha) &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* y-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_y(\alpha)=\begin{pmatrix}\cos(\alpha) &amp;amp;0 &amp;amp; \sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
- \sin(\alpha)&amp;amp; 0 &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* z-Achse&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_z(\alpha)=\begin{pmatrix}\cos(\alpha) &amp;amp; -\sin(\alpha) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin(\alpha) &amp;amp; \cos(\alpha) &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Welche Koordinaten erhältst du , wenn der Würfel mit den Eckpunkten&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
A=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0\\ 0\\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
B=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2\\ 0 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
C=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2\\ 2 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
D=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\ 2 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, \\&lt;br /&gt;
E=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\ 0 \\2 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
F=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 \\ 0 \\2 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
G=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 \\ 2\\ 2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
H=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\2 \\2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{align*}&lt;br /&gt;
um die x-Achse um den Winkel $\alpha= 45^{\circ}$ gedreht wird?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
2= Unter der Verwendung der Drehmatrix&lt;br /&gt;
$R_x(45^{\circ}) =\begin{pmatrix} 1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0 \\ 0&amp;amp; \cos5^{\circ}) &amp;amp; -\sin(45^{\circ}) \\ 0 &amp;amp; \sin(45^{\circ}) &amp;amp; \cos(45^{\circ}) \\ \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 = \begin{pmatrix} 1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0 \\ 0 &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2} } &amp;amp; -\frac{1}{\sqrt{2} } \\ 0 &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2} } &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2} } \\ \end{pmatrix}$ ergeben sich die Punkte des gedrehten Würfels durch die Muliplikation des ursprünglichen Punktes mit der Rotationsmatrix&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
A_x= A\cdot R_x(45^{\circ}) = \begin{pmatrix} 0\\ 0\\ 0\\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
B_x=\begin{pmatrix} 2\\ 0 \\ 0\\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
C_x=\begin{pmatrix} 2\\ \sqrt{2} \\ \sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
D_x=\begin{pmatrix} 0 \\ \sqrt{2} \\ \sqrt{2}\\ \end{pmatrix}, \\&lt;br /&gt;
E_x=\begin{pmatrix} 0 \\ -\sqrt{2} \\\sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
F_x=\begin{pmatrix} 2 \\ -\sqrt{2} \\\sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
G_x=\begin{pmatrix} 2 \\ 0\\ 2\sqrt{2}\\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
H_x=\begin{pmatrix} 0 \\0 \\2\sqrt{2}\\ \end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{align*} }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:wuerfel_x.png|thumb|right|400px|Drehung des Würfels um die x-Achse]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=homogene Koordinaten=&lt;br /&gt;
==homogene Koordinaten==&lt;br /&gt;
Homogene Koordinaten werden zum Beispiel verwendet wenn eine Verschiebung eines Vektors durchgeführt werden soll, also wenn eine nicht lineare Transformation stattfindet.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Euklidische Koordinaten in $\mathbb{R}^3$ werden wie folgt in homogenen Koordinaten umgeschrieben&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\ z&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \mapsto&lt;br /&gt;
\begin{bmatrix}&lt;br /&gt;
x \\ y\\ z\\1&lt;br /&gt;
\end{bmatrix} .$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Schiebung=&lt;br /&gt;
==Schiebung==&lt;br /&gt;
Die Schiebung eines Vektors $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ um den Vektor $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
t_x \\ t_y \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ ist nicht linear und deshalb müssen die Koordinaten in homogenen Koordinaten geschrieben werden, damit man die Schiebung in Matrixform schreiben kann.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
So erhält man für die Translation:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
x'&amp;amp;=x + t_z \\&lt;br /&gt;
y'&amp;amp;= y +t_y \\&lt;br /&gt;
\end{align*} $\Rightarrow$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x'\\ y' \\ 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp;0&amp;amp;t_x\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;1&amp;amp; t_y\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \cdot\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im $\mathbb{R}^3$ ergibt sich für die Schiebung&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
T_3=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp;0&amp;amp;t_x \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 &amp;amp;0&amp;amp;t_y \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1&amp;amp; t_z \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;0&amp;amp;1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Spiegelung=&lt;br /&gt;
==Spiegelung==&lt;br /&gt;
Die Spiegelung ist ein Sonderfall der Skalierung mit entweder $s_x=-1$, $s_y=-1$ oder $s_z=-1$, je nachdem um welche Achse gespiegelt werden soll, die anderen Skalierungsfaktoren sollen dabei den Wert $1$ annehmen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Es ergeben sich also die verschiedenen Spiegelungsmatrizen, je nach Spiegelungsachse:&lt;br /&gt;
im $\mathbb{R}^2$:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* um die x-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$S_x=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; -1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* um die y-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$S_y=\begin{pmatrix}-1&amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
-im $\mathbb{R}^3$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* um die yz-Ebene:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*} &amp;lt;span class=&amp;quot;&amp;quot;&amp;gt;'single_linebreak' style='background-color:lightgray'&amp;gt;¶&amp;lt;/span&amp;gt; S_{yz}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
-1&amp;amp;0 &amp;amp;0\\0&amp;amp; 1 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* um die xz-Ebene:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*} &amp;lt;span class=&amp;quot;&amp;quot;&amp;gt;'single_linebreak' style='background-color:lightgray'&amp;gt;¶&amp;lt;/span&amp;gt; S_{xz}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp;0\\0&amp;amp; -1 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* um die xy-Ebene:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*} &amp;lt;span class=&amp;quot;&amp;quot;&amp;gt;'single_linebreak' style='background-color:lightgray'&amp;gt;¶&amp;lt;/span&amp;gt; S_{xy}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp;0\\0&amp;amp; 1 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;-1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Spiegelung an einer Geraden===&lt;br /&gt;
Die Spiegelung eines Punktes im $\mathbb{R}^2$ an einer Gerade $g: y=ax+b$ erfolgt in homogenen Koordinaten in den folgenden fünf Schritten:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 1.) Das Koordinatensystem so verschieben, dass die Spiegelungsachse durch den Koordinatenursprung geht.&lt;br /&gt;
 2.) Die Spiegelungsachse soll um den Winkel $\arctan(a)$ gedreht werden, so dass sie mit der x-Achse zusammenfällt.&lt;br /&gt;
 3.) Spieglung an der x-Achse.&lt;br /&gt;
 4.) In Ausgangsposition zurückdrehen, also  Schritt 2) in die andere Richtung.&lt;br /&gt;
 5.) Die Spiegelungsachse zurück schieben, also wie in Schritt 1), nur in die andere Richtung schieben.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Damit die Matrizen alle miteinander multipliziert werden können, müssen sie in den selben Koordinaten geschrieben werden, da eine Translation angewendet wird, sollten alle Matrizen in homogenen Koordinaten angeschrieben werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Für die jeweiligen Schritte gibt es eine passende Matrix, werden die fünf Matrizen miteinander multipliziert erhält man die Spiegelungsmatrix um die Gerade $g$, mit $arctan(a):=t$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 \cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(t\right) &amp;amp; -\sin\left(t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(t\right) &amp;amp; \cos\left(t\right) &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(-t\right) &amp;amp; -\sin\left(-t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(-t\right) &amp;amp; \cos\left(-t\right) &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; -b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Matura-Aufgaben=&lt;br /&gt;
==Matura-Aufgaben==&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=127&amp;amp;file=RGB-Farbmodell.pdf RGB-Farbmodell}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=71&amp;amp;file=Spiegelung_an_einer_Geraden.pdf &amp;quot;Spiegelung an einer Geraden&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Farben_2/Farben_2.pdf &amp;quot;Farben (2)&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/KP1_16_C2_06/KP1_16_C2_06.pdf&amp;quot; &amp;quot;KP1_16_C2_06}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Teemischung/Teemischung.pdf &amp;quot;Teemischung&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Rohstoffbedarf/Rohstoffbedarf.pdf &amp;quot;Rohstoffbedarf&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Konfiserie/Konfiserie.pdf &amp;quot;Konfiserie&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=525&amp;amp;file=Zweistufige_Produktion.pdf &amp;quot;Zweistufige Produktion&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=530&amp;amp;file=Kosten_und_Gewinn.pdf &amp;quot;Kosten und Gewinn&amp;quot;}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Datei:skalierung_wuerfel_b.png&amp;diff=5954</id>
		<title>Datei:skalierung wuerfel b.png</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Datei:skalierung_wuerfel_b.png&amp;diff=5954"/>
		<updated>2017-06-30T06:29:08Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: /* {{int:filedesc}} */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;=={{int:filedesc}}==&lt;br /&gt;
{{Information&lt;br /&gt;
|description={{en|1=Skalierung eines Würfels}}&lt;br /&gt;
|date=2017-03-01&lt;br /&gt;
|source={{own}}&lt;br /&gt;
|author=[[User:Carina|Carina]]&lt;br /&gt;
|permission=&lt;br /&gt;
|other versions=&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=={{int:license-header}}==&lt;br /&gt;
{{self|cc-by-sa-4.0}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Uploaded with UploadWizard]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Datei:computerspiele.png&amp;diff=5953</id>
		<title>Datei:computerspiele.png</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Datei:computerspiele.png&amp;diff=5953"/>
		<updated>2017-06-30T06:25:34Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: User created page with UploadWizard&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;=={{int:filedesc}}==&lt;br /&gt;
{{Information&lt;br /&gt;
|description={{en|1=Spiegelung}}&lt;br /&gt;
|date=2017-02-28&lt;br /&gt;
|source={{own}}&lt;br /&gt;
|author=[[User:Carina|Carina]]&lt;br /&gt;
|permission=&lt;br /&gt;
|other versions=&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=={{int:license-header}}==&lt;br /&gt;
{{self|cc-by-sa-4.0}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Uploaded with UploadWizard]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Datei:schiebung_wuerfel_b.png&amp;diff=5952</id>
		<title>Datei:schiebung wuerfel b.png</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Datei:schiebung_wuerfel_b.png&amp;diff=5952"/>
		<updated>2017-06-30T06:25:34Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: User created page with UploadWizard&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;=={{int:filedesc}}==&lt;br /&gt;
{{Information&lt;br /&gt;
|description={{en|1=Schiebung eines Würfels}}&lt;br /&gt;
|date=2017-03-01&lt;br /&gt;
|source={{own}}&lt;br /&gt;
|author=[[User:Carina|Carina]]&lt;br /&gt;
|permission=&lt;br /&gt;
|other versions=&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=={{int:license-header}}==&lt;br /&gt;
{{self|cc-by-sa-4.0}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Uploaded with UploadWizard]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Datei:skalierung_wuerfel_b.png&amp;diff=5951</id>
		<title>Datei:skalierung wuerfel b.png</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Datei:skalierung_wuerfel_b.png&amp;diff=5951"/>
		<updated>2017-06-30T06:25:33Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: User created page with UploadWizard&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;=={{int:filedesc}}==&lt;br /&gt;
{{Information&lt;br /&gt;
|description={{en|1=Schiebung eines Würfels}}&lt;br /&gt;
|date=2017-03-01&lt;br /&gt;
|source={{own}}&lt;br /&gt;
|author=[[User:Carina|Carina]]&lt;br /&gt;
|permission=&lt;br /&gt;
|other versions=&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=={{int:license-header}}==&lt;br /&gt;
{{self|cc-by-sa-4.0}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Uploaded with UploadWizard]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Datei:skalierung_wuerfel_a.png&amp;diff=5950</id>
		<title>Datei:skalierung wuerfel a.png</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Datei:skalierung_wuerfel_a.png&amp;diff=5950"/>
		<updated>2017-06-30T06:25:33Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: User created page with UploadWizard&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;=={{int:filedesc}}==&lt;br /&gt;
{{Information&lt;br /&gt;
|description={{en|1=Skalierung eines Würfels}}&lt;br /&gt;
|date=2017-03-01&lt;br /&gt;
|source={{own}}&lt;br /&gt;
|author=[[User:Carina|Carina]]&lt;br /&gt;
|permission=&lt;br /&gt;
|other versions=&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=={{int:license-header}}==&lt;br /&gt;
{{self|cc-by-sa-4.0}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Uploaded with UploadWizard]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5949</id>
		<title>Matrizen</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5949"/>
		<updated>2017-06-30T06:11:37Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;Die Matrizenrechnung ist ein nützliches Werkzeug, um ein Gleichungssystem mit vielen linearen Gleichungen zu lösen oder auch um Tabellen übersichtlich darzustellen, also um lineare Zusammenhänge zwischen mehreren Größen herzustellen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Einführung=&lt;br /&gt;
==Einführung==&lt;br /&gt;
Will man ein lineares Gleichungssystem lösen, kann das mit den bereits bekannten Verfahren wie Additions-, Gleichsetzungs- oder dem Substitutionsverfahren geschehen, doch wird das bei einem großen Gleichungssystem schnell unübersichtlich und mühsam. Daher wird eine neue Schreibweise eingeführt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Das Gleichungssytem&lt;br /&gt;
\begin{align}&lt;br /&gt;
a_{11} x_1 + a_{12} x_2 + a_{13} x_3 &amp;amp;= y_1 \\&lt;br /&gt;
a_{21} x_1 + a_{22} x_2 + a_{23} x_3 &amp;amp;= y_2 \\&lt;br /&gt;
\end{align}&lt;br /&gt;
bei dem $x_1 , x_2, x_3$ gesucht sind, kann auch in Matrixschreibweise geschrieben werden:&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13} \\&lt;br /&gt;
a_{21}&amp;amp;a_{22}&amp;amp;a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_1 \\ x_2 \\ x_3&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
y_1 \\ y_2&lt;br /&gt;
\end{pmatrix},$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
wobei die Matrizenmultiplikation weiter unten erklärt wird.&lt;br /&gt;
Man nennt&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ eine $2\times3$ Matrix, sie besteht aus 2 [[Zeilen]] und 3 [[Spalten]],&lt;br /&gt;
$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_1 \\ x_2 \\ x_3&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ nennt man eine $3 \times 1$ Matrix und $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
y_1 \\ y_2&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ eine $2 \times 1$ Matrix.&lt;br /&gt;
Der erste Index gibt dabei an in der welcher Zeile und der zweite Index in welcher Spalte sich die Zahl befindet. Hier bilden zum Beispiel $a_{11}$, $ a_{12}$ und $ a_{13}$ die erste Zeile, $a_{21}$, $ a_{22}$ und $ a_{23} $ die zweite Zeile. $a_{11}$ und $ a_{21}$ bilden die erste Spalte, $a_{12}$ und $a_{22}$ die zweite Spalte und $ a_{13}$ und $ a_{23}$ und die dritte Spalte&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Mit $A:=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ , $\vec{x} =\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_1 \\ x_2 \\ x_3&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ und $\vec{y}=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
y_1 \\ y_2&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ kann man das Gleichungssystem sehr kompakt als&lt;br /&gt;
$A \cdot \vec{x}= \vec{y}$ schreiben. Das Lösen des Gleichungssystems erfolgt dann über [http://snvbrwvobs2.snv.at/matura.wiki/index.php/Äquivalenzumformungen Äquivalenzumformen] von $(A|\vec{y})$, d.h. der Matrix&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$\left( \begin{array}{ccc}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp;a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp;a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{array} \right| \left. \begin{array}{c} y_1 \\y_2 \end{array}\right)$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Beispiel: $a_{11}=3 \qquad a_{12}=6 \qquad a_{13}=2 \qquad a_{21}=7 \qquad a_{22}=8 \qquad a_{23}=1$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
  A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 6 &amp;amp;2\\7 &amp;amp; 8 &amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Gib die erste Zeile der Matrix $\quad F= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 12 &amp;amp;17 \\&lt;br /&gt;
3,9 &amp;amp; 5 &amp;amp; 84,7 \\&lt;br /&gt;
4,5 &amp;amp;63 &amp;amp; 9,6\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ und die 3. Spalte der Matrix $F$ an!&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  1.Zeile $\left( 8 \quad 12 \quad 17  \right) $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3.Spalte $\left(\begin{array}{c} 17 \\ 84,7 \\ 9,6 \end{array}\right)$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=  $m \times n$ Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \quad \in \mathbb{R}^{m \times n}  \qquad \forall m,n \in \mathbb{N}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die  $m\times n$ Matrix hat $m$ Zeilen und $n$ Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1=Eine [[quadratische Matrix|quadratische Matrix]] hat die gleiche Anzahl an Zeilen und Spalten, also $m=n$. Damit ein Gleichungssystem eine eindeutige Lösung haben kann, muss die Matrix $A$ quadratisch sein, das heißt gleich viele Gleichungen wie Unbekannte haben.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Nullmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Nullmatrix|Nullmatrix]] $0_n$  ist wie folgt definiert:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
0= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0  &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\vdots  &amp;amp;  &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0   &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \quad \in \mathbb{R}^{n \times n} \qquad \forall n \in \mathbb{N}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Es gilt $A + 0 =0+A =A$ und $ A \cdot 0 = 0 \cdot A=0$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Einheitsmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Einheitsmatrix|Einheitsmatrix]] $I_n$ hat nur in der [[Hauptdiagonale|Hauptdiagonale]] (von links oben nach rechts unten) Einsen stehen. Sonst befinden sich überall Nullen. Zudem ist sie eine quadratische Matrix.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
I_n= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \quad \in \mathbb{R}^{n \times n} \qquad \forall n \in \mathbb{N}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Einheitsmatrix wird benötigt, um ein lineares Gleichungssystem in Matrixform zu lösen und um die Inverse einer Matrix zu definieren, also $A \dot I= A$. Ist $B$ die Inverse zu $A$, dann $ A\cdot B = I =B \cdot A$.&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Gib die Einheitsmatrix im dreidimensionalen Raum an!&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $I_3= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Rechenregeln=&lt;br /&gt;
==Rechenregeln==&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Addition|Addition]] von Matrizen, werden die gleichen Komponenten miteinander addiert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sei die Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
und die Matrix&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11}	&amp;amp; b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
b_{21}	&amp;amp; b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
b_{m1} 	&amp;amp; b_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist &lt;br /&gt;
$A +B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11}	&amp;amp; a_{12}+  b_{12} +  &amp;amp; \dots	 +&amp;amp; a_{1n} +  b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21} + b_{21}	&amp;amp; a_{22} + b_{22} +   &amp;amp;\dots  +&amp;amp; a_{1n}+   b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1}+  b_{m1} 	&amp;amp;a_{m2} + b_{m2} &amp;amp; + \dots  +&amp;amp;  	 a_{mn} + b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der Addition müssen beide Matrizen dieselbe Dimension haben, das heißt dieselbe Anzahl von Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der $2\times 2$ Matrix schaut das wie folgt aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12} \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist $ \qquad \qquad \qquad A+ B =\begin{pmatrix}a_{11} &amp;amp; a_{12} \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
  +&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} &amp;lt;span class=&amp;quot;&amp;quot;&amp;gt;'single_linebreak' style='background-color:lightgray'&amp;gt;¶&amp;lt;/span&amp;gt; b_{11} &amp;amp; b_{12} \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} + b_{11} &amp;amp; a_{12} + b_{12} \\&lt;br /&gt;
a_{21} + b_{21} &amp;amp; a_{22} + b_{22} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Addiere die Matrizen $\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -4  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $ und &lt;br /&gt;
$\quad D= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $C +D=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
10 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= In der Firma $A$ wird 8 mal das Produkt 1 hergestellt, 5 mal Produkt 2, 12 mal Produkt 3 und 7 mal Produkt 4, in der Firma Firma $B$ wird 2 mal das Produkt 1 hergestellt, 1 mal Produkt 2, 3 mal Produkt 3 und 9 mal Produkt 4,&lt;br /&gt;
Firma $C$ wird 0 mal das Produkt 1 hergestellt, 17 mal Produkt 2, 3 mal Produkt 3 und 9 mal Produkt 4,&lt;br /&gt;
Firma $D$ wird 3 mal das Produkt 1 hergestellt, 4 mal Produkt 2, 2 mal Produkt 3 und 5 mal Produkt 4. &lt;br /&gt;
Wie viel wird insgesamt von den jeweiligen Produkten hergestellt?&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $A + B +C +D = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 7  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  + \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 1  \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 9  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} +&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 17  \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 9  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}+&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
13 &amp;amp; 27  \\&lt;br /&gt;
20 &amp;amp; 30  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$, es wird also insgesamt 13 mal das Produkt hergestellt, 27 mal Produkt 2, 20 mal Produkt 3 und 30 mal Produkt 4. }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Addiere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=NzpNGGME /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Subtrahiere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=UgJMsJm9 /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Multiplikation mit einem Skalar|Multiplikation mit einem Skalar]] $k$ (einer reellen Zahl), wird jede Komponente einzeln mit dem Skalar multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
k \cdot A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
k \cdot a_{11} &amp;amp; k \cdot a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{1n} \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{21} &amp;amp; k \cdot a_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{2n} \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{m1} &amp;amp;k \cdot a_{m2} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{mn} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Multipliziere die Matrix $\quad E= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 2  \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $  mit $3$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $3 \cdot E=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
21 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
27 &amp;amp; 0  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Multipliziere die Matrix mit dem Skalar und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=DpYwSR4m /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Transponierte Matrix&lt;br /&gt;
Bei einer [[transponierten Matrix|transponierten Matrix]] werden die Zeilen und Spalten miteinander vertauscht. Sei $A$ die ursprüngliche Matrix und $A^T$ die transponierte Matrix:&lt;br /&gt;
$A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  &amp;amp;a_{13}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{23}  \\&lt;br /&gt;
a_{31}  &amp;amp;a_{32}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$A^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{21}  &amp;amp;a_{31}  \\&lt;br /&gt;
a_{12}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{32}  \\&lt;br /&gt;
a_{13}  &amp;amp;a_{23}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Gib die transponierten Matrizen zu den Matrizen $B$ und $C$ an!&lt;br /&gt;
$\quad B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
654 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 4,7 &amp;amp;6 &amp;amp;9 &amp;amp;89  \\&lt;br /&gt;
8,3 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 7 &amp;amp; 3&amp;amp;1 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 2 &amp;amp; 0 &amp;amp; 7,9 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $\quad B^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 654  \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $   $\quad C^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 8,3 &amp;amp; 4\\&lt;br /&gt;
4,7 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 2\\&lt;br /&gt;
6 &amp;amp; 7&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
9&amp;amp; 3 &amp;amp; 7,9\\&lt;br /&gt;
89 &amp;amp; 1 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Matrizenmultiplikation&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zwei Matrizen werden nach der Regel: Zeile mal Spalte multipliziert.&lt;br /&gt;
Die [[Matrizenmultiplikation|Matrizenmultiplikation]] ist nicht kommutativ, das heißt: $A\cdot B \neq B \cdot A$.&lt;br /&gt;
Um $A \cdot B =C$ zu erhalten muss die Anzahl der Spalten von $A$ die selbe sein wie die Anzahl der Zeilen von $B$. Also wenn $A$ eine $m \times n$ Matrix ist und $B$ eine $n \times p$ Matrix, so sind $m$ und $p$ beliebig und $n$ muss bei $A$ und $B$ dieselbe Zahl sein. Außerdem ist dann $C$ eine $m \times p$ Matrix, sie hat also dieselbe Anzahl der Zeilen wie die Matrix $A$ und dieselbe Spaltenanzahl wie die Matrix $B$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sei die Matrix $A$ zum Beispiel eine $2 \times 3$ Matrix und $B$ eine $3 \times 4$ Matrix. Dann ist die Matrix $A \cdot B = C$ eine $2 \times 4$ Matrix.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wie erhält man nun die einzelnen Koeffizienten der Matrix $C$?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 \url{https://www.youtube.com/watch?v=iLgfkgscafQ}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Durchführung der Matrizenmultiplikation kann mit Hilfe der&lt;br /&gt;
Falk'schen Anordnung erfolgen:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 {| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br /&amp;gt;$ \begin{pmatrix} b_{11} &amp;amp; b_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{1q} \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
  b_{21} &amp;amp; b_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{2q} \\&lt;br /&gt;
   \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  b_{p1} &amp;amp; b_{p2} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{pq} \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $  &lt;br /&gt;
$ \begin{pmatrix} a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{1p} \\a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{2p} \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  a_{n1} &amp;amp; a_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{np}\\ \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
$ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{1q}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{2q}  \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  c_{n1} &amp;amp; c_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{nq} \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Es werden die Spalten von $B$ über die Zeilen von $A$ gelegt, die Komponenten paarweise multipliziert und dann die Ergebnisse addiert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 [[Datei:falkanordnung.png|400px|mini|Falk'sche Anordnung (Quelle: [http://www.texample.net/tikz/examples/matrix-multiplication/ texample])]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = a_{11} \cdot b_{11}+ a_{12} \cdot b_{21} + \dots + a_{1p} \cdot b_{p1} \\&lt;br /&gt;
c_{12} = a_{11} \cdot b_{12} + a_{12} \cdot b_{22} + \dots + a_{1p} \cdot b_{p2} \\&lt;br /&gt;
c_{1q} = a_{11} \cdot b_{1q} + a_{12} \cdot b_{2q} + \dots + a_{1p} \cdot b_{pq} \\&lt;br /&gt;
\vdots \\&lt;br /&gt;
c_{21} = a_{21} \cdot b_{11} + a_{22} \cdot b_{21} + \dots + a_{2p} \cdot b_{p1}\\&lt;br /&gt;
\vdots \\&lt;br /&gt;
c_{nq} = a_{n1} \cdot b_{1q} + a_{n2} \cdot b_{2q}+ \dots + a_{np} \cdot b_{pq}$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Konkret heißt das an einem Beispiel:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||&lt;br /&gt;
||$ \begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $   &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||$ \begin{pmatrix} 2 &amp;amp; 5 \\4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
||$ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp;  c_{13}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp;  c_{23}  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = 2 \cdot 8 + 5 \cdot 9 = 61\\&lt;br /&gt;
c_{12} = 2 \cdot 1 + 5 \cdot 0 =2\\&lt;br /&gt;
c_{13} = 2 \cdot 3 + 5 \cdot 5 =31\\&lt;br /&gt;
c_{21} = 4 \cdot 8 + 7 \cdot 9 =95\\&lt;br /&gt;
c_{22} = 4 \cdot 1 + 7 \cdot 0 =4\\&lt;br /&gt;
c_{23}= 4 \cdot 3 + 7 \cdot 5 =47$$&lt;br /&gt;
Also&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix} 2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} &lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix}   = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 61 &amp;amp; 2 &amp;amp;  31\\&lt;br /&gt;
 95 &amp;amp; 4 &amp;amp; 47  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Berechne $A \cdot B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
5 &amp;amp;  7 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; -1 &amp;amp; 4 \\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix} \cdot &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; -6 \\ &lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 2 \\ &lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 |2=  $C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
45+ 21+ 0&amp;amp; 35-42+ 2\\&lt;br /&gt;
72-3 +0 &amp;amp;56+ 6+ 8\\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
66&amp;amp;-5\\&lt;br /&gt;
69&amp;amp;70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Multipliziere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=aUjggvwq /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Gozinto-Graphen=&lt;br /&gt;
==Gozinto-Graphen==&lt;br /&gt;
Gonzinto-Graphen dienen der Veranschaulichung der Zusammenhänge zwischen Roh-, Zwischen- und Endprodukten. Die Knoten stellen dabei die Teile dar und die Pfeile oder auch gerichtete Kanten die Mengenbeziehungen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In der Abbildung des Gozintographen wird der Zusammenhang zwischen den Rohstoffen $R_1 , R_2$ und $R_3$ mit den Zwischenprodukten $Z_1, Z_2, Z_3$ und den Endprodukten $E_1, E_2$ dargestellt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 [[Datei:gozinto.pdf|400px|mini|Beispiel eines Gozintographen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einer Tabelle kann der Zusammenhang wie folgt aufgelistet werden:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
!| &lt;br /&gt;
!|$Z_1$&lt;br /&gt;
!|$Z_2$&lt;br /&gt;
!|$Z_3$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||$R_1$&lt;br /&gt;
||2&lt;br /&gt;
||5&lt;br /&gt;
||3&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||$R_2$&lt;br /&gt;
||8&lt;br /&gt;
||9&lt;br /&gt;
||1&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||$R_3$&lt;br /&gt;
||6&lt;br /&gt;
||4&lt;br /&gt;
||2&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
!| &lt;br /&gt;
!|$E_1$&lt;br /&gt;
!|$E_2$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||$Z_1$&lt;br /&gt;
||12&lt;br /&gt;
||5&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||$Z_2$&lt;br /&gt;
||11&lt;br /&gt;
||8&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||$Z_3$&lt;br /&gt;
||2&lt;br /&gt;
||4&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Tabelle kann aber ebenso in Matrixform umgeschrieben werden, wobei die Matrix $RZ$ den Zusammenhang der Rohstoffe mit den Zwischenprodukten und $ZE$ den der Zwischenprodukte mit den Endprodukten beschreibt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$ RZ=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5 &amp;amp; 3 \\8 &amp;amp; 9 &amp;amp;1 \\ 6&amp;amp;4&amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
ZE=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
11 &amp;amp; 8 \\&lt;br /&gt;
2&amp;amp;4\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um eine Matrix zu erhalten, welche den Rohstoffbedarf für die Endprodukte beschreibt wird die Matrix $RZ$ mit der Matrix $ZE$ multipliziert. In unserem Beispiel ergibt das&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*} RE= RZ \cdot ZE= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
24 +55+ 6 &amp;amp; 10 +40+ 12\\&lt;br /&gt;
96 +99 +2 &amp;amp; 40+ 72+ 4\\&lt;br /&gt;
72 +44+ 4 &amp;amp; 30+ 32+ 8\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
85 &amp;amp;62\\&lt;br /&gt;
197 &amp;amp; 116\\&lt;br /&gt;
120 &amp;amp; 70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Matrizen $RZ$, $ZE$ und $RE$ werden auch '''Produktionsmatrix''' genannt.&lt;br /&gt;
Der '''Produktions-''', '''Output-''' oder '''Nachfragevektor''' gibt an wie viel der Endprodukte produziert werden sollen.&lt;br /&gt;
Der '''Bedarfsvektor''' gibt den Gesamtbedarf an Einzelteilen an für einen vorgesehenen Produktionsvektor. Also durch den Bedarfsvektor kann der Bedarf an Rohstoffen berechnet werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im '''Preisvektor''' befinden sich die Preise für die einzelnen Rohstoffe.&lt;br /&gt;
Der '''Inputvekor''' beschreibt die benötigten Rohstoffe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Input-Output-Matrix: Leontief-Modell=&lt;br /&gt;
==Input-Output-Matrix: Leontief-Modell==&lt;br /&gt;
Eine '''Input-Output-Tabelle''' für die Firmen A, B und C, mit $x_i=\sum_{k=1}^{3} x_{ik} y_i$, wobei $i=j$ den Eigenbedarf einer Firma beschreibt, wird in der folgenden Tabelle aufgezeigt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
!|Input / Output&lt;br /&gt;
!|A&lt;br /&gt;
!|B&lt;br /&gt;
!|C&lt;br /&gt;
!|Markt / Konsum&lt;br /&gt;
!|Gesamtproduktion&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||A&lt;br /&gt;
||$x_{11}$&lt;br /&gt;
||$x_{12}$&lt;br /&gt;
||$x_{13}$&lt;br /&gt;
||$y_{1}$&lt;br /&gt;
||$x_{1}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||B&lt;br /&gt;
||$x_{21}$&lt;br /&gt;
||$x_{22}$&lt;br /&gt;
||$x_{23}$&lt;br /&gt;
||$y_{2}$&lt;br /&gt;
||$x_{2}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||C&lt;br /&gt;
||$x_{31}$&lt;br /&gt;
||$x_{32}$&lt;br /&gt;
||$x_{33}$&lt;br /&gt;
||$y_{3}$&lt;br /&gt;
||$x_{3}$&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einem Gozinto-Graphen kann dies, wie rechts unten zu sehen ist, dargestellt werden:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:inpuoutput.pdf|400px]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Produktionsmatrix $P$ sieht daher folgendermaßen aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$P=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 x_{11} &amp;amp;  x_{12} &amp;amp;  x_{13}  \\&lt;br /&gt;
x_{21} &amp;amp; x_{22} &amp;amp; x_{23} \\x_{31} &amp;amp; x_{32} &amp;amp; x_{33}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um die Input-Output-Matrix zu erhalten die erste Spalte durch den Wert der Gesamtproduktion der ersten Zeile geteilt werden, die zweite Spalte durch den der zweiten Zeile und die dritte Spalte durch den der dritten Zeile, das heißt die Koeffizienten der Input-Output-Matrix ergeben sich als $a_{ij}= \frac{x_{ij}}{x_j}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Input-Output-Matrix ergibt sich dann zu:&lt;br /&gt;
$M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 \frac{x_{11}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{12}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{13}}{x_3}  \\&lt;br /&gt;
\frac{x_{21}}{x_1} &amp;amp; \frac{x_{22}}{x_2} &amp;amp; \frac{x_{23}}{x_3} \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\frac{x_{31}}{x_1} &amp;amp; \frac{x_{32}}{x_2} &amp;amp; \frac{x_{33}}{x_3}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Gib die Input-Output-Matrix zu folgendem Gozintographen an:&lt;br /&gt;
[[Datei:beispiel_inpuoutput.pdf|400px]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2= $M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 \frac{10}{43} &amp;amp;  \frac{5}{68} &amp;amp;  \frac{20}{64}  \\&lt;br /&gt;
\frac{15}{43} &amp;amp; \frac{15}{68} &amp;amp; \frac{36}{64} \\\frac{25}{43} &amp;amp; \frac{4}{68} &amp;amp; \frac{22}{64}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \approx&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0,233 &amp;amp; 0,074 &amp;amp; 0,313 \\&lt;br /&gt;
0,349 &amp;amp; 0,221 &amp;amp; 0,563\\&lt;br /&gt;
0,581 &amp;amp; 0,059 &amp;amp; 0,344\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Saklierungsmatrix=&lt;br /&gt;
&amp;lt;span style=&amp;quot;background-color: #ffd700;&amp;quot;&amp;gt; Dieser und die folgenden Abschnitte sind nur für HTL-SchhülerInnen relevant. &amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Saklierungsmatrix==&lt;br /&gt;
Um einen Vektor zu stauchen oder zu strecken, wird er mit einem Faktor multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
x'&amp;amp;=x \cdot s_x\\&lt;br /&gt;
y'&amp;amp;=y\cdot s_y \\&lt;br /&gt;
z' &amp;amp;= z \cdot s_z&lt;br /&gt;
\end{align*}&lt;br /&gt;
In Matrixform kann er mit der Skalierungsmatrix multipliziert werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$U=\begin{pmatrix}s_x &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; s_y &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp;s_z \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
Dabei gibt $s_x$ die Skalierung in x-Richtung, $s_y$ die Skalierung in y-Richtung und $s_z$ die Skalierung in z-Richtung an.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Drehung=&lt;br /&gt;
==Drehung==&lt;br /&gt;
Die Drehung ist ein Beispiel für die Anwendung und Motivation der Matrizenmultiplikation. &amp;lt;span class=&amp;quot;&amp;quot;&amp;gt;'single_linebreak' style='background-color:lightgray'&amp;gt;¶&amp;lt;/span&amp;gt; In $\mathbb{R}^2$ und $\alpha \in [0, 2 \pi[$ wird die Drehung (gegen den Uhrzeigersinn) eines Vektors $v$ um den Winkel $\alpha $ durch die Multiplikation des Vektors mit der Drehmatrix $$R_{\alpha}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp; -\sin(\alpha) \\\sin(\alpha) &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
erreicht: $v'=R_\alpha \cdot v$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In $\mathbb{R}^3$ ergeben sich für die Drehungen um die&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* x-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_x(\alpha)=\begin{pmatrix}1&amp;amp;0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \cos(\alpha) &amp;amp; -\sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \sin(\alpha) &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* y-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_y(\alpha)=\begin{pmatrix}\cos(\alpha) &amp;amp;0 &amp;amp; \sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
- \sin(\alpha)&amp;amp; 0 &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* z-Achse&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_z(\alpha)=\begin{pmatrix}\cos(\alpha) &amp;amp; -\sin(\alpha) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin(\alpha) &amp;amp; \cos(\alpha) &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Welche Koordinaten erhältst du , wenn der Würfel mit den Eckpunkten&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
A=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0\\ 0\\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
B=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2\\ 0 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
C=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2\\ 2 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
D=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\ 2 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, \\&lt;br /&gt;
E=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\ 0 \\2 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
F=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 \\ 0 \\2 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
G=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 \\ 2\\ 2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
H=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\2 \\2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{align*}&lt;br /&gt;
um die x-Achse um den Winkel $\alpha= 45^{\circ}$ gedreht wird?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
2= Unter der Verwendung der Drehmatrix&lt;br /&gt;
$R_x(45^{\circ}) =\begin{pmatrix} 1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0 \\ 0&amp;amp; \cos5^{\circ}) &amp;amp; -\sin(45^{\circ}) \\ 0 &amp;amp; \sin(45^{\circ}) &amp;amp; \cos(45^{\circ}) \\ \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 = \begin{pmatrix} 1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0 \\ 0 &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2} } &amp;amp; -\frac{1}{\sqrt{2} } \\ 0 &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2} } &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2} } \\ \end{pmatrix}$ ergeben sich die Punkte des gedrehten Würfels durch die Muliplikation des ursprünglichen Punktes mit der Rotationsmatrix&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
A_x= A\cdot R_x(45^{\circ}) = \begin{pmatrix} 0\\ 0\\ 0\\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
B_x=\begin{pmatrix} 2\\ 0 \\ 0\\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
C_x=\begin{pmatrix} 2\\ \sqrt{2} \\ \sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
D_x=\begin{pmatrix} 0 \\ \sqrt{2} \\ \sqrt{2}\\ \end{pmatrix}, \\&lt;br /&gt;
E_x=\begin{pmatrix} 0 \\ -\sqrt{2} \\\sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
F_x=\begin{pmatrix} 2 \\ -\sqrt{2} \\\sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
G_x=\begin{pmatrix} 2 \\ 0\\ 2\sqrt{2}\\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
H_x=\begin{pmatrix} 0 \\0 \\2\sqrt{2}\\ \end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{align*} }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:wuerfel_x.png|thumb|right|400px|Drehung des Würfels um die x-Achse]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=homogene Koordinaten=&lt;br /&gt;
==homogene Koordinaten==&lt;br /&gt;
Homogene Koordinaten werden zum Beispiel verwendet wenn eine Verschiebung eines Vektors durchgeführt werden soll, also wenn eine nicht lineare Transformation stattfindet.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Euklidische Koordinaten in $\mathbb{R}^3$ werden wie folgt in homogenen Koordinaten umgeschrieben&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\ z&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \mapsto&lt;br /&gt;
\begin{bmatrix}&lt;br /&gt;
x \\ y\\ z\\1&lt;br /&gt;
\end{bmatrix} .$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Schiebung=&lt;br /&gt;
==Schiebung==&lt;br /&gt;
Die Schiebung eines Vektors $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ um den Vektor $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
t_x \\ t_y \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ ist nicht linear und deshalb müssen die Koordinaten in homogenen Koordinaten geschrieben werden, damit man die Schiebung in Matrixform schreiben kann.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
So erhält man für die Translation:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
x'&amp;amp;=x + t_z \\&lt;br /&gt;
y'&amp;amp;= y +t_y \\&lt;br /&gt;
\end{align*} $\Rightarrow$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x'\\ y' \\ 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp;0&amp;amp;t_x\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;1&amp;amp; t_y\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \cdot\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im $\mathbb{R}^3$ ergibt sich für die Schiebung&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
T_3=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp;0&amp;amp;t_x \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 &amp;amp;0&amp;amp;t_y \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1&amp;amp; t_z \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;0&amp;amp;1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Spiegelung=&lt;br /&gt;
==Spiegelung==&lt;br /&gt;
Die Spiegelung ist ein Sonderfall der Skalierung mit entweder $s_x=-1$, $s_y=-1$ oder $s_z=-1$, je nachdem um welche Achse gespiegelt werden soll, die anderen Skalierungsfaktoren sollen dabei den Wert $1$ annehmen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Es ergeben sich also die verschiedenen Spiegelungsmatrizen, je nach Spiegelungsachse:&lt;br /&gt;
im $\mathbb{R}^2$:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* um die x-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$S_x=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; -1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* um die y-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$S_y=\begin{pmatrix}-1&amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
-im $\mathbb{R}^3$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* um die yz-Ebene:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*} &amp;lt;span class=&amp;quot;&amp;quot;&amp;gt;'single_linebreak' style='background-color:lightgray'&amp;gt;¶&amp;lt;/span&amp;gt; S_{yz}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
-1&amp;amp;0 &amp;amp;0\\0&amp;amp; 1 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* um die xz-Ebene:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*} &amp;lt;span class=&amp;quot;&amp;quot;&amp;gt;'single_linebreak' style='background-color:lightgray'&amp;gt;¶&amp;lt;/span&amp;gt; S_{xz}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp;0\\0&amp;amp; -1 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* um die xy-Ebene:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*} &amp;lt;span class=&amp;quot;&amp;quot;&amp;gt;'single_linebreak' style='background-color:lightgray'&amp;gt;¶&amp;lt;/span&amp;gt; S_{xy}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp;0\\0&amp;amp; 1 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;-1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Spiegelung an einer Geraden===&lt;br /&gt;
Die Spiegelung eines Punktes im $\mathbb{R}^2$ an einer Gerade $g: y=ax+b$ erfolgt in homogenen Koordinaten in den folgenden fünf Schritten:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 1.) Das Koordinatensystem so verschieben, dass die Spiegelungsachse durch den Koordinatenursprung geht.&lt;br /&gt;
 2.) Die Spiegelungsachse soll um den Winkel $\arctan(a)$ gedreht werden, so dass sie mit der x-Achse zusammenfällt.&lt;br /&gt;
 3.) Spieglung an der x-Achse.&lt;br /&gt;
 4.) In Ausgangsposition zurückdrehen, also  Schritt 2) in die andere Richtung.&lt;br /&gt;
 5.) Die Spiegelungsachse zurück schieben, also wie in Schritt 1), nur in die andere Richtung schieben.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Damit die Matrizen alle miteinander multipliziert werden können, müssen sie in den selben Koordinaten geschrieben werden, da eine Translation angewendet wird, sollten alle Matrizen in homogenen Koordinaten angeschrieben werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Für die jeweiligen Schritte gibt es eine passende Matrix, werden die fünf Matrizen miteinander multipliziert erhält man die Spiegelungsmatrix um die Gerade $g$, mit $arctan(a):=t$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 \cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(t\right) &amp;amp; -\sin\left(t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(t\right) &amp;amp; \cos\left(t\right) &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(-t\right) &amp;amp; -\sin\left(-t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(-t\right) &amp;amp; \cos\left(-t\right) &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; -b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Matura-Aufgaben=&lt;br /&gt;
==Matura-Aufgaben==&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=127&amp;amp;file=RGB-Farbmodell.pdf RGB-Farbmodell}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=71&amp;amp;file=Spiegelung_an_einer_Geraden.pdf &amp;quot;Spiegelung an einer Geraden&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Farben_2/Farben_2.pdf &amp;quot;Farben (2)&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/KP1_16_C2_06/KP1_16_C2_06.pdf&amp;quot; &amp;quot;KP1_16_C2_06}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Teemischung/Teemischung.pdf &amp;quot;Teemischung&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Rohstoffbedarf/Rohstoffbedarf.pdf &amp;quot;Rohstoffbedarf&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Konfiserie/Konfiserie.pdf &amp;quot;Konfiserie&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=525&amp;amp;file=Zweistufige_Produktion.pdf &amp;quot;Zweistufige Produktion&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=530&amp;amp;file=Kosten_und_Gewinn.pdf &amp;quot;Kosten und Gewinn&amp;quot;}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5948</id>
		<title>Matrizen</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5948"/>
		<updated>2017-06-30T06:07:01Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;Die Matrizenrechnung ist ein nützliches Werkzeug, um ein Gleichungssystem mit vielen linearen Gleichungen zu lösen oder auch um Tabellen übersichtlich darzustellen, also um lineare Zusammenhänge zwischen mehreren Größen herzustellen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Einführung=&lt;br /&gt;
==Einführung==&lt;br /&gt;
Will man ein lineares Gleichungssystem lösen, kann das mit den bereits bekannten Verfahren wie Additions-, Gleichsetzungs- oder dem Substitutionsverfahren geschehen, doch wird das bei einem großen Gleichungssystem schnell unübersichtlich und mühsam. Daher wird eine neue Schreibweise eingeführt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Das Gleichungssytem&lt;br /&gt;
\begin{align}&lt;br /&gt;
a_{11} x_1 + a_{12} x_2 + a_{13} x_3 &amp;amp;= y_1 \\&lt;br /&gt;
a_{21} x_1 + a_{22} x_2 + a_{23} x_3 &amp;amp;= y_2 \\&lt;br /&gt;
\end{align}&lt;br /&gt;
bei dem $x_1 , x_2, x_3$ gesucht sind, kann auch in Matrixschreibweise geschrieben werden:&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13} \\&lt;br /&gt;
a_{21}&amp;amp;a_{22}&amp;amp;a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_1 \\ x_2 \\ x_3&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
y_1 \\ y_2&lt;br /&gt;
\end{pmatrix},$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
wobei die Matrizenmultiplikation weiter unten erklärt wird.&lt;br /&gt;
Man nennt&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ eine $2\times3$ Matrix, sie besteht aus 2 [[Zeilen]] und 3 [[Spalten]],&lt;br /&gt;
$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_1 \\ x_2 \\ x_3&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ nennt man eine $3 \times 1$ Matrix und $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
y_1 \\ y_2&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ eine $2 \times 1$ Matrix.&lt;br /&gt;
Der erste Index gibt dabei an in der welcher Zeile und der zweite Index in welcher Spalte sich die Zahl befindet. Hier bilden zum Beispiel $a_{11}$, $ a_{12}$ und $ a_{13}$ die erste Zeile, $a_{21}$, $ a_{22}$ und $ a_{23} $ die zweite Zeile. $a_{11}$ und $ a_{21}$ bilden die erste Spalte, $a_{12}$ und $a_{22}$ die zweite Spalte und $ a_{13}$ und $ a_{23}$ und die dritte Spalte&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Mit $A:=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ , $\vec{x} =\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_1 \\ x_2 \\ x_3&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ und $\vec{y}=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
y_1 \\ y_2&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ kann man das Gleichungssystem sehr kompakt als&lt;br /&gt;
$A \cdot \vec{x}= \vec{y}$ schreiben. Das Lösen des Gleichungssystems erfolgt dann über [http://snvbrwvobs2.snv.at/matura.wiki/index.php/Äquivalenzumformungen Äquivalenzumformen] von $(A|\vec{y})$, d.h. der Matrix&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$\left( \begin{array}{ccc}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp;a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp;a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{array} \right| \left. \begin{array}{c} y_1 \\y_2 \end{array}\right)$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Beispiel: $a_{11}=3 \qquad a_{12}=6 \qquad a_{13}=2 \qquad a_{21}=7 \qquad a_{22}=8 \qquad a_{23}=1$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
  A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 6 &amp;amp;2\\7 &amp;amp; 8 &amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Gib die erste Zeile der Matrix $\quad F= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 12 &amp;amp;17 \\&lt;br /&gt;
3,9 &amp;amp; 5 &amp;amp; 84,7 \\&lt;br /&gt;
4,5 &amp;amp;63 &amp;amp; 9,6\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ und die 3. Spalte der Matrix $F$ an!&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  1.Zeile $\left( 8 \quad 12 \quad 17  \right) $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3.Spalte $\left(\begin{array}{c} 17 \\ 84,7 \\ 9,6 \end{array}\right)$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=  $m \times n$ Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \quad \in \mathbb{R}^{m \times n}  \qquad \forall m,n \in \mathbb{N}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die  $m\times n$ Matrix hat $m$ Zeilen und $n$ Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1=Eine [[quadratische Matrix|quadratische Matrix]] hat die gleiche Anzahl an Zeilen und Spalten, also $m=n$. Damit ein Gleichungssystem eine eindeutige Lösung haben kann, muss die Matrix $A$ quadratisch sein, das heißt gleich viele Gleichungen wie Unbekannte haben.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Nullmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Nullmatrix|Nullmatrix]] $0_n$  ist wie folgt definiert:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
0= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0  &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\vdots  &amp;amp;  &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0   &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \quad \in \mathbb{R}^{n \times n} \qquad \forall n \in \mathbb{N}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Es gilt $A + 0 =0+A =A$ und $ A \cdot 0 = 0 \cdot A=0$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Einheitsmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Einheitsmatrix|Einheitsmatrix]] $I_n$ hat nur in der [[Hauptdiagonale|Hauptdiagonale]] (von links oben nach rechts unten) Einsen stehen. Sonst befinden sich überall Nullen. Zudem ist sie eine quadratische Matrix.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
I_n= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \quad \in \mathbb{R}^{n \times n} \qquad \forall n \in \mathbb{N}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Einheitsmatrix wird benötigt, um ein lineares Gleichungssystem in Matrixform zu lösen und um die Inverse einer Matrix zu definieren, also $A \dot I= A$. Ist $B$ die Inverse zu $A$, dann $ A\cdot B = I =B \cdot A$.&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Gib die Einheitsmatrix im dreidimensionalen Raum an!&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $I_3= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Rechenregeln=&lt;br /&gt;
==Rechenregeln==&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Addition|Addition]] von Matrizen, werden die gleichen Komponenten miteinander addiert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sei die Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
und die Matrix&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11}	&amp;amp; b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
b_{21}	&amp;amp; b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
b_{m1} 	&amp;amp; b_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist &lt;br /&gt;
$A +B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11}	&amp;amp; a_{12}+  b_{12} +  &amp;amp; \dots	 +&amp;amp; a_{1n} +  b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21} + b_{21}	&amp;amp; a_{22} + b_{22} +   &amp;amp;\dots  +&amp;amp; a_{1n}+   b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1}+  b_{m1} 	&amp;amp;a_{m2} + b_{m2} &amp;amp; + \dots  +&amp;amp;  	 a_{mn} + b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der Addition müssen beide Matrizen dieselbe Dimension haben, das heißt dieselbe Anzahl von Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der $2\times 2$ Matrix schaut das wie folgt aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12} \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist $ \qquad \qquad \qquad A+ B =\begin{pmatrix}a_{11} &amp;amp; a_{12} \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
  +&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} &amp;lt;span class=&amp;quot;&amp;quot;&amp;gt;'single_linebreak' style='background-color:lightgray'&amp;gt;¶&amp;lt;/span&amp;gt; b_{11} &amp;amp; b_{12} \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} + b_{11} &amp;amp; a_{12} + b_{12} \\&lt;br /&gt;
a_{21} + b_{21} &amp;amp; a_{22} + b_{22} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Addiere die Matrizen $\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -4  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $ und &lt;br /&gt;
$\quad D= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $C +D=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
10 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= In der Firma $A$ wird 8 mal das Produkt 1 hergestellt, 5 mal Produkt 2, 12 mal Produkt 3 und 7 mal Produkt 4, in der Firma Firma $B$ wird 2 mal das Produkt 1 hergestellt, 1 mal Produkt 2, 3 mal Produkt 3 und 9 mal Produkt 4,&lt;br /&gt;
Firma $C$ wird 0 mal das Produkt 1 hergestellt, 17 mal Produkt 2, 3 mal Produkt 3 und 9 mal Produkt 4,&lt;br /&gt;
Firma $D$ wird 3 mal das Produkt 1 hergestellt, 4 mal Produkt 2, 2 mal Produkt 3 und 5 mal Produkt 4. &lt;br /&gt;
Wie viel wird insgesamt von den jeweiligen Produkten hergestellt?&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $A + B +C +D = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 7  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  + \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 1  \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 9  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} +&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 17  \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 9  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}+&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
13 &amp;amp; 27  \\&lt;br /&gt;
20 &amp;amp; 30  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$, es wird also insgesamt 13 mal das Produkt hergestellt, 27 mal Produkt 2, 20 mal Produkt 3 und 30 mal Produkt 4. }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Addiere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=NzpNGGME /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Subtrahiere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=UgJMsJm9 /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Multiplikation mit einem Skalar|Multiplikation mit einem Skalar]] $k$ (einer reellen Zahl), wird jede Komponente einzeln mit dem Skalar multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
k \cdot A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
k \cdot a_{11} &amp;amp; k \cdot a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{1n} \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{21} &amp;amp; k \cdot a_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{2n} \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{m1} &amp;amp;k \cdot a_{m2} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{mn} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Multipliziere die Matrix $\quad E= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 2  \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $  mit $3$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $3 \cdot E=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
21 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
27 &amp;amp; 0  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Multipliziere die Matrix mit dem Skalar und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=DpYwSR4m /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Transponierte Matrix&lt;br /&gt;
Bei einer [[transponierten Matrix|transponierten Matrix]] werden die Zeilen und Spalten miteinander vertauscht. Sei $A$ die ursprüngliche Matrix und $A^T$ die transponierte Matrix:&lt;br /&gt;
$A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  &amp;amp;a_{13}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{23}  \\&lt;br /&gt;
a_{31}  &amp;amp;a_{32}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$A^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{21}  &amp;amp;a_{31}  \\&lt;br /&gt;
a_{12}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{32}  \\&lt;br /&gt;
a_{13}  &amp;amp;a_{23}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Gib die transponierten Matrizen zu den Matrizen $B$ und $C$ an!&lt;br /&gt;
$\quad B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
654 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 4,7 &amp;amp;6 &amp;amp;9 &amp;amp;89  \\&lt;br /&gt;
8,3 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 7 &amp;amp; 3&amp;amp;1 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 2 &amp;amp; 0 &amp;amp; 7,9 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $\quad B^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 654  \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $   $\quad C^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 8,3 &amp;amp; 4\\&lt;br /&gt;
4,7 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 2\\&lt;br /&gt;
6 &amp;amp; 7&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
9&amp;amp; 3 &amp;amp; 7,9\\&lt;br /&gt;
89 &amp;amp; 1 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Matrizenmultiplikation&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zwei Matrizen werden nach der Regel: Zeile mal Spalte multipliziert.&lt;br /&gt;
Die [[Matrizenmultiplikation|Matrizenmultiplikation]] ist nicht kommutativ, das heißt: $A\cdot B \neq B \cdot A$.&lt;br /&gt;
Um $A \cdot B =C$ zu erhalten muss die Anzahl der Spalten von $A$ die selbe sein wie die Anzahl der Zeilen von $B$. Also wenn $A$ eine $m \times n$ Matrix ist und $B$ eine $n \times p$ Matrix, so sind $m$ und $p$ beliebig und $n$ muss bei $A$ und $B$ dieselbe Zahl sein. Außerdem ist dann $C$ eine $m \times p$ Matrix, sie hat also dieselbe Anzahl der Zeilen wie die Matrix $A$ und dieselbe Spaltenanzahl wie die Matrix $B$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sei die Matrix $A$ zum Beispiel eine $2 \times 3$ Matrix und $B$ eine $3 \times 4$ Matrix. Dann ist die Matrix $A \cdot B = C$ eine $2 \times 4$ Matrix.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wie erhält man nun die einzelnen Koeffizienten der Matrix $C$?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 \url{https://www.youtube.com/watch?v=iLgfkgscafQ}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Durchführung der Matrizenmultiplikation kann mit Hilfe der&lt;br /&gt;
Falk'schen Anordnung erfolgen:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 {| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br /&amp;gt;$ \begin{pmatrix} b_{11} &amp;amp; b_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{1q} \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
  b_{21} &amp;amp; b_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{2q} \\&lt;br /&gt;
   \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  b_{p1} &amp;amp; b_{p2} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{pq} \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $  &lt;br /&gt;
$ \begin{pmatrix} a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{1p} \\a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{2p} \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  a_{n1} &amp;amp; a_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{np}\\ \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
$ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{1q}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{2q}  \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  c_{n1} &amp;amp; c_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{nq} \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Es werden die Spalten von $B$ über die Zeilen von $A$ gelegt, die Komponenten paarweise multipliziert und dann die Ergebnisse addiert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 [[Datei:falkanordnung.png|400px|mini|Falk'sche Anordnung (Quelle: [http://www.texample.net/tikz/examples/matrix-multiplication/ texample])]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = a_{11} \cdot b_{11}+ a_{12} \cdot b_{21} + \dots + a_{1p} \cdot b_{p1} \\&lt;br /&gt;
c_{12} = a_{11} \cdot b_{12} + a_{12} \cdot b_{22} + \dots + a_{1p} \cdot b_{p2} \\&lt;br /&gt;
c_{1q} = a_{11} \cdot b_{1q} + a_{12} \cdot b_{2q} + \dots + a_{1p} \cdot b_{pq} \\&lt;br /&gt;
\vdots \\&lt;br /&gt;
c_{21} = a_{21} \cdot b_{11} + a_{22} \cdot b_{21} + \dots + a_{2p} \cdot b_{p1}\\&lt;br /&gt;
\vdots \\&lt;br /&gt;
c_{nq} = a_{n1} \cdot b_{1q} + a_{n2} \cdot b_{2q}+ \dots + a_{np} \cdot b_{pq}$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Konkret heißt das an einem Beispiel:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||&lt;br /&gt;
||$ \begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $   &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||$ \begin{pmatrix} 2 &amp;amp; 5 \\4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
||$ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp;  c_{13}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp;  c_{23}  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = 2 \cdot 8 + 5 \cdot 9 = 61\\&lt;br /&gt;
c_{12} = 2 \cdot 1 + 5 \cdot 0 =2\\&lt;br /&gt;
c_{13} = 2 \cdot 3 + 5 \cdot 5 =31\\&lt;br /&gt;
c_{21} = 4 \cdot 8 + 7 \cdot 9 =95\\&lt;br /&gt;
c_{22} = 4 \cdot 1 + 7 \cdot 0 =4\\&lt;br /&gt;
c_{23}= 4 \cdot 3 + 7 \cdot 5 =47$$&lt;br /&gt;
Also&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix} 2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} &lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix}   = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 61 &amp;amp; 2 &amp;amp;  31\\&lt;br /&gt;
 95 &amp;amp; 4 &amp;amp; 47  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Berechne $A \cdot B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
5 &amp;amp;  7 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; -1 &amp;amp; 4 \\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix} \cdot &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; -6 \\ &lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 2 \\ &lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 |2=  $C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
45+ 21+ 0&amp;amp; 35-42+ 2\\&lt;br /&gt;
72-3 +0 &amp;amp;56+ 6+ 8\\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
66&amp;amp;-5\\&lt;br /&gt;
69&amp;amp;70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Multipliziere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=aUjggvwq /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Gozinto-Graphen=&lt;br /&gt;
==Gozinto-Graphen==&lt;br /&gt;
Gonzinto-Graphen dienen der Veranschaulichung der Zusammenhänge zwischen Roh-, Zwischen- und Endprodukten. Die Knoten stellen dabei die Teile dar und die Pfeile oder auch gerichtete Kanten die Mengenbeziehungen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In der Abbildung des Gozintographen wird der Zusammenhang zwischen den Rohstoffen $R_1 , R_2$ und $R_3$ mit den Zwischenprodukten $Z_1, Z_2, Z_3$ und den Endprodukten $E_1, E_2$ dargestellt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 [[Datei:gozinto.pdf|400px|mini|Beispiel eines Gozintographen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einer Tabelle kann der Zusammenhang wie folgt aufgelistet werden:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
!| &lt;br /&gt;
!|$Z_1$&lt;br /&gt;
!|$Z_2$&lt;br /&gt;
!|$Z_3$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||$R_1$&lt;br /&gt;
||2&lt;br /&gt;
||5&lt;br /&gt;
||3&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||$R_2$&lt;br /&gt;
||8&lt;br /&gt;
||9&lt;br /&gt;
||1&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||$R_3$&lt;br /&gt;
||6&lt;br /&gt;
||4&lt;br /&gt;
||2&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
!| &lt;br /&gt;
!|$E_1$&lt;br /&gt;
!|$E_2$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||$Z_1$&lt;br /&gt;
||12&lt;br /&gt;
||5&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||$Z_2$&lt;br /&gt;
||11&lt;br /&gt;
||8&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||$Z_3$&lt;br /&gt;
||2&lt;br /&gt;
||4&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Tabelle kann aber ebenso in Matrixform umgeschrieben werden, wobei die Matrix $RZ$ den Zusammenhang der Rohstoffe mit den Zwischenprodukten und $ZE$ den der Zwischenprodukte mit den Endprodukten beschreibt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$ RZ=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5 &amp;amp; 3 \\8 &amp;amp; 9 &amp;amp;1 \\ 6&amp;amp;4&amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
ZE=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
11 &amp;amp; 8 \\&lt;br /&gt;
2&amp;amp;4\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um eine Matrix zu erhalten, welche den Rohstoffbedarf für die Endprodukte beschreibt wird die Matrix $RZ$ mit der Matrix $ZE$ multipliziert. In unserem Beispiel ergibt das&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*} RE= RZ \cdot ZE= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
24 +55+ 6 &amp;amp; 10 +40+ 12\\&lt;br /&gt;
96 +99 +2 &amp;amp; 40+ 72+ 4\\&lt;br /&gt;
72 +44+ 4 &amp;amp; 30+ 32+ 8\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
85 &amp;amp;62\\&lt;br /&gt;
197 &amp;amp; 116\\&lt;br /&gt;
120 &amp;amp; 70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Matrizen $RZ$, $ZE$ und $RE$ werden auch '''Produktionsmatrix''' genannt.&lt;br /&gt;
Der '''Produktions-''', '''Output-''' oder '''Nachfragevektor''' gibt an wie viel der Endprodukte produziert werden sollen.&lt;br /&gt;
Der '''Bedarfsvektor''' gibt den Gesamtbedarf an Einzelteilen an für einen vorgesehenen Produktionsvektor. Also durch den Bedarfsvektor kann der Bedarf an Rohstoffen berechnet werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im '''Preisvektor''' befinden sich die Preise für die einzelnen Rohstoffe.&lt;br /&gt;
Der '''Inputvekor''' beschreibt die benötigten Rohstoffe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Input-Output-Matrix: Leontief-Modell=&lt;br /&gt;
==Input-Output-Matrix: Leontief-Modell==&lt;br /&gt;
Eine '''Input-Output-Tabelle''' für die Firmen A, B und C, mit $x_i=\sum_{k=1}^{3} x_{ik} y_i$, wobei $i=j$ den Eigenbedarf einer Firma beschreibt, wird in der folgenden Tabelle aufgezeigt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
!|Input / Output&lt;br /&gt;
!|A&lt;br /&gt;
!|B&lt;br /&gt;
!|C&lt;br /&gt;
!|Markt / Konsum&lt;br /&gt;
!|Gesamtproduktion&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||A&lt;br /&gt;
||$x_{11}$&lt;br /&gt;
||$x_{12}$&lt;br /&gt;
||$x_{13}$&lt;br /&gt;
||$y_{1}$&lt;br /&gt;
||$x_{1}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||B&lt;br /&gt;
||$x_{21}$&lt;br /&gt;
||$x_{22}$&lt;br /&gt;
||$x_{23}$&lt;br /&gt;
||$y_{2}$&lt;br /&gt;
||$x_{2}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||C&lt;br /&gt;
||$x_{31}$&lt;br /&gt;
||$x_{32}$&lt;br /&gt;
||$x_{33}$&lt;br /&gt;
||$y_{3}$&lt;br /&gt;
||$x_{3}$&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einem Gozinto-Graphen kann dies, wie rechts unten zu sehen ist, dargestellt werden:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:inpuoutput.pdf|400px]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Produktionsmatrix $P$ sieht daher folgendermaßen aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$P=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 x_{11} &amp;amp;  x_{12} &amp;amp;  x_{13}  \\&lt;br /&gt;
x_{21} &amp;amp; x_{22} &amp;amp; x_{23} \\x_{31} &amp;amp; x_{32} &amp;amp; x_{33}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um die Input-Output-Matrix zu erhalten die erste Spalte durch den Wert der Gesamtproduktion der ersten Zeile geteilt werden, die zweite Spalte durch den der zweiten Zeile und die dritte Spalte durch den der dritten Zeile, das heißt die Koeffizienten der Input-Output-Matrix ergeben sich als $a_{ij}= \frac{x_{ij}}{x_j}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Input-Output-Matrix ergibt sich dann zu:&lt;br /&gt;
$M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 \frac{x_{11}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{12}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{13}}{x_3}  \\&lt;br /&gt;
\frac{x_{21}}{x_1} &amp;amp; \frac{x_{22}}{x_2} &amp;amp; \frac{x_{23}}{x_3} \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\frac{x_{31}}{x_1} &amp;amp; \frac{x_{32}}{x_2} &amp;amp; \frac{x_{33}}{x_3}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Gib die Input-Output-Matrix zu folgendem Gozintographen an:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:beispiel_inpuoutput.pdf|400px]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
2= $M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 \frac{10}{43} &amp;amp;  \frac{5}{68} &amp;amp;  \frac{20}{64}  \\&lt;br /&gt;
\frac{15}{43} &amp;amp; \frac{15}{68} &amp;amp; \frac{36}{64} \\\frac{25}{43} &amp;amp; \frac{4}{68} &amp;amp; \frac{22}{64}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \approx&lt;br /&gt;
M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0,233 &amp;amp; 0,074 &amp;amp; 0,313 \\&lt;br /&gt;
0,349 &amp;amp; 0,221 &amp;amp; 0,563\\&lt;br /&gt;
0,581 &amp;amp; 0,059 &amp;amp; 0,344\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Saklierungsmatrix=&lt;br /&gt;
&amp;lt;span style=&amp;quot;background-color: #ffd700;&amp;quot;&amp;gt; Dieser und die folgenden Abschnitte sind nur für HTL-SchhülerInnen relevant. &amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Saklierungsmatrix==&lt;br /&gt;
Um einen Vektor zu stauchen oder zu strecken, wird er mit einem Faktor multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
x'&amp;amp;=x \cdot s_x\\&lt;br /&gt;
y'&amp;amp;=y\cdot s_y \\&lt;br /&gt;
z' &amp;amp;= z \cdot s_z&lt;br /&gt;
\end{align*}&lt;br /&gt;
In Matrixform kann er mit der Skalierungsmatrix multipliziert werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$U=\begin{pmatrix}s_x &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; s_y &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp;s_z \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
Dabei gibt $s_x$ die Skalierung in x-Richtung, $s_y$ die Skalierung in y-Richtung und $s_z$ die Skalierung in z-Richtung an.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Drehung=&lt;br /&gt;
==Drehung==&lt;br /&gt;
Die Drehung ist ein Beispiel für die Anwendung und Motivation der Matrizenmultiplikation. &amp;lt;span class=&amp;quot;&amp;quot;&amp;gt;'single_linebreak' style='background-color:lightgray'&amp;gt;¶&amp;lt;/span&amp;gt; In $\mathbb{R}^2$ und $\alpha \in [0, 2 \pi[$ wird die Drehung (gegen den Uhrzeigersinn) eines Vektors $v$ um den Winkel $\alpha $ durch die Multiplikation des Vektors mit der Drehmatrix $$R_{\alpha}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp; -\sin(\alpha) \\\sin(\alpha) &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
erreicht: $v'=R_\alpha \cdot v$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In $\mathbb{R}^3$ ergeben sich für die Drehungen um die&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* x-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_x(\alpha)=\begin{pmatrix}1&amp;amp;0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \cos(\alpha) &amp;amp; -\sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \sin(\alpha) &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* y-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_y(\alpha)=\begin{pmatrix}\cos(\alpha) &amp;amp;0 &amp;amp; \sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
- \sin(\alpha)&amp;amp; 0 &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* z-Achse&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_z(\alpha)=\begin{pmatrix}\cos(\alpha) &amp;amp; -\sin(\alpha) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin(\alpha) &amp;amp; \cos(\alpha) &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Welche Koordinaten erhältst du , wenn der Würfel mit den Eckpunkten&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
A=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0\\ 0\\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
B=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2\\ 0 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
C=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2\\ 2 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
D=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\ 2 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, \\&lt;br /&gt;
E=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\ 0 \\2 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
F=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 \\ 0 \\2 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
G=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 \\ 2\\ 2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
H=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\2 \\2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{align*}&lt;br /&gt;
um die x-Achse um den Winkel $\alpha= 45^{\circ}$ gedreht wird?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
2= Unter der Verwendung der Drehmatrix&lt;br /&gt;
$R_x(45^{\circ}) =\begin{pmatrix} 1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0 \\ 0&amp;amp; \cos5^{\circ}) &amp;amp; -\sin(45^{\circ}) \\ 0 &amp;amp; \sin(45^{\circ}) &amp;amp; \cos(45^{\circ}) \\ \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 = \begin{pmatrix} 1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0 \\ 0 &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2} } &amp;amp; -\frac{1}{\sqrt{2} } \\ 0 &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2} } &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2} } \\ \end{pmatrix}$ ergeben sich die Punkte des gedrehten Würfels durch die Muliplikation des ursprünglichen Punktes mit der Rotationsmatrix&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
A_x= A\cdot R_x(45^{\circ}) = \begin{pmatrix} 0\\ 0\\ 0\\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
B_x=\begin{pmatrix} 2\\ 0 \\ 0\\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
C_x=\begin{pmatrix} 2\\ \sqrt{2} \\ \sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
D_x=\begin{pmatrix} 0 \\ \sqrt{2} \\ \sqrt{2}\\ \end{pmatrix}, \\&lt;br /&gt;
E_x=\begin{pmatrix} 0 \\ -\sqrt{2} \\\sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
F_x=\begin{pmatrix} 2 \\ -\sqrt{2} \\\sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
G_x=\begin{pmatrix} 2 \\ 0\\ 2\sqrt{2}\\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
H_x=\begin{pmatrix} 0 \\0 \\2\sqrt{2}\\ \end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{align*} }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:wuerfel_x.png|thumb|right|400px|Drehung des Würfels um die x-Achse]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=homogene Koordinaten=&lt;br /&gt;
==homogene Koordinaten==&lt;br /&gt;
Homogene Koordinaten werden zum Beispiel verwendet wenn eine Verschiebung eines Vektors durchgeführt werden soll, also wenn eine nicht lineare Transformation stattfindet.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Euklidische Koordinaten in $\mathbb{R}^3$ werden wie folgt in homogenen Koordinaten umgeschrieben&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\ z&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \mapsto&lt;br /&gt;
\begin{bmatrix}&lt;br /&gt;
x \\ y\\ z\\1&lt;br /&gt;
\end{bmatrix} .$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Schiebung=&lt;br /&gt;
==Schiebung==&lt;br /&gt;
Die Schiebung eines Vektors $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ um den Vektor $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
t_x \\ t_y \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ ist nicht linear und deshalb müssen die Koordinaten in homogenen Koordinaten geschrieben werden, damit man die Schiebung in Matrixform schreiben kann.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
So erhält man für die Translation:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
x'&amp;amp;=x + t_z \\&lt;br /&gt;
y'&amp;amp;= y +t_y \\&lt;br /&gt;
\end{align*} $\Rightarrow$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x'\\ y' \\ 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp;0&amp;amp;t_x\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;1&amp;amp; t_y\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \cdot\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im $\mathbb{R}^3$ ergibt sich für die Schiebung&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
T_3=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp;0&amp;amp;t_x \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 &amp;amp;0&amp;amp;t_y \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1&amp;amp; t_z \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;0&amp;amp;1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Spiegelung=&lt;br /&gt;
==Spiegelung==&lt;br /&gt;
Die Spiegelung ist ein Sonderfall der Skalierung mit entweder $s_x=-1$, $s_y=-1$ oder $s_z=-1$, je nachdem um welche Achse gespiegelt werden soll, die anderen Skalierungsfaktoren sollen dabei den Wert $1$ annehmen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Es ergeben sich also die verschiedenen Spiegelungsmatrizen, je nach Spiegelungsachse:&lt;br /&gt;
im $\mathbb{R}^2$:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* um die x-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$S_x=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; -1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* um die y-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$S_y=\begin{pmatrix}-1&amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
-im $\mathbb{R}^3$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* um die yz-Ebene:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*} &amp;lt;span class=&amp;quot;&amp;quot;&amp;gt;'single_linebreak' style='background-color:lightgray'&amp;gt;¶&amp;lt;/span&amp;gt; S_{yz}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
-1&amp;amp;0 &amp;amp;0\\0&amp;amp; 1 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* um die xz-Ebene:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*} &amp;lt;span class=&amp;quot;&amp;quot;&amp;gt;'single_linebreak' style='background-color:lightgray'&amp;gt;¶&amp;lt;/span&amp;gt; S_{xz}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp;0\\0&amp;amp; -1 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* um die xy-Ebene:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*} &amp;lt;span class=&amp;quot;&amp;quot;&amp;gt;'single_linebreak' style='background-color:lightgray'&amp;gt;¶&amp;lt;/span&amp;gt; S_{xy}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp;0\\0&amp;amp; 1 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;-1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Spiegelung an einer Geraden===&lt;br /&gt;
Die Spiegelung eines Punktes im $\mathbb{R}^2$ an einer Gerade $g: y=ax+b$ erfolgt in homogenen Koordinaten in den folgenden fünf Schritten:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 1.) Das Koordinatensystem so verschieben, dass die Spiegelungsachse durch den Koordinatenursprung geht.&lt;br /&gt;
 2.) Die Spiegelungsachse soll um den Winkel $\arctan(a)$ gedreht werden, so dass sie mit der x-Achse zusammenfällt.&lt;br /&gt;
 3.) Spieglung an der x-Achse.&lt;br /&gt;
 4.) In Ausgangsposition zurückdrehen, also  Schritt 2) in die andere Richtung.&lt;br /&gt;
 5.) Die Spiegelungsachse zurück schieben, also wie in Schritt 1), nur in die andere Richtung schieben.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Damit die Matrizen alle miteinander multipliziert werden können, müssen sie in den selben Koordinaten geschrieben werden, da eine Translation angewendet wird, sollten alle Matrizen in homogenen Koordinaten angeschrieben werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Für die jeweiligen Schritte gibt es eine passende Matrix, werden die fünf Matrizen miteinander multipliziert erhält man die Spiegelungsmatrix um die Gerade $g$, mit $arctan(a):=t$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 \cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(t\right) &amp;amp; -\sin\left(t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(t\right) &amp;amp; \cos\left(t\right) &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(-t\right) &amp;amp; -\sin\left(-t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(-t\right) &amp;amp; \cos\left(-t\right) &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; -b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Matura-Aufgaben=&lt;br /&gt;
==Matura-Aufgaben==&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=127&amp;amp;file=RGB-Farbmodell.pdf RGB-Farbmodell}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=71&amp;amp;file=Spiegelung_an_einer_Geraden.pdf &amp;quot;Spiegelung an einer Geraden&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Farben_2/Farben_2.pdf &amp;quot;Farben (2)&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/KP1_16_C2_06/KP1_16_C2_06.pdf&amp;quot; &amp;quot;KP1_16_C2_06}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Teemischung/Teemischung.pdf &amp;quot;Teemischung&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Rohstoffbedarf/Rohstoffbedarf.pdf &amp;quot;Rohstoffbedarf&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Konfiserie/Konfiserie.pdf &amp;quot;Konfiserie&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=525&amp;amp;file=Zweistufige_Produktion.pdf &amp;quot;Zweistufige Produktion&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=530&amp;amp;file=Kosten_und_Gewinn.pdf &amp;quot;Kosten und Gewinn&amp;quot;}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5947</id>
		<title>Matrizen</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5947"/>
		<updated>2017-06-30T06:00:00Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;Die Matrizenrechnung ist ein nützliches Werkzeug, um ein Gleichungssystem mit vielen linearen Gleichungen zu lösen oder auch um Tabellen übersichtlich darzustellen, also um lineare Zusammenhänge zwischen mehreren Größen herzustellen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Einführung=&lt;br /&gt;
==Einführung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Will man ein lineares Gleichungssystem lösen, kann das mit den bereits bekannten Verfahren wie Additions-, Gleichsetzungs- oder dem Substitutionsverfahren geschehen, doch wird das bei einem großen Gleichungssystem schnell unübersichtlich und mühsam. Daher wird eine neue Schreibweise eingeführt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Das Gleichungssytem&lt;br /&gt;
\begin{align}&lt;br /&gt;
a_{11} x_1 + a_{12} x_2 + a_{13} x_3 &amp;amp;= y_1 \\&lt;br /&gt;
a_{21} x_1 + a_{22} x_2 + a_{23} x_3 &amp;amp;= y_2 \\&lt;br /&gt;
\end{align}&lt;br /&gt;
bei dem $x_1 , x_2, x_3$ gesucht sind, kann auch in Matrixschreibweise geschrieben werden:&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13} \\&lt;br /&gt;
a_{21}&amp;amp;a_{22}&amp;amp;a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_1 \\ x_2 \\ x_3&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
y_1 \\ y_2&lt;br /&gt;
\end{pmatrix},$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
wobei die Matrizenmultiplikation weiter unten erklärt wird.&lt;br /&gt;
Man nennt&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ eine $2\times3$ Matrix, sie besteht aus 2 [[Zeilen]] und 3 [[Spalten]],&lt;br /&gt;
$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_1 \\ x_2 \\ x_3&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ nennt man eine $3 \times 1$ Matrix und $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
y_1 \\ y_2&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ eine $2 \times 1$ Matrix.&lt;br /&gt;
Der erste Index gibt dabei an in der welcher Zeile und der zweite Index in welcher Spalte sich die Zahl befindet. Hier bilden zum Beispiel $a_{11}$, $ a_{12}$ und $ a_{13}$ die erste Zeile, $a_{21}$, $ a_{22}$ und $ a_{23} $ die zweite Zeile. $a_{11}$ und $ a_{21}$ bilden die erste Spalte, $a_{12}$ und $a_{22}$ die zweite Spalte und $ a_{13}$ und $ a_{23}$ und die dritte Spalte&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Mit $A:=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ , $\vec{x} =\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_1 \\ x_2 \\ x_3&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ und $\vec{y}=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
y_1 \\ y_2&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ kann man das Gleichungssystem sehr kompakt als&lt;br /&gt;
$A \cdot \vec{x}= \vec{y}$ schreiben. Das Lösen des Gleichungssystems erfolgt dann über [http://snvbrwvobs2.snv.at/matura.wiki/index.php/Äquivalenzumformungen Äquivalenzumformen] von $(A|\vec{y})$, d.h. der Matrix&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$\left( \begin{array}{ccc}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp;a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp;a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{array} \right| \left. \begin{array}{c} y_1 \\y_2 \end{array}\right)$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Beispiel: $a_{11}=3 \qquad a_{12}=6 \qquad a_{13}=2 \qquad a_{21}=7 \qquad a_{22}=8 \qquad a_{23}=1$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
  A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 6 &amp;amp;2\\7 &amp;amp; 8 &amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Gib die erste Zeile der Matrix $\quad F= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 12 &amp;amp;17 \\&lt;br /&gt;
3,9 &amp;amp; 5 &amp;amp; 84,7 \\&lt;br /&gt;
4,5 &amp;amp;63 &amp;amp; 9,6\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ und die 3. Spalte der Matrix $F$ an!&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  1.Zeile $\left( 8 \quad 12 \quad 17  \right) $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3.Spalte $\left(\begin{array}{c} 17 \\ 84,7 \\ 9,6 \end{array}\right)$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=  $m \times n$ Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \quad \in \mathbb{R}^{m \times n}  \qquad \forall m,n \in \mathbb{N}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die  $m\times n$ Matrix hat $m$ Zeilen und $n$ Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1=Eine [[quadratische Matrix|quadratische Matrix]] hat die gleiche Anzahl an Zeilen und Spalten, also $m=n$. Damit ein Gleichungssystem eine eindeutige Lösung haben kann, muss die Matrix $A$ quadratisch sein, das heißt gleich viele Gleichungen wie Unbekannte haben.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Nullmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Nullmatrix|Nullmatrix]] $0_n$  ist wie folgt definiert:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
0= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0  &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\vdots  &amp;amp;  &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0   &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \quad \in \mathbb{R}^{n \times n} \qquad \forall n \in \mathbb{N}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Es gilt $A + 0 =0+A =A$ und $ A \cdot 0 = 0 \cdot A=0$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Einheitsmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Einheitsmatrix|Einheitsmatrix]] $I_n$ hat nur in der [[Hauptdiagonale|Hauptdiagonale]] (von links oben nach rechts unten) Einsen stehen. Sonst befinden sich überall Nullen. Zudem ist sie eine quadratische Matrix.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
I_n= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \quad \in \mathbb{R}^{n \times n} \qquad \forall n \in \mathbb{N}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Einheitsmatrix wird benötigt, um ein lineares Gleichungssystem in Matrixform zu lösen und um die Inverse einer Matrix zu definieren, also $A \dot I= A$. Ist $B$ die Inverse zu $A$, dann $ A\cdot B = I =B \cdot A$.&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Gib die Einheitsmatrix im dreidimensionalen Raum an!&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $I_3= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Rechenregeln=&lt;br /&gt;
==Rechenregeln==&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Addition|Addition]] von Matrizen, werden die gleichen Komponenten miteinander addiert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sei die Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
und die Matrix&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11}	&amp;amp; b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
b_{21}	&amp;amp; b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
b_{m1} 	&amp;amp; b_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist &lt;br /&gt;
$A +B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11}	&amp;amp; a_{12}+  b_{12} +  &amp;amp; \dots	 +&amp;amp; a_{1n} +  b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21} + b_{21}	&amp;amp; a_{22} + b_{22} +   &amp;amp;\dots  +&amp;amp; a_{1n}+   b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1}+  b_{m1} 	&amp;amp;a_{m2} + b_{m2} &amp;amp; + \dots  +&amp;amp;  	 a_{mn} + b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der Addition müssen beide Matrizen dieselbe Dimension haben, das heißt dieselbe Anzahl von Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der $2\times 2$ Matrix schaut das wie folgt aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12} \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist $ \qquad \qquad \qquad A+ B =&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
  +&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} &amp;lt;span class=&amp;quot;&amp;quot;&amp;gt;'single_linebreak' style='background-color:lightgray'&amp;gt;¶&amp;lt;/span&amp;gt; b_{11} &amp;amp; b_{12} \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} + b_{11} &amp;amp; a_{12} + b_{12} \\&lt;br /&gt;
a_{21} + b_{21} &amp;amp; a_{22} + b_{22} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Addiere die Matrizen $\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -4  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $ und &lt;br /&gt;
$\quad D= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $C +D=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
10 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= In der Firma $A$ wird 8 mal das Produkt 1 hergestellt, 5 mal Produkt 2, 12 mal Produkt 3 und 7 mal Produkt 4, in der Firma Firma $B$ wird 2 mal das Produkt 1 hergestellt, 1 mal Produkt 2, 3 mal Produkt 3 und 9 mal Produkt 4,&lt;br /&gt;
Firma $C$ wird 0 mal das Produkt 1 hergestellt, 17 mal Produkt 2, 3 mal Produkt 3 und 9 mal Produkt 4,&lt;br /&gt;
Firma $D$ wird 3 mal das Produkt 1 hergestellt, 4 mal Produkt 2, 2 mal Produkt 3 und 5 mal Produkt 4. &lt;br /&gt;
Wie viel wird insgesamt von den jeweiligen Produkten hergestellt?&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $A + B +C +D = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 7  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  + \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 1  \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 9  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} +&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 17  \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 9  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}+&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
13 &amp;amp; 27  \\&lt;br /&gt;
20 &amp;amp; 30  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$, es wird also insgesamt 13 mal das Produkt hergestellt, 27 mal Produkt 2, 20 mal Produkt 3 und 30 mal Produkt 4. }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Addiere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=NzpNGGME /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Subtrahiere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=UgJMsJm9 /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Multiplikation mit einem Skalar|Multiplikation mit einem Skalar]] $k$ (einer reellen Zahl), wird jede Komponente einzeln mit dem Skalar multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
k \cdot A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
k \cdot a_{11} &amp;amp; k \cdot a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{1n} \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{21} &amp;amp; k \cdot a_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{2n} \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{m1} &amp;amp;k \cdot a_{m2} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{mn} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Multipliziere die Matrix $\quad E= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 2  \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $  mit $3$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $3 \cdot E=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
21 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
27 &amp;amp; 0  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Multipliziere die Matrix mit dem Skalar und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=DpYwSR4m /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Transponierte Matrix&lt;br /&gt;
Bei einer [[transponierten Matrix|transponierten Matrix]] werden die Zeilen und Spalten miteinander vertauscht. Sei $A$ die ursprüngliche Matrix und $A^T$ die transponierte Matrix:&lt;br /&gt;
$A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  &amp;amp;a_{13}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{23}  \\&lt;br /&gt;
a_{31}  &amp;amp;a_{32}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$A^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{21}  &amp;amp;a_{31}  \\&lt;br /&gt;
a_{12}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{32}  \\&lt;br /&gt;
a_{13}  &amp;amp;a_{23}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Gib die transponierten Matrizen zu den Matrizen $B$ und $C$ an!&lt;br /&gt;
$\quad B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
654 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 4,7 &amp;amp;6 &amp;amp;9 &amp;amp;89  \\&lt;br /&gt;
8,3 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 7 &amp;amp; 3&amp;amp;1 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 2 &amp;amp; 0 &amp;amp; 7,9 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $\quad B^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 654  \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $   $\quad C^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 8,3 &amp;amp; 4\\&lt;br /&gt;
4,7 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 2\\&lt;br /&gt;
6 &amp;amp; 7&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
9&amp;amp; 3 &amp;amp; 7,9\\&lt;br /&gt;
89 &amp;amp; 1 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Matrizenmultiplikation&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zwei Matrizen werden nach der Regel: Zeile mal Spalte multipliziert.&lt;br /&gt;
Die [[Matrizenmultiplikation|Matrizenmultiplikation]] ist nicht kommutativ, das heißt: $A\cdot B \neq B \cdot A$.&lt;br /&gt;
Um $A \cdot B =C$ zu erhalten muss die Anzahl der Spalten von $A$ die selbe sein wie die Anzahl der Zeilen von $B$. Also wenn $A$ eine $m \times n$ Matrix ist und $B$ eine $n \times p$ Matrix, so sind $m$ und $p$ beliebig und $n$ muss bei $A$ und $B$ dieselbe Zahl sein. Außerdem ist dann $C$ eine $m \times p$ Matrix, sie hat also dieselbe Anzahl der Zeilen wie die Matrix $A$ und dieselbe Spaltenanzahl wie die Matrix $B$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sei die Matrix $A$ zum Beispiel eine $2 \times 3$ Matrix und $B$ eine $3 \times 4$ Matrix. Dann ist die Matrix $A \cdot B = C$ eine $2 \times 4$ Matrix.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wie erhält man nun die einzelnen Koeffizienten der Matrix $C$?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 \url{https://www.youtube.com/watch?v=iLgfkgscafQ}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Durchführung der Matrizenmultiplikation kann mit Hilfe der&lt;br /&gt;
Falk'schen Anordnung erfolgen:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 {| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br /&amp;gt;$ \begin{pmatrix} b_{11} &amp;amp; b_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{1q} \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
  b_{21} &amp;amp; b_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{2q} \\&lt;br /&gt;
   \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  b_{p1} &amp;amp; b_{p2} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{pq} \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $  &lt;br /&gt;
$ \begin{pmatrix} a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{1p} \\a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{2p} \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  a_{n1} &amp;amp; a_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{np}\\ \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
$ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{1q}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{2q}  \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  c_{n1} &amp;amp; c_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{nq} \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Es werden die Spalten von $B$ über die Zeilen von $A$ gelegt, die Komponenten paarweise multipliziert und dann die Ergebnisse addiert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 [[Datei:falkanordnung.png|400px|mini|Falk'sche Anordnung (Quelle: [http://www.texample.net/tikz/examples/matrix-multiplication/ texample])]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = a_{11} \cdot b_{11}+ a_{12} \cdot b_{21} + \dots + a_{1p} \cdot b_{p1} \\&lt;br /&gt;
c_{12} = a_{11} \cdot b_{12} + a_{12} \cdot b_{22} + \dots + a_{1p} \cdot b_{p2} \\&lt;br /&gt;
c_{1q} = a_{11} \cdot b_{1q} + a_{12} \cdot b_{2q} + \dots + a_{1p} \cdot b_{pq} \\&lt;br /&gt;
\vdots \\&lt;br /&gt;
c_{21} = a_{21} \cdot b_{11} + a_{22} \cdot b_{21} + \dots + a_{2p} \cdot b_{p1}\\&lt;br /&gt;
\vdots \\&lt;br /&gt;
c_{nq} = a_{n1} \cdot b_{1q} + a_{n2} \cdot b_{2q}+ \dots + a_{np} \cdot b_{pq}$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Konkret heißt das an einem Beispiel:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||&lt;br /&gt;
||$ \begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $   &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||$ \begin{pmatrix} 2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
||$ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp;  c_{13}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp;  c_{23}  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = 2 \cdot 8 + 5 \cdot 9 = 61\\&lt;br /&gt;
c_{12} = 2 \cdot 1 + 5 \cdot 0 =2\\&lt;br /&gt;
c_{13} = 2 \cdot 3 + 5 \cdot 5 =31\\&lt;br /&gt;
c_{21} = 4 \cdot 8 + 7 \cdot 9 =95\\&lt;br /&gt;
c_{22} = 4 \cdot 1 + 7 \cdot 0 =4\\&lt;br /&gt;
c_{23}= 4 \cdot 3 + 7 \cdot 5 =47$$&lt;br /&gt;
Also&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix} 2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} &lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix}   = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 61 &amp;amp; 2 &amp;amp;  31\\&lt;br /&gt;
 95 &amp;amp; 4 &amp;amp; 47  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Berechne $A \cdot B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
5 &amp;amp;  7 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; -1 &amp;amp; 4 \\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix} \cdot &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; -6 \\ &lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 2 \\ &lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 |2=  $C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
45+ 21+ 0&amp;amp; 35-42+ 2\\&lt;br /&gt;
72-3 +0 &amp;amp;56+ 6+ 8\\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
66&amp;amp;-5\\&lt;br /&gt;
69&amp;amp;70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Multipliziere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=aUjggvwq /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Gozinto-Graphen=&lt;br /&gt;
== Gozinto-Graphen ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Gonzinto-Graphen dienen der Veranschaulichung der Zusammenhänge zwischen Roh-, Zwischen- und Endprodukten. Die Knoten stellen dabei die Teile dar und die Pfeile oder auch gerichtete Kanten die Mengenbeziehungen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In der Abbildung des Gozintographen wird der Zusammenhang zwischen den Rohstoffen $R_1 , R_2$ und $R_3$ mit den Zwischenprodukten $Z_1, Z_2, Z_3$ und den Endprodukten $E_1, E_2$ dargestellt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 [[Datei:gozinto.pdf|400px|mini|Beispiel eines Gozintographen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einer Tabelle kann der Zusammenhang wie folgt aufgelistet werden:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
!| &lt;br /&gt;
!|$Z_1$&lt;br /&gt;
!|$Z_2$&lt;br /&gt;
!|$Z_3$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||$R_1$&lt;br /&gt;
||2&lt;br /&gt;
||5&lt;br /&gt;
||3&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||$R_2$&lt;br /&gt;
||8&lt;br /&gt;
||9&lt;br /&gt;
||1&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||$R_3$&lt;br /&gt;
||6&lt;br /&gt;
||4&lt;br /&gt;
||2&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
!| &lt;br /&gt;
!|$E_1$&lt;br /&gt;
!|$E_2$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||$Z_1$&lt;br /&gt;
||12&lt;br /&gt;
||5&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||$Z_2$&lt;br /&gt;
||11&lt;br /&gt;
||8&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||$Z_3$&lt;br /&gt;
||2&lt;br /&gt;
||4&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Tabelle kann aber ebenso in Matrixform umgeschrieben werden, wobei die Matrix $RZ$ den Zusammenhang der Rohstoffe mit den Zwischenprodukten und $ZE$ den der Zwischenprodukte mit den Endprodukten beschreibt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$ &amp;lt;span class=&amp;quot;&amp;quot;&amp;gt;'single_linebreak' style='background-color:lightgray'&amp;gt;¶&amp;lt;/span&amp;gt; RZ&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5 &amp;amp; 3 \\8 &amp;amp; 9 &amp;amp;1 \\ &amp;lt;span class=&amp;quot;&amp;quot;&amp;gt;'single_linebreak' style='background-color:lightgray'&amp;gt;¶&amp;lt;/span&amp;gt; 6&amp;amp;4&amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
ZE\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
11 &amp;amp; 8 \\&lt;br /&gt;
2&amp;amp;4\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um eine Matrix zu erhalten, welche den Rohstoffbedarf für die Endprodukte beschreibt wird die Matrix $RZ$ mit der Matrix $ZE$ multipliziert. In unserem Beispiel ergibt das&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
RE= RZ \cdot ZE= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
24 55 6 &amp;amp; 10 40 12\\&lt;br /&gt;
96 99 2 &amp;amp; 40 72 4\\&lt;br /&gt;
72 44 4 &amp;amp; 30 32 8\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
85 &amp;amp;62\\&lt;br /&gt;
197 &amp;amp; 116\\&lt;br /&gt;
120 &amp;amp; 70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Matrizen $RZ$, $ZE$ und $RE$ werden auch '''Produktionsmatrix''' genannt.&lt;br /&gt;
Der '''Produktions-''', '''Output-''' oder '''Nachfragevektor''' gibt an wie viel der Endprodukte produziert werden sollen.&lt;br /&gt;
Der '''Bedarfsvektor''' gibt den Gesamtbedarf an Einzelteilen an für einen vorgesehenen Produktionsvektor. Also durch den Bedarfsvektor kann der Bedarf an Rohstoffen berechnet werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im '''Preisvektor''' befinden sich die Preise für die einzelnen Rohstoffe.&lt;br /&gt;
Der '''Inputvekor''' beschreibt die benötigten Rohstoffe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Input-Output-Matrix: Leontief-Modell=&lt;br /&gt;
==Input-Output-Matrix: Leontief-Modell==&lt;br /&gt;
Eine '''Input-Output-Tabelle''' für die Firmen A, B und C, mit $x_i=\sum_{k=1}^{3} x_{ik} y_i$, wobei $i=j$ den Eigenbedarf einer Firma beschreibt, wird in der folgenden Tabelle aufgezeigt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
!|Input / Output&lt;br /&gt;
!|A&lt;br /&gt;
!|B&lt;br /&gt;
!|C&lt;br /&gt;
!|Markt / Konsum&lt;br /&gt;
!|Gesamtproduktion&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||A&lt;br /&gt;
||$x_{11}$&lt;br /&gt;
||$x_{12}$&lt;br /&gt;
||$x_{13}$&lt;br /&gt;
||$y_{1}$&lt;br /&gt;
||$x_{1}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||B&lt;br /&gt;
||$x_{21}$&lt;br /&gt;
||$x_{22}$&lt;br /&gt;
||$x_{23}$&lt;br /&gt;
||$y_{2}$&lt;br /&gt;
||$x_{2}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
||C&lt;br /&gt;
||$x_{31}$&lt;br /&gt;
||$x_{32}$&lt;br /&gt;
||$x_{33}$&lt;br /&gt;
||$y_{3}$&lt;br /&gt;
||$x_{3}$&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einem Gozinto-Graphen kann dies, wie rechts unten zu sehen ist, dargestellt werden:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:inpuoutput.pdf|400px]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Produktionsmatrix $P$ sieht daher folgendermaßen aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$P=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 x_{11} &amp;amp;  x_{12} &amp;amp;  x_{13}  \\&lt;br /&gt;
x_{21} &amp;amp; x_{22} &amp;amp; x_{23} \\x_{31} &amp;amp; x_{32} &amp;amp; x_{33}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um die Input-Output-Matrix zu erhalten die erste Spalte durch den Wert der Gesamtproduktion der ersten Zeile geteilt werden, die zweite Spalte durch den der zweiten Zeile und die dritte Spalte durch den der dritten Zeile, das heißt die Koeffizienten der Input-Output-Matrix ergeben sich als $a_{ij}= \frac{x_{ij}}{x_j}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Input-Output-Matrix ergibt sich dann zu:&lt;br /&gt;
$M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 \frac{x_{11}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{12}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{13}}{x_3}  \\&lt;br /&gt;
\frac{x_{21}}{x_1} &amp;amp; \frac{x_{22}}{x_2} &amp;amp; \frac{x_{23}}{x_3} \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\frac{x_{31}}{x_1} &amp;amp; \frac{x_{32}}{x_2} &amp;amp; \frac{x_{33}}{x_3}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Gib die Input-Output-Matrix zu folgendem Gozintographen an:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:beispiel_inpuoutput.pdf|400px]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
2= $M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 \frac{10}{43} &amp;amp;  \frac{5}{68} &amp;amp;  \frac{20}{64}  \\&lt;br /&gt;
\frac{15}{43} &amp;amp; \frac{15}{68} &amp;amp; \frac{36}{64} \\\frac{25}{43} &amp;amp; \frac{4}{68} &amp;amp; \frac{22}{64}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \approx&lt;br /&gt;
M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0,233 &amp;amp; 0,074 &amp;amp; 0,313 \\&lt;br /&gt;
0,349 &amp;amp; 0,221 &amp;amp; 0,563\\&lt;br /&gt;
0,581 &amp;amp; 0,059 &amp;amp; 0,344\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Saklierungsmatrix=&lt;br /&gt;
&amp;lt;span style=&amp;quot;background-color: #ffd700;&amp;quot;&amp;gt; Dieser und die folgenden Abschnitte sind nur für HTL-SchhülerInnen relevant. &amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Saklierungsmatrix==&lt;br /&gt;
Um einen Vektor zu stauchen oder zu strecken, wird er mit einem Faktor multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
x'&amp;amp;=x \cdot s_x\\&lt;br /&gt;
y'&amp;amp;=y\cdot s_y \\&lt;br /&gt;
z' &amp;amp;= z \cdot s_z&lt;br /&gt;
\end{align*}&lt;br /&gt;
In Matrixform kann er mit der Skalierungsmatrix multipliziert werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$U=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
s_x &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; s_y &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp;s_z \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
Dabei gibt $s_x$ die Skalierung in x-Richtung, $s_y$ die Skalierung in y-Richtung und $s_z$ die Skalierung in z-Richtung an.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Drehung=&lt;br /&gt;
==Drehung==&lt;br /&gt;
Die Drehung ist ein Beispiel für die Anwendung und Motivation der Matrizenmultiplikation.&lt;br /&gt;
In $\mathbb{R}^2$ und $\alpha \in [0, 2 \pi[$ wird die Drehung (gegen den Uhrzeigersinn) eines Vektors $v$ um den Winkel $\alpha $ durch die Multiplikation des Vektors mit der Drehmatrix $$R_{\alpha}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp; -\sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\sin(\alpha) &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
erreicht: $v'=R_\alpha \cdot v$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In $\mathbb{R}^3$ ergeben sich für die Drehungen um die&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* x-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_x(\alpha)=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \cos(\alpha) &amp;amp; -\sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \sin(\alpha) &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* y-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_y(\alpha)=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp;0 &amp;amp; \sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
- \sin(\alpha)&amp;amp; 0 &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* z-Achse&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_z(\alpha)=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp; -\sin(\alpha) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin(\alpha) &amp;amp; \cos(\alpha) &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Welche Koordinaten erhältst du , wenn der Würfel mit den Eckpunkten&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
A=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0\\ 0\\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
B=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2\\ 0 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
C=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2\\ 2 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
D=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\ 2 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, \\&lt;br /&gt;
E=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\ 0 \\2 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
F=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 \\ 0 \\2 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
G=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 \\ 2\\ 2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
H=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\2 \\2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{align*}&lt;br /&gt;
um die x-Achse um den Winkel $\alpha= 45^{\circ}$ gedreht wird?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
2= Unter der Verwendung der Drehmatrix&lt;br /&gt;
$R_x(45^{\circ}) =\begin{pmatrix} 1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0 \\ 0&amp;amp; \cos5^{\circ}) &amp;amp; -\sin(45^{\circ}) \\ 0 &amp;amp; \sin(45^{\circ}) &amp;amp; \cos(45^{\circ}) \\ \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 = \begin{pmatrix} 1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0 \\ 0 &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2} } &amp;amp; -\frac{1}{\sqrt{2} } \\ 0 &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2} } &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2} } \\ \end{pmatrix}$ ergeben sich die Punkte des gedrehten Würfels durch die Muliplikation des ursprünglichen Punktes mit der Rotationsmatrix&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
A_x= A\cdot R_x(45^{\circ}) = \begin{pmatrix} 0\\ 0\\ 0\\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
B_x=\begin{pmatrix} 2\\ 0 \\ 0\\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
C_x=\begin{pmatrix} 2\\ \sqrt{2} \\ \sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
D_x=\begin{pmatrix} 0 \\ \sqrt{2} \\ \sqrt{2}\\ \end{pmatrix}, \\&lt;br /&gt;
E_x=\begin{pmatrix} 0 \\ -\sqrt{2} \\\sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
F_x=\begin{pmatrix} 2 \\ -\sqrt{2} \\\sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
G_x=\begin{pmatrix} 2 \\ 0\\ 2\sqrt{2}\\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
H_x=\begin{pmatrix} 0 \\0 \\2\sqrt{2}\\ \end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{align*} }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:wuerfel_x.png|thumb|right|400px|Drehung des Würfels um die x-Achse]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=homogene Koordinaten=&lt;br /&gt;
==homogene Koordinaten==&lt;br /&gt;
Homogene Koordinaten werden zum Beispiel verwendet wenn eine Verschiebung eines Vektors durchgeführt werden soll, also wenn eine nicht lineare Transformation stattfindet.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Euklidische Koordinaten in $\mathbb{R}^3$ werden wie folgt in homogenen Koordinaten umgeschrieben&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\ z&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \mapsto&lt;br /&gt;
\begin{bmatrix}&lt;br /&gt;
x \\ y\\ z\\1&lt;br /&gt;
\end{bmatrix} .$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Schiebung=&lt;br /&gt;
==Schiebung==&lt;br /&gt;
Die Schiebung eines Vektors $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ um den Vektor $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
t_x \\ t_y \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ ist nicht linear und deshalb müssen die Koordinaten in homogenen Koordinaten geschrieben werden, damit man die Schiebung in Matrixform schreiben kann.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
So erhält man für die Translation:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
x'&amp;amp;=x + t_z \\&lt;br /&gt;
y'&amp;amp;= y +t_y \\&lt;br /&gt;
\end{align*} $\Rightarrow$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x'\\ y' \\ 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp;0&amp;amp;t_x\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;1&amp;amp; t_y\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \cdot\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im $\mathbb{R}^3$ ergibt sich für die Schiebung&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
T_3=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp;0&amp;amp;t_x \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 &amp;amp;0&amp;amp;t_y \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1&amp;amp; t_z \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;0&amp;amp;1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Spiegelung=&lt;br /&gt;
==Spiegelung==&lt;br /&gt;
Die Spiegelung ist ein Sonderfall der Skalierung mit entweder $s_x=-1$, $s_y=-1$ oder $s_z=-1$, je nachdem um welche Achse gespiegelt werden soll, die anderen Skalierungsfaktoren sollen dabei den Wert $1$ annehmen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Es ergeben sich also die verschiedenen Spiegelungsmatrizen, je nach Spiegelungsachse:&lt;br /&gt;
im $\mathbb{R}^2$:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* um die x-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$S_x=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; -1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* um die y-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$S_y=\begin{pmatrix}-1&amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
-im $\mathbb{R}^3$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* um die yz-Ebene:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
S_{yz}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
-1&amp;amp;0 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* um die xz-Ebene:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
S_{xz}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; -1 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* um die xy-Ebene:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
S_{xy}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;-1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Spiegelung an einer Geraden===&lt;br /&gt;
Die Spiegelung eines Punktes im $\mathbb{R}^2$ an einer Gerade $g: y=ax+b$ erfolgt in homogenen Koordinaten in den folgenden fünf Schritten:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 1.) Das Koordinatensystem so verschieben, dass die Spiegelungsachse durch den Koordinatenursprung geht.&lt;br /&gt;
 2.) Die Spiegelungsachse soll um den Winkel $\arctan(a)$ gedreht werden, so dass sie mit der x-Achse zusammenfällt.&lt;br /&gt;
 3.) Spieglung an der x-Achse.&lt;br /&gt;
 4.) In Ausgangsposition zurückdrehen, also  Schritt 2) in die andere Richtung.&lt;br /&gt;
 5.) Die Spiegelungsachse zurück schieben, also wie in Schritt 1), nur in die andere Richtung schieben.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Damit die Matrizen alle miteinander multipliziert werden können, müssen sie in den selben Koordinaten geschrieben werden, da eine Translation angewendet wird, sollten alle Matrizen in homogenen Koordinaten angeschrieben werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Für die jeweiligen Schritte gibt es eine passende Matrix, werden die fünf Matrizen miteinander multipliziert erhält man die Spiegelungsmatrix um die Gerade $g$, mit $arctan(a):=t$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 \cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(t\right) &amp;amp; -\sin\left(t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(t\right) &amp;amp; \cos\left(t\right) &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(-t\right) &amp;amp; -\sin\left(-t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(-t\right) &amp;amp; \cos\left(-t\right) &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; -b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Matura-Aufgaben=&lt;br /&gt;
==Matura-Aufgaben==&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=127&amp;amp;file=RGB-Farbmodell.pdf RGB-Farbmodell}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=71&amp;amp;file=Spiegelung_an_einer_Geraden.pdf &amp;quot;Spiegelung an einer Geraden&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Farben_2/Farben_2.pdf &amp;quot;Farben (2)&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/KP1_16_C2_06/KP1_16_C2_06.pdf&amp;quot; &amp;quot;KP1_16_C2_06}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Teemischung/Teemischung.pdf &amp;quot;Teemischung&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Rohstoffbedarf/Rohstoffbedarf.pdf &amp;quot;Rohstoffbedarf&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Konfiserie/Konfiserie.pdf &amp;quot;Konfiserie&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=525&amp;amp;file=Zweistufige_Produktion.pdf &amp;quot;Zweistufige Produktion&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1= https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=530&amp;amp;file=Kosten_und_Gewinn.pdf &amp;quot;Kosten und Gewinn&amp;quot;}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5944</id>
		<title>Matrizen</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5944"/>
		<updated>2017-06-12T09:44:54Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: /* Rechenregeln */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Matrizenrechnung ist ein nützliches Werkzeug, um ein Gleichungssystem mit vielen linearen Gleichungen zu lösen oder auch um Tabellen übersichtlich darzustellen, also um lineare Zusammenhänge zwischen mehreren Größen herzustellen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
= Einführung =&lt;br /&gt;
== Einführung ==&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Will man ein lineares Gleichungssystem lösen, kann das mit den bereits bekannten Verfahren wie Additions-, Gleichsetzungs- oder dem Substitutionsverfahren geschehen, doch wird das bei einem großen Gleichungssystem schnell unübersichtlich und mühsam. Daher wird eine neue Schreibweise eingeführt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Das Gleichungssytem &lt;br /&gt;
\begin{align}&lt;br /&gt;
a_{11} x_1 + a_{12} x_2 + a_{13} x_3 &amp;amp;= y_1 \\&lt;br /&gt;
a_{21} x_1 + a_{22} x_2 + a_{23} x_3 &amp;amp;= y_2 \\&lt;br /&gt;
\end{align}&lt;br /&gt;
bei dem $x_1 , x_2, x_3$ gesucht sind, kann auch in Matrixschreibweise geschrieben werden:&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13} \\&lt;br /&gt;
a_{21}&amp;amp;a_{22}&amp;amp;a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \cdot &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_1 \\ x_2 \\ x_3&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
y_1 \\ y_2 &lt;br /&gt;
\end{pmatrix},$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
wobei die Matrizenmultiplikation weiter unten erklärt wird.&lt;br /&gt;
Man nennt&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ eine  $2\times3$ Matrix, sie besteht aus 2 [[Zeilen|Zeilen]] und 3 [[Spalten|Spalten]], &lt;br /&gt;
$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_1 \\ x_2 \\ x_3&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ nennt man eine $3 \times 1$ Matrix und $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
y_1 \\ y_2 &lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ eine $2 \times 1$ Matrix.&lt;br /&gt;
Der erste Index gibt dabei an in der welcher Zeile und der zweite Index in welcher Spalte sich die Zahl befindet. Hier bilden zum Beispiel $a_{11}$, $ a_{12}$ und $ a_{13}$ die erste Zeile, $a_{21}$, $ a_{22}$  und $ a_{23} $ die zweite Zeile. $a_{11}$ und $ a_{21}$ bilden die erste Spalte, $a_{12}$  und $a_{22}$ die zweite Spalte und $ a_{13}$ und $ a_{23}$ und die dritte Spalte&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Mit $A:=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ , $\vec{x} =\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_1 \\ x_2 \\ x_3&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ und $\vec{y}=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
y_1 \\ y_2 &lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ kann man das Gleichungssystem sehr kompakt als&lt;br /&gt;
$A \cdot \vec{x}= \vec{y}$ schreiben. Das Lösen des Gleichungssystems erfolgt dann über [http://snvbrwvobs2.snv.at/matura.wiki/index.php/Äquivalenzumformungen Äquivalenzumformen] von $(A|\vec{y})$, d.h. der Matrix&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$\left( \begin{array}{ccc}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  &amp;amp;a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}  &amp;amp;a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{array} \right| \left. \begin{array}{c} y_1 \\y_2 \end{array}\right)$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Beispiel: $a_{11}=3  \qquad a_{12}=6 \qquad a_{13}=2  \qquad a_{21}=7  \qquad a_{22}=8     \qquad a_{23}=1$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
  A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 6  &amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 8  &amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Was ist die erste Zeile der Matrix $\quad F= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 12 &amp;amp;17 \\&lt;br /&gt;
3,9 &amp;amp; 5 &amp;amp; 84,7 \\&lt;br /&gt;
4,5 &amp;amp;63 &amp;amp; 9,6\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ und was ist die 3. Spalte der Matrix $F$?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  1.Zeile $\left( 8 \quad 12 \quad 17  \right) $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3.Spalte $\left(\begin{array}{c} 17 \\ 84,7 \\ 9,6 \end{array}\right)$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=  $m \times n$ Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \quad \in \mathbb{R}^{m \times n}  \qquad \forall m,n \in \mathbb{N}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die  $m\times n$ Matrix hat $m$ Zeilen und $n$ Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1=Eine [[quadratische Matrix|quadratische Matrix]] hat die gleiche Anzahl an Zeilen und Spalten, also $m=n$. Damit ein Gleichungssystem eine eindeutige Lösung haben kann, muss die Matrix $A$ quadratisch sein, das heißt gleich viele Gleichungen wie Unbekannte haben.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Nullmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Nullmatrix|Nullmatrix]] $=_n$  ist wie folgt definiert:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
0= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0  &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\vdots  &amp;amp;  &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0   &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \quad \in \mathbb{R}^{n \times n} \qquad \forall n \in \mathbb{N}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Es gilt $A + 0 =0+A =A$ und $ A \cdot 0 = 0 \cdot A=0$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Einheitsmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Einheitsmatrix|Einheitsmatrix]] $I_n$ hat nur in der [[Hauptdiagonale|Hauptdiagonale]] (von links oben nach rechts unten) Einsen stehen. Sonst befinden sich überall Nullen. Zudem ist sie eine quadratische Matrix.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
I_n= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \quad \in \mathbb{R}^{n \times n} \qquad \forall n \in \mathbb{N}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Einheitsmatrix wird benötigt, um ein lineares Gleichungssystem in Matrixform zu lösen und um die Inverse einer Matrix zu definieren, also $ A\cdot B = I =B \cdot A$.&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sieht die Einheitsmatrix im dreidimensionalen Raum aus?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $I_3= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Rechenregeln=&lt;br /&gt;
==Rechenregeln==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Addition|Addition]] von Matrizen, werden die gleichen Komponenten miteinander addiert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sei die Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
und die Matrix&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11}	&amp;amp; b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
b_{21}	&amp;amp; b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
b_{m1} 	&amp;amp; b_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist &lt;br /&gt;
$$A +B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11}	&amp;amp; a_{12}+  b_{12} +  &amp;amp; \dots	 +&amp;amp; a_{1n} +  b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21} + b_{21}	&amp;amp; a_{22} + b_{22} +   &amp;amp;\dots  +&amp;amp; a_{1n}+   b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1}+  b_{m1} 	&amp;amp;a_{m2} + b_{m2} &amp;amp; + \dots  +&amp;amp;  	 a_{mn} + b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der Addition müssen beide Matrizen dieselbe Dimension haben, das heißt dieselbe Anzahl von Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der $2\times 2$ Matrix schaut das wie folgt aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist $ \qquad \qquad \qquad A+ B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} &lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
  +&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22} &lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11} &amp;amp; a_{12} +  b_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  + b_{21} &amp;amp; a_{22} +  b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Addiere die Matrizen $\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -4  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $ und &lt;br /&gt;
$\quad D= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $C +D=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
10 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= In der Firma $A$ wird 8 mal das Produkt 1 hergestellt, 5 mal Produkt 2, 12 mal Produkt 3 und 7 mal Produkt 4, in der Firma Firma $B$ wird 2 mal das Produkt 1 hergestellt, 1 mal Produkt 2, 3 mal Produkt 3 und 9 mal Produkt 4,&lt;br /&gt;
Firma $C$ wird 0 mal das Produkt 1 hergestellt, 17 mal Produkt 2, 3 mal Produkt 3 und 9 mal Produkt 4,&lt;br /&gt;
Firma $D$ wird 3 mal das Produkt 1 hergestellt, 4 mal Produkt 2, 2 mal Produkt 3 und 5 mal Produkt 4. &lt;br /&gt;
Wie viel wird insgesamt von den jeweiligen Produkten hergestellt?&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $A + B +C +D = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 7  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  + \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 1  \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 9  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} +&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 17  \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 9  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}+&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
13 &amp;amp; 27  \\&lt;br /&gt;
20 &amp;amp; 30  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$, es wird also insgesamt 13 mal das Produkt hergestellt, 27 mal Produkt 2, 20 mal Produkt 3 und 30 mal Produkt 4. }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Addiere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=NzpNGGME /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Subtrahiere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=UgJMsJm9 /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Multiplikation mit einem Skalar|Multiplikation mit einem Skalar]] $k$ (einer reellen Zahl), wird jede Komponente einzeln mit dem Skalar multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
k \cdot A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
k \cdot a_{11} &amp;amp; k \cdot a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{1n} \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{21} &amp;amp; k \cdot a_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{2n} \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{m1} &amp;amp;k \cdot a_{m2} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{mn} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Multipliziere die Matrix $\quad E= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 2  \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $  mit $3$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $3 \cdot E=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
21 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
27 &amp;amp; 0  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Multipliziere die Matrix mit dem Skalar und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=DpYwSR4m /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Transponierte Matrix&lt;br /&gt;
Bei einer [[transponierten Matrix|transponierten Matrix]] werden die Zeilen und Spalten miteinander vertauscht. Sei $A$ die ursprüngliche Matrix und $A^T$ die transponierte:&lt;br /&gt;
$A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  &amp;amp;a_{13}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{23}  \\&lt;br /&gt;
a_{31}  &amp;amp;a_{32}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$A^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{21}  &amp;amp;a_{31}  \\&lt;br /&gt;
a_{12}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{32}  \\&lt;br /&gt;
a_{13}  &amp;amp;a_{23}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sehen die transponierten Matrizen zu den Matrizen $B$ und $C$ aus?&lt;br /&gt;
$\quad B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
654 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 4,7 &amp;amp;6 &amp;amp;9 &amp;amp;89  \\&lt;br /&gt;
8,3 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 7 &amp;amp; 3&amp;amp;1 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 2 &amp;amp; 0 &amp;amp; 7,9 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $\quad B^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 654  \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $   $\quad C^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 8,3 &amp;amp; 4\\&lt;br /&gt;
4,7 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 2\\&lt;br /&gt;
6 &amp;amp; 7&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
9&amp;amp; 3 &amp;amp; 7,9\\&lt;br /&gt;
89 &amp;amp; 1 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Matrizenmultiplikation&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zwei Matrizen werden nach der Regel: Zeile mal Spalte multipliziert.&lt;br /&gt;
Die [[Matrizenmultiplikation|Matrizenmultiplikation]] ist nicht kommutativ, das heißt: $A\cdot B \neq B \cdot A$.&lt;br /&gt;
Um $A \cdot B =C$ zu erhalten muss die Anzahl der Spalten von $A$ die selbe sein wie die Anzahl der Zeilen von $B$. Also wenn $A$ eine $m \times n$ Matrix ist und $B$ eine $n \times p$ Matrix, so sind $m$ und $p$ beliebig und $n$ muss bei $A$ und $B$ dieselbe Zahl sein. Außerdem ist dann $C$ eine $m \times p$ Matrix, sie hat also dieselbe Anzahl der Zeilen wie die Matrix $A$ und dieselbe Spaltenanzahl wie die Matrix $B$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Sei die Matrix $A$ zum Beispiel eine $2 \times 3$ Matrix und $B$ eine $3 \times 4$ Matrix. Dann ist die Matrix $A \cdot B = C$ eine $2 \times 4$ Matrix.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Wie erhält man nun die einzelnen Koeffizienten der Matrix $C$?&lt;br /&gt;
 \url{https://www.youtube.com/watch?v=iLgfkgscafQ}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Durchführung der Matrizenmultiplikation kann mit Hilfe der&lt;br /&gt;
Falk'schen Anordnung erfolgen:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 {| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} b_{11} &amp;amp; b_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{1q} \\&lt;br /&gt;
  b_{21} &amp;amp; b_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{2q} \\&lt;br /&gt;
   \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  b_{p1} &amp;amp; b_{p2} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{pq} \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{1p} \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp;  a_{22} &amp;amp;  \dots &amp;amp;  a_{2p} \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  a_{n1} &amp;amp; a_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{np}\\ \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{1q}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{2q}  \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  c_{n1} &amp;amp; c_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{nq} \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
      &lt;br /&gt;
   &lt;br /&gt;
Es werden die Spalten von $B$ über die Zeilen von $A$ gelegt, die Komponenten paarweise multipliziert und dann die Ergebnisse addiert.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 [[Datei:falkanordnung.png|400px|mini|Falk'sche Anordnung]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = a_{11} \cdot b_{11}+    a_{12} \cdot b_{21}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p1} \\ &lt;br /&gt;
c_{12} = a_{11} \cdot b_{12} +   a_{12} \cdot b_{22}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p2} \\&lt;br /&gt;
c_{1q} = a_{11} \cdot b_{1q}  +  a_{12} \cdot b_{2q}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{pq} \\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{21} = a_{21} \cdot b_{11} +   a_{22} \cdot b_{21} +  \dots  + a_{2p} \cdot b_{p1}\\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{nq} = a_{n1} \cdot b_{1q} +   a_{n2} \cdot b_{2q}+   \dots  + a_{np} \cdot b_{pq}$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Konkret heißt das an einem Beispiel:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $   &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp;  c_{13}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp;  c_{23}  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = 2 \cdot 8  + 5 \cdot 9 = 61\\ &lt;br /&gt;
c_{12} = 2 \cdot 1  + 5 \cdot 0 =2\\&lt;br /&gt;
c_{13} =  2 \cdot 3 +  5 \cdot 5 =31\\&lt;br /&gt;
c_{21} = 4 \cdot 8  + 7 \cdot 9 =95\\&lt;br /&gt;
c_{22} = 4 \cdot 1  + 7 \cdot 0 =4\\&lt;br /&gt;
c_{23}= 4 \cdot 3 +  7 \cdot 5 =47$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Also&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} &lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix}   = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 61 &amp;amp; 2 &amp;amp;  31\\&lt;br /&gt;
 95 &amp;amp; 4 &amp;amp; 47  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Berechne $A \cdot B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
5 &amp;amp;  7 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; -1 &amp;amp; 4 \\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix} \cdot &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; -6 \\ &lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 2 \\ &lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 |2=  $C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
45+ 21+ 0&amp;amp; 35-42+ 2\\&lt;br /&gt;
72-3 +0 &amp;amp;56+ 6+ 8\\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
66&amp;amp;-5\\&lt;br /&gt;
69&amp;amp;70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Multipliziere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=aUjggvwq /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
= Gozinto-Graphen =&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Gozinto-Graphen == &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Gonzinto-Graphen dienen der Veranschaulichung der Zusammenhänge zwischen Roh-, Zwischen- und Endprodukten. Die Knoten stellen dabei die Teile dar und die Pfeile oder auch gerichtete Kanten die Mengenbeziehungen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In der Abbildung des Gozintographen wird der Zusammenhang zwischen den Rohstoffen $R_1 , R_2$ und $R_3$ mit den Zwischenprodukten $Z_1, Z_2, Z_3$ und den Endprodukten $E_1, E_2$ dargestellt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 [[Datei:gozinto.pdf|400px|mini|Beispiel eines Gozintographen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einer Tabelle kann der Zusammenhang wie folgt aufgelistet werden: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! &lt;br /&gt;
! $Z_1$ &lt;br /&gt;
! $Z_2$&lt;br /&gt;
! $Z_3$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_1$&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
| 5&lt;br /&gt;
| 3 &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_2$&lt;br /&gt;
| 8&lt;br /&gt;
| 9&lt;br /&gt;
| 1&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_3$&lt;br /&gt;
| 6&lt;br /&gt;
| 4&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! !!$E_1$  !!  $E_2$ &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_1$ || 12 || 5&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_2$ || 11 || 8&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_3$ || 2 || 4&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Tabelle kann aber ebenso in Matrixform umgeschrieben werden, wobei die Matrix $RZ$ den Zusammenhang der Rohstoffe mit den Zwischenprodukten und $ZE$ den der Zwischenprodukte mit den Endprodukten beschreibt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
RZ=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 9 &amp;amp;1  \\&lt;br /&gt;
6&amp;amp;4&amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
ZE=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
11 &amp;amp; 8  \\&lt;br /&gt;
2&amp;amp;4\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um eine Matrix zu erhalten, welche den Rohstoffbedarf für die Endprodukte beschreibt wird die Matrix $RZ$ mit der Matrix $ZE$ multipliziert. In unserem Beispiel ergibt das&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
RE= RZ \cdot ZE= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
24 55 6 &amp;amp; 10 40 12\\&lt;br /&gt;
96 99 2 &amp;amp; 40 72 4\\&lt;br /&gt;
72 44 4 &amp;amp; 30 32 8\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
85 &amp;amp;62\\&lt;br /&gt;
197 &amp;amp; 116\\&lt;br /&gt;
120 &amp;amp; 70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Matrizen $RZ$, $ZE$ und $RE$ werden auch '''Produktionsmatrix''' genannt.&lt;br /&gt;
Der '''Produktions-''', '''Output-''' oder '''Nachfragevektor''' gibt an wie viel der Endprodukte produziert werden sollen.&lt;br /&gt;
Der '''Bedarfsvektor''' gibt den Gesamtbedarf an Einzelteilen an für einen vorgesehenen Produktionsvektor. Also durch den Bedarfsvektor kann der Bedarf an Rohstoffen berechnet werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im '''Preisvektor''' befinden sich die Preise für die einzelnen Rohstoffe.&lt;br /&gt;
Der '''Inputvekor''' beschreibt die benötigten Rohstoffe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Input-Output-Matrix: Leontief-Modell=&lt;br /&gt;
==Input-Output-Matrix: Leontief-Modell==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Eine '''Input-Output-Tabelle''' für die Firmen A, B und C, mit $x_i=\sum_{k=1}^{3} x_{ik}   y_i$, wobei $i=j$ den Eigenbedarf einer Firma beschreibt, wird in der folgenden Tabelle aufgezeigt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! Input / Output !! A !!B !! C !! Markt / Konsum !! Gesamtproduktion&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| A || $x_{11}$ || $x_{12}$ || $x_{13}$ || $y_{1}$ || $x_{1}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| B || $x_{21}$ || $x_{22}$ || $x_{23}$ || $y_{2}$ || $x_{2}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| C || $x_{31}$ || $x_{32}$ || $x_{33}$ ||  $y_{3}$ || $x_{3}$&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einem Gozinto-Graphen kann dies, wie rechts unten zu sehen ist, dargestellt werden:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:inpuoutput.pdf|400px|mini|Gozintograph des Input-Output-Modells]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Produktionsmatrix $P$ sieht daher folgendermaßen aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$P=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 x_{11} &amp;amp;  x_{12} &amp;amp;  x_{13}  \\&lt;br /&gt;
x_{21} &amp;amp;  x_{22} &amp;amp;  x_{23} \\&lt;br /&gt;
x_{31} &amp;amp;  x_{32} &amp;amp;  x_{33}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um die Input-Output-Matrix zu erhalten die erste Spalte durch den Wert der Gesamtproduktion der ersten Zeile geteilt werden, die zweite Spalte durch den der zweiten Zeile und die dritte Spalte durch den der dritten Zeile, das heißt die Koeffizienten der Input-Output-Matrix ergeben sich als $a_{ij}= \frac{x_{ij}}{x_j}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Input-Output-Matrix ergibt sich dann zu:&lt;br /&gt;
$M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \frac{x_{11}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{12}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{13}}{x_3}  \\&lt;br /&gt;
\frac{x_{21}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{22}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{23}}{x_3} \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\frac{x_{31}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{32}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{33}}{x_3}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Gib die Input-Output-Matrix zu folgendem Gozintographen an: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:beispiel_inpuoutput.pdf|400px|mini|Beispiel zum Input-Output-Modell]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \frac{10}{43} &amp;amp;  \frac{5}{68} &amp;amp;  \frac{20}{64}  \\&lt;br /&gt;
\frac{15}{43} &amp;amp;  \frac{15}{68} &amp;amp;  \frac{36}{64} \\&lt;br /&gt;
\frac{25}{43} &amp;amp;  \frac{4}{68} &amp;amp;  \frac{22}{64}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \approx&lt;br /&gt;
M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0,233 &amp;amp;  0,074 &amp;amp;  0,313  \\&lt;br /&gt;
0,349 &amp;amp;  0,221 &amp;amp; 0,563\\&lt;br /&gt;
0,581 &amp;amp;  0,059 &amp;amp;  0,344\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Saklierungsmatrix=&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;span style=&amp;quot;background-color:#FFD700&amp;quot;&amp;gt; Dieser und die folgenden Abschnitte sind nur für HTL-SchhülerInnen relevant. &amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Saklierungsmatrix==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um einen Vektor zu stauchen oder zu strecken, wird er mit einem Faktor multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
x'&amp;amp;=x \cdot s_x\\&lt;br /&gt;
y'&amp;amp;=y\cdot s_y \\&lt;br /&gt;
z' &amp;amp;= z \cdot s_z&lt;br /&gt;
\end{align*}&lt;br /&gt;
In Matrixform kann er mit der Skalierungsmatrix multipliziert werden. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$U= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
s_x &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; s_y &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp;s_z \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
Dabei gibt $s_x$ die Skalierung in x-Richtung, $s_y$ die Skalierung in y-Richtung und $s_z$ die Skalierung in z-Richtung an.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Drehung=&lt;br /&gt;
==Drehung==&lt;br /&gt;
Die Drehung ist ein Beispiel für die Anwendung und Motivation der Matrizenmultiplikation.&lt;br /&gt;
In $\mathbb{R}^2$ und $\alpha \in [0, 2 \pi[$ wird die Drehung (gegen den Uhrzeigersinn) eines Vektors $v$ um den Winkel $\alpha $  durch die Multiplikation des Vektors mit der Drehmatrix $$R_{\alpha}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha)  &amp;amp; -\sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\sin(\alpha)  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
erreicht: $v'=R_\alpha \cdot v$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In $\mathbb{R}^3$ ergeben sich für die Drehungen um die&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* x-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_x(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \cos(\alpha)  &amp;amp; -\sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \sin(\alpha)  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*y-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_y(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp;0 &amp;amp; \sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1  &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
- \sin(\alpha)&amp;amp; 0  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* z-Achse&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_z(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp; -\sin(\alpha) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin(\alpha) &amp;amp; \cos(\alpha)  &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0  &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Welche Koordinaten erhältst du , wenn der Würfel mit den Eckpunkten&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
A=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0\\ 0\\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
B=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2\\ 0 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
C=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2\\ 2 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
D=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\ 2 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, \\&lt;br /&gt;
E=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\ 0 \\2 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
F=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 \\ 0 \\2 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
G=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 \\ 2\\ 2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
H=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\2 \\2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{align*}&lt;br /&gt;
um die x-Achse um den Winkel $\alpha= 45^{\circ}$ gedreht wird? &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2= Unter der Verwendung der Drehmatrix &lt;br /&gt;
$R_x(45^{\circ}) =\begin{pmatrix} 1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0 \\ 0&amp;amp; \cos5^{\circ}) &amp;amp; -\sin(45^{\circ}) \\ 0 &amp;amp; \sin(45^{\circ})  &amp;amp; \cos(45^{\circ}) \\ \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
 = \begin{pmatrix} 1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0 \\ 0 &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2} } &amp;amp; -\frac{1}{\sqrt{2} } \\ 0 &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2} } &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2} } \\ \end{pmatrix}$ ergeben sich die Punkte des gedrehten Würfels durch die Muliplikation des ursprünglichen Punktes mit der Rotationsmatrix&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
A_x= A\cdot R_x(45^{\circ}) = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} 0\\ 0\\ 0\\ \end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
B_x=\begin{pmatrix} 2\\ 0 \\ 0\\ \end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
C_x=\begin{pmatrix} 2\\ \sqrt{2} \\ \sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
D_x=\begin{pmatrix} 0 \\ \sqrt{2} \\ \sqrt{2}\\ \end{pmatrix}, \\&lt;br /&gt;
E_x=\begin{pmatrix} 0 \\ -\sqrt{2} \\\sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
F_x=\begin{pmatrix} 2 \\ -\sqrt{2} \\\sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
G_x=\begin{pmatrix} 2 \\ 0\\ 2\sqrt{2}\\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
H_x=\begin{pmatrix} 0 \\0 \\2\sqrt{2}\\ \end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{align*} }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:wuerfel_x.png|400px|mini|Drehung des Würfels um die x-Achse]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=homogene Koordinaten=&lt;br /&gt;
==homogene Koordinaten==&lt;br /&gt;
Homogene Koordinaten werden zum Beispiel verwendet wenn eine Verschiebung eines Vektors durchgeführt werden soll, also wenn eine nicht lineare Transformation stattfindet.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Euklidische Koordinaten in $\mathbb{R}^3$ werden wie folgt in homogenen Koordinaten umgeschrieben&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\ z&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \mapsto&lt;br /&gt;
\begin{bmatrix}&lt;br /&gt;
x \\ y\\ z\\1&lt;br /&gt;
\end{bmatrix} .$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Schiebung=&lt;br /&gt;
==Schiebung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Schiebung eines Vektors $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ um den Vektor $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
t_x \\ t_y \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$  ist nicht linear und deshalb müssen die Koordinaten in homogenen Koordinaten geschrieben werden, damit man die Schiebung in Matrixform schreiben kann. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
So erhält man für die Translation:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
x'&amp;amp;=x + t_z \\&lt;br /&gt;
y'&amp;amp;= y +t_y \\&lt;br /&gt;
\end{align*} $\Rightarrow$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x'\\ y' \\ 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp;0&amp;amp;t_x\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;1&amp;amp; t_y\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \cdot\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im $\mathbb{R}^3$ ergibt sich für die Schiebung&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*} &lt;br /&gt;
T_3=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp;0&amp;amp;t_x \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 &amp;amp;0&amp;amp;t_y \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1&amp;amp; t_z \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;0&amp;amp;1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Spiegelung=&lt;br /&gt;
==Spiegelung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Spiegelung ist ein Sonderfall der Skalierung mit entweder $s_x=-1$, $s_y=-1$ oder $s_z=-1$, je nachdem um welche Achse gespiegelt werden soll, die anderen Skalierungsfaktoren sollen dabei den Wert $1$ annehmen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Es ergeben sich also die verschiedenen Spiegelungsmatrizen, je nach Spiegelungsachse:&lt;br /&gt;
im $\mathbb{R}^2$:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*um die x-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$S_x=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; -1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*um die y-Achse:&lt;br /&gt;
$S_y=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
-1&amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
-im $\mathbb{R}^3$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*um die yz-Ebene:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
S_{yz}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
-1&amp;amp;0 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*um die xz-Ebene:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
S_{xz}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; -1 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*um die xy-Ebene:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
S_{xy}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;-1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Spiegelung an einer Geraden ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Spiegelung eines Punktes im $\mathbb{R}^2$ an einer Gerade $g: y=ax+b$ erfolgt in homogenen Koordinaten in den folgenden fünf Schritten:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 1.) Das Koordinatensystem so verschieben, dass die Spiegelungsachse durch den Koordinatenursprung geht.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 2.) Die Spiegelungsachse soll um den Winkel $\arctan(a)$ gedreht werden, so dass sie mit der x-Achse zusammenfällt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 3.) Spieglung an der x-Achse.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 4.) In Ausgangsposition zurückdrehen, also  Schritt 2) in die andere Richtung.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 5.) Die Spiegelungsachse zurück schieben, also wie in Schritt 1), nur in die andere Richtung schieben.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Damit die Matrizen alle miteinander multipliziert werden können, müssen sie in den selben Koordinaten geschrieben werden, da eine Translation angewendet wird, sollten alle Matrizen in homogenen Koordinaten angeschrieben werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Für die jeweiligen Schritte gibt es eine passende Matrix, werden die fünf Matrizen miteinander multipliziert erhält man die Spiegelungsmatrix um die Gerade $g$, mit $arctan(a):=t$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(t\right) &amp;amp; -\sin\left(t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(t\right) &amp;amp; \cos\left(t\right) &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -1 &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(-t\right) &amp;amp; -\sin\left(-t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(-t\right) &amp;amp; \cos\left(-t\right) &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  -b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
= Matura-Aufgaben=&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Matura-Aufgaben==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=127&amp;amp;file=RGB-Farbmodell.pdf RGB-Farbmodell}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=71&amp;amp;file=Spiegelung_an_einer_Geraden.pdf &amp;quot;Spiegelung an einer Geraden&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Farben_2/Farben_2.pdf &amp;quot;Farben (2)&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/KP1_16_C2_06/KP1_16_C2_06.pdf&amp;quot; &amp;quot;KP1_16_C2_06}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Teemischung/Teemischung.pdf &amp;quot;Teemischung&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Rohstoffbedarf/Rohstoffbedarf.pdf &amp;quot;Rohstoffbedarf&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Konfiserie/Konfiserie.pdf &amp;quot;Konfiserie&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=525&amp;amp;file=Zweistufige_Produktion.pdf &amp;quot;Zweistufige Produktion&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=530&amp;amp;file=Kosten_und_Gewinn.pdf &amp;quot;Kosten und Gewinn&amp;quot;}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5943</id>
		<title>Matrizen</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5943"/>
		<updated>2017-06-12T09:36:04Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: /* Drehung */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Matrizenrechnung ist ein nützliches Werkzeug, um ein Gleichungssystem mit vielen linearen Gleichungen zu lösen oder auch um Tabellen übersichtlich darzustellen, also um lineare Zusammenhänge zwischen mehreren Größen herzustellen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
= Einführung =&lt;br /&gt;
== Einführung ==&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Will man ein lineares Gleichungssystem lösen, kann das mit den bereits bekannten Verfahren wie Additions-, Gleichsetzungs- oder dem Substitutionsverfahren geschehen, doch wird das bei einem großen Gleichungssystem schnell unübersichtlich und mühsam. Daher wird eine neue Schreibweise eingeführt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Das Gleichungssytem &lt;br /&gt;
\begin{align}&lt;br /&gt;
a_{11} x_1 + a_{12} x_2 + a_{13} x_3 &amp;amp;= y_1 \\&lt;br /&gt;
a_{21} x_1 + a_{22} x_2 + a_{23} x_3 &amp;amp;= y_2 \\&lt;br /&gt;
\end{align}&lt;br /&gt;
bei dem $x_1 , x_2, x_3$ gesucht sind, kann auch in Matrixschreibweise geschrieben werden:&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13} \\&lt;br /&gt;
a_{21}&amp;amp;a_{22}&amp;amp;a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \cdot &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_1 \\ x_2 \\ x_3&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
y_1 \\ y_2 &lt;br /&gt;
\end{pmatrix},$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
wobei die Matrizenmultiplikation weiter unten erklärt wird.&lt;br /&gt;
Man nennt&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ eine  $2\times3$ Matrix, sie besteht aus 2 [[Zeilen|Zeilen]] und 3 [[Spalten|Spalten]], &lt;br /&gt;
$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_1 \\ x_2 \\ x_3&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ nennt man eine $3 \times 1$ Matrix und $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
y_1 \\ y_2 &lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ eine $2 \times 1$ Matrix.&lt;br /&gt;
Der erste Index gibt dabei an in der welcher Zeile und der zweite Index in welcher Spalte sich die Zahl befindet. Hier bilden zum Beispiel $a_{11}$, $ a_{12}$ und $ a_{13}$ die erste Zeile, $a_{21}$, $ a_{22}$  und $ a_{23} $ die zweite Zeile. $a_{11}$ und $ a_{21}$ bilden die erste Spalte, $a_{12}$  und $a_{22}$ die zweite Spalte und $ a_{13}$ und $ a_{23}$ und die dritte Spalte&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Mit $A:=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ , $\vec{x} =\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_1 \\ x_2 \\ x_3&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ und $\vec{y}=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
y_1 \\ y_2 &lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ kann man das Gleichungssystem sehr kompakt als&lt;br /&gt;
$A \cdot \vec{x}= \vec{y}$ schreiben. Das Lösen des Gleichungssystems erfolgt dann über [http://snvbrwvobs2.snv.at/matura.wiki/index.php/Äquivalenzumformungen Äquivalenzumformen] von $(A|\vec{y})$, d.h. der Matrix&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$\left( \begin{array}{ccc}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  &amp;amp;a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}  &amp;amp;a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{array} \right| \left. \begin{array}{c} y_1 \\y_2 \end{array}\right)$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Beispiel: $a_{11}=3  \qquad a_{12}=6 \qquad a_{13}=2  \qquad a_{21}=7  \qquad a_{22}=8     \qquad a_{23}=1$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
  A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 6  &amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 8  &amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Was ist die erste Zeile der Matrix $\quad F= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 12 &amp;amp;17 \\&lt;br /&gt;
3,9 &amp;amp; 5 &amp;amp; 84,7 \\&lt;br /&gt;
4,5 &amp;amp;63 &amp;amp; 9,6\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ und was ist die 3. Spalte der Matrix $F$?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  1.Zeile $\left( 8 \quad 12 \quad 17  \right) $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3.Spalte $\left(\begin{array}{c} 17 \\ 84,7 \\ 9,6 \end{array}\right)$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=  $m \times n$ Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \quad \in \mathbb{R}^{m \times n}  \qquad \forall m,n \in \mathbb{N}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die  $m\times n$ Matrix hat $m$ Zeilen und $n$ Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1=Eine [[quadratische Matrix|quadratische Matrix]] hat die gleiche Anzahl an Zeilen und Spalten, also $m=n$. Damit ein Gleichungssystem eine eindeutige Lösung haben kann, muss die Matrix $A$ quadratisch sein, das heißt gleich viele Gleichungen wie Unbekannte haben.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Nullmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Nullmatrix|Nullmatrix]] $=_n$  ist wie folgt definiert:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
0= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0  &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\vdots  &amp;amp;  &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0   &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \quad \in \mathbb{R}^{n \times n} \qquad \forall n \in \mathbb{N}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Es gilt $A + 0 =0+A =A$ und $ A \cdot 0 = 0 \cdot A=0$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Einheitsmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Einheitsmatrix|Einheitsmatrix]] $I_n$ hat nur in der [[Hauptdiagonale|Hauptdiagonale]] (von links oben nach rechts unten) Einsen stehen. Sonst befinden sich überall Nullen. Zudem ist sie eine quadratische Matrix.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
I_n= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \quad \in \mathbb{R}^{n \times n} \qquad \forall n \in \mathbb{N}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Einheitsmatrix wird benötigt, um ein lineares Gleichungssystem in Matrixform zu lösen und um die Inverse einer Matrix zu definieren, also $ A\cdot B = I =B \cdot A$.&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sieht die Einheitsmatrix im dreidimensionalen Raum aus?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $I_3= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Rechenregeln=&lt;br /&gt;
==Rechenregeln==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Addition|Addition]] von Matrizen, werden die gleichen Komponenten miteinander addiert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sei die Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
und die Matrix&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11}	&amp;amp; b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
b_{21}	&amp;amp; b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
b_{m1} 	&amp;amp; b_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist &lt;br /&gt;
$$A +B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11}	&amp;amp; a_{12}+  b_{12} +  &amp;amp; \dots	 +&amp;amp; a_{1n} +  b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21} + b_{21}	&amp;amp; a_{22} + b_{22} +   &amp;amp;\dots  +&amp;amp; a_{1n}+   b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1}+  b_{m1} 	&amp;amp;a_{m2} + b_{m2} &amp;amp; + \dots  +&amp;amp;  	 a_{mn} + b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der Addition müssen beide Matrizen dieselbe Dimension haben, das heißt dieselbe Anzahl von Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der $2\times 2$ Matrix schaut das wie folgt aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist $ \qquad \qquad \qquad A+ B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} &lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
  +&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22} &lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11} &amp;amp; a_{12} +  b_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  + b_{21} &amp;amp; a_{22} +  b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Addiere die Matrizen $\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -4  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $ und &lt;br /&gt;
$\quad D= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $C +D=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
10 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= In der Firma $A$ wird 8 mal das Produkt 1 hergestellt, 5 mal Produkt 2, 12 mal Produkt 3 und 7 mal Produkt 4, in der Firma Firma $B$ wird 2 mal das Produkt 1 hergestellt, 1 mal Produkt 2, 3 mal Produkt 3 und 9 mal Produkt 4,&lt;br /&gt;
Firma $C$ wird 0 mal das Produkt 1 hergestellt, 17 mal Produkt 2, 3 mal Produkt 3 und 9 mal Produkt 4,&lt;br /&gt;
Firma $D$ wird 3 mal das Produkt 1 hergestellt, 4 mal Produkt 2, 2 mal Produkt 3 und 5 mal Produkt 4. &lt;br /&gt;
Wie viel wird insgesamt von den jeweiligen Produkten hergestellt?&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $A + B +C +D = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 7  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  + \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 1  \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 9  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} +&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 17  \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 9  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}+&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
13 &amp;amp; 27  \\&lt;br /&gt;
20 &amp;amp; 30  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$, es wird also insgesamt 13 mal das Produkt hergestellt, 27 mal Produkt 2, 20 mal Produkt 3 und 30 mal Produkt 4. }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Addiere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=NzpNGGME /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Subtrahiere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=UgJMsJm9 /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Multiplikation mit einem Skalar|Multiplikation mit einem Skalar]] $k$ (einer reellen Zahl), wird jede Komponente einzeln mit dem Skalar multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
k \cdot A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
k \cdot a_{11} &amp;amp; k \cdot a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{1n} \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{21} &amp;amp; k \cdot a_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{2n} \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{m1} &amp;amp;k \cdot a_{m2} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{mn} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Multipliziere die Matrix $\quad E= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 2  \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $  mit $3$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $3 \cdot E=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
21 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
27 &amp;amp; 0  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Multipliziere die Matrix mit dem Skalar und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=DpYwSR4m /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Transponierte Matrix&lt;br /&gt;
Bei einer [[transponierten Matrix|transponierten Matrix]] werden die Zeilen und Spalten miteinander vertauscht. Sei $A$ die ursprüngliche Matrix und $A^T$ die transponierte:&lt;br /&gt;
$A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  &amp;amp;a_{13}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{23}  \\&lt;br /&gt;
a_{31}  &amp;amp;a_{32}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$A^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{21}  &amp;amp;a_{31}  \\&lt;br /&gt;
a_{12}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{32}  \\&lt;br /&gt;
a_{13}  &amp;amp;a_{23}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sehen die transponierten Matrizen zu den Matrizen $B$ und $C$ aus?&lt;br /&gt;
$\quad B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
654 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 4,7 &amp;amp;6 &amp;amp;9 &amp;amp;89  \\&lt;br /&gt;
8,3 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 7 &amp;amp; 3&amp;amp;1 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 2 &amp;amp; 0 &amp;amp; 7,9 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $\quad B^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 654  \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 8,3 &amp;amp; 4\\&lt;br /&gt;
4,7 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 2\\&lt;br /&gt;
6 &amp;amp; 7&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
9&amp;amp; 3 &amp;amp; 7,9\\&lt;br /&gt;
89 &amp;amp; 1 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Matrizenmultiplikation&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zwei Matrizen werden nach der Regel: Zeile mal Spalte multipliziert.&lt;br /&gt;
Die [[Matrizenmultiplikation|Matrizenmultiplikation]] ist nicht kommutativ, das heißt: $A\cdot B \neq B \cdot A$.&lt;br /&gt;
Um $A \cdot B =C$ zu erhalten muss die Anzahl der Spalten von $A$ die selbe sein wie die Anzahl der Zeilen von $B$. Also wenn $A$ eine $m \times n$ Matrix ist und $B$ eine $n \times p$ Matrix, so sind $m$ und $p$ beliebig und $n$ muss bei $A$ und $B$ dieselbe Zahl sein. Außerdem ist dann $C$ eine $m \times p$ Matrix, sie hat also dieselbe Anzahl der Zeilen wie die Matrix $A$ und dieselbe Spaltenanzahl wie die Matrix $B$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Sei die Matrix $A$ zum Beispiel eine $2 \times 3$ Matrix und $B$ eine $3 \times 4$ Matrix. Dann ist die Matrix $A \cdot B = C$ eine $2 \times 4$ Matrix.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Wie erhält man nun die einzelnen Koeffizienten der Matrix $C$?&lt;br /&gt;
 \url{https://www.youtube.com/watch?v=iLgfkgscafQ}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Durchführung der Matrizenmultiplikation kann mit Hilfe der&lt;br /&gt;
Falk'schen Anordnung erfolgen:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 {| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} b_{11} &amp;amp; b_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{1q} \\&lt;br /&gt;
  b_{21} &amp;amp; b_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{2q} \\&lt;br /&gt;
   \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  b_{p1} &amp;amp; b_{p2} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{pq} \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{1p} \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp;  a_{22} &amp;amp;  \dots &amp;amp;  a_{2p} \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  a_{n1} &amp;amp; a_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{np}\\ \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{1q}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{2q}  \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  c_{n1} &amp;amp; c_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{nq} \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
      &lt;br /&gt;
   &lt;br /&gt;
Es werden die Spalten von $B$ über die Zeilen von $A$ gelegt, die Komponenten paarweise multipliziert und dann die Ergebnisse addiert.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 [[Datei:falkanordnung.png|400px|mini|Falk'sche Anordnung]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = a_{11} \cdot b_{11}+    a_{12} \cdot b_{21}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p1} \\ &lt;br /&gt;
c_{12} = a_{11} \cdot b_{12} +   a_{12} \cdot b_{22}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p2} \\&lt;br /&gt;
c_{1q} = a_{11} \cdot b_{1q}  +  a_{12} \cdot b_{2q}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{pq} \\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{21} = a_{21} \cdot b_{11} +   a_{22} \cdot b_{21} +  \dots  + a_{2p} \cdot b_{p1}\\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{nq} = a_{n1} \cdot b_{1q} +   a_{n2} \cdot b_{2q}+   \dots  + a_{np} \cdot b_{pq}$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Konkret heißt das an einem Beispiel:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $   &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp;  c_{13}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp;  c_{23}  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = 2 \cdot 8  + 5 \cdot 9 = 61\\ &lt;br /&gt;
c_{12} = 2 \cdot 1  + 5 \cdot 0 =2\\&lt;br /&gt;
c_{13} =  2 \cdot 3 +  5 \cdot 5 =31\\&lt;br /&gt;
c_{21} = 4 \cdot 8  + 7 \cdot 9 =95\\&lt;br /&gt;
c_{22} = 4 \cdot 1  + 7 \cdot 0 =4\\&lt;br /&gt;
c_{23}= 4 \cdot 3 +  7 \cdot 5 =47$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Also&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} &lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix}   = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 61 &amp;amp; 2 &amp;amp;  31\\&lt;br /&gt;
 95 &amp;amp; 4 &amp;amp; 47  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Berechne $A \cdot B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
5 &amp;amp;  7 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; -1 &amp;amp; 4 \\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix} \cdot &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; -6 \\ &lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 2 \\ &lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 |2=  $C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
45+ 21+ 0&amp;amp; 35-42+ 2\\&lt;br /&gt;
72-3 +0 &amp;amp;56+ 6+ 8\\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
66&amp;amp;-5\\&lt;br /&gt;
69&amp;amp;70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Multipliziere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=aUjggvwq /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
= Gozinto-Graphen =&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Gozinto-Graphen == &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Gonzinto-Graphen dienen der Veranschaulichung der Zusammenhänge zwischen Roh-, Zwischen- und Endprodukten. Die Knoten stellen dabei die Teile dar und die Pfeile oder auch gerichtete Kanten die Mengenbeziehungen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In der Abbildung des Gozintographen wird der Zusammenhang zwischen den Rohstoffen $R_1 , R_2$ und $R_3$ mit den Zwischenprodukten $Z_1, Z_2, Z_3$ und den Endprodukten $E_1, E_2$ dargestellt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 [[Datei:gozinto.pdf|400px|mini|Beispiel eines Gozintographen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einer Tabelle kann der Zusammenhang wie folgt aufgelistet werden: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! &lt;br /&gt;
! $Z_1$ &lt;br /&gt;
! $Z_2$&lt;br /&gt;
! $Z_3$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_1$&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
| 5&lt;br /&gt;
| 3 &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_2$&lt;br /&gt;
| 8&lt;br /&gt;
| 9&lt;br /&gt;
| 1&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_3$&lt;br /&gt;
| 6&lt;br /&gt;
| 4&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! !!$E_1$  !!  $E_2$ &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_1$ || 12 || 5&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_2$ || 11 || 8&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_3$ || 2 || 4&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Tabelle kann aber ebenso in Matrixform umgeschrieben werden, wobei die Matrix $RZ$ den Zusammenhang der Rohstoffe mit den Zwischenprodukten und $ZE$ den der Zwischenprodukte mit den Endprodukten beschreibt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
RZ=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 9 &amp;amp;1  \\&lt;br /&gt;
6&amp;amp;4&amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
ZE=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
11 &amp;amp; 8  \\&lt;br /&gt;
2&amp;amp;4\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um eine Matrix zu erhalten, welche den Rohstoffbedarf für die Endprodukte beschreibt wird die Matrix $RZ$ mit der Matrix $ZE$ multipliziert. In unserem Beispiel ergibt das&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
RE= RZ \cdot ZE= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
24 55 6 &amp;amp; 10 40 12\\&lt;br /&gt;
96 99 2 &amp;amp; 40 72 4\\&lt;br /&gt;
72 44 4 &amp;amp; 30 32 8\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
85 &amp;amp;62\\&lt;br /&gt;
197 &amp;amp; 116\\&lt;br /&gt;
120 &amp;amp; 70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Matrizen $RZ$, $ZE$ und $RE$ werden auch '''Produktionsmatrix''' genannt.&lt;br /&gt;
Der '''Produktions-''', '''Output-''' oder '''Nachfragevektor''' gibt an wie viel der Endprodukte produziert werden sollen.&lt;br /&gt;
Der '''Bedarfsvektor''' gibt den Gesamtbedarf an Einzelteilen an für einen vorgesehenen Produktionsvektor. Also durch den Bedarfsvektor kann der Bedarf an Rohstoffen berechnet werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im '''Preisvektor''' befinden sich die Preise für die einzelnen Rohstoffe.&lt;br /&gt;
Der '''Inputvekor''' beschreibt die benötigten Rohstoffe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Input-Output-Matrix: Leontief-Modell=&lt;br /&gt;
==Input-Output-Matrix: Leontief-Modell==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Eine '''Input-Output-Tabelle''' für die Firmen A, B und C, mit $x_i=\sum_{k=1}^{3} x_{ik}   y_i$, wobei $i=j$ den Eigenbedarf einer Firma beschreibt, wird in der folgenden Tabelle aufgezeigt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! Input / Output !! A !!B !! C !! Markt / Konsum !! Gesamtproduktion&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| A || $x_{11}$ || $x_{12}$ || $x_{13}$ || $y_{1}$ || $x_{1}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| B || $x_{21}$ || $x_{22}$ || $x_{23}$ || $y_{2}$ || $x_{2}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| C || $x_{31}$ || $x_{32}$ || $x_{33}$ ||  $y_{3}$ || $x_{3}$&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einem Gozinto-Graphen kann dies, wie rechts unten zu sehen ist, dargestellt werden:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:inpuoutput.pdf|400px|mini|Gozintograph des Input-Output-Modells]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Produktionsmatrix $P$ sieht daher folgendermaßen aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$P=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 x_{11} &amp;amp;  x_{12} &amp;amp;  x_{13}  \\&lt;br /&gt;
x_{21} &amp;amp;  x_{22} &amp;amp;  x_{23} \\&lt;br /&gt;
x_{31} &amp;amp;  x_{32} &amp;amp;  x_{33}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um die Input-Output-Matrix zu erhalten die erste Spalte durch den Wert der Gesamtproduktion der ersten Zeile geteilt werden, die zweite Spalte durch den der zweiten Zeile und die dritte Spalte durch den der dritten Zeile, das heißt die Koeffizienten der Input-Output-Matrix ergeben sich als $a_{ij}= \frac{x_{ij}}{x_j}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Input-Output-Matrix ergibt sich dann zu:&lt;br /&gt;
$M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \frac{x_{11}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{12}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{13}}{x_3}  \\&lt;br /&gt;
\frac{x_{21}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{22}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{23}}{x_3} \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\frac{x_{31}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{32}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{33}}{x_3}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Gib die Input-Output-Matrix zu folgendem Gozintographen an: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:beispiel_inpuoutput.pdf|400px|mini|Beispiel zum Input-Output-Modell]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \frac{10}{43} &amp;amp;  \frac{5}{68} &amp;amp;  \frac{20}{64}  \\&lt;br /&gt;
\frac{15}{43} &amp;amp;  \frac{15}{68} &amp;amp;  \frac{36}{64} \\&lt;br /&gt;
\frac{25}{43} &amp;amp;  \frac{4}{68} &amp;amp;  \frac{22}{64}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \approx&lt;br /&gt;
M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0,233 &amp;amp;  0,074 &amp;amp;  0,313  \\&lt;br /&gt;
0,349 &amp;amp;  0,221 &amp;amp; 0,563\\&lt;br /&gt;
0,581 &amp;amp;  0,059 &amp;amp;  0,344\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Saklierungsmatrix=&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;span style=&amp;quot;background-color:#FFD700&amp;quot;&amp;gt; Dieser und die folgenden Abschnitte sind nur für HTL-SchhülerInnen relevant. &amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Saklierungsmatrix==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um einen Vektor zu stauchen oder zu strecken, wird er mit einem Faktor multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
x'&amp;amp;=x \cdot s_x\\&lt;br /&gt;
y'&amp;amp;=y\cdot s_y \\&lt;br /&gt;
z' &amp;amp;= z \cdot s_z&lt;br /&gt;
\end{align*}&lt;br /&gt;
In Matrixform kann er mit der Skalierungsmatrix multipliziert werden. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$U= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
s_x &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; s_y &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp;s_z \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
Dabei gibt $s_x$ die Skalierung in x-Richtung, $s_y$ die Skalierung in y-Richtung und $s_z$ die Skalierung in z-Richtung an.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Drehung=&lt;br /&gt;
==Drehung==&lt;br /&gt;
Die Drehung ist ein Beispiel für die Anwendung und Motivation der Matrizenmultiplikation.&lt;br /&gt;
In $\mathbb{R}^2$ und $\alpha \in [0, 2 \pi[$ wird die Drehung (gegen den Uhrzeigersinn) eines Vektors $v$ um den Winkel $\alpha $  durch die Multiplikation des Vektors mit der Drehmatrix $$R_{\alpha}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha)  &amp;amp; -\sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\sin(\alpha)  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
erreicht: $v'=R_\alpha \cdot v$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In $\mathbb{R}^3$ ergeben sich für die Drehungen um die&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* x-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_x(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \cos(\alpha)  &amp;amp; -\sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \sin(\alpha)  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*y-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_y(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp;0 &amp;amp; \sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1  &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
- \sin(\alpha)&amp;amp; 0  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* z-Achse&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_z(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp; -\sin(\alpha) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin(\alpha) &amp;amp; \cos(\alpha)  &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0  &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Welche Koordinaten erhältst du , wenn der Würfel mit den Eckpunkten&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
A=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0\\ 0\\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
B=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2\\ 0 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
C=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2\\ 2 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
D=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\ 2 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, \\&lt;br /&gt;
E=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\ 0 \\2 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
F=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 \\ 0 \\2 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
G=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 \\ 2\\ 2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
H=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\2 \\2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{align*}&lt;br /&gt;
um die x-Achse um den Winkel $\alpha= 45^{\circ}$ gedreht wird? &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2= Unter der Verwendung der Drehmatrix &lt;br /&gt;
$R_x(45^{\circ}) =\begin{pmatrix} 1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0 \\ 0&amp;amp; \cos5^{\circ}) &amp;amp; -\sin(45^{\circ}) \\ 0 &amp;amp; \sin(45^{\circ})  &amp;amp; \cos(45^{\circ}) \\ \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
 = \begin{pmatrix} 1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0 \\ 0 &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2} } &amp;amp; -\frac{1}{\sqrt{2} } \\ 0 &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2} } &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2} } \\ \end{pmatrix}$ ergeben sich die Punkte des gedrehten Würfels durch die Muliplikation des ursprünglichen Punktes mit der Rotationsmatrix&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
A_x= A\cdot R_x(45^{\circ}) = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} 0\\ 0\\ 0\\ \end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
B_x=\begin{pmatrix} 2\\ 0 \\ 0\\ \end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
C_x=\begin{pmatrix} 2\\ \sqrt{2} \\ \sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
D_x=\begin{pmatrix} 0 \\ \sqrt{2} \\ \sqrt{2}\\ \end{pmatrix}, \\&lt;br /&gt;
E_x=\begin{pmatrix} 0 \\ -\sqrt{2} \\\sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
F_x=\begin{pmatrix} 2 \\ -\sqrt{2} \\\sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
G_x=\begin{pmatrix} 2 \\ 0\\ 2\sqrt{2}\\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
H_x=\begin{pmatrix} 0 \\0 \\2\sqrt{2}\\ \end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{align*} }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:wuerfel_x.png|400px|mini|Drehung des Würfels um die x-Achse]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=homogene Koordinaten=&lt;br /&gt;
==homogene Koordinaten==&lt;br /&gt;
Homogene Koordinaten werden zum Beispiel verwendet wenn eine Verschiebung eines Vektors durchgeführt werden soll, also wenn eine nicht lineare Transformation stattfindet.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Euklidische Koordinaten in $\mathbb{R}^3$ werden wie folgt in homogenen Koordinaten umgeschrieben&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\ z&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \mapsto&lt;br /&gt;
\begin{bmatrix}&lt;br /&gt;
x \\ y\\ z\\1&lt;br /&gt;
\end{bmatrix} .$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Schiebung=&lt;br /&gt;
==Schiebung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Schiebung eines Vektors $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ um den Vektor $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
t_x \\ t_y \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$  ist nicht linear und deshalb müssen die Koordinaten in homogenen Koordinaten geschrieben werden, damit man die Schiebung in Matrixform schreiben kann. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
So erhält man für die Translation:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
x'&amp;amp;=x + t_z \\&lt;br /&gt;
y'&amp;amp;= y +t_y \\&lt;br /&gt;
\end{align*} $\Rightarrow$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x'\\ y' \\ 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp;0&amp;amp;t_x\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;1&amp;amp; t_y\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \cdot\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im $\mathbb{R}^3$ ergibt sich für die Schiebung&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*} &lt;br /&gt;
T_3=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp;0&amp;amp;t_x \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 &amp;amp;0&amp;amp;t_y \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1&amp;amp; t_z \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;0&amp;amp;1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Spiegelung=&lt;br /&gt;
==Spiegelung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Spiegelung ist ein Sonderfall der Skalierung mit entweder $s_x=-1$, $s_y=-1$ oder $s_z=-1$, je nachdem um welche Achse gespiegelt werden soll, die anderen Skalierungsfaktoren sollen dabei den Wert $1$ annehmen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Es ergeben sich also die verschiedenen Spiegelungsmatrizen, je nach Spiegelungsachse:&lt;br /&gt;
im $\mathbb{R}^2$:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*um die x-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$S_x=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; -1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*um die y-Achse:&lt;br /&gt;
$S_y=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
-1&amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
-im $\mathbb{R}^3$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*um die yz-Ebene:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
S_{yz}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
-1&amp;amp;0 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*um die xz-Ebene:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
S_{xz}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; -1 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*um die xy-Ebene:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
S_{xy}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;-1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Spiegelung an einer Geraden ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Spiegelung eines Punktes im $\mathbb{R}^2$ an einer Gerade $g: y=ax+b$ erfolgt in homogenen Koordinaten in den folgenden fünf Schritten:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 1.) Das Koordinatensystem so verschieben, dass die Spiegelungsachse durch den Koordinatenursprung geht.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 2.) Die Spiegelungsachse soll um den Winkel $\arctan(a)$ gedreht werden, so dass sie mit der x-Achse zusammenfällt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 3.) Spieglung an der x-Achse.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 4.) In Ausgangsposition zurückdrehen, also  Schritt 2) in die andere Richtung.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 5.) Die Spiegelungsachse zurück schieben, also wie in Schritt 1), nur in die andere Richtung schieben.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Damit die Matrizen alle miteinander multipliziert werden können, müssen sie in den selben Koordinaten geschrieben werden, da eine Translation angewendet wird, sollten alle Matrizen in homogenen Koordinaten angeschrieben werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Für die jeweiligen Schritte gibt es eine passende Matrix, werden die fünf Matrizen miteinander multipliziert erhält man die Spiegelungsmatrix um die Gerade $g$, mit $arctan(a):=t$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(t\right) &amp;amp; -\sin\left(t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(t\right) &amp;amp; \cos\left(t\right) &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -1 &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(-t\right) &amp;amp; -\sin\left(-t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(-t\right) &amp;amp; \cos\left(-t\right) &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  -b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
= Matura-Aufgaben=&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Matura-Aufgaben==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=127&amp;amp;file=RGB-Farbmodell.pdf RGB-Farbmodell}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=71&amp;amp;file=Spiegelung_an_einer_Geraden.pdf &amp;quot;Spiegelung an einer Geraden&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Farben_2/Farben_2.pdf &amp;quot;Farben (2)&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/KP1_16_C2_06/KP1_16_C2_06.pdf&amp;quot; &amp;quot;KP1_16_C2_06}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Teemischung/Teemischung.pdf &amp;quot;Teemischung&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Rohstoffbedarf/Rohstoffbedarf.pdf &amp;quot;Rohstoffbedarf&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Konfiserie/Konfiserie.pdf &amp;quot;Konfiserie&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=525&amp;amp;file=Zweistufige_Produktion.pdf &amp;quot;Zweistufige Produktion&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=530&amp;amp;file=Kosten_und_Gewinn.pdf &amp;quot;Kosten und Gewinn&amp;quot;}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5942</id>
		<title>Matrizen</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5942"/>
		<updated>2017-06-12T09:31:02Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: /* Einführung */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Matrizenrechnung ist ein nützliches Werkzeug, um ein Gleichungssystem mit vielen linearen Gleichungen zu lösen oder auch um Tabellen übersichtlich darzustellen, also um lineare Zusammenhänge zwischen mehreren Größen herzustellen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
= Einführung =&lt;br /&gt;
== Einführung ==&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Will man ein lineares Gleichungssystem lösen, kann das mit den bereits bekannten Verfahren wie Additions-, Gleichsetzungs- oder dem Substitutionsverfahren geschehen, doch wird das bei einem großen Gleichungssystem schnell unübersichtlich und mühsam. Daher wird eine neue Schreibweise eingeführt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Das Gleichungssytem &lt;br /&gt;
\begin{align}&lt;br /&gt;
a_{11} x_1 + a_{12} x_2 + a_{13} x_3 &amp;amp;= y_1 \\&lt;br /&gt;
a_{21} x_1 + a_{22} x_2 + a_{23} x_3 &amp;amp;= y_2 \\&lt;br /&gt;
\end{align}&lt;br /&gt;
bei dem $x_1 , x_2, x_3$ gesucht sind, kann auch in Matrixschreibweise geschrieben werden:&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13} \\&lt;br /&gt;
a_{21}&amp;amp;a_{22}&amp;amp;a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \cdot &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_1 \\ x_2 \\ x_3&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
y_1 \\ y_2 &lt;br /&gt;
\end{pmatrix},$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
wobei die Matrizenmultiplikation weiter unten erklärt wird.&lt;br /&gt;
Man nennt&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ eine  $2\times3$ Matrix, sie besteht aus 2 [[Zeilen|Zeilen]] und 3 [[Spalten|Spalten]], &lt;br /&gt;
$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_1 \\ x_2 \\ x_3&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ nennt man eine $3 \times 1$ Matrix und $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
y_1 \\ y_2 &lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ eine $2 \times 1$ Matrix.&lt;br /&gt;
Der erste Index gibt dabei an in der welcher Zeile und der zweite Index in welcher Spalte sich die Zahl befindet. Hier bilden zum Beispiel $a_{11}$, $ a_{12}$ und $ a_{13}$ die erste Zeile, $a_{21}$, $ a_{22}$  und $ a_{23} $ die zweite Zeile. $a_{11}$ und $ a_{21}$ bilden die erste Spalte, $a_{12}$  und $a_{22}$ die zweite Spalte und $ a_{13}$ und $ a_{23}$ und die dritte Spalte&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Mit $A:=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ , $\vec{x} =\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_1 \\ x_2 \\ x_3&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ und $\vec{y}=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
y_1 \\ y_2 &lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ kann man das Gleichungssystem sehr kompakt als&lt;br /&gt;
$A \cdot \vec{x}= \vec{y}$ schreiben. Das Lösen des Gleichungssystems erfolgt dann über [http://snvbrwvobs2.snv.at/matura.wiki/index.php/Äquivalenzumformungen Äquivalenzumformen] von $(A|\vec{y})$, d.h. der Matrix&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$\left( \begin{array}{ccc}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  &amp;amp;a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}  &amp;amp;a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{array} \right| \left. \begin{array}{c} y_1 \\y_2 \end{array}\right)$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Beispiel: $a_{11}=3  \qquad a_{12}=6 \qquad a_{13}=2  \qquad a_{21}=7  \qquad a_{22}=8     \qquad a_{23}=1$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
  A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 6  &amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 8  &amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Was ist die erste Zeile der Matrix $\quad F= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 12 &amp;amp;17 \\&lt;br /&gt;
3,9 &amp;amp; 5 &amp;amp; 84,7 \\&lt;br /&gt;
4,5 &amp;amp;63 &amp;amp; 9,6\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ und was ist die 3. Spalte der Matrix $F$?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  1.Zeile $\left( 8 \quad 12 \quad 17  \right) $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3.Spalte $\left(\begin{array}{c} 17 \\ 84,7 \\ 9,6 \end{array}\right)$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=  $m \times n$ Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \quad \in \mathbb{R}^{m \times n}  \qquad \forall m,n \in \mathbb{N}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die  $m\times n$ Matrix hat $m$ Zeilen und $n$ Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1=Eine [[quadratische Matrix|quadratische Matrix]] hat die gleiche Anzahl an Zeilen und Spalten, also $m=n$. Damit ein Gleichungssystem eine eindeutige Lösung haben kann, muss die Matrix $A$ quadratisch sein, das heißt gleich viele Gleichungen wie Unbekannte haben.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Nullmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Nullmatrix|Nullmatrix]] $=_n$  ist wie folgt definiert:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
0= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0  &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\vdots  &amp;amp;  &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0   &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \quad \in \mathbb{R}^{n \times n} \qquad \forall n \in \mathbb{N}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Es gilt $A + 0 =0+A =A$ und $ A \cdot 0 = 0 \cdot A=0$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Einheitsmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Einheitsmatrix|Einheitsmatrix]] $I_n$ hat nur in der [[Hauptdiagonale|Hauptdiagonale]] (von links oben nach rechts unten) Einsen stehen. Sonst befinden sich überall Nullen. Zudem ist sie eine quadratische Matrix.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
I_n= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \quad \in \mathbb{R}^{n \times n} \qquad \forall n \in \mathbb{N}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Einheitsmatrix wird benötigt, um ein lineares Gleichungssystem in Matrixform zu lösen und um die Inverse einer Matrix zu definieren, also $ A\cdot B = I =B \cdot A$.&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sieht die Einheitsmatrix im dreidimensionalen Raum aus?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $I_3= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Rechenregeln=&lt;br /&gt;
==Rechenregeln==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Addition|Addition]] von Matrizen, werden die gleichen Komponenten miteinander addiert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sei die Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
und die Matrix&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11}	&amp;amp; b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
b_{21}	&amp;amp; b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
b_{m1} 	&amp;amp; b_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist &lt;br /&gt;
$$A +B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11}	&amp;amp; a_{12}+  b_{12} +  &amp;amp; \dots	 +&amp;amp; a_{1n} +  b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21} + b_{21}	&amp;amp; a_{22} + b_{22} +   &amp;amp;\dots  +&amp;amp; a_{1n}+   b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1}+  b_{m1} 	&amp;amp;a_{m2} + b_{m2} &amp;amp; + \dots  +&amp;amp;  	 a_{mn} + b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der Addition müssen beide Matrizen dieselbe Dimension haben, das heißt dieselbe Anzahl von Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der $2\times 2$ Matrix schaut das wie folgt aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist $ \qquad \qquad \qquad A+ B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} &lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
  +&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22} &lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11} &amp;amp; a_{12} +  b_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  + b_{21} &amp;amp; a_{22} +  b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Addiere die Matrizen $\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -4  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $ und &lt;br /&gt;
$\quad D= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $C +D=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
10 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= In der Firma $A$ wird 8 mal das Produkt 1 hergestellt, 5 mal Produkt 2, 12 mal Produkt 3 und 7 mal Produkt 4, in der Firma Firma $B$ wird 2 mal das Produkt 1 hergestellt, 1 mal Produkt 2, 3 mal Produkt 3 und 9 mal Produkt 4,&lt;br /&gt;
Firma $C$ wird 0 mal das Produkt 1 hergestellt, 17 mal Produkt 2, 3 mal Produkt 3 und 9 mal Produkt 4,&lt;br /&gt;
Firma $D$ wird 3 mal das Produkt 1 hergestellt, 4 mal Produkt 2, 2 mal Produkt 3 und 5 mal Produkt 4. &lt;br /&gt;
Wie viel wird insgesamt von den jeweiligen Produkten hergestellt?&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $A + B +C +D = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 7  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  + \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 1  \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 9  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} +&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 17  \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 9  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}+&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
13 &amp;amp; 27  \\&lt;br /&gt;
20 &amp;amp; 30  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$, es wird also insgesamt 13 mal das Produkt hergestellt, 27 mal Produkt 2, 20 mal Produkt 3 und 30 mal Produkt 4. }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Addiere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=NzpNGGME /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Subtrahiere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=UgJMsJm9 /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Multiplikation mit einem Skalar|Multiplikation mit einem Skalar]] $k$ (einer reellen Zahl), wird jede Komponente einzeln mit dem Skalar multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
k \cdot A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
k \cdot a_{11} &amp;amp; k \cdot a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{1n} \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{21} &amp;amp; k \cdot a_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{2n} \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{m1} &amp;amp;k \cdot a_{m2} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{mn} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Multipliziere die Matrix $\quad E= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 2  \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $  mit $3$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $3 \cdot E=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
21 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
27 &amp;amp; 0  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Multipliziere die Matrix mit dem Skalar und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=DpYwSR4m /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Transponierte Matrix&lt;br /&gt;
Bei einer [[transponierten Matrix|transponierten Matrix]] werden die Zeilen und Spalten miteinander vertauscht. Sei $A$ die ursprüngliche Matrix und $A^T$ die transponierte:&lt;br /&gt;
$A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  &amp;amp;a_{13}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{23}  \\&lt;br /&gt;
a_{31}  &amp;amp;a_{32}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$A^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{21}  &amp;amp;a_{31}  \\&lt;br /&gt;
a_{12}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{32}  \\&lt;br /&gt;
a_{13}  &amp;amp;a_{23}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sehen die transponierten Matrizen zu den Matrizen $B$ und $C$ aus?&lt;br /&gt;
$\quad B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
654 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 4,7 &amp;amp;6 &amp;amp;9 &amp;amp;89  \\&lt;br /&gt;
8,3 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 7 &amp;amp; 3&amp;amp;1 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 2 &amp;amp; 0 &amp;amp; 7,9 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $\quad B^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 654  \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 8,3 &amp;amp; 4\\&lt;br /&gt;
4,7 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 2\\&lt;br /&gt;
6 &amp;amp; 7&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
9&amp;amp; 3 &amp;amp; 7,9\\&lt;br /&gt;
89 &amp;amp; 1 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Matrizenmultiplikation&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zwei Matrizen werden nach der Regel: Zeile mal Spalte multipliziert.&lt;br /&gt;
Die [[Matrizenmultiplikation|Matrizenmultiplikation]] ist nicht kommutativ, das heißt: $A\cdot B \neq B \cdot A$.&lt;br /&gt;
Um $A \cdot B =C$ zu erhalten muss die Anzahl der Spalten von $A$ die selbe sein wie die Anzahl der Zeilen von $B$. Also wenn $A$ eine $m \times n$ Matrix ist und $B$ eine $n \times p$ Matrix, so sind $m$ und $p$ beliebig und $n$ muss bei $A$ und $B$ dieselbe Zahl sein. Außerdem ist dann $C$ eine $m \times p$ Matrix, sie hat also dieselbe Anzahl der Zeilen wie die Matrix $A$ und dieselbe Spaltenanzahl wie die Matrix $B$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Sei die Matrix $A$ zum Beispiel eine $2 \times 3$ Matrix und $B$ eine $3 \times 4$ Matrix. Dann ist die Matrix $A \cdot B = C$ eine $2 \times 4$ Matrix.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Wie erhält man nun die einzelnen Koeffizienten der Matrix $C$?&lt;br /&gt;
 \url{https://www.youtube.com/watch?v=iLgfkgscafQ}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Durchführung der Matrizenmultiplikation kann mit Hilfe der&lt;br /&gt;
Falk'schen Anordnung erfolgen:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 {| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} b_{11} &amp;amp; b_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{1q} \\&lt;br /&gt;
  b_{21} &amp;amp; b_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{2q} \\&lt;br /&gt;
   \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  b_{p1} &amp;amp; b_{p2} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{pq} \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{1p} \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp;  a_{22} &amp;amp;  \dots &amp;amp;  a_{2p} \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  a_{n1} &amp;amp; a_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{np}\\ \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{1q}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{2q}  \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  c_{n1} &amp;amp; c_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{nq} \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
      &lt;br /&gt;
   &lt;br /&gt;
Es werden die Spalten von $B$ über die Zeilen von $A$ gelegt, die Komponenten paarweise multipliziert und dann die Ergebnisse addiert.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 [[Datei:falkanordnung.png|400px|mini|Falk'sche Anordnung]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = a_{11} \cdot b_{11}+    a_{12} \cdot b_{21}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p1} \\ &lt;br /&gt;
c_{12} = a_{11} \cdot b_{12} +   a_{12} \cdot b_{22}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p2} \\&lt;br /&gt;
c_{1q} = a_{11} \cdot b_{1q}  +  a_{12} \cdot b_{2q}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{pq} \\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{21} = a_{21} \cdot b_{11} +   a_{22} \cdot b_{21} +  \dots  + a_{2p} \cdot b_{p1}\\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{nq} = a_{n1} \cdot b_{1q} +   a_{n2} \cdot b_{2q}+   \dots  + a_{np} \cdot b_{pq}$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Konkret heißt das an einem Beispiel:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $   &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp;  c_{13}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp;  c_{23}  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = 2 \cdot 8  + 5 \cdot 9 = 61\\ &lt;br /&gt;
c_{12} = 2 \cdot 1  + 5 \cdot 0 =2\\&lt;br /&gt;
c_{13} =  2 \cdot 3 +  5 \cdot 5 =31\\&lt;br /&gt;
c_{21} = 4 \cdot 8  + 7 \cdot 9 =95\\&lt;br /&gt;
c_{22} = 4 \cdot 1  + 7 \cdot 0 =4\\&lt;br /&gt;
c_{23}= 4 \cdot 3 +  7 \cdot 5 =47$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Also&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} &lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix}   = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 61 &amp;amp; 2 &amp;amp;  31\\&lt;br /&gt;
 95 &amp;amp; 4 &amp;amp; 47  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Berechne $A \cdot B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
5 &amp;amp;  7 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; -1 &amp;amp; 4 \\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix} \cdot &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; -6 \\ &lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 2 \\ &lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 |2=  $C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
45+ 21+ 0&amp;amp; 35-42+ 2\\&lt;br /&gt;
72-3 +0 &amp;amp;56+ 6+ 8\\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
66&amp;amp;-5\\&lt;br /&gt;
69&amp;amp;70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Multipliziere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=aUjggvwq /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
= Gozinto-Graphen =&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Gozinto-Graphen == &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Gonzinto-Graphen dienen der Veranschaulichung der Zusammenhänge zwischen Roh-, Zwischen- und Endprodukten. Die Knoten stellen dabei die Teile dar und die Pfeile oder auch gerichtete Kanten die Mengenbeziehungen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In der Abbildung des Gozintographen wird der Zusammenhang zwischen den Rohstoffen $R_1 , R_2$ und $R_3$ mit den Zwischenprodukten $Z_1, Z_2, Z_3$ und den Endprodukten $E_1, E_2$ dargestellt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 [[Datei:gozinto.pdf|400px|mini|Beispiel eines Gozintographen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einer Tabelle kann der Zusammenhang wie folgt aufgelistet werden: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! &lt;br /&gt;
! $Z_1$ &lt;br /&gt;
! $Z_2$&lt;br /&gt;
! $Z_3$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_1$&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
| 5&lt;br /&gt;
| 3 &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_2$&lt;br /&gt;
| 8&lt;br /&gt;
| 9&lt;br /&gt;
| 1&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_3$&lt;br /&gt;
| 6&lt;br /&gt;
| 4&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! !!$E_1$  !!  $E_2$ &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_1$ || 12 || 5&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_2$ || 11 || 8&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_3$ || 2 || 4&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Tabelle kann aber ebenso in Matrixform umgeschrieben werden, wobei die Matrix $RZ$ den Zusammenhang der Rohstoffe mit den Zwischenprodukten und $ZE$ den der Zwischenprodukte mit den Endprodukten beschreibt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
RZ=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 9 &amp;amp;1  \\&lt;br /&gt;
6&amp;amp;4&amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
ZE=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
11 &amp;amp; 8  \\&lt;br /&gt;
2&amp;amp;4\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um eine Matrix zu erhalten, welche den Rohstoffbedarf für die Endprodukte beschreibt wird die Matrix $RZ$ mit der Matrix $ZE$ multipliziert. In unserem Beispiel ergibt das&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
RE= RZ \cdot ZE= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
24 55 6 &amp;amp; 10 40 12\\&lt;br /&gt;
96 99 2 &amp;amp; 40 72 4\\&lt;br /&gt;
72 44 4 &amp;amp; 30 32 8\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
85 &amp;amp;62\\&lt;br /&gt;
197 &amp;amp; 116\\&lt;br /&gt;
120 &amp;amp; 70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Matrizen $RZ$, $ZE$ und $RE$ werden auch '''Produktionsmatrix''' genannt.&lt;br /&gt;
Der '''Produktions-''', '''Output-''' oder '''Nachfragevektor''' gibt an wie viel der Endprodukte produziert werden sollen.&lt;br /&gt;
Der '''Bedarfsvektor''' gibt den Gesamtbedarf an Einzelteilen an für einen vorgesehenen Produktionsvektor. Also durch den Bedarfsvektor kann der Bedarf an Rohstoffen berechnet werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im '''Preisvektor''' befinden sich die Preise für die einzelnen Rohstoffe.&lt;br /&gt;
Der '''Inputvekor''' beschreibt die benötigten Rohstoffe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Input-Output-Matrix: Leontief-Modell=&lt;br /&gt;
==Input-Output-Matrix: Leontief-Modell==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Eine '''Input-Output-Tabelle''' für die Firmen A, B und C, mit $x_i=\sum_{k=1}^{3} x_{ik}   y_i$, wobei $i=j$ den Eigenbedarf einer Firma beschreibt, wird in der folgenden Tabelle aufgezeigt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! Input / Output !! A !!B !! C !! Markt / Konsum !! Gesamtproduktion&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| A || $x_{11}$ || $x_{12}$ || $x_{13}$ || $y_{1}$ || $x_{1}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| B || $x_{21}$ || $x_{22}$ || $x_{23}$ || $y_{2}$ || $x_{2}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| C || $x_{31}$ || $x_{32}$ || $x_{33}$ ||  $y_{3}$ || $x_{3}$&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einem Gozinto-Graphen kann dies, wie rechts unten zu sehen ist, dargestellt werden:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:inpuoutput.pdf|400px|mini|Gozintograph des Input-Output-Modells]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Produktionsmatrix $P$ sieht daher folgendermaßen aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$P=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 x_{11} &amp;amp;  x_{12} &amp;amp;  x_{13}  \\&lt;br /&gt;
x_{21} &amp;amp;  x_{22} &amp;amp;  x_{23} \\&lt;br /&gt;
x_{31} &amp;amp;  x_{32} &amp;amp;  x_{33}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um die Input-Output-Matrix zu erhalten die erste Spalte durch den Wert der Gesamtproduktion der ersten Zeile geteilt werden, die zweite Spalte durch den der zweiten Zeile und die dritte Spalte durch den der dritten Zeile, das heißt die Koeffizienten der Input-Output-Matrix ergeben sich als $a_{ij}= \frac{x_{ij}}{x_j}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Input-Output-Matrix ergibt sich dann zu:&lt;br /&gt;
$M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \frac{x_{11}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{12}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{13}}{x_3}  \\&lt;br /&gt;
\frac{x_{21}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{22}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{23}}{x_3} \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\frac{x_{31}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{32}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{33}}{x_3}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Gib die Input-Output-Matrix zu folgendem Gozintographen an: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:beispiel_inpuoutput.pdf|400px|mini|Beispiel zum Input-Output-Modell]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \frac{10}{43} &amp;amp;  \frac{5}{68} &amp;amp;  \frac{20}{64}  \\&lt;br /&gt;
\frac{15}{43} &amp;amp;  \frac{15}{68} &amp;amp;  \frac{36}{64} \\&lt;br /&gt;
\frac{25}{43} &amp;amp;  \frac{4}{68} &amp;amp;  \frac{22}{64}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \approx&lt;br /&gt;
M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0,233 &amp;amp;  0,074 &amp;amp;  0,313  \\&lt;br /&gt;
0,349 &amp;amp;  0,221 &amp;amp; 0,563\\&lt;br /&gt;
0,581 &amp;amp;  0,059 &amp;amp;  0,344\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Saklierungsmatrix=&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;span style=&amp;quot;background-color:#FFD700&amp;quot;&amp;gt; Dieser und die folgenden Abschnitte sind nur für HTL-SchhülerInnen relevant. &amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Saklierungsmatrix==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um einen Vektor zu stauchen oder zu strecken, wird er mit einem Faktor multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
x'&amp;amp;=x \cdot s_x\\&lt;br /&gt;
y'&amp;amp;=y\cdot s_y \\&lt;br /&gt;
z' &amp;amp;= z \cdot s_z&lt;br /&gt;
\end{align*}&lt;br /&gt;
In Matrixform kann er mit der Skalierungsmatrix multipliziert werden. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$U= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
s_x &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; s_y &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp;s_z \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
Dabei gibt $s_x$ die Skalierung in x-Richtung, $s_y$ die Skalierung in y-Richtung und $s_z$ die Skalierung in z-Richtung an.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Drehung=&lt;br /&gt;
==Drehung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In $\mathbb{R}^2$ und $\alpha \in [0, 2 \pi[$ wird die Drehung (gegen den Uhrzeigersinn) eines Vektors $v$ um den Winkel $\alpha $  durch die Multiplikation des Vektors mit der Drehmatrix $$R_{\alpha}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha)  &amp;amp; -\sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\sin(\alpha)  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
erreicht: $v'=R_\alpha \cdot v$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In $\mathbb{R}^3$ ergeben sich für die Drehungen um die&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* x-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_x(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \cos(\alpha)  &amp;amp; -\sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \sin(\alpha)  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*y-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_y(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp;0 &amp;amp; \sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1  &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
- \sin(\alpha)&amp;amp; 0  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* z-Achse&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_z(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp; -\sin(\alpha) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin(\alpha) &amp;amp; \cos(\alpha)  &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0  &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Welche Koordinaten erhältst du , wenn der Würfel mit den Eckpunkten&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
A=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0\\ 0\\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
B=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2\\ 0 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
C=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2\\ 2 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
D=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\ 2 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, \\&lt;br /&gt;
E=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\ 0 \\2 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
F=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 \\ 0 \\2 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
G=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 \\ 2\\ 2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
H=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\2 \\2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{align*}&lt;br /&gt;
um die x-Achse um den Winkel $\alpha= 45^{\circ}$ gedreht wird? &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2= Unter der Verwendung der Drehmatrix &lt;br /&gt;
$R_x(45^{\circ}) =\begin{pmatrix} 1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0 \\ 0&amp;amp; \cos5^{\circ}) &amp;amp; -\sin(45^{\circ}) \\ 0 &amp;amp; \sin(45^{\circ})  &amp;amp; \cos(45^{\circ}) \\ \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
 = \begin{pmatrix} 1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0 \\ 0 &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2} } &amp;amp; -\frac{1}{\sqrt{2} } \\ 0 &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2} } &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2} } \\ \end{pmatrix}$ ergeben sich die Punkte des gedrehten Würfels durch die Muliplikation des ursprünglichen Punktes mit der Rotationsmatrix&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
A_x= A\cdot R_x(45^{\circ}) = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} 0\\ 0\\ 0\\ \end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
B_x=\begin{pmatrix} 2\\ 0 \\ 0\\ \end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
C_x=\begin{pmatrix} 2\\ \sqrt{2} \\ \sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
D_x=\begin{pmatrix} 0 \\ \sqrt{2} \\ \sqrt{2}\\ \end{pmatrix}, \\&lt;br /&gt;
E_x=\begin{pmatrix} 0 \\ -\sqrt{2} \\\sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
F_x=\begin{pmatrix} 2 \\ -\sqrt{2} \\\sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
G_x=\begin{pmatrix} 2 \\ 0\\ 2\sqrt{2}\\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
H_x=\begin{pmatrix} 0 \\0 \\2\sqrt{2}\\ \end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{align*} }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:wuerfel_x.png|400px|mini|Drehung des Würfels um die x-Achse]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=homogene Koordinaten=&lt;br /&gt;
==homogene Koordinaten==&lt;br /&gt;
Homogene Koordinaten werden zum Beispiel verwendet wenn eine Verschiebung eines Vektors durchgeführt werden soll, also wenn eine nicht lineare Transformation stattfindet.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Euklidische Koordinaten in $\mathbb{R}^3$ werden wie folgt in homogenen Koordinaten umgeschrieben&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\ z&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \mapsto&lt;br /&gt;
\begin{bmatrix}&lt;br /&gt;
x \\ y\\ z\\1&lt;br /&gt;
\end{bmatrix} .$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Schiebung=&lt;br /&gt;
==Schiebung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Schiebung eines Vektors $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ um den Vektor $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
t_x \\ t_y \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$  ist nicht linear und deshalb müssen die Koordinaten in homogenen Koordinaten geschrieben werden, damit man die Schiebung in Matrixform schreiben kann. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
So erhält man für die Translation:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
x'&amp;amp;=x + t_z \\&lt;br /&gt;
y'&amp;amp;= y +t_y \\&lt;br /&gt;
\end{align*} $\Rightarrow$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x'\\ y' \\ 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp;0&amp;amp;t_x\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;1&amp;amp; t_y\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \cdot\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im $\mathbb{R}^3$ ergibt sich für die Schiebung&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*} &lt;br /&gt;
T_3=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp;0&amp;amp;t_x \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 &amp;amp;0&amp;amp;t_y \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1&amp;amp; t_z \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;0&amp;amp;1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Spiegelung=&lt;br /&gt;
==Spiegelung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Spiegelung ist ein Sonderfall der Skalierung mit entweder $s_x=-1$, $s_y=-1$ oder $s_z=-1$, je nachdem um welche Achse gespiegelt werden soll, die anderen Skalierungsfaktoren sollen dabei den Wert $1$ annehmen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Es ergeben sich also die verschiedenen Spiegelungsmatrizen, je nach Spiegelungsachse:&lt;br /&gt;
im $\mathbb{R}^2$:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*um die x-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$S_x=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; -1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*um die y-Achse:&lt;br /&gt;
$S_y=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
-1&amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
-im $\mathbb{R}^3$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*um die yz-Ebene:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
S_{yz}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
-1&amp;amp;0 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*um die xz-Ebene:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
S_{xz}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; -1 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*um die xy-Ebene:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
S_{xy}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;-1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Spiegelung an einer Geraden ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Spiegelung eines Punktes im $\mathbb{R}^2$ an einer Gerade $g: y=ax+b$ erfolgt in homogenen Koordinaten in den folgenden fünf Schritten:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 1.) Das Koordinatensystem so verschieben, dass die Spiegelungsachse durch den Koordinatenursprung geht.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 2.) Die Spiegelungsachse soll um den Winkel $\arctan(a)$ gedreht werden, so dass sie mit der x-Achse zusammenfällt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 3.) Spieglung an der x-Achse.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 4.) In Ausgangsposition zurückdrehen, also  Schritt 2) in die andere Richtung.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 5.) Die Spiegelungsachse zurück schieben, also wie in Schritt 1), nur in die andere Richtung schieben.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Damit die Matrizen alle miteinander multipliziert werden können, müssen sie in den selben Koordinaten geschrieben werden, da eine Translation angewendet wird, sollten alle Matrizen in homogenen Koordinaten angeschrieben werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Für die jeweiligen Schritte gibt es eine passende Matrix, werden die fünf Matrizen miteinander multipliziert erhält man die Spiegelungsmatrix um die Gerade $g$, mit $arctan(a):=t$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(t\right) &amp;amp; -\sin\left(t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(t\right) &amp;amp; \cos\left(t\right) &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -1 &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(-t\right) &amp;amp; -\sin\left(-t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(-t\right) &amp;amp; \cos\left(-t\right) &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  -b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
= Matura-Aufgaben=&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Matura-Aufgaben==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=127&amp;amp;file=RGB-Farbmodell.pdf RGB-Farbmodell}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=71&amp;amp;file=Spiegelung_an_einer_Geraden.pdf &amp;quot;Spiegelung an einer Geraden&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Farben_2/Farben_2.pdf &amp;quot;Farben (2)&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/KP1_16_C2_06/KP1_16_C2_06.pdf&amp;quot; &amp;quot;KP1_16_C2_06}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Teemischung/Teemischung.pdf &amp;quot;Teemischung&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Rohstoffbedarf/Rohstoffbedarf.pdf &amp;quot;Rohstoffbedarf&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Konfiserie/Konfiserie.pdf &amp;quot;Konfiserie&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=525&amp;amp;file=Zweistufige_Produktion.pdf &amp;quot;Zweistufige Produktion&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=530&amp;amp;file=Kosten_und_Gewinn.pdf &amp;quot;Kosten und Gewinn&amp;quot;}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5941</id>
		<title>Matrizen</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5941"/>
		<updated>2017-05-20T13:45:43Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Matrizenrechnung ist ein nützliches Werkzeug, um ein Gleichungssystem mit vielen linearen Gleichungen zu lösen oder auch um Tabellen übersichtlich darzustellen, also um lineare Zusammenhänge zwischen mehreren Größen herzustellen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
= Einführung =&lt;br /&gt;
== Einführung ==&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Will man ein lineares Gleichungssystem lösen, kann das mit den bereits bekannten Verfahren wie Additions-, Gleichsetzungs- oder dem Substitutionsverfahren geschehen, doch wird das bei einem großen Gleichungssystem schnell unübersichtlich und mühsam. Daher wird eine neue Schreibweise eingeführt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Das Gleichungssytem &lt;br /&gt;
\begin{align}&lt;br /&gt;
a_{11} x_1 + a_{12} x_2 + a_{13} x_3 &amp;amp;= y_1 \\&lt;br /&gt;
a_{21} x_1 + a_{22} x_2 + a_{23} x_3 &amp;amp;= y_2 \\&lt;br /&gt;
\end{align}&lt;br /&gt;
bei dem $x_1 , x_2, x_3$ gesucht sind, kann auch in Matrixschreibweise geschrieben werden:&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13} \\&lt;br /&gt;
a_{21}&amp;amp;a_{22}&amp;amp;a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \cdot &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_1 \\ x_2 \\ x_3&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
y_1 \\ y_2 &lt;br /&gt;
\end{pmatrix},$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
wobei die Matrizenmultiplikation weiter unten erklärt wird.&lt;br /&gt;
Man nennt&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ eine  $2\times3$ Matrix, sie besteht aus 2 [[Zeilen|Zeilen]] und 3 [[Spalten|Spalten]], &lt;br /&gt;
$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_1 \\ x_2 \\ x_3&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ nennt man eine $3 \times 1$ Matrix und $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
y_1 \\ y_2 &lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ eine $2 \times 1$ Matrix.&lt;br /&gt;
Der erste Index gibt dabei an in der welcher Zeile und der zweite Index in welcher Spalte sich die Zahl befindet. Hier bilden zum Beispiel $a_{11}$, $ a_{12}$ und $ a_{13}$ die erste Zeile, $a_{21}$, $ a_{22}$  und $ a_{23} $ die zweite Zeile. $a_{11}$ und $ a_{21}$ bilden die erste Spalte, $a_{12}$  und $a_{22}$ die zweite Spalte und $ a_{13}$ und $ a_{23}$ und die dritte Spalte&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Mit $A:=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ , $\vec{x} =\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_1 \\ x_2 \\ x_3&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ und $\vec{y}=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
y_1 \\ y_2 &lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ kann man das Gleichungssystem sehr kompakt als&lt;br /&gt;
$A \cdot \vec{x}= \vec{y}$ schreiben. Das Lösen des Gleichungssystems erfolgt dann über Umformungen von $(A,\vec{y})$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Beispiel: $a_{11}=3  \qquad a_{12}=6 \qquad a_{13}=2  \qquad a_{21}=7  \qquad a_{22}=8     \qquad a_{23}=1$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
  A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 6  &amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 8  &amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Was ist die erste Zeile der Matrix $\quad F= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 12 &amp;amp;17 \\&lt;br /&gt;
3,9 &amp;amp; 5 &amp;amp; 84,7 \\&lt;br /&gt;
4,5 &amp;amp;63 &amp;amp; 9,6\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ und was ist die 3. Spalte der Matrix $F$?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  1.Zeile $\left( 8 \quad 12 \quad 17  \right) $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3.Spalte $\left(\begin{array}{c} 17 \\ 84,7 \\ 9,6 \end{array}\right)$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=  $m \times n$ Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \quad \in \mathbb{R}^{m \times n}  \qquad \forall m,n \in \mathbb{N}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die  $m\times n$ Matrix hat $m$ Zeilen und $n$ Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1=Eine [[quadratische Matrix|quadratische Matrix]] hat die gleiche Anzahl an Zeilen und Spalten, also $m=n$. Damit ein Gleichungssystem eine eindeutige Lösung haben kann, muss die Matrix $A$ quadratisch sein, das heißt gleich viele Gleichungen wie Unbekannte haben.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Nullmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Nullmatrix|Nullmatrix]] $=_n$  ist wie folgt definiert:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
0= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0  &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\vdots  &amp;amp;  &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0   &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \quad \in \mathbb{R}^{n \times n} \qquad \forall n \in \mathbb{N}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Es gilt $A + 0 =0+A =A$ und $ A \cdot 0 = 0 \cdot A=0$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Einheitsmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Einheitsmatrix|Einheitsmatrix]] $I_n$ hat nur in der [[Hauptdiagonale|Hauptdiagonale]] (von links oben nach rechts unten) Einsen stehen. Sonst befinden sich überall Nullen. Zudem ist sie eine quadratische Matrix.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
I_n= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \quad \in \mathbb{R}^{n \times n} \qquad \forall n \in \mathbb{N}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Einheitsmatrix wird benötigt, um ein lineares Gleichungssystem in Matrixform zu lösen und um die Inverse einer Matrix zu definieren, also $ A\cdot B = I =B \cdot A$.&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sieht die Einheitsmatrix im dreidimensionalen Raum aus?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $I_3= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Rechenregeln=&lt;br /&gt;
==Rechenregeln==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Addition|Addition]] von Matrizen, werden die gleichen Komponenten miteinander addiert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sei die Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
und die Matrix&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11}	&amp;amp; b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
b_{21}	&amp;amp; b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
b_{m1} 	&amp;amp; b_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist &lt;br /&gt;
$$A +B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11}	&amp;amp; a_{12}+  b_{12} +  &amp;amp; \dots	 +&amp;amp; a_{1n} +  b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21} + b_{21}	&amp;amp; a_{22} + b_{22} +   &amp;amp;\dots  +&amp;amp; a_{1n}+   b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1}+  b_{m1} 	&amp;amp;a_{m2} + b_{m2} &amp;amp; + \dots  +&amp;amp;  	 a_{mn} + b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der Addition müssen beide Matrizen dieselbe Dimension haben, das heißt dieselbe Anzahl von Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der $2\times 2$ Matrix schaut das wie folgt aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist $ \qquad \qquad \qquad A+ B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} &lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
  +&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22} &lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11} &amp;amp; a_{12} +  b_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  + b_{21} &amp;amp; a_{22} +  b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Addiere die Matrizen $\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -4  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $ und &lt;br /&gt;
$\quad D= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $C +D=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
10 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= In der Firma $A$ wird 8 mal das Produkt 1 hergestellt, 5 mal Produkt 2, 12 mal Produkt 3 und 7 mal Produkt 4, in der Firma Firma $B$ wird 2 mal das Produkt 1 hergestellt, 1 mal Produkt 2, 3 mal Produkt 3 und 9 mal Produkt 4,&lt;br /&gt;
Firma $C$ wird 0 mal das Produkt 1 hergestellt, 17 mal Produkt 2, 3 mal Produkt 3 und 9 mal Produkt 4,&lt;br /&gt;
Firma $D$ wird 3 mal das Produkt 1 hergestellt, 4 mal Produkt 2, 2 mal Produkt 3 und 5 mal Produkt 4. &lt;br /&gt;
Wie viel wird insgesamt von den jeweiligen Produkten hergestellt?&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $A + B +C +D = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 7  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  + \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 1  \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 9  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} +&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 17  \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 9  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}+&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
13 &amp;amp; 27  \\&lt;br /&gt;
20 &amp;amp; 30  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$, es wird also insgesamt 13 mal das Produkt hergestellt, 27 mal Produkt 2, 20 mal Produkt 3 und 30 mal Produkt 4. }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Addiere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=NzpNGGME /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Subtrahiere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=UgJMsJm9 /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Multiplikation mit einem Skalar|Multiplikation mit einem Skalar]] $k$ (einer reellen Zahl), wird jede Komponente einzeln mit dem Skalar multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
k \cdot A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
k \cdot a_{11} &amp;amp; k \cdot a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{1n} \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{21} &amp;amp; k \cdot a_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{2n} \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{m1} &amp;amp;k \cdot a_{m2} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{mn} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Multipliziere die Matrix $\quad E= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 2  \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $  mit $3$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $3 \cdot E=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
21 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
27 &amp;amp; 0  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Multipliziere die Matrix mit dem Skalar und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=DpYwSR4m /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Transponierte Matrix&lt;br /&gt;
Bei einer [[transponierten Matrix|transponierten Matrix]] werden die Zeilen und Spalten miteinander vertauscht. Sei $A$ die ursprüngliche Matrix und $A^T$ die transponierte:&lt;br /&gt;
$A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  &amp;amp;a_{13}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{23}  \\&lt;br /&gt;
a_{31}  &amp;amp;a_{32}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$A^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{21}  &amp;amp;a_{31}  \\&lt;br /&gt;
a_{12}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{32}  \\&lt;br /&gt;
a_{13}  &amp;amp;a_{23}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sehen die transponierten Matrizen zu den Matrizen $B$ und $C$ aus?&lt;br /&gt;
$\quad B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
654 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 4,7 &amp;amp;6 &amp;amp;9 &amp;amp;89  \\&lt;br /&gt;
8,3 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 7 &amp;amp; 3&amp;amp;1 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 2 &amp;amp; 0 &amp;amp; 7,9 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $\quad B^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 654  \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 8,3 &amp;amp; 4\\&lt;br /&gt;
4,7 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 2\\&lt;br /&gt;
6 &amp;amp; 7&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
9&amp;amp; 3 &amp;amp; 7,9\\&lt;br /&gt;
89 &amp;amp; 1 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Matrizenmultiplikation&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zwei Matrizen werden nach der Regel: Zeile mal Spalte multipliziert.&lt;br /&gt;
Die [[Matrizenmultiplikation|Matrizenmultiplikation]] ist nicht kommutativ, das heißt: $A\cdot B \neq B \cdot A$.&lt;br /&gt;
Um $A \cdot B =C$ zu erhalten muss die Anzahl der Spalten von $A$ die selbe sein wie die Anzahl der Zeilen von $B$. Also wenn $A$ eine $m \times n$ Matrix ist und $B$ eine $n \times p$ Matrix, so sind $m$ und $p$ beliebig und $n$ muss bei $A$ und $B$ dieselbe Zahl sein. Außerdem ist dann $C$ eine $m \times p$ Matrix, sie hat also dieselbe Anzahl der Zeilen wie die Matrix $A$ und dieselbe Spaltenanzahl wie die Matrix $B$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Sei die Matrix $A$ zum Beispiel eine $2 \times 3$ Matrix und $B$ eine $3 \times 4$ Matrix. Dann ist die Matrix $A \cdot B = C$ eine $2 \times 4$ Matrix.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Wie erhält man nun die einzelnen Koeffizienten der Matrix $C$?&lt;br /&gt;
 \url{https://www.youtube.com/watch?v=iLgfkgscafQ}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Durchführung der Matrizenmultiplikation kann mit Hilfe der&lt;br /&gt;
Falk'schen Anordnung erfolgen:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 {| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} b_{11} &amp;amp; b_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{1q} \\&lt;br /&gt;
  b_{21} &amp;amp; b_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{2q} \\&lt;br /&gt;
   \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  b_{p1} &amp;amp; b_{p2} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{pq} \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{1p} \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp;  a_{22} &amp;amp;  \dots &amp;amp;  a_{2p} \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  a_{n1} &amp;amp; a_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{np}\\ \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{1q}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{2q}  \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  c_{n1} &amp;amp; c_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{nq} \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
      &lt;br /&gt;
   &lt;br /&gt;
Es werden die Spalten von $B$ über die Zeilen von $A$ gelegt, die Komponenten paarweise multipliziert und dann die Ergebnisse addiert.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 [[Datei:falkanordnung.png|400px|mini|Falk'sche Anordnung]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = a_{11} \cdot b_{11}+    a_{12} \cdot b_{21}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p1} \\ &lt;br /&gt;
c_{12} = a_{11} \cdot b_{12} +   a_{12} \cdot b_{22}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p2} \\&lt;br /&gt;
c_{1q} = a_{11} \cdot b_{1q}  +  a_{12} \cdot b_{2q}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{pq} \\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{21} = a_{21} \cdot b_{11} +   a_{22} \cdot b_{21} +  \dots  + a_{2p} \cdot b_{p1}\\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{nq} = a_{n1} \cdot b_{1q} +   a_{n2} \cdot b_{2q}+   \dots  + a_{np} \cdot b_{pq}$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Konkret heißt das an einem Beispiel:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $   &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp;  c_{13}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp;  c_{23}  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = 2 \cdot 8  + 5 \cdot 9 = 61\\ &lt;br /&gt;
c_{12} = 2 \cdot 1  + 5 \cdot 0 =2\\&lt;br /&gt;
c_{13} =  2 \cdot 3 +  5 \cdot 5 =31\\&lt;br /&gt;
c_{21} = 4 \cdot 8  + 7 \cdot 9 =95\\&lt;br /&gt;
c_{22} = 4 \cdot 1  + 7 \cdot 0 =4\\&lt;br /&gt;
c_{23}= 4 \cdot 3 +  7 \cdot 5 =47$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Also&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} &lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix}   = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 61 &amp;amp; 2 &amp;amp;  31\\&lt;br /&gt;
 95 &amp;amp; 4 &amp;amp; 47  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Berechne $A \cdot B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
5 &amp;amp;  7 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; -1 &amp;amp; 4 \\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix} \cdot &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; -6 \\ &lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 2 \\ &lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 |2=  $C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
45+ 21+ 0&amp;amp; 35-42+ 2\\&lt;br /&gt;
72-3 +0 &amp;amp;56+ 6+ 8\\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
66&amp;amp;-5\\&lt;br /&gt;
69&amp;amp;70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Multipliziere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=aUjggvwq /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
= Gozinto-Graphen =&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Gozinto-Graphen == &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Gonzinto-Graphen dienen der Veranschaulichung der Zusammenhänge zwischen Roh-, Zwischen- und Endprodukten. Die Knoten stellen dabei die Teile dar und die Pfeile oder auch gerichtete Kanten die Mengenbeziehungen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In der Abbildung des Gozintographen wird der Zusammenhang zwischen den Rohstoffen $R_1 , R_2$ und $R_3$ mit den Zwischenprodukten $Z_1, Z_2, Z_3$ und den Endprodukten $E_1, E_2$ dargestellt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 [[Datei:gozinto.pdf|400px|mini|Beispiel eines Gozintographen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einer Tabelle kann der Zusammenhang wie folgt aufgelistet werden: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! &lt;br /&gt;
! $Z_1$ &lt;br /&gt;
! $Z_2$&lt;br /&gt;
! $Z_3$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_1$&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
| 5&lt;br /&gt;
| 3 &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_2$&lt;br /&gt;
| 8&lt;br /&gt;
| 9&lt;br /&gt;
| 1&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_3$&lt;br /&gt;
| 6&lt;br /&gt;
| 4&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! !!$E_1$  !!  $E_2$ &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_1$ || 12 || 5&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_2$ || 11 || 8&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_3$ || 2 || 4&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Tabelle kann aber ebenso in Matrixform umgeschrieben werden, wobei die Matrix $RZ$ den Zusammenhang der Rohstoffe mit den Zwischenprodukten und $ZE$ den der Zwischenprodukte mit den Endprodukten beschreibt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
RZ=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 9 &amp;amp;1  \\&lt;br /&gt;
6&amp;amp;4&amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
ZE=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
11 &amp;amp; 8  \\&lt;br /&gt;
2&amp;amp;4\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um eine Matrix zu erhalten, welche den Rohstoffbedarf für die Endprodukte beschreibt wird die Matrix $RZ$ mit der Matrix $ZE$ multipliziert. In unserem Beispiel ergibt das&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
RE= RZ \cdot ZE= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
24 55 6 &amp;amp; 10 40 12\\&lt;br /&gt;
96 99 2 &amp;amp; 40 72 4\\&lt;br /&gt;
72 44 4 &amp;amp; 30 32 8\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
85 &amp;amp;62\\&lt;br /&gt;
197 &amp;amp; 116\\&lt;br /&gt;
120 &amp;amp; 70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Matrizen $RZ$, $ZE$ und $RE$ werden auch '''Produktionsmatrix''' genannt.&lt;br /&gt;
Der '''Produktions-''', '''Output-''' oder '''Nachfragevektor''' gibt an wie viel der Endprodukte produziert werden sollen.&lt;br /&gt;
Der '''Bedarfsvektor''' gibt den Gesamtbedarf an Einzelteilen an für einen vorgesehenen Produktionsvektor. Also durch den Bedarfsvektor kann der Bedarf an Rohstoffen berechnet werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im '''Preisvektor''' befinden sich die Preise für die einzelnen Rohstoffe.&lt;br /&gt;
Der '''Inputvekor''' beschreibt die benötigten Rohstoffe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Input-Output-Matrix: Leontief-Modell=&lt;br /&gt;
==Input-Output-Matrix: Leontief-Modell==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Eine '''Input-Output-Tabelle''' für die Firmen A, B und C, mit $x_i=\sum_{k=1}^{3} x_{ik}   y_i$, wobei $i=j$ den Eigenbedarf einer Firma beschreibt, wird in der folgenden Tabelle aufgezeigt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! Input / Output !! A !!B !! C !! Markt / Konsum !! Gesamtproduktion&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| A || $x_{11}$ || $x_{12}$ || $x_{13}$ || $y_{1}$ || $x_{1}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| B || $x_{21}$ || $x_{22}$ || $x_{23}$ || $y_{2}$ || $x_{2}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| C || $x_{31}$ || $x_{32}$ || $x_{33}$ ||  $y_{3}$ || $x_{3}$&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einem Gozinto-Graphen kann dies, wie rechts unten zu sehen ist, dargestellt werden:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:inpuoutput.pdf|400px|mini|Gozintograph des Input-Output-Modells]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Produktionsmatrix $P$ sieht daher folgendermaßen aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$P=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 x_{11} &amp;amp;  x_{12} &amp;amp;  x_{13}  \\&lt;br /&gt;
x_{21} &amp;amp;  x_{22} &amp;amp;  x_{23} \\&lt;br /&gt;
x_{31} &amp;amp;  x_{32} &amp;amp;  x_{33}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um die Input-Output-Matrix zu erhalten die erste Spalte durch den Wert der Gesamtproduktion der ersten Zeile geteilt werden, die zweite Spalte durch den der zweiten Zeile und die dritte Spalte durch den der dritten Zeile, das heißt die Koeffizienten der Input-Output-Matrix ergeben sich als $a_{ij}= \frac{x_{ij}}{x_j}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Input-Output-Matrix ergibt sich dann zu:&lt;br /&gt;
$M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \frac{x_{11}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{12}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{13}}{x_3}  \\&lt;br /&gt;
\frac{x_{21}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{22}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{23}}{x_3} \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\frac{x_{31}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{32}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{33}}{x_3}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Gib die Input-Output-Matrix zu folgendem Gozintographen an: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:beispiel_inpuoutput.pdf|400px|mini|Beispiel zum Input-Output-Modell]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \frac{10}{43} &amp;amp;  \frac{5}{68} &amp;amp;  \frac{20}{64}  \\&lt;br /&gt;
\frac{15}{43} &amp;amp;  \frac{15}{68} &amp;amp;  \frac{36}{64} \\&lt;br /&gt;
\frac{25}{43} &amp;amp;  \frac{4}{68} &amp;amp;  \frac{22}{64}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \approx&lt;br /&gt;
M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0,233 &amp;amp;  0,074 &amp;amp;  0,313  \\&lt;br /&gt;
0,349 &amp;amp;  0,221 &amp;amp; 0,563\\&lt;br /&gt;
0,581 &amp;amp;  0,059 &amp;amp;  0,344\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Saklierungsmatrix=&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;span style=&amp;quot;background-color:#FFD700&amp;quot;&amp;gt; Dieser und die folgenden Abschnitte sind nur für HTL-SchhülerInnen relevant. &amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Saklierungsmatrix==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um einen Vektor zu stauchen oder zu strecken, wird er mit einem Faktor multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
x'&amp;amp;=x \cdot s_x\\&lt;br /&gt;
y'&amp;amp;=y\cdot s_y \\&lt;br /&gt;
z' &amp;amp;= z \cdot s_z&lt;br /&gt;
\end{align*}&lt;br /&gt;
In Matrixform kann er mit der Skalierungsmatrix multipliziert werden. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$U= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
s_x &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; s_y &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp;s_z \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
Dabei gibt $s_x$ die Skalierung in x-Richtung, $s_y$ die Skalierung in y-Richtung und $s_z$ die Skalierung in z-Richtung an.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Drehung=&lt;br /&gt;
==Drehung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In $\mathbb{R}^2$ und $\alpha \in [0, 2 \pi[$ wird die Drehung (gegen den Uhrzeigersinn) eines Vektors $v$ um den Winkel $\alpha $  durch die Multiplikation des Vektors mit der Drehmatrix $$R_{\alpha}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha)  &amp;amp; -\sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\sin(\alpha)  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
erreicht: $v'=R_\alpha \cdot v$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In $\mathbb{R}^3$ ergeben sich für die Drehungen um die&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* x-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_x(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \cos(\alpha)  &amp;amp; -\sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \sin(\alpha)  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*y-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_y(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp;0 &amp;amp; \sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1  &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
- \sin(\alpha)&amp;amp; 0  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* z-Achse&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_z(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp; -\sin(\alpha) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin(\alpha) &amp;amp; \cos(\alpha)  &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0  &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Welche Koordinaten erhältst du , wenn der Würfel mit den Eckpunkten&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
A=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0\\ 0\\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
B=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2\\ 0 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
C=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2\\ 2 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
D=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\ 2 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, \\&lt;br /&gt;
E=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\ 0 \\2 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
F=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 \\ 0 \\2 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
G=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 \\ 2\\ 2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
H=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\2 \\2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{align*}&lt;br /&gt;
um die x-Achse um den Winkel $\alpha= 45^{\circ}$ gedreht wird? &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2= Unter der Verwendung der Drehmatrix &lt;br /&gt;
$R_x(45^{\circ}) =\begin{pmatrix} 1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0 \\ 0&amp;amp; \cos5^{\circ}) &amp;amp; -\sin(45^{\circ}) \\ 0 &amp;amp; \sin(45^{\circ})  &amp;amp; \cos(45^{\circ}) \\ \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
 = \begin{pmatrix} 1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0 \\ 0 &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2} } &amp;amp; -\frac{1}{\sqrt{2} } \\ 0 &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2} } &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2} } \\ \end{pmatrix}$ ergeben sich die Punkte des gedrehten Würfels durch die Muliplikation des ursprünglichen Punktes mit der Rotationsmatrix&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
A_x= A\cdot R_x(45^{\circ}) = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} 0\\ 0\\ 0\\ \end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
B_x=\begin{pmatrix} 2\\ 0 \\ 0\\ \end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
C_x=\begin{pmatrix} 2\\ \sqrt{2} \\ \sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
D_x=\begin{pmatrix} 0 \\ \sqrt{2} \\ \sqrt{2}\\ \end{pmatrix}, \\&lt;br /&gt;
E_x=\begin{pmatrix} 0 \\ -\sqrt{2} \\\sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
F_x=\begin{pmatrix} 2 \\ -\sqrt{2} \\\sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
G_x=\begin{pmatrix} 2 \\ 0\\ 2\sqrt{2}\\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
H_x=\begin{pmatrix} 0 \\0 \\2\sqrt{2}\\ \end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{align*} }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:wuerfel_x.png|400px|mini|Drehung des Würfels um die x-Achse]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=homogene Koordinaten=&lt;br /&gt;
==homogene Koordinaten==&lt;br /&gt;
Homogene Koordinaten werden zum Beispiel verwendet wenn eine Verschiebung eines Vektors durchgeführt werden soll, also wenn eine nicht lineare Transformation stattfindet.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Euklidische Koordinaten in $\mathbb{R}^3$ werden wie folgt in homogenen Koordinaten umgeschrieben&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\ z&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \mapsto&lt;br /&gt;
\begin{bmatrix}&lt;br /&gt;
x \\ y\\ z\\1&lt;br /&gt;
\end{bmatrix} .$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Schiebung=&lt;br /&gt;
==Schiebung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Schiebung eines Vektors $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ um den Vektor $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
t_x \\ t_y \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$  ist nicht linear und deshalb müssen die Koordinaten in homogenen Koordinaten geschrieben werden, damit man die Schiebung in Matrixform schreiben kann. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
So erhält man für die Translation:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
x'&amp;amp;=x + t_z \\&lt;br /&gt;
y'&amp;amp;= y +t_y \\&lt;br /&gt;
\end{align*} $\Rightarrow$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x'\\ y' \\ 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp;0&amp;amp;t_x\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;1&amp;amp; t_y\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \cdot\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im $\mathbb{R}^3$ ergibt sich für die Schiebung&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*} &lt;br /&gt;
T_3=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp;0&amp;amp;t_x \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 &amp;amp;0&amp;amp;t_y \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1&amp;amp; t_z \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;0&amp;amp;1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Spiegelung=&lt;br /&gt;
==Spiegelung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Spiegelung ist ein Sonderfall der Skalierung mit entweder $s_x=-1$, $s_y=-1$ oder $s_z=-1$, je nachdem um welche Achse gespiegelt werden soll, die anderen Skalierungsfaktoren sollen dabei den Wert $1$ annehmen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Es ergeben sich also die verschiedenen Spiegelungsmatrizen, je nach Spiegelungsachse:&lt;br /&gt;
im $\mathbb{R}^2$:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*um die x-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$S_x=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; -1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*um die y-Achse:&lt;br /&gt;
$S_y=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
-1&amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
-im $\mathbb{R}^3$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*um die yz-Ebene:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
S_{yz}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
-1&amp;amp;0 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*um die xz-Ebene:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
S_{xz}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; -1 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*um die xy-Ebene:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
S_{xy}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;-1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Spiegelung an einer Geraden ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Spiegelung eines Punktes im $\mathbb{R}^2$ an einer Gerade $g: y=ax+b$ erfolgt in homogenen Koordinaten in den folgenden fünf Schritten:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 1.) Das Koordinatensystem so verschieben, dass die Spiegelungsachse durch den Koordinatenursprung geht.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 2.) Die Spiegelungsachse soll um den Winkel $\arctan(a)$ gedreht werden, so dass sie mit der x-Achse zusammenfällt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 3.) Spieglung an der x-Achse.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 4.) In Ausgangsposition zurückdrehen, also  Schritt 2) in die andere Richtung.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 5.) Die Spiegelungsachse zurück schieben, also wie in Schritt 1), nur in die andere Richtung schieben.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Damit die Matrizen alle miteinander multipliziert werden können, müssen sie in den selben Koordinaten geschrieben werden, da eine Translation angewendet wird, sollten alle Matrizen in homogenen Koordinaten angeschrieben werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Für die jeweiligen Schritte gibt es eine passende Matrix, werden die fünf Matrizen miteinander multipliziert erhält man die Spiegelungsmatrix um die Gerade $g$, mit $arctan(a):=t$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(t\right) &amp;amp; -\sin\left(t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(t\right) &amp;amp; \cos\left(t\right) &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -1 &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(-t\right) &amp;amp; -\sin\left(-t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(-t\right) &amp;amp; \cos\left(-t\right) &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  -b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
= Matura-Aufgaben=&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Matura-Aufgaben==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=127&amp;amp;file=RGB-Farbmodell.pdf RGB-Farbmodell}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=71&amp;amp;file=Spiegelung_an_einer_Geraden.pdf &amp;quot;Spiegelung an einer Geraden&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Farben_2/Farben_2.pdf &amp;quot;Farben (2)&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/KP1_16_C2_06/KP1_16_C2_06.pdf&amp;quot; &amp;quot;KP1_16_C2_06}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Teemischung/Teemischung.pdf &amp;quot;Teemischung&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Rohstoffbedarf/Rohstoffbedarf.pdf &amp;quot;Rohstoffbedarf&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Konfiserie/Konfiserie.pdf &amp;quot;Konfiserie&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=525&amp;amp;file=Zweistufige_Produktion.pdf &amp;quot;Zweistufige Produktion&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=530&amp;amp;file=Kosten_und_Gewinn.pdf &amp;quot;Kosten und Gewinn&amp;quot;}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5812</id>
		<title>Matrizen</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5812"/>
		<updated>2017-03-02T14:07:24Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Matrizen sind eine nützliche Darstellung, um ein Gleichungssystem mit vielen linearen Gleichungen zu lösen oder auch um Tabellen übersichtlich darzustellen, also um lineare Zusammenhänge zwischen mehreren Größen herzustellen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
= Einführung =&lt;br /&gt;
== Einführung ==&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Will man ein lineares Gleichungssystem lösen, kann das mit den bereits bekannten Verfahren wie Additions-, Gleichsetzungs- oder dem Substitutionsverfahren geschehen, doch wird das bei einem großen Gleichungssystem schnell unübersichtlich und mühsam. Daher wird eine neue Schreibweise eingeführt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Das Gleichungssytem &lt;br /&gt;
\begin{align}&lt;br /&gt;
a_{11} x_1 + a_{12} x_2 + a_{13} x_3 &amp;amp;= y_1 \\&lt;br /&gt;
a_{21} x_1 + a_{22} x_2 + a_{23} x_3 &amp;amp;= y_2 \\&lt;br /&gt;
\end{align}&lt;br /&gt;
bei dem $x_1 , x_2, x_3$ gesucht sind, kann auch in Matrixschreibweise geschrieben werden:&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13} \\&lt;br /&gt;
a_{21}&amp;amp;a_{22}&amp;amp;a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \cdot &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_1 \\ x_2 \\ x_3&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
y_1 \\ y_2 &lt;br /&gt;
\end{pmatrix},$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
wobei die Matrizenmultiplikation weiter unten erklärt wird.&lt;br /&gt;
Man nennt&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ eine  $2\times3$ Matrix, sie besteht aus 2 [[Zeilen|Zeilen]] und 3 [[Spalten|Spalten]], &lt;br /&gt;
$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_1 \\ x_2 \\ x_3&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ nennt man eine $3 \times 1$ Matrix und $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
y_1 \\ y_2 &lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ eine $2 \times 1$ Matrix.&lt;br /&gt;
Der erste Index gibt dabei an in der welcher Zeile und der zweite Index in welcher Spalte sich die Zahl befindet. Hier bilden zum Beispiel $a_{11}$, $ a_{12}$ und $ a_{13}$ die erste Zeile, $a_{21}$, $ a_{22}$  und $ a_{23} $ die zweite Zeile. $a_{11}$ und $ a_{21}$ bilden die erste Spalte, $a_{12}$  und $a_{22}$ die zweite Spalte und $ a_{13}$ und $ a_{23}$ und die dritte Spalte&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Mit $A:=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ , $\vec{x} =\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_1 \\ x_2 \\ x_3&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ und $\vec{y}=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
y_1 \\ y_2 &lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ kann man das Gleichungssystem sehr kompakt als&lt;br /&gt;
$A \cdot \vec{x}= \vec{y}$ schreiben. Das Lösen des Gleichungssystems erfolgt dann über Umformungen von $(A,\vec{y})$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Beispiel: $a_{11}=3  \qquad a_{12}=6 \qquad a_{13}=2  \qquad a_{21}=7  \qquad a_{22}=8     \qquad a_{23}=1$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
  A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 6  &amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 8  &amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Was ist die erste Zeile der Matrix $\quad F= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 12 &amp;amp;17 \\&lt;br /&gt;
3,9 &amp;amp; 5 &amp;amp; 84,7 \\&lt;br /&gt;
4,5 &amp;amp;63 &amp;amp; 9,6\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ und was ist die 3. Spalte der Matrix $F$?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  1.Zeile $\left( 8 \quad 12 \quad 17  \right) $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3.Spalte $\left(\begin{array}{c} 17 \\ 84,7 \\ 9,6 \end{array}\right)$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=  $m \times n$ Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die  $m\times n$ Matrix hat $m$ Zeilen und $n$ Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1=Eine [[quadratische Matrix|quadratische Matrix]] hat die gleiche Anzahl an Zeilen und Spalten, also $m=n$. Damit ein Gleichungssystem eine eindeutige Lösung hat, muss die Matrix $A$ quadratisch sein, das heißt gleich viele Gleichungen wie Unbekannte haben.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Nullmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Nullmatrix|Nullmatrix]]  sieht wie folgt aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
0= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0  &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\vdots  &amp;amp;  &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0   &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Es gilt $A + 0 =0+A =A$ und $ A \cdot 0 = 0 \cdot A=0$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Einheitsmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Einheitsmatrix|Einheitsmatrix]] hat nur in der [[Hauptdiagonale|Hauptdiagonale]] (von links oben nach rechts unten) Einsen stehen. Sonst befinden sich überall Nullen. Zudem ist sie eine quadratische Matrix.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
I_n= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
Die Einheitsmatrix wird benötigt, um ein lineares Gleichungssystem in Matrixform zu lösen und um die Inverse einer Matrix zu definieren, also $ A\cdot B = I =B \cdot A$.&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sieht die Einheitsmatrix im dreidimensionalen Raum aus?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $I_3= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Rechenregeln=&lt;br /&gt;
==Rechenregeln==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Addition|Addition]] von Matrizen, werden die einzelnen Komponenten miteinander addiert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sei die Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
und die Matrix&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11}	&amp;amp; b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
b_{21}	&amp;amp; b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
b_{m1} 	&amp;amp; b_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist &lt;br /&gt;
$$A +B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11}	&amp;amp; a_{12}+  b_{12} +  &amp;amp; \dots	 +&amp;amp; a_{1n} +  b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21} + b_{21}	&amp;amp; a_{22} + b_{22} +   &amp;amp;\dots  +&amp;amp; a_{1n}+   b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1}+  b_{m1} 	&amp;amp;a_{m2} + b_{m2} &amp;amp; + \dots  +&amp;amp;  	 a_{mn} + b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der Addition müssen beide Matrizen dieselbe Dimension haben, das heißt dieselbe Anzahl von Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der $2\times 2$ Matrix schaut das wie folgt aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist $ \qquad \qquad \qquad A+ B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} &lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
  +&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22} &lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11} &amp;amp; a_{12} +  b_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  + b_{21} &amp;amp; a_{22} +  b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Addiere die Matrizen $\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -4  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $ und &lt;br /&gt;
$\quad D= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $C +D=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
10 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= In der Firma $A$ wird 8 mal das Produkt 1 hergestellt, 5 mal Produkt 2, 12 mal Produkt 3 und 7 mal Produkt 4, in der Firma Firma $B$ wird 2 mal das Produkt 1 hergestellt, 1 mal Produkt 2, 3 mal Produkt 3 und 9 mal Produkt 4,&lt;br /&gt;
Firma $C$ wird 0 mal das Produkt 1 hergestellt, 17 mal Produkt 2, 3 mal Produkt 3 und 9 mal Produkt 4,&lt;br /&gt;
Firma $D$ wird 3 mal das Produkt 1 hergestellt, 4 mal Produkt 2, 2 mal Produkt 3 und 5 mal Produkt 4. &lt;br /&gt;
Wie viel wird insgesamt von den jeweiligen Produkten hergestellt?&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $A + B +C +D = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 7  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  + \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 1  \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 9  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} +&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 17  \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 9  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}+&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
13 &amp;amp; 27  \\&lt;br /&gt;
20 &amp;amp; 30  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$, es wird also insgesamt 13 mal das Produkt hergestellt, 27 mal Produkt 2, 20 mal Produkt 3 und 30 mal Produkt 4. }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Addiere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=NzpNGGME /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Subtrahiere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=UgJMsJm9 /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Multiplikation mit einem Skalar|Multiplikation mit einem Skalar]] $k$ (einer reellen Zahl), wird jede Komponente einzeln mit dem Skalar multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
k \cdot A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
k \cdot a_{11} &amp;amp; k \cdot a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{1n} \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{21} &amp;amp; k \cdot a_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{2n} \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{m1} &amp;amp;k \cdot a_{m2} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{mn} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Multipliziere die Matrix $\quad E= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 2  \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $  mit $3$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $3 \cdot E=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
21 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
27 &amp;amp; 0  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Multipliziere die Matrix mit dem Skalar und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=DpYwSR4m /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Transponierte Matrix&lt;br /&gt;
Bei einer [[transponierten Matrix|transponierten Matrix]] werden die Zeilen und Spalten miteinander vertauscht. Sei $A$ die ursprüngliche Matrix und $A^T$ die transponierte:&lt;br /&gt;
$A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  &amp;amp;a_{13}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{23}  \\&lt;br /&gt;
a_{31}  &amp;amp;a_{32}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$A^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{21}  &amp;amp;a_{31}  \\&lt;br /&gt;
a_{12}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{32}  \\&lt;br /&gt;
a_{13}  &amp;amp;a_{23}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sehen die transponierten Matrizen zu den Matrizen $B$ und $C$ aus?&lt;br /&gt;
$\quad B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
654 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 4,7 &amp;amp;6 &amp;amp;9 &amp;amp;89  \\&lt;br /&gt;
8,3 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 7 &amp;amp; 3&amp;amp;1 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 2 &amp;amp; 0 &amp;amp; 7,9 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $\quad B^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 654  \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 8,3 &amp;amp; 4\\&lt;br /&gt;
4,7 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 2\\&lt;br /&gt;
6 &amp;amp; 7&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
9&amp;amp; 3 &amp;amp; 7,9\\&lt;br /&gt;
89 &amp;amp; 1 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Matrizenmultiplikation&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zwei Matrizen werden nach der Regel: Zeile mal Spalte multipliziert.&lt;br /&gt;
Die [[Matrizenmultiplikation|Matrizenmultiplikation]] ist nicht kommutativ, das heißt: $A\cdot B \neq B \cdot A$.&lt;br /&gt;
Um $A \cdot B =C$ zu erhalten muss die Anzahl der Spalten von $A$ die selbe sein wie die Anzahl der Zeilen von $B$. Also wenn $A$ eine $m \times n$ Matrix ist und $B$ eine $n \times p$ Matrix, so sind $m$ und $p$ beliebig und $n$ muss bei $A$ und $B$ dieselbe Zahl sein. Außerdem ist dann $C$ eine $m \times p$ Matrix, sie hat also dieselbe Anzahl der Zeilen wie die Matrix $A$ und dieselbe Spaltenanzahl wie die Matrix $B$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Sei die Matrix $A$ zum Beispiel eine $2 \times 3$ Matrix und $B$ eine $3 \times 4$ Matrix. Dann ist die Matrix $A \cdot B = C$ eine $2 \times 4$ Matrix.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Wie erhält man nun die einzelnen Koeffizienten der Matrix $C$?&lt;br /&gt;
 \url{https://www.youtube.com/watch?v=iLgfkgscafQ}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Durchführung der Matrizenmultiplikation kann mit Hilfe der&lt;br /&gt;
Falk'schen Anordnung erfolgen:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 {| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} b_{11} &amp;amp; b_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{1q} \\&lt;br /&gt;
  b_{21} &amp;amp; b_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{2q} \\&lt;br /&gt;
   \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  b_{p1} &amp;amp; b_{p2} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{pq} \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{1p} \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp;  a_{22} &amp;amp;  \dots &amp;amp;  a_{2p} \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  a_{n1} &amp;amp; a_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{np}\\ \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{1q}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{2q}  \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  c_{n1} &amp;amp; c_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{nq} \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
      &lt;br /&gt;
   &lt;br /&gt;
Es werden die Spalten von $B$ über die Zeilen von $A$ gelegt, die Komponenten paarweise multipliziert und dann die Ergebnisse addiert.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 [[Datei:falkanordnung.png|400px|mini|Falk'sche Anordnung]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = a_{11} \cdot b_{11}+    a_{12} \cdot b_{21}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p1} \\ &lt;br /&gt;
c_{12} = a_{11} \cdot b_{12} +   a_{12} \cdot b_{22}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p2} \\&lt;br /&gt;
c_{1q} = a_{11} \cdot b_{1q}  +  a_{12} \cdot b_{2q}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{pq} \\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{21} = a_{21} \cdot b_{11} +   a_{22} \cdot b_{21} +  \dots  + a_{2p} \cdot b_{p1}\\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{nq} = a_{n1} \cdot b_{1q} +   a_{n2} \cdot b_{2q}+   \dots  + a_{np} \cdot b_{pq}$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Konkret heißt das an einem Beispiel:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $   &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp;  c_{13}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp;  c_{23}  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = 2 \cdot 8  + 5 \cdot 9 = 61\\ &lt;br /&gt;
c_{12} = 2 \cdot 1  + 5 \cdot 0 =2\\&lt;br /&gt;
c_{13} =  2 \cdot 3 +  5 \cdot 5 =31\\&lt;br /&gt;
c_{21} = 4 \cdot 8  + 7 \cdot 9 =95\\&lt;br /&gt;
c_{22} = 4 \cdot 1  + 7 \cdot 0 =4\\&lt;br /&gt;
c_{23}= 4 \cdot 3 +  7 \cdot 5 =47$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Also&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} &lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix}   = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 61 &amp;amp; 2 &amp;amp;  31\\&lt;br /&gt;
 95 &amp;amp; 4 &amp;amp; 47  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Berechne $A \cdot B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
5 &amp;amp;  7 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; -1 &amp;amp; 4 \\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix} \cdot &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; -6 \\ &lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 2 \\ &lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 |2=  $C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
45+ 21+ 0&amp;amp; 35-42+ 2\\&lt;br /&gt;
72-3 +0 &amp;amp;56+ 6+ 8\\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
66&amp;amp;-5\\&lt;br /&gt;
69&amp;amp;70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Multipliziere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=aUjggvwq /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
= Gozinto-Graphen =&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Gozinto-Graphen == &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Gonzinto-Graphen dienen der Veranschaulichung der Zusammenhänge zwischen Roh-, Zwischen- und Endprodukten. Die Knoten stellen dabei die Teile dar und die Pfeile oder auch gerichtete Kanten die Mengenbeziehungen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In der Abbildung des Gozintographen wird der Zusammenhang zwischen den Rohstoffen $R_1 , R_2$ und $R_3$ mit den Zwischenprodukten $Z_1, Z_2, Z_3$ und den Endprodukten $E_1, E_2$ dargestellt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 [[Datei:gozinto.pdf|400px|mini|Beispiel eines Gozintographen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einer Tabelle kann der Zusammenhang wie folgt aufgelistet werden: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! &lt;br /&gt;
! $Z_1$ &lt;br /&gt;
! $Z_2$&lt;br /&gt;
! $Z_3$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_1$&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
| 5&lt;br /&gt;
| 3 &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_2$&lt;br /&gt;
| 8&lt;br /&gt;
| 9&lt;br /&gt;
| 1&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_3$&lt;br /&gt;
| 6&lt;br /&gt;
| 4&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! !!$E_1$  !!  $E_2$ &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_1$ || 12 || 5&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_2$ || 11 || 8&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_3$ || 2 || 4&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Tabelle kann aber ebenso in Matrixform umgeschrieben werden, wobei die Matrix $RZ$ den Zusammenhang der Rohstoffe mit den Zwischenprodukten und $ZE$ den der Zwischenprodukte mit den Endprodukten beschreibt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
RZ=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 9 &amp;amp;1  \\&lt;br /&gt;
6&amp;amp;4&amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
ZE=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
11 &amp;amp; 8  \\&lt;br /&gt;
2&amp;amp;4\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um eine Matrix zu erhalten, welche den Rohstoffbedarf für die Endprodukte beschreibt wird die Matrix $RZ$ mit der Matrix $ZE$ multipliziert. In unserem Beispiel ergibt das&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
RE= RZ \cdot ZE= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
24 55 6 &amp;amp; 10 40 12\\&lt;br /&gt;
96 99 2 &amp;amp; 40 72 4\\&lt;br /&gt;
72 44 4 &amp;amp; 30 32 8\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
85 &amp;amp;62\\&lt;br /&gt;
197 &amp;amp; 116\\&lt;br /&gt;
120 &amp;amp; 70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Matrizen $RZ$, $ZE$ und $RE$ werden auch '''Produktionsmatrix''' genannt.&lt;br /&gt;
Der '''Produktions-''', '''Output-''' oder '''Nachfragevektor''' gibt an wie viel der Endprodukte produziert werden sollen.&lt;br /&gt;
Der '''Bedarfsvektor''' gibt den Gesamtbedarf an Einzelteilen an für einen vorgesehenen Produktionsvektor. Also durch den Bedarfsvektor kann der Bedarf an Rohstoffen berechnet werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im '''Preisvektor''' befinden sich die Preise für die einzelnen Rohstoffe.&lt;br /&gt;
Der '''Inputvekor''' beschreibt die benötigten Rohstoffe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Input-Output-Matrix: Leontief-Modell=&lt;br /&gt;
==Input-Output-Matrix: Leontief-Modell==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Eine '''Input-Output-Tabelle''' für die Firmen A, B und C, mit $x_i=\sum_{k=1}^{3} x_{ik}   y_i$, wobei $i=j$ den Eigenbedarf einer Firma beschreibt, wird in der folgenden Tabelle aufgezeigt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! Input / Output !! A !!B !! C !! Markt / Konsum !! Gesamtproduktion&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| A || $x_{11}$ || $x_{12}$ || $x_{13}$ || $y_{1}$ || $x_{1}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| B || $x_{21}$ || $x_{22}$ || $x_{23}$ || $y_{2}$ || $x_{2}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| C || $x_{31}$ || $x_{32}$ || $x_{33}$ ||  $y_{3}$ || $x_{3}$&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einem Gozinto-Graphen kann dies wie folgt dargestellt werden:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:inpuoutput.pdf|400px|mini|Gozintograph des Input-Output-Modells]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Produktionsmatrix $P$ sieht daher folgendermaßen aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$P=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 x_{11} &amp;amp;  x_{12} &amp;amp;  x_{13}  \\&lt;br /&gt;
x_{21} &amp;amp;  x_{22} &amp;amp;  x_{23} \\&lt;br /&gt;
x_{31} &amp;amp;  x_{32} &amp;amp;  x_{33}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um die Input-Output-Matrix zu erhalten die erste Spalte durch den Wert der Gesamtproduktion der ersten Zeile geteilt werden, die zweite Spalte durch den der zweiten Zeile und die dritte Spalte durch den der dritten Zeile, das heißt die Koeffizienten der Input-Output-Matrix ergeben sich als $a_{ij}= \frac{x_{ij}}{x_j}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Input-Output-Matrix ergibt sich dann zu:&lt;br /&gt;
$M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \frac{x_{11}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{12}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{13}}{x_3}  \\&lt;br /&gt;
\frac{x_{21}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{22}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{23}}{x_3} \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\frac{x_{31}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{32}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{33}}{x_3}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Gib die Input-Output-Matrix zu folgendem Gozintographen an: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:beispiel_inpuoutput.pdf|400px|mini|Beispiel zum Input-Output-Modell]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \frac{10}{43} &amp;amp;  \frac{5}{68} &amp;amp;  \frac{20}{64}  \\&lt;br /&gt;
\frac{15}{43} &amp;amp;  \frac{15}{68} &amp;amp;  \frac{36}{64} \\&lt;br /&gt;
\frac{25}{43} &amp;amp;  \frac{4}{68} &amp;amp;  \frac{22}{64}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \approx&lt;br /&gt;
M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0,233 &amp;amp;  0,074 &amp;amp;  0,313  \\&lt;br /&gt;
0,349 &amp;amp;  0,221 &amp;amp; 0,563\\&lt;br /&gt;
0,581 &amp;amp;  0,059 &amp;amp;  0,344\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Saklierungsmatrix=&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;span style=&amp;quot;background-color:#FFD700&amp;quot;&amp;gt; Dieser und die folgenden Abschnitte sind nur für HTL-SchhülerInnen relevant. &amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Saklierungsmatrix==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um einen Vektor zu stauchen oder zu strecken, wird er mit einem Faktor multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
x'&amp;amp;=x \cdot s_x\\&lt;br /&gt;
y'&amp;amp;=y\cdot s_y \\&lt;br /&gt;
z' &amp;amp;= z \cdot s_z&lt;br /&gt;
\end{align*}&lt;br /&gt;
In Matrixform kann er mit der Skalierungsmatrix multipliziert werden. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$U= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
s_x &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; s_y &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp;s_z \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
Dabei gibt $s_x$ die Skalierung in x-Richtung, $s_y$ die Skalierung in y-Richtung und $s_z$ die Skalierung in z-Richtung an.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Drehung=&lt;br /&gt;
==Drehung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In $\mathbb{R}^2$ und $\alpha \in [0, 2 \pi[$ wird die Drehung (gegen den Uhrzeigersinn) eines Vektors $v$ um den Winkel $\alpha $  durch die Multiplikation des Vektors mit der Drehmatrix $$R_{\alpha}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha)  &amp;amp; -\sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\sin(\alpha)  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
erreicht: $v'=R_\alpha \cdot v$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In $\mathbb{R}^3$ ergeben sich für die Drehungen um die&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* x-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_x(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \cos(\alpha)  &amp;amp; -\sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \sin(\alpha)  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*y-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_y(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp;0 &amp;amp; \sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1  &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
- \sin(\alpha)&amp;amp; 0  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* z-Achse&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_z(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp; -\sin(\alpha) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin(\alpha) &amp;amp; \cos(\alpha)  &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0  &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Welche Koordinaten erhältst du , wenn der Würfel mit den Eckpunkten&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
A=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0\\ 0\\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
B=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2\\ 0 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
C=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2\\ 2 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
D=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\ 2 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, \\&lt;br /&gt;
E=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\ 0 \\2 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
F=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 \\ 0 \\2 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
G=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 \\ 2\\ 2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
H=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\2 \\2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{align*}&lt;br /&gt;
um die x-Achse um den Winkel $\alpha= 45^{\circ}$ gedreht wird? &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2= Unter der Verwendung der Drehmatrix &lt;br /&gt;
$R_x(45^{\circ}) =\begin{pmatrix} 1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0 \\ 0&amp;amp; \cos5^{\circ}) &amp;amp; -\sin(45^{\circ}) \\ 0 &amp;amp; \sin(45^{\circ})  &amp;amp; \cos(45^{\circ}) \\ \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
 = \begin{pmatrix} 1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0 \\ 0 &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2} } &amp;amp; -\frac{1}{\sqrt{2} } \\ 0 &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2} } &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2} } \\ \end{pmatrix}$ ergeben sich die Punkte des gedrehten Würfels durch die Muliplikation des ursprünglichen Punktes mit der Rotationsmatrix&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
A_x= A\cdot R_x(45^{\circ}) = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} 0\\ 0\\ 0\\ \end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
B_x=\begin{pmatrix} 2\\ 0 \\ 0\\ \end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
C_x=\begin{pmatrix} 2\\ \sqrt{2} \\ \sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
D_x=\begin{pmatrix} 0 \\ \sqrt{2} \\ \sqrt{2}\\ \end{pmatrix}, \\&lt;br /&gt;
E_x=\begin{pmatrix} 0 \\ -\sqrt{2} \\\sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
F_x=\begin{pmatrix} 2 \\ -\sqrt{2} \\\sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
G_x=\begin{pmatrix} 2 \\ 0\\ 2\sqrt{2}\\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
H_x=\begin{pmatrix} 0 \\0 \\2\sqrt{2}\\ \end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{align*} }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:wuerfel_x.png|400px|mini|Drehung des Würfels um die x-Achse]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=homogene Koordinaten=&lt;br /&gt;
==homogene Koordinaten==&lt;br /&gt;
Homogene Koordinaten werden zum Beispiel verwendet wenn eine Verschiebung eines Vektors durchgeführt werden soll, also wenn eine nicht lineare Transformation stattfindet.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Euklidische Koordinaten werden wie folgt in homogenen Koordinaten umgeschrieben&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\ z&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \mapsto&lt;br /&gt;
\begin{bmatrix}&lt;br /&gt;
x \\ y\\ z\\1&lt;br /&gt;
\end{bmatrix} .$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Schiebung=&lt;br /&gt;
==Schiebung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Schiebung eines Vektors $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ um den Vektor $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
t_x \\ t_y \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$  ist nicht linear und deshalb müssen die Koordinaten in homogenen Koordinaten geschrieben werden, damit man die Schiebung in Matrixform schreiben kann. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
So erhält man für die Translation:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
x'&amp;amp;=x + t_z \\&lt;br /&gt;
y'&amp;amp;= y +t_y \\&lt;br /&gt;
\end{align*} $\Rightarrow$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x'\\ y' \\ 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp;0&amp;amp;t_x\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;1&amp;amp; t_y\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \cdot\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im $\mathbb{R}^3$ ergibt sich für die Schiebung&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*} &lt;br /&gt;
T_3=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp;0&amp;amp;t_x \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 &amp;amp;0&amp;amp;t_y \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1&amp;amp; t_z \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;0&amp;amp;1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Spiegelung=&lt;br /&gt;
==Spiegelung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Spiegelung ist ein Sonderfall der Skalierung mit entweder $s_x=-1$, $s_y=-1$ oder $s_z=-1$, je nachdem um welche Achse gespiegelt werden soll, die anderen Skalierungsfaktoren sollen dabei den Wert $1$ annehmen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Es ergeben sich also die verschiedenen Spiegelungsmatrizen, je nach Spiegelungsachse:&lt;br /&gt;
im $\mathbb{R}^2$:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*um die x-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$S_x=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; -1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*um die y-Achse:&lt;br /&gt;
$S_y=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
-1&amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
-im $\mathbb{R}^3$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*um die yz-Ebene:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
S_{yz}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
-1&amp;amp;0 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*um die xz-Ebene:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
S_{xz}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; -1 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*um die xy-Ebene:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
S_{xy}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;-1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Spiegelung an einer Geraden ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Spiegelung eines Punktes im $\mathbb{R}^2$ an einer Gerade $g: y=ax+b$ erfolgt in homogenen Koordinaten in den folgenden fünf Schritten:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 1.) Das Koordinatensystem so verschieben, dass die Spiegelungsachse durch den Koordinatenursprung geht.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 2.) Die Spiegelungsachse soll um den Winkel $\arctan(a)$ gedreht werden, so dass sie mit der x-Achse zusammenfällt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 3.) Spieglung an der x-Achse.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 4.) In Ausgangsposition zurückdrehen, also  Schritt 2) in die andere Richtung.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 5.) Die Spiegelungsachse zurück schieben, also wie in Schritt 1), nur in die andere Richtung schieben.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Damit die Matrizen alle miteinander multipliziert werden können, müssen sie in den selben Koordinaten geschrieben werden, da eine Translation angewendet wird, sollten alle Matrizen in homogenen Koordinaten angeschrieben werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Für die jeweiligen Schritte gibt es eine passende Matrix, werden die fünf Matrizen miteinander multipliziert erhält man die Spiegelungsmatrix um die Gerade $g$, mit $arctan(a):=t$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(t\right) &amp;amp; -\sin\left(t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(t\right) &amp;amp; \cos\left(t\right) &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -1 &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(-t\right) &amp;amp; -\sin\left(-t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(-t\right) &amp;amp; \cos\left(-t\right) &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  -b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
= Matura-Aufgaben=&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Matura-Aufgaben==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=127&amp;amp;file=RGB-Farbmodell.pdf RGB-Farbmodell}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=71&amp;amp;file=Spiegelung_an_einer_Geraden.pdf &amp;quot;Spiegelung an einer Geraden&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Farben_2/Farben_2.pdf &amp;quot;Farben (2)&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/KP1_16_C2_06/KP1_16_C2_06.pdf&amp;quot; &amp;quot;KP1_16_C2_06}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Teemischung/Teemischung.pdf &amp;quot;Teemischung&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Rohstoffbedarf/Rohstoffbedarf.pdf &amp;quot;Rohstoffbedarf&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Konfiserie/Konfiserie.pdf &amp;quot;Konfiserie&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=525&amp;amp;file=Zweistufige_Produktion.pdf &amp;quot;Zweistufige Produktion&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=530&amp;amp;file=Kosten_und_Gewinn.pdf &amp;quot;Kosten und Gewinn&amp;quot;}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5811</id>
		<title>Matrizen</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5811"/>
		<updated>2017-03-02T14:06:22Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Matrizen sind eine nützliche Darstellung, um ein Gleichungssystem mit vielen linearen Gleichungen zu lösen oder auch um Tabellen übersichtlich darzustellen, also um lineare Zusammenhänge zwischen mehreren Größen herzustellen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
= Einführung =&lt;br /&gt;
== Einführung ==&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Will man ein lineares Gleichungssystem lösen, kann das mit den bereits bekannten Verfahren wie Additions-, Gleichsetzungs- oder dem Substitutionsverfahren geschehen, doch wird das bei einem großen Gleichungssystem schnell unübersichtlich und mühsam. Daher wird eine neue Schreibweise eingeführt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Das Gleichungssytem &lt;br /&gt;
\begin{align}&lt;br /&gt;
a_{11} x_1 + a_{12} x_2 + a_{13} x_3 &amp;amp;= y_1 \\&lt;br /&gt;
a_{21} x_1 + a_{22} x_2 + a_{23} x_3 &amp;amp;= y_2 \\&lt;br /&gt;
\end{align}&lt;br /&gt;
bei dem $x_1 , x_2, x_3$ gesucht sind, kann auch in Matrixschreibweise geschrieben werden:&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13} \\&lt;br /&gt;
a_{21}&amp;amp;a_{22}&amp;amp;a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \cdot &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_1 \\ x_2 \\ x_3&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
y_1 \\ y_2 &lt;br /&gt;
\end{pmatrix},$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
wobei die Matrizenmultiplikation weiter unten erklärt wird.&lt;br /&gt;
Man nennt&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ eine  $2\times3$ Matrix, sie besteht aus 2 [[Zeilen|Zeilen]] und 3 [[Spalten|Spalten]], &lt;br /&gt;
$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_1 \\ x_2 \\ x_3&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ nennt man eine $3 \times 1$ Matrix und $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
y_1 \\ y_2 &lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ eine $2 \times 1$ Matrix.&lt;br /&gt;
Der erste Index gibt dabei an in der welcher Zeile und der zweite Index in welcher Spalte sich die Zahl befindet. Hier bilden zum Beispiel $a_{11}$, $ a_{12}$ und $ a_{13}$ die erste Zeile, $a_{21}$, $ a_{22}$  und $ a_{23} $ die zweite Zeile. $a_{11}$ und $ a_{21}$ bilden die erste Spalte, $a_{12}$  und $a_{22}$ die zweite Spalte und $ a_{13}$ und $ a_{23}$ und die dritte Spalte&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Mit $A:=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ , $\vec{x} =\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_1 \\ x_2 \\ x_3&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ und $\vec{y}=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
y_1 \\ y_2 &lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ kann man das Gleichungssystem sehr kompakt als&lt;br /&gt;
$A \cdot \vec{x}= \vec{y}$ schreiben. Das Lösen des Gleichungssystems erfolgt dann über Umformungen von $(A,\vec{y})$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Beispiel: $a_{11}=3  \qquad a_{12}=6 \qquad a_{13}=2  \qquad a_{21}=7  \qquad a_{22}=8     \qquad a_{23}=1$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
  A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 6  &amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 8  &amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Was ist die erste Zeile der Matrix $\quad F= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 12 &amp;amp;17 \\&lt;br /&gt;
3,9 &amp;amp; 5 &amp;amp; 84,7 \\&lt;br /&gt;
4,5 &amp;amp;63 &amp;amp; 9,6\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ und was ist die 3. Spalte der Matrix $F$?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  1.Zeile $\left( 8 \quad 12 \quad 17  \right) $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3.Spalte $\left(\begin{array}{c} 17 \\ 84,7 \\ 9,6 \end{array}\right)$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=  $m \times n$ Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die  $m\times n$ Matrix hat $m$ Zeilen und $n$ Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1=Eine [[quadratische Matrix|quadratische Matrix]] hat die gleiche Anzahl an Zeilen und Spalten, also $m=n$. Damit ein Gleichungssystem eine eindeutige Lösung hat, muss die Matrix $A$ quadratisch sein, das heißt gleich viele Gleichungen wie Unbekannte haben.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Nullmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Nullmatrix|Nullmatrix]]  sieht wie folgt aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
0= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0  &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\vdots  &amp;amp;  &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0   &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Es gilt $A + 0 =0+A =A$ und $ A \codt 0 = 0 \cdot A=0$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Einheitsmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Einheitsmatrix|Einheitsmatrix]] hat nur in der [[Hauptdiagonale|Hauptdiagonale]] (von links oben nach rechts unten) Einsen stehen. Sonst befinden sich überall Nullen. Zudem ist sie eine quadratische Matrix.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
I_n= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
Die Einheitsmatrix wird benötigt, um ein lineares Gleichungssystem in Matrixform zu lösen und um die Inverse einer Matrix zu definieren, also $ A\cdot B = I =B \cdot A$.&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sieht die Einheitsmatrix im dreidimensionalen Raum aus?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $I_3= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Rechenregeln=&lt;br /&gt;
==Rechenregeln==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Addition|Addition]] von Matrizen, werden die einzelnen Komponenten miteinander addiert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sei die Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
und die Matrix&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11}	&amp;amp; b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
b_{21}	&amp;amp; b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
b_{m1} 	&amp;amp; b_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist &lt;br /&gt;
$$A +B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11}	&amp;amp; a_{12}+  b_{12} +  &amp;amp; \dots	 +&amp;amp; a_{1n} +  b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21} + b_{21}	&amp;amp; a_{22} + b_{22} +   &amp;amp;\dots  +&amp;amp; a_{1n}+   b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1}+  b_{m1} 	&amp;amp;a_{m2} + b_{m2} &amp;amp; + \dots  +&amp;amp;  	 a_{mn} + b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der Addition müssen beide Matrizen dieselbe Dimension haben, das heißt dieselbe Anzahl von Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der $2\times 2$ Matrix schaut das wie folgt aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist $ \qquad \qquad \qquad A+ B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} &lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
  +&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22} &lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11} &amp;amp; a_{12} +  b_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  + b_{21} &amp;amp; a_{22} +  b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Addiere die Matrizen $\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -4  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $ und &lt;br /&gt;
$\quad D= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $C +D=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
10 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= In der Firma $A$ wird 8 mal das Produkt 1 hergestellt, 5 mal Produkt 2, 12 mal Produkt 3 und 7 mal Produkt 4, in der Firma Firma $B$ wird 2 mal das Produkt 1 hergestellt, 1 mal Produkt 2, 3 mal Produkt 3 und 9 mal Produkt 4,&lt;br /&gt;
Firma $C$ wird 0 mal das Produkt 1 hergestellt, 17 mal Produkt 2, 3 mal Produkt 3 und 9 mal Produkt 4,&lt;br /&gt;
Firma $D$ wird 3 mal das Produkt 1 hergestellt, 4 mal Produkt 2, 2 mal Produkt 3 und 5 mal Produkt 4. &lt;br /&gt;
Wie viel wird insgesamt von den jeweiligen Produkten hergestellt?&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $A + B +C +D = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 7  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  + \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 1  \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 9  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} +&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 17  \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 9  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}+&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
13 &amp;amp; 27  \\&lt;br /&gt;
20 &amp;amp; 30  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$, es wird also insgesamt 13 mal das Produkt hergestellt, 27 mal Produkt 2, 20 mal Produkt 3 und 30 mal Produkt 4. }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Addiere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=NzpNGGME /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Subtrahiere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=UgJMsJm9 /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Multiplikation mit einem Skalar|Multiplikation mit einem Skalar]] $k$ (einer reellen Zahl), wird jede Komponente einzeln mit dem Skalar multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
k \cdot A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
k \cdot a_{11} &amp;amp; k \cdot a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{1n} \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{21} &amp;amp; k \cdot a_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{2n} \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{m1} &amp;amp;k \cdot a_{m2} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{mn} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Multipliziere die Matrix $\quad E= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 2  \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $  mit $3$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $3 \cdot E=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
21 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
27 &amp;amp; 0  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Multipliziere die Matrix mit dem Skalar und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=DpYwSR4m /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Transponierte Matrix&lt;br /&gt;
Bei einer [[transponierten Matrix|transponierten Matrix]] werden die Zeilen und Spalten miteinander vertauscht. Sei $A$ die ursprüngliche Matrix und $A^T$ die transponierte:&lt;br /&gt;
$A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  &amp;amp;a_{13}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{23}  \\&lt;br /&gt;
a_{31}  &amp;amp;a_{32}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$A^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{21}  &amp;amp;a_{31}  \\&lt;br /&gt;
a_{12}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{32}  \\&lt;br /&gt;
a_{13}  &amp;amp;a_{23}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sehen die transponierten Matrizen zu den Matrizen $B$ und $C$ aus?&lt;br /&gt;
$\quad B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
654 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 4,7 &amp;amp;6 &amp;amp;9 &amp;amp;89  \\&lt;br /&gt;
8,3 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 7 &amp;amp; 3&amp;amp;1 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 2 &amp;amp; 0 &amp;amp; 7,9 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $\quad B^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 654  \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 8,3 &amp;amp; 4\\&lt;br /&gt;
4,7 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 2\\&lt;br /&gt;
6 &amp;amp; 7&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
9&amp;amp; 3 &amp;amp; 7,9\\&lt;br /&gt;
89 &amp;amp; 1 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Matrizenmultiplikation&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zwei Matrizen werden nach der Regel: Zeile mal Spalte multipliziert.&lt;br /&gt;
Die [[Matrizenmultiplikation|Matrizenmultiplikation]] ist nicht kommutativ, das heißt: $A\cdot B \neq B \cdot A$.&lt;br /&gt;
Um $A \cdot B =C$ zu erhalten muss die Anzahl der Spalten von $A$ die selbe sein wie die Anzahl der Zeilen von $B$. Also wenn $A$ eine $m \times n$ Matrix ist und $B$ eine $n \times p$ Matrix, so sind $m$ und $p$ beliebig und $n$ muss bei $A$ und $B$ dieselbe Zahl sein. Außerdem ist dann $C$ eine $m \times p$ Matrix, sie hat also dieselbe Anzahl der Zeilen wie die Matrix $A$ und dieselbe Spaltenanzahl wie die Matrix $B$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Sei die Matrix $A$ zum Beispiel eine $2 \times 3$ Matrix und $B$ eine $3 \times 4$ Matrix. Dann ist die Matrix $A \cdot B = C$ eine $2 \times 4$ Matrix.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Wie erhält man nun die einzelnen Koeffizienten der Matrix $C$?&lt;br /&gt;
 \url{https://www.youtube.com/watch?v=iLgfkgscafQ}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Durchführung der Matrizenmultiplikation kann mit Hilfe der&lt;br /&gt;
Falk'schen Anordnung erfolgen:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 {| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} b_{11} &amp;amp; b_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{1q} \\&lt;br /&gt;
  b_{21} &amp;amp; b_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{2q} \\&lt;br /&gt;
   \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  b_{p1} &amp;amp; b_{p2} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{pq} \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{1p} \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp;  a_{22} &amp;amp;  \dots &amp;amp;  a_{2p} \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  a_{n1} &amp;amp; a_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{np}\\ \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{1q}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{2q}  \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  c_{n1} &amp;amp; c_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{nq} \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
      &lt;br /&gt;
   &lt;br /&gt;
Es werden die Spalten von $B$ über die Zeilen von $A$ gelegt, die Komponenten paarweise multipliziert und dann die Ergebnisse addiert.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 [[Datei:falkanordnung.png|400px|mini|Falk'sche Anordnung]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = a_{11} \cdot b_{11}+    a_{12} \cdot b_{21}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p1} \\ &lt;br /&gt;
c_{12} = a_{11} \cdot b_{12} +   a_{12} \cdot b_{22}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p2} \\&lt;br /&gt;
c_{1q} = a_{11} \cdot b_{1q}  +  a_{12} \cdot b_{2q}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{pq} \\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{21} = a_{21} \cdot b_{11} +   a_{22} \cdot b_{21} +  \dots  + a_{2p} \cdot b_{p1}\\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{nq} = a_{n1} \cdot b_{1q} +   a_{n2} \cdot b_{2q}+   \dots  + a_{np} \cdot b_{pq}$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Konkret heißt das an einem Beispiel:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $   &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp;  c_{13}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp;  c_{23}  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = 2 \cdot 8  + 5 \cdot 9 = 61\\ &lt;br /&gt;
c_{12} = 2 \cdot 1  + 5 \cdot 0 =2\\&lt;br /&gt;
c_{13} =  2 \cdot 3 +  5 \cdot 5 =31\\&lt;br /&gt;
c_{21} = 4 \cdot 8  + 7 \cdot 9 =95\\&lt;br /&gt;
c_{22} = 4 \cdot 1  + 7 \cdot 0 =4\\&lt;br /&gt;
c_{23}= 4 \cdot 3 +  7 \cdot 5 =47$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Also&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} &lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix}   = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 61 &amp;amp; 2 &amp;amp;  31\\&lt;br /&gt;
 95 &amp;amp; 4 &amp;amp; 47  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Berechne $A \cdot B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
5 &amp;amp;  7 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; -1 &amp;amp; 4 \\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix} \cdot &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; -6 \\ &lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 2 \\ &lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 |2=  $C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
45+ 21+ 0&amp;amp; 35-42+ 2\\&lt;br /&gt;
72-3 +0 &amp;amp;56+ 6+ 8\\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
66&amp;amp;-5\\&lt;br /&gt;
69&amp;amp;70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Multipliziere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=aUjggvwq /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
= Gozinto-Graphen =&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Gozinto-Graphen == &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Gonzinto-Graphen dienen der Veranschaulichung der Zusammenhänge zwischen Roh-, Zwischen- und Endprodukten. Die Knoten stellen dabei die Teile dar und die Pfeile oder auch gerichtete Kanten die Mengenbeziehungen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In der Abbildung des Gozintographen wird der Zusammenhang zwischen den Rohstoffen $R_1 , R_2$ und $R_3$ mit den Zwischenprodukten $Z_1, Z_2, Z_3$ und den Endprodukten $E_1, E_2$ dargestellt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 [[Datei:gozinto.pdf|400px|mini|Beispiel eines Gozintographen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einer Tabelle kann der Zusammenhang wie folgt aufgelistet werden: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! &lt;br /&gt;
! $Z_1$ &lt;br /&gt;
! $Z_2$&lt;br /&gt;
! $Z_3$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_1$&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
| 5&lt;br /&gt;
| 3 &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_2$&lt;br /&gt;
| 8&lt;br /&gt;
| 9&lt;br /&gt;
| 1&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_3$&lt;br /&gt;
| 6&lt;br /&gt;
| 4&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! !!$E_1$  !!  $E_2$ &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_1$ || 12 || 5&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_2$ || 11 || 8&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_3$ || 2 || 4&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Tabelle kann aber ebenso in Matrixform umgeschrieben werden, wobei die Matrix $RZ$ den Zusammenhang der Rohstoffe mit den Zwischenprodukten und $ZE$ den der Zwischenprodukte mit den Endprodukten beschreibt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
RZ=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 9 &amp;amp;1  \\&lt;br /&gt;
6&amp;amp;4&amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
ZE=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
11 &amp;amp; 8  \\&lt;br /&gt;
2&amp;amp;4\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um eine Matrix zu erhalten, welche den Rohstoffbedarf für die Endprodukte beschreibt wird die Matrix $RZ$ mit der Matrix $ZE$ multipliziert. In unserem Beispiel ergibt das&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
RE= RZ \cdot ZE= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
24 55 6 &amp;amp; 10 40 12\\&lt;br /&gt;
96 99 2 &amp;amp; 40 72 4\\&lt;br /&gt;
72 44 4 &amp;amp; 30 32 8\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
85 &amp;amp;62\\&lt;br /&gt;
197 &amp;amp; 116\\&lt;br /&gt;
120 &amp;amp; 70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Matrizen $RZ$, $ZE$ und $RE$ werden auch '''Produktionsmatrix''' genannt.&lt;br /&gt;
Der '''Produktions-''', '''Output-''' oder '''Nachfragevektor''' gibt an wie viel der Endprodukte produziert werden sollen.&lt;br /&gt;
Der '''Bedarfsvektor''' gibt den Gesamtbedarf an Einzelteilen an für einen vorgesehenen Produktionsvektor. Also durch den Bedarfsvektor kann der Bedarf an Rohstoffen berechnet werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im '''Preisvektor''' befinden sich die Preise für die einzelnen Rohstoffe.&lt;br /&gt;
Der '''Inputvekor''' beschreibt die benötigten Rohstoffe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Input-Output-Matrix: Leontief-Modell=&lt;br /&gt;
==Input-Output-Matrix: Leontief-Modell==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Eine '''Input-Output-Tabelle''' für die Firmen A, B und C, mit $x_i=\sum_{k=1}^{3} x_{ik}   y_i$, wobei $i=j$ den Eigenbedarf einer Firma beschreibt, wird in der folgenden Tabelle aufgezeigt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! Input / Output !! A !!B !! C !! Markt / Konsum !! Gesamtproduktion&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| A || $x_{11}$ || $x_{12}$ || $x_{13}$ || $y_{1}$ || $x_{1}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| B || $x_{21}$ || $x_{22}$ || $x_{23}$ || $y_{2}$ || $x_{2}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| C || $x_{31}$ || $x_{32}$ || $x_{33}$ ||  $y_{3}$ || $x_{3}$&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einem Gozinto-Graphen kann dies wie folgt dargestellt werden:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:inpuoutput.pdf|400px|mini|Gozintograph des Input-Output-Modells]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Produktionsmatrix $P$ sieht daher folgendermaßen aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$P=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 x_{11} &amp;amp;  x_{12} &amp;amp;  x_{13}  \\&lt;br /&gt;
x_{21} &amp;amp;  x_{22} &amp;amp;  x_{23} \\&lt;br /&gt;
x_{31} &amp;amp;  x_{32} &amp;amp;  x_{33}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um die Input-Output-Matrix zu erhalten die erste Spalte durch den Wert der Gesamtproduktion der ersten Zeile geteilt werden, die zweite Spalte durch den der zweiten Zeile und die dritte Spalte durch den der dritten Zeile, das heißt die Koeffizienten der Input-Output-Matrix ergeben sich als $a_{ij}= \frac{x_{ij}}{x_j}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Input-Output-Matrix ergibt sich dann zu:&lt;br /&gt;
$M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \frac{x_{11}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{12}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{13}}{x_3}  \\&lt;br /&gt;
\frac{x_{21}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{22}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{23}}{x_3} \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\frac{x_{31}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{32}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{33}}{x_3}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Gib die Input-Output-Matrix zu folgendem Gozintographen an: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:beispiel_inpuoutput.pdf|400px|mini|Beispiel zum Input-Output-Modell]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \frac{10}{43} &amp;amp;  \frac{5}{68} &amp;amp;  \frac{20}{64}  \\&lt;br /&gt;
\frac{15}{43} &amp;amp;  \frac{15}{68} &amp;amp;  \frac{36}{64} \\&lt;br /&gt;
\frac{25}{43} &amp;amp;  \frac{4}{68} &amp;amp;  \frac{22}{64}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \approx&lt;br /&gt;
M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0,233 &amp;amp;  0,074 &amp;amp;  0,313  \\&lt;br /&gt;
0,349 &amp;amp;  0,221 &amp;amp; 0,563\\&lt;br /&gt;
0,581 &amp;amp;  0,059 &amp;amp;  0,344\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Saklierungsmatrix=&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;span style=&amp;quot;background-color:#FFD700&amp;quot;&amp;gt; Dieser und die folgenden Abschnitte sind nur für HTL-SchhülerInnen relevant. &amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Saklierungsmatrix==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um einen Vektor zu stauchen oder zu strecken, wird er mit einem Faktor multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
x'&amp;amp;=x \cdot s_x\\&lt;br /&gt;
y'&amp;amp;=y\cdot s_y \\&lt;br /&gt;
z' &amp;amp;= z \cdot s_z&lt;br /&gt;
\end{align*}&lt;br /&gt;
In Matrixform kann er mit der Skalierungsmatrix multipliziert werden. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$U= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
s_x &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; s_y &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp;s_z \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
Dabei gibt $s_x$ die Skalierung in x-Richtung, $s_y$ die Skalierung in y-Richtung und $s_z$ die Skalierung in z-Richtung an.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Drehung=&lt;br /&gt;
==Drehung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In $\mathbb{R}^2$ und $\alpha \in [0, 2 \pi[$ wird die Drehung (gegen den Uhrzeigersinn) eines Vektors $v$ um den Winkel $\alpha $  durch die Multiplikation des Vektors mit der Drehmatrix $$R_{\alpha}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha)  &amp;amp; -\sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\sin(\alpha)  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
erreicht: $v'=R_\alpha \cdot v$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In $\mathbb{R}^3$ ergeben sich für die Drehungen um die&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* x-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_x(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \cos(\alpha)  &amp;amp; -\sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \sin(\alpha)  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*y-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_y(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp;0 &amp;amp; \sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1  &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
- \sin(\alpha)&amp;amp; 0  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* z-Achse&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_z(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp; -\sin(\alpha) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin(\alpha) &amp;amp; \cos(\alpha)  &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0  &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Welche Koordinaten erhältst du , wenn der Würfel mit den Eckpunkten&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
A=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0\\ 0\\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
B=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2\\ 0 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
C=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2\\ 2 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
D=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\ 2 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, \\&lt;br /&gt;
E=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\ 0 \\2 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
F=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 \\ 0 \\2 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
G=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 \\ 2\\ 2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
H=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\2 \\2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{align*}&lt;br /&gt;
um die x-Achse um den Winkel $\alpha= 45^{\circ}$ gedreht wird? &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2= Unter der Verwendung der Drehmatrix &lt;br /&gt;
$R_x(45^{\circ}) =\begin{pmatrix} 1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0 \\ 0&amp;amp; \cos5^{\circ}) &amp;amp; -\sin(45^{\circ}) \\ 0 &amp;amp; \sin(45^{\circ})  &amp;amp; \cos(45^{\circ}) \\ \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
 = \begin{pmatrix} 1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0 \\ 0 &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2} } &amp;amp; -\frac{1}{\sqrt{2} } \\ 0 &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2} } &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2} } \\ \end{pmatrix}$ ergeben sich die Punkte des gedrehten Würfels durch die Muliplikation des ursprünglichen Punktes mit der Rotationsmatrix&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
A_x= A\cdot R_x(45^{\circ}) = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} 0\\ 0\\ 0\\ \end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
B_x=\begin{pmatrix} 2\\ 0 \\ 0\\ \end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
C_x=\begin{pmatrix} 2\\ \sqrt{2} \\ \sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
D_x=\begin{pmatrix} 0 \\ \sqrt{2} \\ \sqrt{2}\\ \end{pmatrix}, \\&lt;br /&gt;
E_x=\begin{pmatrix} 0 \\ -\sqrt{2} \\\sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
F_x=\begin{pmatrix} 2 \\ -\sqrt{2} \\\sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
G_x=\begin{pmatrix} 2 \\ 0\\ 2\sqrt{2}\\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
H_x=\begin{pmatrix} 0 \\0 \\2\sqrt{2}\\ \end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{align*} }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:wuerfel_x.png|400px|mini|Drehung des Würfels um die x-Achse]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=homogene Koordinaten=&lt;br /&gt;
==homogene Koordinaten==&lt;br /&gt;
Homogene Koordinaten werden zum Beispiel verwendet wenn eine Verschiebung eines Vektors durchgeführt werden soll, also wenn eine nicht lineare Transformation stattfindet.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Euklidische Koordinaten werden wie folgt in homogenen Koordinaten umgeschrieben&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\ z&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \mapsto&lt;br /&gt;
\begin{bmatrix}&lt;br /&gt;
x \\ y\\ z\\1&lt;br /&gt;
\end{bmatrix} .$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Schiebung=&lt;br /&gt;
==Schiebung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Schiebung eines Vektors $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ um den Vektor $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
t_x \\ t_y \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$  ist nicht linear und deshalb müssen die Koordinaten in homogenen Koordinaten geschrieben werden, damit man die Schiebung in Matrixform schreiben kann. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
So erhält man für die Translation:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
x'&amp;amp;=x + t_z \\&lt;br /&gt;
y'&amp;amp;= y +t_y \\&lt;br /&gt;
\end{align*} $\Rightarrow$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x'\\ y' \\ 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp;0&amp;amp;t_x\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;1&amp;amp; t_y\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \cdot\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im $\mathbb{R}^3$ ergibt sich für die Schiebung&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*} &lt;br /&gt;
T_3=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp;0&amp;amp;t_x \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 &amp;amp;0&amp;amp;t_y \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1&amp;amp; t_z \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;0&amp;amp;1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Spiegelung=&lt;br /&gt;
==Spiegelung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Spiegelung ist ein Sonderfall der Skalierung mit entweder $s_x=-1$, $s_y=-1$ oder $s_z=-1$, je nachdem um welche Achse gespiegelt werden soll, die anderen Skalierungsfaktoren sollen dabei den Wert $1$ annehmen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Es ergeben sich also die verschiedenen Spiegelungsmatrizen, je nach Spiegelungsachse:&lt;br /&gt;
im $\mathbb{R}^2$:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*um die x-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$S_x=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; -1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*um die y-Achse:&lt;br /&gt;
$S_y=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
-1&amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
-im $\mathbb{R}^3$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*um die yz-Ebene:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
S_{yz}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
-1&amp;amp;0 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*um die xz-Ebene:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
S_{xz}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; -1 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*um die xy-Ebene:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
S_{xy}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;-1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Spiegelung an einer Geraden ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Spiegelung eines Punktes im $\mathbb{R}^2$ an einer Gerade $g: y=ax+b$ erfolgt in homogenen Koordinaten in den folgenden fünf Schritten:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 1.) Das Koordinatensystem so verschieben, dass die Spiegelungsachse durch den Koordinatenursprung geht.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 2.) Die Spiegelungsachse soll um den Winkel $\arctan(a)$ gedreht werden, so dass sie mit der x-Achse zusammenfällt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 3.) Spieglung an der x-Achse.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 4.) In Ausgangsposition zurückdrehen, also  Schritt 2) in die andere Richtung.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 5.) Die Spiegelungsachse zurück schieben, also wie in Schritt 1), nur in die andere Richtung schieben.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Damit die Matrizen alle miteinander multipliziert werden können, müssen sie in den selben Koordinaten geschrieben werden, da eine Translation angewendet wird, sollten alle Matrizen in homogenen Koordinaten angeschrieben werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Für die jeweiligen Schritte gibt es eine passende Matrix, werden die fünf Matrizen miteinander multipliziert erhält man die Spiegelungsmatrix um die Gerade $g$, mit $arctan(a):=t$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(t\right) &amp;amp; -\sin\left(t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(t\right) &amp;amp; \cos\left(t\right) &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -1 &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(-t\right) &amp;amp; -\sin\left(-t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(-t\right) &amp;amp; \cos\left(-t\right) &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  -b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
= Matura-Aufgaben=&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Matura-Aufgaben==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=127&amp;amp;file=RGB-Farbmodell.pdf RGB-Farbmodell}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=71&amp;amp;file=Spiegelung_an_einer_Geraden.pdf &amp;quot;Spiegelung an einer Geraden&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Farben_2/Farben_2.pdf &amp;quot;Farben (2)&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/KP1_16_C2_06/KP1_16_C2_06.pdf&amp;quot; &amp;quot;KP1_16_C2_06}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Teemischung/Teemischung.pdf &amp;quot;Teemischung&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Rohstoffbedarf/Rohstoffbedarf.pdf &amp;quot;Rohstoffbedarf&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Konfiserie/Konfiserie.pdf &amp;quot;Konfiserie&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=525&amp;amp;file=Zweistufige_Produktion.pdf &amp;quot;Zweistufige Produktion&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=530&amp;amp;file=Kosten_und_Gewinn.pdf &amp;quot;Kosten und Gewinn&amp;quot;}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5810</id>
		<title>Matrizen</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5810"/>
		<updated>2017-03-02T14:03:39Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Matrizen sind eine nützliche Darstellung, um ein Gleichungssystem mit vielen linearen Gleichungen zu lösen oder auch um Tabellen übersichtlich darzustellen, also um lineare Zusammenhänge zwischen mehreren Größen herzustellen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
= Einführung =&lt;br /&gt;
== Einführung ==&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Will man ein lineares Gleichungssystem lösen, kann das mit den bereits bekannten Verfahren wie Additions-, Gleichsetzungs- oder dem Substitutionsverfahren geschehen, doch wird das bei einem großen Gleichungssystem schnell unübersichtlich und mühsam. Daher wird eine neue Schreibweise eingeführt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Das Gleichungssytem &lt;br /&gt;
\begin{align}&lt;br /&gt;
a_{11} x_1 + a_{12} x_2 + a_{13} x_3 &amp;amp;= y_1 \\&lt;br /&gt;
a_{21} x_1 + a_{22} x_2 + a_{23} x_3 &amp;amp;= y_2 \\&lt;br /&gt;
\end{align}&lt;br /&gt;
bei dem $x_1 , x_2, x_3$ gesucht sind, kann auch in Matrixschreibweise geschrieben werden:&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13} \\&lt;br /&gt;
a_{21}&amp;amp;a_{22}&amp;amp;a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \cdot &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_1 \\ x_2 \\ x_3&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
y_1 \\ y_2 &lt;br /&gt;
\end{pmatrix},$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
wobei die Matrizenmultiplikation weiter unten erklärt wird.&lt;br /&gt;
Man nennt&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ eine  $2\times3$ Matrix, sie besteht aus 2 [[Zeilen|Zeilen]] und 3 [[Spalten|Spalten]], &lt;br /&gt;
$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_1 \\ x_2 \\ x_3&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ nennt man eine $3 \times 1$ Matrix und $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
y_1 \\ y_2 &lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ eine $2 \times 1$ Matrix.&lt;br /&gt;
Der erste Index gibt dabei an in der welcher Zeile und der zweite Index in welcher Spalte sich die Zahl befindet. Hier bilden zum Beispiel $a_{11}$, $ a_{12}$ und $ a_{13}$ die erste Zeile, $a_{21}$, $ a_{22}$  und $ a_{23} $ die zweite Zeile. $a_{11}$ und $ a_{21}$ bilden die erste Spalte, $a_{12}$  und $a_{22}$ die zweite Spalte und $ a_{13}$ und $ a_{23}$ und die dritte Spalte&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Mit $A:=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ , $\vec{x} =\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_1 \\ x_2 \\ x_3&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ und $\vec{y}=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
y_1 \\ y_2 &lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ kann man das Gleichungssystem sehr kompakt als&lt;br /&gt;
$A \cdot \vec{x}= \vec{y}$ schreiben. Das Lösen des Gleichungssystems erfolgt dann über Umformungen von $(A,\vec{y})$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Beispiel: $a_{11}=3  \qquad a_{12}=6 \qquad a_{13}=2  \qquad a_{21}=7  \qquad a_{22}=8     \qquad a_{23}=1$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
  A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 6  &amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 8  &amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Was ist die erste Zeile der Matrix $\quad F= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 12 &amp;amp;17 \\&lt;br /&gt;
3,9 &amp;amp; 5 &amp;amp; 84,7 \\&lt;br /&gt;
4,5 &amp;amp;63 &amp;amp; 9,6\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ und was ist die 3. Spalte der Matrix $F$?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  1.Zeile $\left( 8 \quad 12 \quad 17  \right) $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3.Spalte $\left(\begin{array}{c} 17 \\ 84,7 \\ 9,6 \end{array}\right)$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=  $m \times n$ Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die  $m\times n$ Matrix hat $m$ Zeilen und $n$ Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1=Eine [[quadratische Matrix|quadratische Matrix]] hat die gleiche Anzahl an Zeilen und Spalten, also $m=n$. Damit ein Gleichungssystem eine eindeutige Lösung hat, muss die Matrix $A$ quadratisch sein, das heißt gleich viele Gleichungen wie Unbekannte haben.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Nullmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Nullmatrix|Nullmatrix]]  sieht wie folgt aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
0= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0  &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\vdots  &amp;amp;  &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0   &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Es gilt $A + 0 =0+A =A$ und $ A \codt 0 = 0 \cdot A=0$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Einheitsmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Einheitsmatrix|Einheitsmatrix]] hat nur in der [[Hauptdiagonale|Hauptdiagonale]] (von links oben nach rechts unten) Einsen stehen. Sonst befinden sich überall Nullen. Zudem ist sie eine quadratische Matrix.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
I_n= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
Die Einheitsmatrix wird benötigt, um ein lineares Gleichungssystem in Matrixform zu lösen und um die Inverse einer Matrix zu definieren, also $ A\cdot B = I =B \cdot A$.&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sieht die Einheitsmatrix im dreidimensionalen Raum aus?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $I_3= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Rechenregeln=&lt;br /&gt;
==Rechenregeln==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Addition|Addition]] von Matrizen, werden die einzelnen Komponenten miteinander addiert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sei die Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
und die Matrix&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11}	&amp;amp; b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
b_{21}	&amp;amp; b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
b_{m1} 	&amp;amp; b_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist &lt;br /&gt;
$$A +B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11}	&amp;amp; a_{12}+  b_{12} +  &amp;amp; \dots	 +&amp;amp; a_{1n} +  b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21} + b_{21}	&amp;amp; a_{22} + b_{22} +   &amp;amp;\dots  +&amp;amp; a_{1n}+   b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1}+  b_{m1} 	&amp;amp;a_{m2} + b_{m2} &amp;amp; + \dots  +&amp;amp;  	 a_{mn} + b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der Addition müssen beide Matrizen dieselbe Dimension haben, das heißt dieselbe Anzahl von Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der $2\times 2$ Matrix schaut das wie folgt aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist $ \qquad \qquad \qquad A+ B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} &lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
  +&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22} &lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11} &amp;amp; a_{12} +  b_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  + b_{21} &amp;amp; a_{22} +  b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Addiere die Matrizen $\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -4  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $ und &lt;br /&gt;
$\quad D= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $C +D=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
10 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= In der Firma $A$ wird 8 mal das Produkt 1 hergestellt, 5 mal Produkt 2, 12 mal Produkt 3 und 7 mal Produkt 4, in der Firma Firma $B$ wird 2 mal das Produkt 1 hergestellt, 1 mal Produkt 2, 3 mal Produkt 3 und 9 mal Produkt 4,&lt;br /&gt;
Firma $C$ wird 0 mal das Produkt 1 hergestellt, 17 mal Produkt 2, 3 mal Produkt 3 und 9 mal Produkt 4,&lt;br /&gt;
Firma $D$ wird 3 mal das Produkt 1 hergestellt, 4 mal Produkt 2, 2 mal Produkt 3 und 5 mal Produkt 4. &lt;br /&gt;
Wie viel wird insgesamt von den jeweiligen Produkten hergestellt?&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $A + B +C +D = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 7  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  + \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 1  \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 9  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} +&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 17  \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 9  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}+&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
13 &amp;amp; 27  \\&lt;br /&gt;
20 &amp;amp; 30  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$, es wird also insgesamt 13 mal das Produkt hergestellt, 27 mal Produkt 2, 20 mal Produkt 3 und 30 mal Produkt 4. }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Addiere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=NzpNGGME /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Subtrahiere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=UgJMsJm9 /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Multiplikation mit einem Skalar|Multiplikation mit einem Skalar]] $k$ (einer reellen Zahl), wird jede Komponente einzeln mit dem Skalar multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
k \cdot A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
k \cdot a_{11} &amp;amp; k \cdot a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{1n} \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{21} &amp;amp; k \cdot a_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{2n} \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{m1} &amp;amp;k \cdot a_{m2} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{mn} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Multipliziere die Matrix $\quad E= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 2  \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $  mit $3$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $3 \cdot E=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
21 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
27 &amp;amp; 0  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Multipliziere die Matrix mit dem Skalar und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=DpYwSR4m /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Transponierte Matrix&lt;br /&gt;
Bei einer [[transponierten Matrix|transponierten Matrix]] werden die Zeilen und Spalten miteinander vertauscht. Sei $A$ die ursprüngliche Matrix und $A^T$ die transponierte:&lt;br /&gt;
$A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  &amp;amp;a_{13}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{23}  \\&lt;br /&gt;
a_{31}  &amp;amp;a_{32}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$A^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{21}  &amp;amp;a_{31}  \\&lt;br /&gt;
a_{12}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{32}  \\&lt;br /&gt;
a_{13}  &amp;amp;a_{23}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sehen die transponierten Matrizen zu den Matrizen $B$ und $C$ aus?&lt;br /&gt;
$\quad B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
654 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 4,7 &amp;amp;6 &amp;amp;9 &amp;amp;89  \\&lt;br /&gt;
8,3 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 7 &amp;amp; 3&amp;amp;1 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 2 &amp;amp; 0 &amp;amp; 7,9 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $\quad B^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 654  \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 8,3 &amp;amp; 4\\&lt;br /&gt;
4,7 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 2\\&lt;br /&gt;
6 &amp;amp; 7&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
9&amp;amp; 3 &amp;amp; 7,9\\&lt;br /&gt;
89 &amp;amp; 1 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Matrizenmultiplikation&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zwei Matrizen werden nach der Regel: Zeile mal Spalte multipliziert.&lt;br /&gt;
Die [[Matrizenmultiplikation|Matrizenmultiplikation]] ist nicht kommutativ, das heißt: $A\cdot B \neq B \cdot A$.&lt;br /&gt;
Um $A \cdot B =C$ zu erhalten muss die Anzahl der Spalten von $A$ die selbe sein wie die Anzahl der Zeilen von $B$. Also wenn $A$ eine $m \times n$ Matrix ist und $B$ eine $n \times p$ Matrix, so sind $m$ und $p$ beliebig und $n$ muss bei $A$ und $B$ dieselbe Zahl sein. Außerdem ist dann $C$ eine $m \times p$ Matrix, sie hat also dieselbe Anzahl der Zeilen wie die Matrix $A$ und dieselbe Spaltenanzahl wie die Matrix $B$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Sei die Matrix $A$ zum Beispiel eine $2 \times 3$ Matrix und $B$ eine $3 \times 4$ Matrix. Dann ist die Matrix $A \cdot B = C$ eine $2 \times 4$ Matrix.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Wie erhält man nun die einzelnen Koeffizienten der Matrix $C$?&lt;br /&gt;
 \url{https://www.youtube.com/watch?v=iLgfkgscafQ}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Durchführung der Matrizenmultiplikation kann mit Hilfe der&lt;br /&gt;
Falk'schen Anordnung erfolgen:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 {| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} b_{11} &amp;amp; b_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{1q} \\&lt;br /&gt;
  b_{21} &amp;amp; b_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{2q} \\&lt;br /&gt;
   \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  b_{p1} &amp;amp; b_{p2} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{pq} \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{1p} \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp;  a_{22} &amp;amp;  \dots &amp;amp;  a_{2p} \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  a_{n1} &amp;amp; a_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{np}\\ \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{1q}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{2q}  \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  c_{n1} &amp;amp; c_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{nq} \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
      &lt;br /&gt;
   &lt;br /&gt;
Es werden die Spalten von $B$ über die Zeilen von $A$ gelegt, die Komponenten paarweise multipliziert und dann die Ergebnisse addiert.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 [[Datei:falkanordnung.png|400px|mini|Falk'sche Anordnung]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = a_{11} \cdot b_{11}+    a_{12} \cdot b_{21}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p1} \\ &lt;br /&gt;
c_{12} = a_{11} \cdot b_{12} +   a_{12} \cdot b_{22}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p2} \\&lt;br /&gt;
c_{1q} = a_{11} \cdot b_{1q}  +  a_{12} \cdot b_{2q}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{pq} \\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{21} = a_{21} \cdot b_{11} +   a_{22} \cdot b_{21} +  \dots  + a_{2p} \cdot b_{p1}\\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{nq} = a_{n1} \cdot b_{1q} +   a_{n2} \cdot b_{2q}+   \dots  + a_{np} \cdot b_{pq}$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Konkret heißt das an einem Beispiel:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $   &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp;  c_{13}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp;  c_{23}  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = 2 \cdot 8  + 5 \cdot 9 = 61\\ &lt;br /&gt;
c_{12} = 2 \cdot 1  + 5 \cdot 0 =2\\&lt;br /&gt;
c_{13} =  2 \cdot 3 +  5 \cdot 5 =31\\&lt;br /&gt;
c_{21} = 4 \cdot 8  + 7 \cdot 9 =95\\&lt;br /&gt;
c_{22} = 4 \cdot 1  + 7 \cdot 0 =4\\&lt;br /&gt;
c_{23}= 4 \cdot 3 +  7 \cdot 5 =47$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Also&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} &lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix}   = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 61 &amp;amp; 2 &amp;amp;  31\\&lt;br /&gt;
 95 &amp;amp; 4 &amp;amp; 47  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Berechne $A \cdot B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
5 &amp;amp;  7 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; -1 &amp;amp; 4 \\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix} \cdot &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; -6 \\ &lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 2 \\ &lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 |2=  $C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
45+ 21+ 0&amp;amp; 35-42+ 2\\&lt;br /&gt;
72-3 +0 &amp;amp;56+ 6+ 8\\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
66&amp;amp;-5\\&lt;br /&gt;
69&amp;amp;70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Multipliziere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=aUjggvwq /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
= Gozinto-Graphen =&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Gozinto-Graphen == &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Gonzinto-Graphen dienen der Veranschaulichung der Zusammenhänge zwischen Roh-, Zwischen- und Endprodukten. Die Knoten stellen dabei die Teile dar und die Pfeile oder auch gerichtete Kanten die Mengenbeziehungen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In der Abbildung des Gozintographen wird der Zusammenhang zwischen den Rohstoffen $R_1 , R_2$ und $R_3$ mit den Zwischenprodukten $Z_1, Z_2, Z_3$ und den Endprodukten $E_1, E_2$ dargestellt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 [[Datei:gozinto.pdf|400px|mini|Beispiel eines Gozintographen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einer Tabelle kann der Zusammenhang wie folgt aufgelistet werden: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! &lt;br /&gt;
! $Z_1$ &lt;br /&gt;
! $Z_2$&lt;br /&gt;
! $Z_3$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_1$&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
| 5&lt;br /&gt;
| 3 &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_2$&lt;br /&gt;
| 8&lt;br /&gt;
| 9&lt;br /&gt;
| 1&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_3$&lt;br /&gt;
| 6&lt;br /&gt;
| 4&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! !!$E_1$  !!  $E_2$ &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_1$ || 12 || 5&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_2$ || 11 || 8&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_3$ || 2 || 4&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Tabelle kann aber ebenso in Matrixform umgeschrieben werden, wobei die Matrix $RZ$ den Zusammenhang der Rohstoffe mit den Zwischenprodukten und $ZE$ den der Zwischenprodukte mit den Endprodukten beschreibt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
RZ=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 9 &amp;amp;1  \\&lt;br /&gt;
6&amp;amp;4&amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
ZE=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
11 &amp;amp; 8  \\&lt;br /&gt;
2&amp;amp;4\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um eine Matrix zu erhalten, welche den Rohstoffbedarf für die Endprodukte beschreibt wird die Matrix $RZ$ mit der Matrix $ZE$ multipliziert. In unserem Beispiel ergibt das&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
RE= RZ \cdot ZE= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
24 55 6 &amp;amp; 10 40 12\\&lt;br /&gt;
96 99 2 &amp;amp; 40 72 4\\&lt;br /&gt;
72 44 4 &amp;amp; 30 32 8\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
85 &amp;amp;62\\&lt;br /&gt;
197 &amp;amp; 116\\&lt;br /&gt;
120 &amp;amp; 70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Matrizen $RZ$, $ZE$ und $RE$ werden auch '''Produktionsmatrix''' genannt.&lt;br /&gt;
Der '''Produktions-''', '''Output-''' oder '''Nachfragevektor''' gibt an wie viel der Endprodukte produziert werden sollen.&lt;br /&gt;
Der '''Bedarfsvektor''' gibt den Gesamtbedarf an Einzelteilen an für einen vorgesehenen Produktionsvektor. Also durch den Bedarfsvektor kann der Bedarf an Rohstoffen berechnet werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im '''Preisvektor''' befinden sich die Preise für die einzelnen Rohstoffe.&lt;br /&gt;
Der '''Inputvekor''' beschreibt die benötigten Rohstoffe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Input-Output-Matrix: Leontief-Modell=&lt;br /&gt;
==Input-Output-Matrix: Leontief-Modell==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Eine '''Input-Output-Tabelle''' für die Firmen A, B und C, mit $x_i=\sum_{k=1}^{3} x_{ik}   y_i$, wobei $i=j$ den Eigenbedarf einer Firma beschreibt, wird in der folgenden Tabelle aufgezeigt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! Input / Output !! A !!B !! C !! Markt / Konsum !! Gesamtproduktion&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| A || $x_{11}$ || $x_{12}$ || $x_{13}$ || $y_{1}$ || $x_{1}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| B || $x_{21}$ || $x_{22}$ || $x_{23}$ || $y_{2}$ || $x_{2}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| C || $x_{31}$ || $x_{32}$ || $x_{33}$ ||  $y_{3}$ || $x_{3}$&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einem Gozinto-Graphen kann dies wie folgt dargestellt werden:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:inpuoutput.pdf|400px|mini|Gozintograph des Input-Output-Modells]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Produktionsmatrix $P$ sieht daher folgendermaßen aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$P=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 x_{11} &amp;amp;  x_{12} &amp;amp;  x_{13}  \\&lt;br /&gt;
x_{21} &amp;amp;  x_{22} &amp;amp;  x_{23} \\&lt;br /&gt;
x_{31} &amp;amp;  x_{32} &amp;amp;  x_{33}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um die Input-Output-Matrix zu erhalten die erste Spalte durch den Wert der Gesamtproduktion der ersten Zeile geteilt werden, die zweite Spalte durch den der zweiten Zeile und die dritte Spalte durch den der dritten Zeile, das heißt die Koeffizienten der Input-Output-Matrix ergeben sich als $a_{ij}= \frac{x_{ij}}{x_j}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Input-Output-Matrix ergibt sich dann zu:&lt;br /&gt;
$M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \frac{x_{11}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{12}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{13}}{x_3}  \\&lt;br /&gt;
\frac{x_{21}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{22}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{23}}{x_3} \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\frac{x_{31}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{32}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{33}}{x_3}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Gib die Input-Output-Matrix zu folgendem Gozintographen an: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:beispiel_inpuoutput.pdf|400px|mini|Beispiel zum Input-Output-Modell]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \frac{10}{43} &amp;amp;  \frac{5}{68} &amp;amp;  \frac{20}{64}  \\&lt;br /&gt;
\frac{15}{43} &amp;amp;  \frac{15}{68} &amp;amp;  \frac{36}{64} \\&lt;br /&gt;
\frac{25}{43} &amp;amp;  \frac{4}{68} &amp;amp;  \frac{22}{64}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \approx&lt;br /&gt;
M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0,233 &amp;amp;  0,074 &amp;amp;  0,313  \\&lt;br /&gt;
0,349 &amp;amp;  0,221 &amp;amp; 0,563\\&lt;br /&gt;
0,581 &amp;amp;  0,059 &amp;amp;  0,344\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Saklierungsmatrix=&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;span style=&amp;quot;background-color:#FFD700&amp;quot;&amp;gt; Dieser und die folgenden Abschnitte sind nur für HTL-SchhülerInnen relevant. &amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Saklierungsmatrix==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um einen Vektor zu stauchen oder zu strecken, wird er mit einem Faktor multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
x'&amp;amp;=x \cdot s_x\\&lt;br /&gt;
y'&amp;amp;=y\cdot s_y \\&lt;br /&gt;
z' &amp;amp;= z \cdot s_z&lt;br /&gt;
\end{align*}&lt;br /&gt;
In Matrixform kann er mit der Skalierungsmatrix multipliziert werden. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$U= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
s_x &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; s_y &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp;s_z \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
Dabei gibt $s_x$ die Skalierung in x-Richtung, $s_y$ die Skalierung in y-Richtung und $s_z$ die Skalierung in z-Richtung an.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Drehung=&lt;br /&gt;
==Drehung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In $\mathbb{R}^2$ und $\alpha \in [0, 2 \pi[$ wird die Drehung (gegen den Uhrzeigersinn) eines Vektors $v$ um den Winkel $\alpha $  durch die Multiplikation des Vektors mit der Drehmatrix $$R_{\alpha}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha)  &amp;amp; -\sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\sin(\alpha)  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
erreicht: $v'=R_\alpha \cdot v$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In $\mathbb{R}^3$ ergeben sich für die Drehungen um die&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* x-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_x(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \cos(\alpha)  &amp;amp; -\sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \sin(\alpha)  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*y-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_y(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp;0 &amp;amp; \sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1  &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
- \sin(\alpha)&amp;amp; 0  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* z-Achse&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_z(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp; -\sin(\alpha) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin(\alpha) &amp;amp; \cos(\alpha)  &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0  &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Welche Koordinaten erhältst du , wenn der Würfel mit den Eckpunkten&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
A=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0\\ 0\\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
B=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2\\ 0 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
C=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2\\ 2 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
D=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\ 2 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, \\&lt;br /&gt;
E=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\ 0 \\2 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
F=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 \\ 0 \\2 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
G=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 \\ 2\\ 2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
H=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\2 \\2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{align*}&lt;br /&gt;
um die x-Achse um den Winkel $\alpha= 45^{\circ}$ gedreht wird? &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2= Unter der Verwendung der Drehmatrix &lt;br /&gt;
$R_x(45^{\circ}) =\begin{pmatrix} 1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0 \\ 0&amp;amp; \cos5^{\circ}) &amp;amp; -\sin(45^{\circ}) \\ 0 &amp;amp; \sin(45^{\circ})  &amp;amp; \cos(45^{\circ}) \\ \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
 = \begin{pmatrix} 1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0 \\ 0 &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2} } &amp;amp; -\frac{1}{\sqrt{2} } \\ 0 &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2} } &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2} } \\ \end{pmatrix}$ ergeben sich die Punkte des gedrehten Würfels durch die Muliplikation des ursprünglichen Punktes mit der Rotationsmatrix&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
A_x= A\cdot R_x(45^{\circ}) = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} 0\\ 0\\ 0\\ \end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
B_x=\begin{pmatrix} 2\\ 0 \\ 0\\ \end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
C_x=\begin{pmatrix} 2\\ \sqrt{2} \\ \sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
D_x=\begin{pmatrix} 0 \\ \sqrt{2} \\ \sqrt{2}\\ \end{pmatrix}, \\&lt;br /&gt;
E_x=\begin{pmatrix} 0 \\ -\sqrt{2} \\\sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
F_x=\begin{pmatrix} 2 \\ -\sqrt{2} \\\sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
G_x=\begin{pmatrix} 2 \\ 0\\ 2\sqrt{2}\\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
H_x=\begin{pmatrix} 0 \\0 \\2\sqrt{2}\\ \end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{align*} }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:wuerfel_x.png|400px|mini|Drehung des Würfels um die x-Achse]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=homogene Koordinaten=&lt;br /&gt;
==homogene Koordinaten==&lt;br /&gt;
Homogene Koordinaten werden zum Beispiel verwendet wenn eine Verschiebung eines Vektors durchgeführt werden soll, also wenn eine nicht lineare Transformation stattfindet.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Euklidische Koordinaten werden wie folgt in homogenen Koordinaten umgeschrieben&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\ z&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \mapsto&lt;br /&gt;
\begin{bmatrix}&lt;br /&gt;
x \\ y\\ z\\1&lt;br /&gt;
\end{bmatrix} .$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Schiebung=&lt;br /&gt;
==Schiebung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Schiebung eines Vektors $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ um den Vektor $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
t_x \\ t_y \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$  ist nicht linear und deshalb müssen die Koordinaten in homogenen Koordinaten geschrieben werden, damit man die Schiebung in Matrixform schreiben kann. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
So erhält man für die Translation:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
x'&amp;amp;=x + t_z \\&lt;br /&gt;
y'&amp;amp;= y +t_y \\&lt;br /&gt;
\end{align*} $\Rightarrow$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x'\\ y' \\ 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp;0&amp;amp;t_x\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;1&amp;amp; t_y\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \cdot\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im $\mathbb{R}^3$ ergibt sich für die Schiebung&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*} &lt;br /&gt;
T_3=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp;0&amp;amp;t_x \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 &amp;amp;0&amp;amp;t_y \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1&amp;amp; t_z \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;0&amp;amp;1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Spiegelung=&lt;br /&gt;
==Spiegelung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Spiegelung ist ein Sonderfall der Skalierung mit entweder $s_x=-1$, $s_y=-1$ oder $s_z=-1$, je nachdem um welche Achse gespiegelt werden soll, die anderen Skalierungsfaktoren sollen dabei den Wert $1$ annehmen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Es ergeben sich also die verschiedenen Spiegelungsmatrizen, je nach Spiegelungsachse:&lt;br /&gt;
im $\mathbb{R}^2$:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*um die x-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$S_x=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; -1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*um die y-Achse:&lt;br /&gt;
$S_y=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
-1&amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
-im $\mathbb{R}^3$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*um die yz-Ebene:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
S_{yz}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
-1&amp;amp;0 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*um die xz-Ebene:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
S_{xz}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; -1 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*um die xy-Ebene:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
S_{xy}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1 &amp;amp;0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;-1&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Spiegelung an einer Geraden ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Spiegelung eines Punktes im $\mathbb{R}^2$ an einer Gerade $g: y=ax+b$ erfolgt in homogenen Koordinaten in den folgenden fünf Schritten:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 1.) Das Koordinatensystem so verschieben, dass die Spiegelungsachse durch den Koordinatenursprung geht.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 2.) Die Spiegelungsachse soll um den Winkel $\arctan(a)$ gedreht werden, so dass sie mit der x-Achse zusammenfällt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 3.) Spieglung an der x-Achse.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 4.) In Ausgangsposition zurückdrehen, also  Schritt 2) in die andere Richtung.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 5.) Die Spiegelungsachse zurück schieben, also wie in Schritt 1), nur in die andere Richtung schieben.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Für die jeweiligen Schritte gibt es eine passende Matrix, werden die fünf Matrizen miteinander multipliziert erhält man die Spiegelungsmatrix um die Gerade $g$, mit $arctan(a):=t$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(t\right) &amp;amp; -\sin\left(t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(t\right) &amp;amp; \cos\left(t\right) &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -1 &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(-t\right) &amp;amp; -\sin\left(-t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(-t\right) &amp;amp; \cos\left(-t\right) &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  -b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
= Matura-Aufgaben=&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Matura-Aufgaben==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=127&amp;amp;file=RGB-Farbmodell.pdf RGB-Farbmodell}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=71&amp;amp;file=Spiegelung_an_einer_Geraden.pdf &amp;quot;Spiegelung an einer Geraden&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Farben_2/Farben_2.pdf &amp;quot;Farben (2)&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/KP1_16_C2_06/KP1_16_C2_06.pdf&amp;quot; &amp;quot;KP1_16_C2_06}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Teemischung/Teemischung.pdf &amp;quot;Teemischung&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Rohstoffbedarf/Rohstoffbedarf.pdf &amp;quot;Rohstoffbedarf&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Konfiserie/Konfiserie.pdf &amp;quot;Konfiserie&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=525&amp;amp;file=Zweistufige_Produktion.pdf &amp;quot;Zweistufige Produktion&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=530&amp;amp;file=Kosten_und_Gewinn.pdf &amp;quot;Kosten und Gewinn&amp;quot;}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5757</id>
		<title>Matrizen</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5757"/>
		<updated>2017-02-15T11:59:07Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Matrizen sind eine nützliche Darstellung, um ein Gleichungssystem mit vielen linearen Gleichungen zu lösen oder auch um Tabellen übersichtlich darzustellen, also um lineare Zusammenhänge zwischen mehreren Größen herzustellen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
= Einführung =&lt;br /&gt;
== Einführung ==&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Eine  $2\times3$ Matrix besteht aus 2 [[Zeilen|Zeilen]] und 3 [[Spalten|Spalten]], sie sieht zum Beispiel so aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Der erste Index gibt dabei an in der welcher Zeile und der zweite Index in welcher Spalte sich die Zahl befindet. Hier bilden zum Beispiel $a_{11}$, $ a_{12}$ und $ a_{13}$ die erste Zeile, $a_{21}$, $ a_{22}$  und $ a_{23} $ die zweite Zeile. $a_{11}$ und $ a_{21}$ bilden die erste Spalte, $a_{12}$  und $a_{22}$ die zweite Spalte und $ a_{13}$ und $ a_{23}$ und die dritte Spalte&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Beispiel: $a_{11}=3  \qquad a_{12}=6 \qquad a_{13}=2  \qquad a_{21}=7  \qquad a_{22}=8     \qquad a_{23}=1$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
  A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 6  &amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 8  &amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Was ist die erste Zeile der Matrix $\quad F= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 12 &amp;amp;17 \\&lt;br /&gt;
3,9 &amp;amp; 5 &amp;amp; 84,7 \\&lt;br /&gt;
4,5 &amp;amp;63 &amp;amp; 9,6\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ und was ist die 3. Spalte der Matrix $F$?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  1.Zeile $\left( 8 \quad 12 \quad 17  \right) $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3.Spalte $\left(\begin{array}{c} 17 \\ 84,7 \\ 9,6 \end{array}\right)$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=  $m \times n$ Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die  $m\times n$ Matrix hat $m$ Zeilen und $n$ Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1=Eine [[quadratische Matrix|quadratische Matrix]] hat die gleiche Anzahl an Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Nullmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Nullmatrix|Nullmatrix]]  sieht wie folgt aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
0= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0  &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\vdots  &amp;amp;  &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0   &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Einheitsmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Einheitsmatrix|Einheitsmatrix]] hat nur in der [[Hauptdiagonale|Hauptdiagonale]] (von links oben nach rechts unten) Einsen stehen. Sonst befinden sich überall Nullen. Zudem ist sie eine quadratische Matrix.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
I_n= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sieht die Einheitsmatrix im dreidimensionalen Raum aus?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $I_3= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Rechenregeln=&lt;br /&gt;
==Rechenregeln==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Addition|Addition]] von Matrizen, werden die einzelnen Komponenten miteinander addiert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sei die Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
und die Matrix&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11}	&amp;amp; b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
b_{21}	&amp;amp; b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
b_{m1} 	&amp;amp; b_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist &lt;br /&gt;
$$A +B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11}	&amp;amp; a_{12}+  b_{12} +  &amp;amp; \dots	 +&amp;amp; a_{1n} +  b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21} + b_{21}	&amp;amp; a_{22} + b_{22} +   &amp;amp;\dots  +&amp;amp; a_{1n}+   b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1}+  b_{m1} 	&amp;amp;a_{m2} + b_{m2} &amp;amp; + \dots  +&amp;amp;  	 a_{mn} + b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der Addition müssen beide Matrizen dieselbe Dimension haben, das heißt dieselbe Anzahl von Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der $2\times 2$ Matrix schaut das wie folgt aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist $ \qquad \qquad \qquad A+ B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} &lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
  +&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22} &lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11} &amp;amp; a_{12} +  b_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  + b_{21} &amp;amp; a_{22} +  b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Addiere die Matrizen $\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -4  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $ und &lt;br /&gt;
$\quad D= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $C +D=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
10 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Addiere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=NzpNGGME /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Subtrahiere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=UgJMsJm9 /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Multiplikation mit einem Skalar|Multiplikation mit einem Skalar]] $k$ (einer reellen Zahl), wird jede Komponente einzeln mit dem Skalar multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
k \cdot A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
k \cdot a_{11} &amp;amp; k \cdot a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{1n} \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{21} &amp;amp; k \cdot a_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{2n} \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{m1} &amp;amp;k \cdot a_{m2} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{mn} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Multipliziere die Matrix $\quad E= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 2  \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $  mit $3$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $3 \cdot E=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
21 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
27 &amp;amp; 0  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Multipliziere die Matrix mit dem Skalar und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=DpYwSR4m /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Transponierte Matrix&lt;br /&gt;
Bei einer [[transponierten Matrix|transponierten Matrix]] werden die Zeilen und Spalten miteinander vertauscht. Sei $A$ die ursprüngliche Matrix und $A^T$ die transponierte:&lt;br /&gt;
$A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  &amp;amp;a_{13}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{23}  \\&lt;br /&gt;
a_{31}  &amp;amp;a_{32}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$A^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{21}  &amp;amp;a_{31}  \\&lt;br /&gt;
a_{12}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{32}  \\&lt;br /&gt;
a_{13}  &amp;amp;a_{23}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sehen die transponierten Matrizen zu den Matrizen $B$ und $C$ aus?&lt;br /&gt;
$\quad B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
654 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 4,7 &amp;amp;6 &amp;amp;9 &amp;amp;89  \\&lt;br /&gt;
8,3 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 7 &amp;amp; 3&amp;amp;1 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 2 &amp;amp; 0 &amp;amp; 7,9 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $\quad B^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 654  \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 8,3 &amp;amp; 4\\&lt;br /&gt;
4,7 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 2\\&lt;br /&gt;
6 &amp;amp; 7&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
9&amp;amp; 3 &amp;amp; 7,9\\&lt;br /&gt;
89 &amp;amp; 1 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Matrizenmultiplikation&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zwei Matrizen werden nach der Regel: Zeile mal Spalte multipliziert.&lt;br /&gt;
Die [[Matrizenmultiplikation|Matrizenmultiplikation]] ist nicht kommutativ, das heißt: $A\cdot B \neq B \cdot A$.&lt;br /&gt;
Um $A \cdot B =C$ zu erhalten muss die Anzahl der Spalten von $A$ die selbe sein wie die Anzahl der Zeilen von $B$. Also wenn $A$ eine $m \times n$ Matrix ist und $B$ eine $n \times p$ Matrix, so sind $m$ und $p$ beliebig und $n$ muss bei $A$ und $B$ dieselbe Zahl sein. Außerdem ist dann $C$ eine $m \times p$ Matrix, sie hat also dieselbe Anzahl der Zeilen wie die Matrix $A$ und dieselbe Spaltenanzahl wie die Matrix $B$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Sei die Matrix $A$ zum Beispiel eine $2 \times 3$ Matrix und $B$ eine $3 \times 4$ Matrix. Dann ist die Matrix $A \cdot B = C$ eine $2 \times 4$ Matrix.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Wie erhält man nun die einzelnen Koeffizienten der Matrix $C$?&lt;br /&gt;
 \url{https://www.youtube.com/watch?v=iLgfkgscafQ}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Durchführung der Matrizenmultiplikation kann mit Hilfe der&lt;br /&gt;
Falk'schen Anordnung erfolgen:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 {| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} b_{11} &amp;amp; b_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{1q} \\&lt;br /&gt;
  b_{21} &amp;amp; b_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{2q} \\&lt;br /&gt;
   \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  b_{p1} &amp;amp; b_{p2} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{pq} \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{1p} \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp;  a_{22} &amp;amp;  \dots &amp;amp;  a_{2p} \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  a_{n1} &amp;amp; a_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{np}\\ \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{1q}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{2q}  \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  c_{n1} &amp;amp; c_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{nq} \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
      &lt;br /&gt;
   &lt;br /&gt;
Es werden die Spalten von $B$ über die Zeilen von $A$ gelegt, die Komponenten paarweise multipliziert und dann die Ergebnisse addiert.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 [[Datei:falkanordnung.png|400px|mini|Falk'sche Anordnung]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = a_{11} \cdot b_{11}+    a_{12} \cdot b_{21}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p1} \\ &lt;br /&gt;
c_{12} = a_{11} \cdot b_{12} +   a_{12} \cdot b_{22}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p2} \\&lt;br /&gt;
c_{1q} = a_{11} \cdot b_{1q}  +  a_{12} \cdot b_{2q}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{pq} \\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{21} = a_{21} \cdot b_{11} +   a_{22} \cdot b_{21} +  \dots  + a_{2p} \cdot b_{p1}\\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{nq} = a_{n1} \cdot b_{1q} +   a_{n2} \cdot b_{2q}+   \dots  + a_{np} \cdot b_{pq}$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Konkret heißt das an einem Beispiel:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $   &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp;  c_{13}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp;  c_{23}  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = 2 \cdot 8  + 5 \cdot 9 = 61\\ &lt;br /&gt;
c_{12} = 2 \cdot 1  + 5 \cdot 0 =2\\&lt;br /&gt;
c_{13} =  2 \cdot 3 +  5 \cdot 5 =31\\&lt;br /&gt;
c_{21} = 4 \cdot 8  + 7 \cdot 9 =95\\&lt;br /&gt;
c_{22} = 4 \cdot 1  + 7 \cdot 0 =4\\&lt;br /&gt;
c_{23}= 4 \cdot 3 +  7 \cdot 5 =47$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Also&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} &lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix}   = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 61 &amp;amp; 2 &amp;amp;  31\\&lt;br /&gt;
 95 &amp;amp; 4 &amp;amp; 47  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Berechne $A \cdot B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
5 &amp;amp;  7 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; -1 &amp;amp; 4 \\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix} \cdot &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; -6 \\ &lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 2 \\ &lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 |2=  $C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
45+ 21+ 0&amp;amp; 35-42+ 2\\&lt;br /&gt;
72-3 +0 &amp;amp;56+ 6+ 8\\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
66&amp;amp;-5\\&lt;br /&gt;
69&amp;amp;70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Multipliziere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=aUjggvwq /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
= Gozinto-Graphen =&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Gozinto-Graphen == &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Gonzinto-Graphen dienen der Veranschaulichung der Zusammenhänge zwischen Roh-, Zwischen- und Endprodukten. Die Knoten stellen dabei die Teile dar und die Pfeile oder auch gerichtete Kanten die Mengenbeziehungen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In der Abbildung des Gozintographen wird der Zusammenhang zwischen den Rohstoffen $R_1 , R_2$ und $R_3$ mit den Zwischenprodukten $Z_1, Z_2, Z_3$ und den Endprodukten $E_1, E_2$ dargestellt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 [[Datei:gozinto.pdf|400px|mini|Beispiel eines Gozintographen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einer Tabelle kann der Zusammenhang wie folgt aufgelistet werden: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! &lt;br /&gt;
! $Z_1$ &lt;br /&gt;
! $Z_2$&lt;br /&gt;
! $Z_3$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_1$&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
| 5&lt;br /&gt;
| 3 &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_2$&lt;br /&gt;
| 8&lt;br /&gt;
| 9&lt;br /&gt;
| 1&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_3$&lt;br /&gt;
| 6&lt;br /&gt;
| 4&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! !!$E_1$  !!  $E_2$ &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_1$ || 12 || 5&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_2$ || 11 || 8&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_3$ || 2 || 4&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Tabelle kann aber ebenso in Matrixform umgeschrieben werden, wobei die Matrix $RZ$ den Zusammenhang der Rohstoffe mit den Zwischenprodukten und $ZE$ den der Zwischenprodukte mit den Endprodukten beschreibt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
RZ=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 9 &amp;amp;1  \\&lt;br /&gt;
6&amp;amp;4&amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
ZE=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
11 &amp;amp; 8  \\&lt;br /&gt;
2&amp;amp;4\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um eine Matrix zu erhalten, welche den Rohstoffbedarf für die Endprodukte beschreibt wird die Matrix $RZ$ mit der Matrix $ZE$ multipliziert. In unserem Beispiel ergibt das&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
RE= RZ \cdot ZE= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
24 55 6 &amp;amp; 10 40 12\\&lt;br /&gt;
96 99 2 &amp;amp; 40 72 4\\&lt;br /&gt;
72 44 4 &amp;amp; 30 32 8\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
85 &amp;amp;62\\&lt;br /&gt;
197 &amp;amp; 116\\&lt;br /&gt;
120 &amp;amp; 70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Matrizen $RZ$, $ZE$ und $RE$ werden auch '''Produktionsmatrix''' genannt.&lt;br /&gt;
Der '''Produktions-''', '''Output-''' oder '''Nachfragevektor''' gibt an wie viel der Endprodukte produziert werden sollen.&lt;br /&gt;
Der '''Bedarfsvektor''' gibt den Gesamtbedarf an Einzelteilen an für einen vorgesehenen Produktionsvektor. Also durch den Bedarfsvektor kann der Bedarf an Rohstoffen berechnet werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im '''Preisvektor''' befinden sich die Preise für die einzelnen Rohstoffe.&lt;br /&gt;
Der '''Inputvekor''' beschreibt die benötigten Rohstoffe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Input-Output-Matrix: Leontief-Modell=&lt;br /&gt;
==Input-Output-Matrix: Leontief-Modell==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Eine '''Input-Output-Tabelle''' für die Firmen A, B und C, mit $x_i=\sum_{k=1}^{3} x_{ik}   y_i$, wobei $i=j$ den Eigenbedarf einer Firma beschreibt, wird in der folgenden Tabelle aufgezeigt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! Input / Output !! A !!B !! C !! Markt / Konsum !! Gesamtproduktion&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| A || $x_{11}$ || $x_{12}$ || $x_{13}$ || $y_{1}$ || $x_{1}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| B || $x_{21}$ || $x_{22}$ || $x_{23}$ || $y_{2}$ || $x_{2}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| C || $x_{31}$ || $x_{32}$ || $x_{33}$ ||  $y_{3}$ || $x_{3}$&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einem Gozinto-Graphen kann dies wie folgt dargestellt werden:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:inpuoutput.pdf|400px|mini|Gozintograph des Input-Output-Modells]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Produktionsmatrix $P$ sieht daher folgendermaßen aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$P=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 x_{11} &amp;amp;  x_{12} &amp;amp;  x_{13}  \\&lt;br /&gt;
x_{21} &amp;amp;  x_{22} &amp;amp;  x_{23} \\&lt;br /&gt;
x_{31} &amp;amp;  x_{32} &amp;amp;  x_{33}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um die Input-Output-Matrix zu erhalten die erste Spalte durch den Wert der Gesamtproduktion der ersten Zeile geteilt werden, die zweite Spalte durch den der zweiten Zeile und die dritte Spalte durch den der dritten Zeile, das heißt die Koeffizienten der Input-Output-Matrix ergeben sich als $a_{ij}= \frac{x_{ij}}{x_j}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Input-Output-Matrix ergibt sich dann zu:&lt;br /&gt;
$M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \frac{x_{11}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{12}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{13}}{x_3}  \\&lt;br /&gt;
\frac{x_{21}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{22}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{23}}{x_3} \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\frac{x_{31}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{32}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{33}}{x_3}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Gib die Input-Output-Matrix zu folgendem Gozintographen an: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:beispiel_inpuoutput.pdf|400px|mini|Beispiel zum Input-Output-Modell]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \frac{10}{43} &amp;amp;  \frac{5}{68} &amp;amp;  \frac{20}{64}  \\&lt;br /&gt;
\frac{15}{43} &amp;amp;  \frac{15}{68} &amp;amp;  \frac{36}{64} \\&lt;br /&gt;
\frac{25}{43} &amp;amp;  \frac{4}{68} &amp;amp;  \frac{22}{64}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \approx&lt;br /&gt;
M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0,233 &amp;amp;  0,074 &amp;amp;  0,313  \\&lt;br /&gt;
0,349 &amp;amp;  0,221 &amp;amp; 0,563\\&lt;br /&gt;
0,581 &amp;amp;  0,059 &amp;amp;  0,344\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Saklierungsmatrix=&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;span style=&amp;quot;background-color:#FFD700&amp;quot;&amp;gt; Dieser und die folgenden Abschnitte sind nur für HTL-SchhülerInnen relevant. &amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Saklierungsmatrix==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um einen Vektor zu stauchen oder zu strecken kann er mit der Skalierungsmatrix multipliziert werden. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$U= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_u &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; y_u &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp;z_u \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
Dabei gibt $x_u$ die Skalierung in x-Richtung, $y_u$ die Skalierung in y-Richtung und $z_u$ die Skalierung in z-Richtung an.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Drehung=&lt;br /&gt;
==Drehung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In $\mathbb{R}^2$ und $\alpha \in [0, 2 \pi[$ wird die Drehung (gegen den Uhrzeigersinn) eines Vektors $v$ um den Winkel $\alpha $  durch die Multiplikation des Vektors mit der Drehmatrix $$R_{\alpha}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha)  &amp;amp; -\sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\sin(\alpha)  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
erreicht: $v'=R_\alpha \cdot v$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In $\mathbb{R}^3$ ergeben sich für die Drehungen um die&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* x-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_x(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \cos(\alpha)  &amp;amp; -\sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \sin(\alpha)  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*y-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_y(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp;0 &amp;amp; \sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1  &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
- \sin(\alpha)&amp;amp; 0  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* z-Achse&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_z(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp; -\sin(\alpha) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin(\alpha) &amp;amp; \cos(\alpha)  &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0  &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Welche Koordinaten erhältst du , wenn der Würfel mit den Eckpunkten&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
A=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0\\ 0\\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
B=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2\\ 0 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
C=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2\\ 2 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
D=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\ 2 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, \\&lt;br /&gt;
E=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\ 0 \\2 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
F=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 \\ 0 \\2 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
G=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 \\ 2\\ 2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
H=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\2 \\2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{align*}&lt;br /&gt;
um die x-Achse um den Winkel $\alpha= 45^{\circ}$ gedreht wird? &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2= Unter der Verwendung der Drehmatrix &lt;br /&gt;
$R_x(45^{\circ}) =\begin{pmatrix} 1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0 \\ 0&amp;amp; \cos5^{\circ}) &amp;amp; -\sin(45^{\circ}) \\ 0 &amp;amp; \sin(45^{\circ})  &amp;amp; \cos(45^{\circ}) \\ \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
 = \begin{pmatrix} 1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0 \\ 0 &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2} } &amp;amp; -\frac{1}{\sqrt{2} } \\ 0 &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2} } &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2} } \\ \end{pmatrix}$ ergeben sich die Punkte des gedrehten Würfels durch die Muliplikation des ursprünglichen Punktes mit der Rotationsmatrix&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
A_x= A\cdot R_x(45^{\circ}) = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} 0\\ 0\\ 0\\ \end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
B_x=\begin{pmatrix} 2\\ 0 \\ 0\\ \end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
C_x=\begin{pmatrix} 2\\ \sqrt{2} \\ \sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
D_x=\begin{pmatrix} 0 \\ \sqrt{2} \\ \sqrt{2}\\ \end{pmatrix}, \\&lt;br /&gt;
E_x=\begin{pmatrix} 0 \\ -\sqrt{2} \\\sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
F_x=\begin{pmatrix} 2 \\ -\sqrt{2} \\\sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
G_x=\begin{pmatrix} 2 \\ 0\\ 2\sqrt{2}\\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
H_x=\begin{pmatrix} 0 \\0 \\2\sqrt{2}\\ \end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{align*} }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:wuerfel_x.png|400px|mini|Drehung des Würfels um die x-Achse]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Schiebung=&lt;br /&gt;
==Schiebung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Schiebung eines Vektors $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ um den Vektor $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
t_x \\ t_y \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ erhält man in homogenen Koordinaten wie folgt:&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x'\\ y' \\ 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp;0&amp;amp;t_x\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;1&amp;amp; t_y\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \cdot\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Spiegelung=&lt;br /&gt;
==Spiegelung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Spiegelung in $\mathbb{R}^n$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$S= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp;0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  \dots &amp;amp; 0&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&amp;amp; &amp;amp; \ddots &amp;amp; &amp;amp; \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; \dots &amp;amp;0 &amp;amp;1 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \dots &amp;amp; 0 &amp;amp;0 &amp;amp; - 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Spiegelung an einer Geraden ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Spiegelung eines Punktes im $\mathbb{R}^2$ an einer Gerade $g: y=ax+b$ erfolgt in homogenen Koordinaten in den folgenden fünf Schritten:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 1.) Das Koordinatensystem so verschieben, dass die Spiegelungsachse durch den Koordinatenursprung geht.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 2.) Die Spiegelungsachse soll um den Winkel $\arctan(a)$ gedreht werden, so dass sie mit der x-Achse zusammenfällt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 3.) Spieglung an der x-Achse.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 4.) In Ausgangsposition zurückdrehen, also  Schritt 2) in die andere Richtung.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 5.) Die Spiegelungsachse zurück schieben, also wie in Schritt 1), nur in die andere Richtung schieben.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Für die jeweiligen Schritte gibt es eine passende Matrix, werden die fünf Matrizen miteinander multipliziert erhält man die Spiegelungsmatrix um die Gerade $g$, mit $arctan(a):=t$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(t\right) &amp;amp; -\sin\left(t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(t\right) &amp;amp; \cos\left(t\right) &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -1 &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(-t\right) &amp;amp; -\sin\left(-t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(-t\right) &amp;amp; \cos\left(-t\right) &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  -b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
= Matura-Aufgaben=&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Matura-Aufgaben==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=127&amp;amp;file=RGB-Farbmodell.pdf RGB-Farbmodell}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=71&amp;amp;file=Spiegelung_an_einer_Geraden.pdf &amp;quot;Spiegelung an einer Geraden&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Farben_2/Farben_2.pdf &amp;quot;Farben (2)&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/KP1_16_C2_06/KP1_16_C2_06.pdf&amp;quot; &amp;quot;KP1_16_C2_06}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Teemischung/Teemischung.pdf &amp;quot;Teemischung&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Rohstoffbedarf/Rohstoffbedarf.pdf &amp;quot;Rohstoffbedarf&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Konfiserie/Konfiserie.pdf &amp;quot;Konfiserie&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=525&amp;amp;file=Zweistufige_Produktion.pdf &amp;quot;Zweistufige Produktion&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=530&amp;amp;file=Kosten_und_Gewinn.pdf &amp;quot;Kosten und Gewinn&amp;quot;}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Datei:wuerfel_x.png&amp;diff=5756</id>
		<title>Datei:wuerfel x.png</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Datei:wuerfel_x.png&amp;diff=5756"/>
		<updated>2017-02-15T11:55:31Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: Drehung des Würfels um die x-Achse&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;Drehung des Würfels um die x-Achse&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5755</id>
		<title>Matrizen</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5755"/>
		<updated>2017-02-15T11:53:40Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: /* Drehung */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Matrizen sind eine nützliche Darstellung, um ein Gleichungssystem mit vielen linearen Gleichungen zu lösen oder auch um Tabellen übersichtlich darzustellen, also um lineare Zusammenhänge zwischen mehreren Größen herzustellen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
= Einführung =&lt;br /&gt;
== Einführung ==&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Eine  $2\times3$ Matrix besteht aus 2 [[Zeilen|Zeilen]] und 3 [[Spalten|Spalten]], sie sieht zum Beispiel so aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Der erste Index gibt dabei an in der welcher Zeile und der zweite Index in welcher Spalte sich die Zahl befindet. Hier bilden zum Beispiel $a_{11}$, $ a_{12}$ und $ a_{13}$ die erste Zeile, $a_{21}$, $ a_{22}$  und $ a_{23} $ die zweite Zeile. $a_{11}$ und $ a_{21}$ bilden die erste Spalte, $a_{12}$  und $a_{22}$ die zweite Spalte und $ a_{13}$ und $ a_{23}$ und die dritte Spalte&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Beispiel: $a_{11}=3  \qquad a_{12}=6 \qquad a_{13}=2  \qquad a_{21}=7  \qquad a_{22}=8     \qquad a_{23}=1$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
  A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 6  &amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 8  &amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Was ist die erste Zeile der Matrix $\quad F= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 12 &amp;amp;17 \\&lt;br /&gt;
3,9 &amp;amp; 5 &amp;amp; 84,7 \\&lt;br /&gt;
4,5 &amp;amp;63 &amp;amp; 9,6\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ und was ist die 3. Spalte der Matrix $F$?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  1.Zeile $\left( 8 \quad 12 \quad 17  \right) $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3.Spalte $\left(\begin{array}{c} 17 \\ 84,7 \\ 9,6 \end{array}\right)$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=  $m \times n$ Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die  $m\times n$ Matrix hat $m$ Zeilen und $n$ Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1=Eine [[quadratische Matrix|quadratische Matrix]] hat die gleiche Anzahl an Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Nullmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Nullmatrix|Nullmatrix]]  sieht wie folgt aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
0= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0  &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\vdots  &amp;amp;  &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0   &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Einheitsmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Einheitsmatrix|Einheitsmatrix]] hat nur in der [[Hauptdiagonale|Hauptdiagonale]] (von links oben nach rechts unten) Einsen stehen. Sonst befinden sich überall Nullen. Zudem ist sie eine quadratische Matrix.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
I_n= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sieht die Einheitsmatrix im dreidimensionalen Raum aus?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $I_3= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Rechenregeln=&lt;br /&gt;
==Rechenregeln==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Addition|Addition]] von Matrizen, werden die einzelnen Komponenten miteinander addiert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sei die Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
und die Matrix&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11}	&amp;amp; b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
b_{21}	&amp;amp; b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
b_{m1} 	&amp;amp; b_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist &lt;br /&gt;
$$A +B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11}	&amp;amp; a_{12}+  b_{12} +  &amp;amp; \dots	 +&amp;amp; a_{1n} +  b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21} + b_{21}	&amp;amp; a_{22} + b_{22} +   &amp;amp;\dots  +&amp;amp; a_{1n}+   b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1}+  b_{m1} 	&amp;amp;a_{m2} + b_{m2} &amp;amp; + \dots  +&amp;amp;  	 a_{mn} + b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der Addition müssen beide Matrizen dieselbe Dimension haben, das heißt dieselbe Anzahl von Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der $2\times 2$ Matrix schaut das wie folgt aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist $ \qquad \qquad \qquad A+ B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} &lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
  +&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22} &lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11} &amp;amp; a_{12} +  b_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  + b_{21} &amp;amp; a_{22} +  b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Addiere die Matrizen $\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -4  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $ und &lt;br /&gt;
$\quad D= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $C +D=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
10 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Addiere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=NzpNGGME /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Subtrahiere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=UgJMsJm9 /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Multiplikation mit einem Skalar|Multiplikation mit einem Skalar]] $k$ (einer reellen Zahl), wird jede Komponente einzeln mit dem Skalar multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
k \cdot A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
k \cdot a_{11} &amp;amp; k \cdot a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{1n} \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{21} &amp;amp; k \cdot a_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{2n} \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{m1} &amp;amp;k \cdot a_{m2} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{mn} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Multipliziere die Matrix $\quad E= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 2  \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $  mit $3$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $3 \cdot E=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
21 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
27 &amp;amp; 0  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Multipliziere die Matrix mit dem Skalar und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=DpYwSR4m /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Transponierte Matrix&lt;br /&gt;
Bei einer [[transponierten Matrix|transponierten Matrix]] werden die Zeilen und Spalten miteinander vertauscht. Sei $A$ die ursprüngliche Matrix und $A^T$ die transponierte:&lt;br /&gt;
$A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  &amp;amp;a_{13}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{23}  \\&lt;br /&gt;
a_{31}  &amp;amp;a_{32}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$A^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{21}  &amp;amp;a_{31}  \\&lt;br /&gt;
a_{12}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{32}  \\&lt;br /&gt;
a_{13}  &amp;amp;a_{23}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sehen die transponierten Matrizen zu den Matrizen $B$ und $C$ aus?&lt;br /&gt;
$\quad B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
654 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 4,7 &amp;amp;6 &amp;amp;9 &amp;amp;89  \\&lt;br /&gt;
8,3 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 7 &amp;amp; 3&amp;amp;1 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 2 &amp;amp; 0 &amp;amp; 7,9 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $\quad B^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 654  \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 8,3 &amp;amp; 4\\&lt;br /&gt;
4,7 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 2\\&lt;br /&gt;
6 &amp;amp; 7&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
9&amp;amp; 3 &amp;amp; 7,9\\&lt;br /&gt;
89 &amp;amp; 1 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Matrizenmultiplikation&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zwei Matrizen werden nach der Regel: Zeile mal Spalte multipliziert.&lt;br /&gt;
Die [[Matrizenmultiplikation|Matrizenmultiplikation]] ist nicht kommutativ, das heißt: $A\cdot B \neq B \cdot A$.&lt;br /&gt;
Um $A \cdot B =C$ zu erhalten muss die Anzahl der Spalten von $A$ die selbe sein wie die Anzahl der Zeilen von $B$. Also wenn $A$ eine $m \times n$ Matrix ist und $B$ eine $n \times p$ Matrix, so sind $m$ und $p$ beliebig und $n$ muss bei $A$ und $B$ dieselbe Zahl sein. Außerdem ist dann $C$ eine $m \times p$ Matrix, sie hat also dieselbe Anzahl der Zeilen wie die Matrix $A$ und dieselbe Spaltenanzahl wie die Matrix $B$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Sei die Matrix $A$ zum Beispiel eine $2 \times 3$ Matrix und $B$ eine $3 \times 4$ Matrix. Dann ist die Matrix $A \cdot B = C$ eine $2 \times 4$ Matrix.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Wie erhält man nun die einzelnen Koeffizienten der Matrix $C$?&lt;br /&gt;
 \url{https://www.youtube.com/watch?v=iLgfkgscafQ}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Durchführung der Matrizenmultiplikation kann mit Hilfe der&lt;br /&gt;
Falk'schen Anordnung erfolgen:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 {| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} b_{11} &amp;amp; b_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{1q} \\&lt;br /&gt;
  b_{21} &amp;amp; b_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{2q} \\&lt;br /&gt;
   \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  b_{p1} &amp;amp; b_{p2} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{pq} \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{1p} \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp;  a_{22} &amp;amp;  \dots &amp;amp;  a_{2p} \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  a_{n1} &amp;amp; a_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{np}\\ \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{1q}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{2q}  \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  c_{n1} &amp;amp; c_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{nq} \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
      &lt;br /&gt;
   &lt;br /&gt;
Es werden die Spalten von $B$ über die Zeilen von $A$ gelegt, die Komponenten paarweise multipliziert und dann die Ergebnisse addiert.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 [[Datei:falkanordnung.png|400px|mini|Falk'sche Anordnung]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = a_{11} \cdot b_{11}+    a_{12} \cdot b_{21}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p1} \\ &lt;br /&gt;
c_{12} = a_{11} \cdot b_{12} +   a_{12} \cdot b_{22}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p2} \\&lt;br /&gt;
c_{1q} = a_{11} \cdot b_{1q}  +  a_{12} \cdot b_{2q}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{pq} \\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{21} = a_{21} \cdot b_{11} +   a_{22} \cdot b_{21} +  \dots  + a_{2p} \cdot b_{p1}\\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{nq} = a_{n1} \cdot b_{1q} +   a_{n2} \cdot b_{2q}+   \dots  + a_{np} \cdot b_{pq}$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Konkret heißt das an einem Beispiel:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $   &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp;  c_{13}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp;  c_{23}  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = 2 \cdot 8  + 5 \cdot 9 = 61\\ &lt;br /&gt;
c_{12} = 2 \cdot 1  + 5 \cdot 0 =2\\&lt;br /&gt;
c_{13} =  2 \cdot 3 +  5 \cdot 5 =31\\&lt;br /&gt;
c_{21} = 4 \cdot 8  + 7 \cdot 9 =95\\&lt;br /&gt;
c_{22} = 4 \cdot 1  + 7 \cdot 0 =4\\&lt;br /&gt;
c_{23}= 4 \cdot 3 +  7 \cdot 5 =47$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Also&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} &lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix}   = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 61 &amp;amp; 2 &amp;amp;  31\\&lt;br /&gt;
 95 &amp;amp; 4 &amp;amp; 47  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Berechne $A \cdot B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
5 &amp;amp;  7 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; -1 &amp;amp; 4 \\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix} \cdot &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; -6 \\ &lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 2 \\ &lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 |2=  $C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
45+ 21+ 0&amp;amp; 35-42+ 2\\&lt;br /&gt;
72-3 +0 &amp;amp;56+ 6+ 8\\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
66&amp;amp;-5\\&lt;br /&gt;
69&amp;amp;70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Multipliziere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=aUjggvwq /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
= Gozinto-Graphen =&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Gozinto-Graphen == &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Gonzinto-Graphen dienen der Veranschaulichung der Zusammenhänge zwischen Roh-, Zwischen- und Endprodukten. Die Knoten stellen dabei die Teile dar und die Pfeile oder auch gerichtete Kanten die Mengenbeziehungen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In der Abbildung des Gozintographen wird der Zusammenhang zwischen den Rohstoffen $R_1 , R_2$ und $R_3$ mit den Zwischenprodukten $Z_1, Z_2, Z_3$ und den Endprodukten $E_1, E_2$ dargestellt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 [[Datei:gozinto.pdf|400px|mini|Beispiel eines Gozintographen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einer Tabelle kann der Zusammenhang wie folgt aufgelistet werden: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! &lt;br /&gt;
! $Z_1$ &lt;br /&gt;
! $Z_2$&lt;br /&gt;
! $Z_3$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_1$&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
| 5&lt;br /&gt;
| 3 &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_2$&lt;br /&gt;
| 8&lt;br /&gt;
| 9&lt;br /&gt;
| 1&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_3$&lt;br /&gt;
| 6&lt;br /&gt;
| 4&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! !!$E_1$  !!  $E_2$ &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_1$ || 12 || 5&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_2$ || 11 || 8&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_3$ || 2 || 4&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Tabelle kann aber ebenso in Matrixform umgeschrieben werden, wobei die Matrix $RZ$ den Zusammenhang der Rohstoffe mit den Zwischenprodukten und $ZE$ den der Zwischenprodukte mit den Endprodukten beschreibt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
RZ=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 9 &amp;amp;1  \\&lt;br /&gt;
6&amp;amp;4&amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
ZE=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
11 &amp;amp; 8  \\&lt;br /&gt;
2&amp;amp;4\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um eine Matrix zu erhalten, welche den Rohstoffbedarf für die Endprodukte beschreibt wird die Matrix $RZ$ mit der Matrix $ZE$ multipliziert. In unserem Beispiel ergibt das&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
RE= RZ \cdot ZE= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
24 55 6 &amp;amp; 10 40 12\\&lt;br /&gt;
96 99 2 &amp;amp; 40 72 4\\&lt;br /&gt;
72 44 4 &amp;amp; 30 32 8\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
85 &amp;amp;62\\&lt;br /&gt;
197 &amp;amp; 116\\&lt;br /&gt;
120 &amp;amp; 70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Matrizen $RZ$, $ZE$ und $RE$ werden auch '''Produktionsmatrix''' genannt.&lt;br /&gt;
Der '''Produktions-''', '''Output-''' oder '''Nachfragevektor''' gibt an wie viel der Endprodukte produziert werden sollen.&lt;br /&gt;
Der '''Bedarfsvektor''' gibt den Gesamtbedarf an Einzelteilen an für einen vorgesehenen Produktionsvektor. Also durch den Bedarfsvektor kann der Bedarf an Rohstoffen berechnet werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im '''Preisvektor''' befinden sich die Preise für die einzelnen Rohstoffe.&lt;br /&gt;
Der '''Inputvekor''' beschreibt die benötigten Rohstoffe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Input-Output-Matrix: Leontief-Modell=&lt;br /&gt;
==Input-Output-Matrix: Leontief-Modell==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Eine '''Input-Output-Tabelle''' für die Firmen A, B und C, mit $x_i=\sum_{k=1}^{3} x_{ik}   y_i$, wobei $i=j$ den Eigenbedarf einer Firma beschreibt, wird in der folgenden Tabelle aufgezeigt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! Input / Output !! A !!B !! C !! Markt / Konsum !! Gesamtproduktion&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| A || $x_{11}$ || $x_{12}$ || $x_{13}$ || $y_{1}$ || $x_{1}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| B || $x_{21}$ || $x_{22}$ || $x_{23}$ || $y_{2}$ || $x_{2}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| C || $x_{31}$ || $x_{32}$ || $x_{33}$ ||  $y_{3}$ || $x_{3}$&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einem Gozinto-Graphen kann dies wie folgt dargestellt werden:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:inpuoutput.pdf|400px|mini|Gozintograph des Input-Output-Modells]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Produktionsmatrix $P$ sieht daher folgendermaßen aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$P=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 x_{11} &amp;amp;  x_{12} &amp;amp;  x_{13}  \\&lt;br /&gt;
x_{21} &amp;amp;  x_{22} &amp;amp;  x_{23} \\&lt;br /&gt;
x_{31} &amp;amp;  x_{32} &amp;amp;  x_{33}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um die Input-Output-Matrix zu erhalten die erste Spalte durch den Wert der Gesamtproduktion der ersten Zeile geteilt werden, die zweite Spalte durch den der zweiten Zeile und die dritte Spalte durch den der dritten Zeile, das heißt die Koeffizienten der Input-Output-Matrix ergeben sich als $a_{ij}= \frac{x_{ij}}{x_j}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Input-Output-Matrix ergibt sich dann zu:&lt;br /&gt;
$M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \frac{x_{11}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{12}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{13}}{x_3}  \\&lt;br /&gt;
\frac{x_{21}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{22}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{23}}{x_3} \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\frac{x_{31}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{32}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{33}}{x_3}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Gib die Input-Output-Matrix zu folgendem Gozintographen an: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:beispiel_inpuoutput.pdf|400px|mini|Beispiel zum Input-Output-Modell]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \frac{10}{43} &amp;amp;  \frac{5}{68} &amp;amp;  \frac{20}{64}  \\&lt;br /&gt;
\frac{15}{43} &amp;amp;  \frac{15}{68} &amp;amp;  \frac{36}{64} \\&lt;br /&gt;
\frac{25}{43} &amp;amp;  \frac{4}{68} &amp;amp;  \frac{22}{64}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \approx&lt;br /&gt;
M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0,233 &amp;amp;  0,074 &amp;amp;  0,313  \\&lt;br /&gt;
0,349 &amp;amp;  0,221 &amp;amp; 0,563\\&lt;br /&gt;
0,581 &amp;amp;  0,059 &amp;amp;  0,344\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Saklierungsmatrix=&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;span style=&amp;quot;background-color:#FFD700&amp;quot;&amp;gt; Dieser und die folgenden Abschnitte sind nur für HTL-SchhülerInnen relevant. &amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Saklierungsmatrix==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um einen Vektor zu stauchen oder zu strecken kann er mit der Skalierungsmatrix multipliziert werden. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$U= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_u &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; y_u &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp;z_u \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
Dabei gibt $x_u$ die Skalierung in x-Richtung, $y_u$ die Skalierung in y-Richtung und $z_u$ die Skalierung in z-Richtung an.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Drehung=&lt;br /&gt;
==Drehung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In $\mathbb{R}^2$ und $\alpha \in [0, 2 \pi[$ wird die Drehung (gegen den Uhrzeigersinn) eines Vektors $v$ um den Winkel $\alpha $  durch die Multiplikation des Vektors mit der Drehmatrix $$R_{\alpha}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha)  &amp;amp; -\sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\sin(\alpha)  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
erreicht: $v'=R_\alpha \cdot v$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In $\mathbb{R}^3$ ergeben sich für die Drehungen um die&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* x-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_x(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \cos(\alpha)  &amp;amp; -\sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \sin(\alpha)  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*y-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_y(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp;0 &amp;amp; \sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1  &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
- \sin(\alpha)&amp;amp; 0  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* z-Achse&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_z(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp; -\sin(\alpha) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin(\alpha) &amp;amp; \cos(\alpha)  &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0  &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Welche Koordinaten erhältst du , wenn der Würfel mit den Eckpunkten&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
A=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0\\ 0\\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
B=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2\\ 0 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
C=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2\\ 2 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
D=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\ 2 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, \\&lt;br /&gt;
E=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\ 0 \\2 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
F=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 \\ 0 \\2 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
G=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 \\ 2\\ 2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
H=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\2 \\2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{align*}&lt;br /&gt;
um die x-Achse um den Winkel $\alpha= 45^{\circ}$ gedreht wird? &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2= Unter der Verwendung der Drehmatrix &lt;br /&gt;
$R_x(45^{\circ}) =\begin{pmatrix} 1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0 \\ 0&amp;amp; \cos5^{\circ}) &amp;amp; -\sin(45^{\circ}) \\ 0 &amp;amp; \sin(45^{\circ})  &amp;amp; \cos(45^{\circ}) \\ \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
 = \begin{pmatrix} 1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0 \\ 0 &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2} } &amp;amp; -\frac{1}{\sqrt{2} } \\ 0 &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2} } &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2} } \\ \end{pmatrix}$ ergeben sich die Punkte des gedrehten Würfels durch die Muliplikation des ursprünglichen Punktes mit der Rotationsmatrix&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
A_x= A\cdot R_x(45^{\circ}) = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} 0\\ 0\\ 0\\ \end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
B_x=\begin{pmatrix} 2\\ 0 \\ 0\\ \end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
C_x=\begin{pmatrix} 2\\ \sqrt{2} \\ \sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
D_x=\begin{pmatrix} 0 \\ \sqrt{2} \\ \sqrt{2}\\ \end{pmatrix}, \\&lt;br /&gt;
E_x=\begin{pmatrix} 0 \\ -\sqrt{2} \\\sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
F_x=\begin{pmatrix} 2 \\ -\sqrt{2} \\\sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
G_x=\begin{pmatrix} 2 \\ 0\\ 2\sqrt{2}\\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
H_x=\begin{pmatrix} 0 \\0 \\2\sqrt{2}\\ \end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{align*} }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Schiebung=&lt;br /&gt;
==Schiebung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Schiebung eines Vektors $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ um den Vektor $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
t_x \\ t_y \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ erhält man in homogenen Koordinaten wie folgt:&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x'\\ y' \\ 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp;0&amp;amp;t_x\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;1&amp;amp; t_y\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \cdot\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Spiegelung=&lt;br /&gt;
==Spiegelung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Spiegelung in $\mathbb{R}^n$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$S= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp;0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  \dots &amp;amp; 0&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&amp;amp; &amp;amp; \ddots &amp;amp; &amp;amp; \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; \dots &amp;amp;0 &amp;amp;1 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \dots &amp;amp; 0 &amp;amp;0 &amp;amp; - 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Spiegelung an einer Geraden ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Spiegelung eines Punktes im $\mathbb{R}^2$ an einer Gerade $g: y=ax+b$ erfolgt in homogenen Koordinaten in den folgenden fünf Schritten:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 1.) Das Koordinatensystem so verschieben, dass die Spiegelungsachse durch den Koordinatenursprung geht.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 2.) Die Spiegelungsachse soll um den Winkel $\arctan(a)$ gedreht werden, so dass sie mit der x-Achse zusammenfällt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 3.) Spieglung an der x-Achse.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 4.) In Ausgangsposition zurückdrehen, also  Schritt 2) in die andere Richtung.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 5.) Die Spiegelungsachse zurück schieben, also wie in Schritt 1), nur in die andere Richtung schieben.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Für die jeweiligen Schritte gibt es eine passende Matrix, werden die fünf Matrizen miteinander multipliziert erhält man die Spiegelungsmatrix um die Gerade $g$, mit $arctan(a):=t$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(t\right) &amp;amp; -\sin\left(t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(t\right) &amp;amp; \cos\left(t\right) &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -1 &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(-t\right) &amp;amp; -\sin\left(-t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(-t\right) &amp;amp; \cos\left(-t\right) &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  -b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
= Matura-Aufgaben=&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Matura-Aufgaben==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=127&amp;amp;file=RGB-Farbmodell.pdf RGB-Farbmodell}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=71&amp;amp;file=Spiegelung_an_einer_Geraden.pdf &amp;quot;Spiegelung an einer Geraden&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Farben_2/Farben_2.pdf &amp;quot;Farben (2)&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/KP1_16_C2_06/KP1_16_C2_06.pdf&amp;quot; &amp;quot;KP1_16_C2_06}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Teemischung/Teemischung.pdf &amp;quot;Teemischung&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Rohstoffbedarf/Rohstoffbedarf.pdf &amp;quot;Rohstoffbedarf&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Konfiserie/Konfiserie.pdf &amp;quot;Konfiserie&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=525&amp;amp;file=Zweistufige_Produktion.pdf &amp;quot;Zweistufige Produktion&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=530&amp;amp;file=Kosten_und_Gewinn.pdf &amp;quot;Kosten und Gewinn&amp;quot;}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5754</id>
		<title>Matrizen</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5754"/>
		<updated>2017-02-15T11:40:54Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Matrizen sind eine nützliche Darstellung, um ein Gleichungssystem mit vielen linearen Gleichungen zu lösen oder auch um Tabellen übersichtlich darzustellen, also um lineare Zusammenhänge zwischen mehreren Größen herzustellen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
= Einführung =&lt;br /&gt;
== Einführung ==&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Eine  $2\times3$ Matrix besteht aus 2 [[Zeilen|Zeilen]] und 3 [[Spalten|Spalten]], sie sieht zum Beispiel so aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Der erste Index gibt dabei an in der welcher Zeile und der zweite Index in welcher Spalte sich die Zahl befindet. Hier bilden zum Beispiel $a_{11}$, $ a_{12}$ und $ a_{13}$ die erste Zeile, $a_{21}$, $ a_{22}$  und $ a_{23} $ die zweite Zeile. $a_{11}$ und $ a_{21}$ bilden die erste Spalte, $a_{12}$  und $a_{22}$ die zweite Spalte und $ a_{13}$ und $ a_{23}$ und die dritte Spalte&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Beispiel: $a_{11}=3  \qquad a_{12}=6 \qquad a_{13}=2  \qquad a_{21}=7  \qquad a_{22}=8     \qquad a_{23}=1$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
  A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 6  &amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 8  &amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Was ist die erste Zeile der Matrix $\quad F= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 12 &amp;amp;17 \\&lt;br /&gt;
3,9 &amp;amp; 5 &amp;amp; 84,7 \\&lt;br /&gt;
4,5 &amp;amp;63 &amp;amp; 9,6\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ und was ist die 3. Spalte der Matrix $F$?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  1.Zeile $\left( 8 \quad 12 \quad 17  \right) $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3.Spalte $\left(\begin{array}{c} 17 \\ 84,7 \\ 9,6 \end{array}\right)$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=  $m \times n$ Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die  $m\times n$ Matrix hat $m$ Zeilen und $n$ Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1=Eine [[quadratische Matrix|quadratische Matrix]] hat die gleiche Anzahl an Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Nullmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Nullmatrix|Nullmatrix]]  sieht wie folgt aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
0= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0  &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\vdots  &amp;amp;  &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0   &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Einheitsmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Einheitsmatrix|Einheitsmatrix]] hat nur in der [[Hauptdiagonale|Hauptdiagonale]] (von links oben nach rechts unten) Einsen stehen. Sonst befinden sich überall Nullen. Zudem ist sie eine quadratische Matrix.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
I_n= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sieht die Einheitsmatrix im dreidimensionalen Raum aus?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $I_3= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Rechenregeln=&lt;br /&gt;
==Rechenregeln==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Addition|Addition]] von Matrizen, werden die einzelnen Komponenten miteinander addiert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sei die Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
und die Matrix&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11}	&amp;amp; b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
b_{21}	&amp;amp; b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
b_{m1} 	&amp;amp; b_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist &lt;br /&gt;
$$A +B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11}	&amp;amp; a_{12}+  b_{12} +  &amp;amp; \dots	 +&amp;amp; a_{1n} +  b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21} + b_{21}	&amp;amp; a_{22} + b_{22} +   &amp;amp;\dots  +&amp;amp; a_{1n}+   b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1}+  b_{m1} 	&amp;amp;a_{m2} + b_{m2} &amp;amp; + \dots  +&amp;amp;  	 a_{mn} + b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der Addition müssen beide Matrizen dieselbe Dimension haben, das heißt dieselbe Anzahl von Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der $2\times 2$ Matrix schaut das wie folgt aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist $ \qquad \qquad \qquad A+ B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} &lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
  +&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22} &lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11} &amp;amp; a_{12} +  b_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  + b_{21} &amp;amp; a_{22} +  b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Addiere die Matrizen $\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -4  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $ und &lt;br /&gt;
$\quad D= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $C +D=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
10 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Addiere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=NzpNGGME /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Subtrahiere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=UgJMsJm9 /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Multiplikation mit einem Skalar|Multiplikation mit einem Skalar]] $k$ (einer reellen Zahl), wird jede Komponente einzeln mit dem Skalar multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
k \cdot A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
k \cdot a_{11} &amp;amp; k \cdot a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{1n} \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{21} &amp;amp; k \cdot a_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{2n} \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{m1} &amp;amp;k \cdot a_{m2} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{mn} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Multipliziere die Matrix $\quad E= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 2  \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $  mit $3$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $3 \cdot E=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
21 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
27 &amp;amp; 0  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Multipliziere die Matrix mit dem Skalar und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=DpYwSR4m /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Transponierte Matrix&lt;br /&gt;
Bei einer [[transponierten Matrix|transponierten Matrix]] werden die Zeilen und Spalten miteinander vertauscht. Sei $A$ die ursprüngliche Matrix und $A^T$ die transponierte:&lt;br /&gt;
$A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  &amp;amp;a_{13}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{23}  \\&lt;br /&gt;
a_{31}  &amp;amp;a_{32}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$A^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{21}  &amp;amp;a_{31}  \\&lt;br /&gt;
a_{12}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{32}  \\&lt;br /&gt;
a_{13}  &amp;amp;a_{23}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sehen die transponierten Matrizen zu den Matrizen $B$ und $C$ aus?&lt;br /&gt;
$\quad B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
654 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 4,7 &amp;amp;6 &amp;amp;9 &amp;amp;89  \\&lt;br /&gt;
8,3 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 7 &amp;amp; 3&amp;amp;1 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 2 &amp;amp; 0 &amp;amp; 7,9 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $\quad B^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 654  \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 8,3 &amp;amp; 4\\&lt;br /&gt;
4,7 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 2\\&lt;br /&gt;
6 &amp;amp; 7&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
9&amp;amp; 3 &amp;amp; 7,9\\&lt;br /&gt;
89 &amp;amp; 1 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Matrizenmultiplikation&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zwei Matrizen werden nach der Regel: Zeile mal Spalte multipliziert.&lt;br /&gt;
Die [[Matrizenmultiplikation|Matrizenmultiplikation]] ist nicht kommutativ, das heißt: $A\cdot B \neq B \cdot A$.&lt;br /&gt;
Um $A \cdot B =C$ zu erhalten muss die Anzahl der Spalten von $A$ die selbe sein wie die Anzahl der Zeilen von $B$. Also wenn $A$ eine $m \times n$ Matrix ist und $B$ eine $n \times p$ Matrix, so sind $m$ und $p$ beliebig und $n$ muss bei $A$ und $B$ dieselbe Zahl sein. Außerdem ist dann $C$ eine $m \times p$ Matrix, sie hat also dieselbe Anzahl der Zeilen wie die Matrix $A$ und dieselbe Spaltenanzahl wie die Matrix $B$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Sei die Matrix $A$ zum Beispiel eine $2 \times 3$ Matrix und $B$ eine $3 \times 4$ Matrix. Dann ist die Matrix $A \cdot B = C$ eine $2 \times 4$ Matrix.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Wie erhält man nun die einzelnen Koeffizienten der Matrix $C$?&lt;br /&gt;
 \url{https://www.youtube.com/watch?v=iLgfkgscafQ}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Durchführung der Matrizenmultiplikation kann mit Hilfe der&lt;br /&gt;
Falk'schen Anordnung erfolgen:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 {| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} b_{11} &amp;amp; b_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{1q} \\&lt;br /&gt;
  b_{21} &amp;amp; b_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{2q} \\&lt;br /&gt;
   \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  b_{p1} &amp;amp; b_{p2} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{pq} \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{1p} \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp;  a_{22} &amp;amp;  \dots &amp;amp;  a_{2p} \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  a_{n1} &amp;amp; a_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{np}\\ \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{1q}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{2q}  \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  c_{n1} &amp;amp; c_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{nq} \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
      &lt;br /&gt;
   &lt;br /&gt;
Es werden die Spalten von $B$ über die Zeilen von $A$ gelegt, die Komponenten paarweise multipliziert und dann die Ergebnisse addiert.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 [[Datei:falkanordnung.png|400px|mini|Falk'sche Anordnung]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = a_{11} \cdot b_{11}+    a_{12} \cdot b_{21}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p1} \\ &lt;br /&gt;
c_{12} = a_{11} \cdot b_{12} +   a_{12} \cdot b_{22}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p2} \\&lt;br /&gt;
c_{1q} = a_{11} \cdot b_{1q}  +  a_{12} \cdot b_{2q}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{pq} \\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{21} = a_{21} \cdot b_{11} +   a_{22} \cdot b_{21} +  \dots  + a_{2p} \cdot b_{p1}\\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{nq} = a_{n1} \cdot b_{1q} +   a_{n2} \cdot b_{2q}+   \dots  + a_{np} \cdot b_{pq}$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Konkret heißt das an einem Beispiel:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $   &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp;  c_{13}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp;  c_{23}  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = 2 \cdot 8  + 5 \cdot 9 = 61\\ &lt;br /&gt;
c_{12} = 2 \cdot 1  + 5 \cdot 0 =2\\&lt;br /&gt;
c_{13} =  2 \cdot 3 +  5 \cdot 5 =31\\&lt;br /&gt;
c_{21} = 4 \cdot 8  + 7 \cdot 9 =95\\&lt;br /&gt;
c_{22} = 4 \cdot 1  + 7 \cdot 0 =4\\&lt;br /&gt;
c_{23}= 4 \cdot 3 +  7 \cdot 5 =47$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Also&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} &lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix}   = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 61 &amp;amp; 2 &amp;amp;  31\\&lt;br /&gt;
 95 &amp;amp; 4 &amp;amp; 47  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Berechne $A \cdot B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
5 &amp;amp;  7 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; -1 &amp;amp; 4 \\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix} \cdot &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; -6 \\ &lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 2 \\ &lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 |2=  $C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
45+ 21+ 0&amp;amp; 35-42+ 2\\&lt;br /&gt;
72-3 +0 &amp;amp;56+ 6+ 8\\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
66&amp;amp;-5\\&lt;br /&gt;
69&amp;amp;70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Multipliziere die beiden Matrizen und füge die Zahlen der Lösungsmatrix in die Zellen ein, dann klicke auf überprüfen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=aUjggvwq /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
= Gozinto-Graphen =&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Gozinto-Graphen == &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Gonzinto-Graphen dienen der Veranschaulichung der Zusammenhänge zwischen Roh-, Zwischen- und Endprodukten. Die Knoten stellen dabei die Teile dar und die Pfeile oder auch gerichtete Kanten die Mengenbeziehungen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In der Abbildung des Gozintographen wird der Zusammenhang zwischen den Rohstoffen $R_1 , R_2$ und $R_3$ mit den Zwischenprodukten $Z_1, Z_2, Z_3$ und den Endprodukten $E_1, E_2$ dargestellt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 [[Datei:gozinto.pdf|400px|mini|Beispiel eines Gozintographen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einer Tabelle kann der Zusammenhang wie folgt aufgelistet werden: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! &lt;br /&gt;
! $Z_1$ &lt;br /&gt;
! $Z_2$&lt;br /&gt;
! $Z_3$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_1$&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
| 5&lt;br /&gt;
| 3 &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_2$&lt;br /&gt;
| 8&lt;br /&gt;
| 9&lt;br /&gt;
| 1&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_3$&lt;br /&gt;
| 6&lt;br /&gt;
| 4&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! !!$E_1$  !!  $E_2$ &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_1$ || 12 || 5&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_2$ || 11 || 8&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_3$ || 2 || 4&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Tabelle kann aber ebenso in Matrixform umgeschrieben werden, wobei die Matrix $RZ$ den Zusammenhang der Rohstoffe mit den Zwischenprodukten und $ZE$ den der Zwischenprodukte mit den Endprodukten beschreibt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
RZ=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 9 &amp;amp;1  \\&lt;br /&gt;
6&amp;amp;4&amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
ZE=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
11 &amp;amp; 8  \\&lt;br /&gt;
2&amp;amp;4\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um eine Matrix zu erhalten, welche den Rohstoffbedarf für die Endprodukte beschreibt wird die Matrix $RZ$ mit der Matrix $ZE$ multipliziert. In unserem Beispiel ergibt das&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
RE= RZ \cdot ZE= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
24 55 6 &amp;amp; 10 40 12\\&lt;br /&gt;
96 99 2 &amp;amp; 40 72 4\\&lt;br /&gt;
72 44 4 &amp;amp; 30 32 8\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
85 &amp;amp;62\\&lt;br /&gt;
197 &amp;amp; 116\\&lt;br /&gt;
120 &amp;amp; 70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Matrizen $RZ$, $ZE$ und $RE$ werden auch '''Produktionsmatrix''' genannt.&lt;br /&gt;
Der '''Produktions-''', '''Output-''' oder '''Nachfragevektor''' gibt an wie viel der Endprodukte produziert werden sollen.&lt;br /&gt;
Der '''Bedarfsvektor''' gibt den Gesamtbedarf an Einzelteilen an für einen vorgesehenen Produktionsvektor. Also durch den Bedarfsvektor kann der Bedarf an Rohstoffen berechnet werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im '''Preisvektor''' befinden sich die Preise für die einzelnen Rohstoffe.&lt;br /&gt;
Der '''Inputvekor''' beschreibt die benötigten Rohstoffe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Input-Output-Matrix: Leontief-Modell=&lt;br /&gt;
==Input-Output-Matrix: Leontief-Modell==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Eine '''Input-Output-Tabelle''' für die Firmen A, B und C, mit $x_i=\sum_{k=1}^{3} x_{ik}   y_i$, wobei $i=j$ den Eigenbedarf einer Firma beschreibt, wird in der folgenden Tabelle aufgezeigt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! Input / Output !! A !!B !! C !! Markt / Konsum !! Gesamtproduktion&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| A || $x_{11}$ || $x_{12}$ || $x_{13}$ || $y_{1}$ || $x_{1}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| B || $x_{21}$ || $x_{22}$ || $x_{23}$ || $y_{2}$ || $x_{2}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| C || $x_{31}$ || $x_{32}$ || $x_{33}$ ||  $y_{3}$ || $x_{3}$&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einem Gozinto-Graphen kann dies wie folgt dargestellt werden:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:inpuoutput.pdf|400px|mini|Gozintograph des Input-Output-Modells]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Produktionsmatrix $P$ sieht daher folgendermaßen aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$P=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 x_{11} &amp;amp;  x_{12} &amp;amp;  x_{13}  \\&lt;br /&gt;
x_{21} &amp;amp;  x_{22} &amp;amp;  x_{23} \\&lt;br /&gt;
x_{31} &amp;amp;  x_{32} &amp;amp;  x_{33}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um die Input-Output-Matrix zu erhalten die erste Spalte durch den Wert der Gesamtproduktion der ersten Zeile geteilt werden, die zweite Spalte durch den der zweiten Zeile und die dritte Spalte durch den der dritten Zeile, das heißt die Koeffizienten der Input-Output-Matrix ergeben sich als $a_{ij}= \frac{x_{ij}}{x_j}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Input-Output-Matrix ergibt sich dann zu:&lt;br /&gt;
$M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \frac{x_{11}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{12}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{13}}{x_3}  \\&lt;br /&gt;
\frac{x_{21}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{22}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{23}}{x_3} \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\frac{x_{31}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{32}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{33}}{x_3}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Gib die Input-Output-Matrix zu folgendem Gozintographen an: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:beispiel_inpuoutput.pdf|400px|mini|Beispiel zum Input-Output-Modell]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \frac{10}{43} &amp;amp;  \frac{5}{68} &amp;amp;  \frac{20}{64}  \\&lt;br /&gt;
\frac{15}{43} &amp;amp;  \frac{15}{68} &amp;amp;  \frac{36}{64} \\&lt;br /&gt;
\frac{25}{43} &amp;amp;  \frac{4}{68} &amp;amp;  \frac{22}{64}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \approx&lt;br /&gt;
M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0,233 &amp;amp;  0,074 &amp;amp;  0,313  \\&lt;br /&gt;
0,349 &amp;amp;  0,221 &amp;amp; 0,563\\&lt;br /&gt;
0,581 &amp;amp;  0,059 &amp;amp;  0,344\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Saklierungsmatrix=&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;span style=&amp;quot;background-color:#FFD700&amp;quot;&amp;gt; Dieser und die folgenden Abschnitte sind nur für HTL-SchhülerInnen relevant. &amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Saklierungsmatrix==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um einen Vektor zu stauchen oder zu strecken kann er mit der Skalierungsmatrix multipliziert werden. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$U= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_u &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; y_u &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp;z_u \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
Dabei gibt $x_u$ die Skalierung in x-Richtung, $y_u$ die Skalierung in y-Richtung und $z_u$ die Skalierung in z-Richtung an.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Drehung=&lt;br /&gt;
==Drehung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In $\mathbb{R}^2$ und $\alpha \in [0, 2 \pi[$ wird die Drehung (gegen den Uhrzeigersinn) eines Vektors $v$ um den Winkel $\alpha $  durch die Multiplikation des Vektors mit der Drehmatrix $$R_{\alpha}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha)  &amp;amp; -\sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\sin(\alpha)  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
erreicht: $v'=R_\alpha \cdot v$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In $\mathbb{R}^3$ ergeben sich für die Drehungen um die&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* x-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_x(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \cos(\alpha)  &amp;amp; -\sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \sin(\alpha)  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*y-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_y(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp;0 &amp;amp; \sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1  &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
- \sin(\alpha)&amp;amp; 0  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* z-Achse&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_z(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp; -\sin(\alpha) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin(\alpha) &amp;amp; \cos(\alpha)  &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0  &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Welche Koordinaten erhältst du , wenn der Würfel mit den Eckpunkten&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
A=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0\\ 0\\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
B=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2\\ 0 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
C=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2\\ 2 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
D=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\ 2 \\ 0\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, \\&lt;br /&gt;
E=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\ 0 \\2 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
F=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 \\ 0 \\2 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
G=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 \\ 2\\ 2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
H=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\2 \\2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\end{align*}&lt;br /&gt;
um die x-Achse um den Winkel $\alpha= 45^{\circ}$ gedreht wird? &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2= Unter der Verwendung der Drehmatrix $R_x(45^{\circ}) =\begin{pmatrix} 1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0 \\ 0&amp;amp; \cos5^{\circ}) &amp;amp; -\sin(45^{\circ}) \\ 0 &amp;amp; \sin(45^{\circ})  &amp;amp; \cos(45^{\circ}) \\ \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0 \\ 0 &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2}} &amp;amp; -\frac{1}{\sqrt{2}} \\ 0 &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2}} &amp;amp; \frac{1}{\sqrt{2}} \\ \end{pmatrix}$ ergeben sich die Punkte des gedrehten Würfels durch die Muliplikation des ursprünglichen Punktes mit der Rotationsmatrix&lt;br /&gt;
\begin{align*}&lt;br /&gt;
A_x= A\cdot R_x(45^{\circ}) = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} 0\\ 0\\ 0\\ \end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
B_x=\begin{pmatrix} 2\\ 0 \\ 0\\ \end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
C_x=\begin{pmatrix} 2\\ \sqrt{2} \\ \sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp;  &amp;amp;&lt;br /&gt;
D_x=\begin{pmatrix} 0 \\ \sqrt{2} \\ \sqrt{2}\\ \end{pmatrix}, \\&lt;br /&gt;
E_x=\begin{pmatrix} 0 \\ -\sqrt{2} \\\sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
F_x=\begin{pmatrix} 2 \\ -\sqrt{2} \\\sqrt{2} \\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
G_x=\begin{pmatrix} 2 \\ 0\\ 2\sqrt{2}\\ \end{pmatrix}, &amp;amp; &amp;amp;&lt;br /&gt;
H_x=\begin{pmatrix} 0 \\0 \\2\sqrt{2}\\ \end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{align*}}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Schiebung=&lt;br /&gt;
==Schiebung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Schiebung eines Vektors $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ um den Vektor $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
t_x \\ t_y \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ erhält man in homogenen Koordinaten wie folgt:&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x'\\ y' \\ 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp;0&amp;amp;t_x\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;1&amp;amp; t_y\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \cdot\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Spiegelung=&lt;br /&gt;
==Spiegelung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Spiegelung in $\mathbb{R}^n$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$S= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp;0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  \dots &amp;amp; 0&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&amp;amp; &amp;amp; \ddots &amp;amp; &amp;amp; \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; \dots &amp;amp;0 &amp;amp;1 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \dots &amp;amp; 0 &amp;amp;0 &amp;amp; - 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Spiegelung an einer Geraden ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Spiegelung eines Punktes im $\mathbb{R}^2$ an einer Gerade $g: y=ax+b$ erfolgt in homogenen Koordinaten in den folgenden fünf Schritten:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 1.) Das Koordinatensystem so verschieben, dass die Spiegelungsachse durch den Koordinatenursprung geht.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 2.) Die Spiegelungsachse soll um den Winkel $\arctan(a)$ gedreht werden, so dass sie mit der x-Achse zusammenfällt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 3.) Spieglung an der x-Achse.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 4.) In Ausgangsposition zurückdrehen, also  Schritt 2) in die andere Richtung.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 5.) Die Spiegelungsachse zurück schieben, also wie in Schritt 1), nur in die andere Richtung schieben.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Für die jeweiligen Schritte gibt es eine passende Matrix, werden die fünf Matrizen miteinander multipliziert erhält man die Spiegelungsmatrix um die Gerade $g$, mit $arctan(a):=t$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(t\right) &amp;amp; -\sin\left(t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(t\right) &amp;amp; \cos\left(t\right) &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -1 &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(-t\right) &amp;amp; -\sin\left(-t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(-t\right) &amp;amp; \cos\left(-t\right) &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  -b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
= Matura-Aufgaben=&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Matura-Aufgaben==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=127&amp;amp;file=RGB-Farbmodell.pdf RGB-Farbmodell}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=71&amp;amp;file=Spiegelung_an_einer_Geraden.pdf &amp;quot;Spiegelung an einer Geraden&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Farben_2/Farben_2.pdf &amp;quot;Farben (2)&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/KP1_16_C2_06/KP1_16_C2_06.pdf&amp;quot; &amp;quot;KP1_16_C2_06}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Teemischung/Teemischung.pdf &amp;quot;Teemischung&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Rohstoffbedarf/Rohstoffbedarf.pdf &amp;quot;Rohstoffbedarf&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Konfiserie/Konfiserie.pdf &amp;quot;Konfiserie&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=525&amp;amp;file=Zweistufige_Produktion.pdf &amp;quot;Zweistufige Produktion&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=530&amp;amp;file=Kosten_und_Gewinn.pdf &amp;quot;Kosten und Gewinn&amp;quot;}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5749</id>
		<title>Matrizen</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5749"/>
		<updated>2017-02-13T16:12:35Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Matrizen sind eine nützliche Darstellung, um ein Gleichungssystem mit vielen linearen Gleichungen zu lösen oder auch um Tabellen übersichtlich darzustellen, also um lineare Zusammenhänge zwischen mehreren Größen herzustellen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
= Einführung =&lt;br /&gt;
== Einführung ==&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Eine  $2\times3$ Matrix besteht aus 2 [[Zeilen|Zeilen]] und 3 [[Spalten|Spalten]], sie sieht zum Beispiel so aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Der erste Index gibt dabei an in der welcher Zeile und der zweite Index in welcher Spalte sich die Zahl befindet. Hier bilden zum Beispiel $a_{11}$, $ a_{12}$ und $ a_{13}$ die erste Zeile, $a_{21}$, $ a_{22}$  und $ a_{23} $ die zweite Zeile. $a_{11}$ und $ a_{21}$ bilden die erste Spalte, $a_{12}$  und $a_{22}$ die zweite Spalte und $ a_{13}$ und $ a_{23}$ und die dritte Spalte&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Beispiel: $a_{11}=3  \qquad a_{12}=6 \qquad a_{13}=2  \qquad a_{21}=7  \qquad a_{22}=8     \qquad a_{23}=1$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
  A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 6  &amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 8  &amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Was ist die erste Zeile der Matrix $\quad F= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 12 &amp;amp;17 \\&lt;br /&gt;
3,9 &amp;amp; 5 &amp;amp; 84,7 \\&lt;br /&gt;
4,5 &amp;amp;63 &amp;amp; 9,6\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ und was ist die 3. Spalte der Matrix $F$?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  1.Zeile $\left( 8 \quad 12 \quad 17  \right) $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3.Spalte $\left(\begin{array}{c} 17 \\ 84,7 \\ 9,6 \end{array}\right)$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=  $m \times n$ Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die  $m\times n$ Matrix hat $m$ Zeilen und $n$ Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1=Eine [[quadratische Matrix|quadratische Matrix]] hat die gleiche Anzahl an Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Nullmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Nullmatrix|Nullmatrix]]  sieht wie folgt aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
0= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0  &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\vdots  &amp;amp;  &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0   &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Einheitsmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Einheitsmatrix|Einheitsmatrix]] hat nur in der [[Hauptdiagonale|Hauptdiagonale]] (von links oben nach rechts unten) Einsen stehen. Sonst befinden sich überall Nullen. Zudem ist sie eine quadratische Matrix.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
I_n= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sieht die Einheitsmatrix im dreidimensionalen Raum aus?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $I_3= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Rechenregeln=&lt;br /&gt;
==Rechenregeln==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Addition|Addition]] von Matrizen, werden die einzelnen Komponenten miteinander addiert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sei die Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
und die Matrix&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11}	&amp;amp; b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
b_{21}	&amp;amp; b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
b_{m1} 	&amp;amp; b_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist &lt;br /&gt;
$$A +B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11}	&amp;amp; a_{12}+  b_{12} +  &amp;amp; \dots	 +&amp;amp; a_{1n} +  b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21} + b_{21}	&amp;amp; a_{22} + b_{22} +   &amp;amp;\dots  +&amp;amp; a_{1n}+   b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1}+  b_{m1} 	&amp;amp;a_{m2} + b_{m2} &amp;amp; + \dots  +&amp;amp;  	 a_{mn} + b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der Addition müssen beide Matrizen dieselbe Dimension haben, das heißt dieselbe Anzahl von Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der $2\times 2$ Matrix schaut das wie folgt aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist $ \qquad \qquad \qquad A+ B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} &lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
  +&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22} &lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11} &amp;amp; a_{12} +  b_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  + b_{21} &amp;amp; a_{22} +  b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Addiere die Matrizen $\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -4  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $ und &lt;br /&gt;
$\quad D= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $C +D=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
10 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Multiplikation mit einem Skalar|Multiplikation mit einem Skalar]] $k$ (einer reellen Zahl), wird jede Komponente einzeln mit dem Skalar multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
k \cdot A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
k \cdot a_{11} &amp;amp; k \cdot a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{1n} \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{21} &amp;amp; k \cdot a_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{2n} \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{m1} &amp;amp;k \cdot a_{m2} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{mn} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Multipliziere die Matrix $\quad E= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 2  \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $  mit $3$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $3 \cdot E=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
21 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
27 &amp;amp; 0  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Transponierte Matrix&lt;br /&gt;
Bei einer [[transponierten Matrix|transponierten Matrix]] werden die Zeilen und Spalten miteinander vertauscht. Sei $A$ die ursprüngliche Matrix und $A^T$ die transponierte:&lt;br /&gt;
$A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  &amp;amp;a_{13}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{23}  \\&lt;br /&gt;
a_{31}  &amp;amp;a_{32}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$A^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{21}  &amp;amp;a_{31}  \\&lt;br /&gt;
a_{12}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{32}  \\&lt;br /&gt;
a_{13}  &amp;amp;a_{23}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sehen die transponierten Matrizen zu den Matrizen $B$ und $C$ aus?&lt;br /&gt;
$\quad B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
654 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 4,7 &amp;amp;6 &amp;amp;9 &amp;amp;89  \\&lt;br /&gt;
8,3 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 7 &amp;amp; 3&amp;amp;1 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 2 &amp;amp; 0 &amp;amp; 7,9 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $\quad B^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 654  \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 8,3 &amp;amp; 4\\&lt;br /&gt;
4,7 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 2\\&lt;br /&gt;
6 &amp;amp; 7&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
9&amp;amp; 3 &amp;amp; 7,9\\&lt;br /&gt;
89 &amp;amp; 1 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Matrizenmultiplikation&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zwei Matrizen werden nach der Regel: Zeile mal Spalte multipliziert.&lt;br /&gt;
Die [[Matrizenmultiplikation|Matrizenmultiplikation]] ist nicht kommutativ, das heißt: $A\cdot B \neq B \cdot A$.&lt;br /&gt;
Um $A \cdot B =C$ zu erhalten muss die Anzahl der Spalten von $A$ die selbe sein wie die Anzahl der Zeilen von $B$. Also wenn $A$ eine $m \times n$ Matrix ist und $B$ eine $n \times p$ Matrix, so sind $m$ und $p$ beliebig und $n$ muss bei $A$ und $B$ dieselbe Zahl sein. Außerdem ist dann $C$ eine $m \times p$ Matrix, sie hat also dieselbe Anzahl der Zeilen wie die Matrix $A$ und dieselbe Spaltenanzahl wie die Matrix $B$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Sei die Matrix $A$ zum Beispiel eine $2 \times 3$ Matrix und $B$ eine $3 \times 4$ Matrix. Dann ist die Matrix $A \cdot B = C$ eine $2 \times 4$ Matrix.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Wie erhält man nun die einzelnen Koeffizienten der Matrix $C$?&lt;br /&gt;
 \url{https://www.youtube.com/watch?v=iLgfkgscafQ}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Durchführung der Matrizenmultiplikation kann mit Hilfe der&lt;br /&gt;
Falk'schen Anordnung erfolgen:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 {| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} b_{11} &amp;amp; b_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{1q} \\&lt;br /&gt;
  b_{21} &amp;amp; b_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{2q} \\&lt;br /&gt;
   \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  b_{p1} &amp;amp; b_{p2} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{pq} \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{1p} \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp;  a_{22} &amp;amp;  \dots &amp;amp;  a_{2p} \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  a_{n1} &amp;amp; a_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{np}\\ \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{1q}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{2q}  \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  c_{n1} &amp;amp; c_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{nq} \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
      &lt;br /&gt;
   &lt;br /&gt;
Es werden die Spalten von $B$ über die Zeilen von $A$ gelegt, die Komponenten paarweise multipliziert und dann die Ergebnisse addiert.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 [[Datei:falkanordnung.png|400px|mini|Falk'sche Anordnung]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = a_{11} \cdot b_{11}+    a_{12} \cdot b_{21}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p1} \\ &lt;br /&gt;
c_{12} = a_{11} \cdot b_{12} +   a_{12} \cdot b_{22}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p2} \\&lt;br /&gt;
c_{1q} = a_{11} \cdot b_{1q}  +  a_{12} \cdot b_{2q}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{pq} \\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{21} = a_{21} \cdot b_{11} +   a_{22} \cdot b_{21} +  \dots  + a_{2p} \cdot b_{p1}\\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{nq} = a_{n1} \cdot b_{1q} +   a_{n2} \cdot b_{2q}+   \dots  + a_{np} \cdot b_{pq}$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Konkret heißt das an einem Beispiel:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $   &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp;  c_{13}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp;  c_{23}  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = 2 \cdot 8  + 5 \cdot 9 = 61\\ &lt;br /&gt;
c_{12} = 2 \cdot 1  + 5 \cdot 0 =2\\&lt;br /&gt;
c_{13} =  2 \cdot 3 +  5 \cdot 5 =31\\&lt;br /&gt;
c_{21} = 4 \cdot 8  + 7 \cdot 9 =95\\&lt;br /&gt;
c_{22} = 4 \cdot 1  + 7 \cdot 0 =4\\&lt;br /&gt;
c_{23}= 4 \cdot 3 +  7 \cdot 5 =47$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Also&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} &lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix}   = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 61 &amp;amp; 2 &amp;amp;  31\\&lt;br /&gt;
 95 &amp;amp; 4 &amp;amp; 47  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Berechne $A \cdot B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
5 &amp;amp;  7 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; -1 &amp;amp; 4 \\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix} \cdot &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; -6 \\ &lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 2 \\ &lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 |2=  $C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
45+ 21+ 0&amp;amp; 35-42+ 2\\&lt;br /&gt;
72-3 +0 &amp;amp;56+ 6+ 8\\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
66&amp;amp;-5\\&lt;br /&gt;
69&amp;amp;70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=aUjggvwq /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
= Gozinto-Graphen =&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Gozinto-Graphen == &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Gonzinto-Graphen dienen der Veranschaulichung der Zusammenhänge zwischen Roh-, Zwischen- und Endprodukten. Die Knoten stellen dabei die Teile dar und die Pfeile oder auch gerichtete Kanten die Mengenbeziehungen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In der Abbildung des Gozintographen wird der Zusammenhang zwischen den Rohstoffen $R_1 , R_2$ und $R_3$ mit den Zwischenprodukten $Z_1, Z_2, Z_3$ und den Endprodukten $E_1, E_2$ dargestellt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 [[Datei:gozinto.pdf|400px|mini|Beispiel eines Gozintographen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einer Tabelle kann der Zusammenhang wie folgt aufgelistet werden: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! &lt;br /&gt;
! $Z_1$ &lt;br /&gt;
! $Z_2$&lt;br /&gt;
! $Z_3$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_1$&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
| 5&lt;br /&gt;
| 3 &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_2$&lt;br /&gt;
| 8&lt;br /&gt;
| 9&lt;br /&gt;
| 1&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_3$&lt;br /&gt;
| 6&lt;br /&gt;
| 4&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! !!$E_1$  !!  $E_2$ &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_1$ || 12 || 5&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_2$ || 11 || 8&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_3$ || 2 || 4&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Tabelle kann aber ebenso in Matrixform umgeschrieben werden, wobei die Matrix $RZ$ den Zusammenhang der Rohstoffe mit den Zwischenprodukten und $ZE$ den der Zwischenprodukte mit den Endprodukten beschreibt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
RZ=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 9 &amp;amp;1  \\&lt;br /&gt;
6&amp;amp;4&amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
ZE=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
11 &amp;amp; 8  \\&lt;br /&gt;
2&amp;amp;4\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um eine Matrix zu erhalten, welche den Rohstoffbedarf für die Endprodukte beschreibt wird die Matrix $RZ$ mit der Matrix $ZE$ multipliziert. In unserem Beispiel ergibt das&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
RE= RZ \cdot ZE= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
24 55 6 &amp;amp; 10 40 12\\&lt;br /&gt;
96 99 2 &amp;amp; 40 72 4\\&lt;br /&gt;
72 44 4 &amp;amp; 30 32 8\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
85 &amp;amp;62\\&lt;br /&gt;
197 &amp;amp; 116\\&lt;br /&gt;
120 &amp;amp; 70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Matrizen $RZ$, $ZE$ und $RE$ werden auch '''Produktionsmatrix''' genannt.&lt;br /&gt;
Der '''Produktions-''', '''Output-''' oder '''Nachfragevektor''' gibt an wie viel der Endprodukte produziert werden sollen.&lt;br /&gt;
Der '''Bedarfsvektor''' gibt den Gesamtbedarf an Einzelteilen an für einen vorgesehenen Produktionsvektor. Also durch den Bedarfsvektor kann der Bedarf an Rohstoffen berechnet werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im '''Preisvektor''' befinden sich die Preise für die einzelnen Rohstoffe.&lt;br /&gt;
Der '''Inputvekor''' beschreibt die benötigten Rohstoffe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Input-Output-Matrix: Leontief-Modell=&lt;br /&gt;
==Input-Output-Matrix: Leontief-Modell==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Eine '''Input-Output-Tabelle''' für die Firmen A, B und C, mit $x_i=\sum_{k=1}^{3} x_{ik}   y_i$, wobei $i=j$ den Eigenbedarf einer Firma beschreibt, wird in der folgenden Tabelle aufgezeigt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! Input / Output !! A !!B !! C !! Markt / Konsum !! Gesamtproduktion&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| A || $x_{11}$ || $x_{12}$ || $x_{13}$ || $y_{1}$ || $x_{1}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| B || $x_{21}$ || $x_{22}$ || $x_{23}$ || $y_{2}$ || $x_{2}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| C || $x_{31}$ || $x_{32}$ || $x_{33}$ ||  $y_{3}$ || $x_{3}$&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einem Gozinto-Graphen kann dies wie folgt dargestellt werden:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:inpuoutput.pdf|400px|mini|Gozintograph des Input-Output-Modells]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Produktionsmatrix $P$ sieht daher folgendermaßen aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$P=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 x_{11} &amp;amp;  x_{12} &amp;amp;  x_{13}  \\&lt;br /&gt;
x_{21} &amp;amp;  x_{22} &amp;amp;  x_{23} \\&lt;br /&gt;
x_{31} &amp;amp;  x_{32} &amp;amp;  x_{33}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um die Input-Output-Matrix zu erhalten die erste Spalte durch den Wert der Gesamtproduktion der ersten Zeile geteilt werden, die zweite Spalte durch den der zweiten Zeile und die dritte Spalte durch den der dritten Zeile, das heißt die Koeffizienten der Input-Output-Matrix ergeben sich als $a_{ij}= \frac{x_{ij}}{x_j}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Input-Output-Matrix ergibt sich dann zu:&lt;br /&gt;
$M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \frac{x_{11}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{12}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{13}}{x_3}  \\&lt;br /&gt;
\frac{x_{21}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{22}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{23}}{x_3} \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\frac{x_{31}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{32}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{33}}{x_3}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Gib die Input-Output-Matrix zu folgendem Gozintographen an: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:beispiel_inpuoutput.pdf|400px|mini|Beispiel zum Input-Output-Modell]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \frac{10}{43} &amp;amp;  \frac{5}{68} &amp;amp;  \frac{20}{64}  \\&lt;br /&gt;
\frac{15}{43} &amp;amp;  \frac{15}{68} &amp;amp;  \frac{36}{64} \\&lt;br /&gt;
\frac{25}{43} &amp;amp;  \frac{4}{68} &amp;amp;  \frac{22}{64}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \approx&lt;br /&gt;
M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0,233 &amp;amp;  0,074 &amp;amp;  0,313  \\&lt;br /&gt;
0,349 &amp;amp;  0,221 &amp;amp; 0,563\\&lt;br /&gt;
0,581 &amp;amp;  0,059 &amp;amp;  0,344\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Saklierungsmatrix=&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;span style=&amp;quot;background-color:#FFD700&amp;quot;&amp;gt; Dieser und die folgenden Abschnitte sind nur für HTL-SchhülerInnen relevant. &amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Saklierungsmatrix==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um einen Vektor zu stauchen oder zu strecken kann er mit der Skalierungsmatrix multipliziert werden. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$U= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_u &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; y_u &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp;z_u \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
Dabei gibt $x_u$ die Skalierung in x-Richtung, $y_u$ die Skalierung in y-Richtung und $z_u$ die Skalierung in z-Richtung an.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Drehung=&lt;br /&gt;
==Drehung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In $\mathbb{R}^2$ und $\alpha \in [0, 2 \pi[$ wird die Drehung (gegen den Uhrzeigersinn) eines Vektors $v$ um den Winkel $\alpha $  durch die Multiplikation des Vektors mit der Drehmatrix $$R_{\alpha}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha)  &amp;amp; -\sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\sin(\alpha)  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
erreicht: $v'=R_\alpha \cdot v$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In $\mathbb{R}^3$ ergeben sich für die Drehungen um die&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* x-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_x(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \cos(\alpha)  &amp;amp; -\sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \sin(\alpha)  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*y-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_y(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp;0 &amp;amp; \sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1  &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
- \sin(\alpha)&amp;amp; 0  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* z-Achse&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_z(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp; -\sin(\alpha) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin(\alpha) &amp;amp; \cos(\alpha)  &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0  &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Schiebung=&lt;br /&gt;
==Schiebung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Schiebung eines Vektors $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ um den Vektor $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
t_x \\ t_y \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ erhält man in homogenen Koordinaten wie folgt:&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x'\\ y' \\ 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp;0&amp;amp;t_x\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;1&amp;amp; t_y\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \cdot\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Spiegelung=&lt;br /&gt;
==Spiegelung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Spiegelung in $\mathbb{R}^n$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$S= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp;0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  \dots &amp;amp; 0&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&amp;amp; &amp;amp; \ddots &amp;amp; &amp;amp; \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; \dots &amp;amp;0 &amp;amp;1 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \dots &amp;amp; 0 &amp;amp;0 &amp;amp; - 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Spiegelung an einer Geraden ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Spiegelung eines Punktes im $\mathbb{R}^2$ an einer Gerade $g: y=ax+b$ erfolgt in homogenen Koordinaten in den folgenden fünf Schritten:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 1.) Das Koordinatensystem so verschieben, dass die Spiegelungsachse durch den Koordinatenursprung geht.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 2.) Die Spiegelungsachse soll um den Winkel $\arctan(a)$ gedreht werden, so dass sie mit der x-Achse zusammenfällt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 3.) Spieglung an der x-Achse.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 4.) In Ausgangsposition zurückdrehen, also  Schritt 2) in die andere Richtung.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 5.) Die Spiegelungsachse zurück schieben, also wie in Schritt 1), nur in die andere Richtung schieben.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Für die jeweiligen Schritte gibt es eine passende Matrix, werden die fünf Matrizen miteinander multipliziert erhält man die Spiegelungsmatrix um die Gerade $g$, mit $arctan(a):=t$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(t\right) &amp;amp; -\sin\left(t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(t\right) &amp;amp; \cos\left(t\right) &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -1 &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(-t\right) &amp;amp; -\sin\left(-t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(-t\right) &amp;amp; \cos\left(-t\right) &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  -b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
= Matura-Aufgaben=&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Matura-Aufgaben==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=127&amp;amp;file=RGB-Farbmodell.pdf RGB-Farbmodell}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=71&amp;amp;file=Spiegelung_an_einer_Geraden.pdf &amp;quot;Spiegelung an einer Geraden&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Farben_2/Farben_2.pdf &amp;quot;Farben (2)&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/KP1_16_C2_06/KP1_16_C2_06.pdf&amp;quot; &amp;quot;KP1_16_C2_06}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Teemischung/Teemischung.pdf &amp;quot;Teemischung&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Rohstoffbedarf/Rohstoffbedarf.pdf &amp;quot;Rohstoffbedarf&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Konfiserie/Konfiserie.pdf &amp;quot;Konfiserie&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=525&amp;amp;file=Zweistufige_Produktion.pdf &amp;quot;Zweistufige Produktion&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=530&amp;amp;file=Kosten_und_Gewinn.pdf &amp;quot;Kosten und Gewinn&amp;quot;}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5748</id>
		<title>Matrizen</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5748"/>
		<updated>2017-02-13T16:06:26Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: /* Saklierungsmatrix */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Matrizen sind eine nützliche Darstellung, um ein Gleichungssystem mit vielen linearen Gleichungen zu lösen oder auch um Tabellen übersichtlich darzustellen, also um lineare Zusammenhänge zwischen mehreren Größen herzustellen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
= Einführung =&lt;br /&gt;
== Einführung ==&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Eine  $2\times3$ Matrix besteht aus 2 [[Zeilen|Zeilen]] und 3 [[Spalten|Spalten]], sie sieht zum Beispiel so aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
 \qquad \qquad \qquad \qquad  \qquad \qquad \qquad \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Der erste Index gibt dabei an in der welcher Zeile und der zweite Index in welcher Spalte sich die Zahl befindet. Hier bilden zum Beispiel $a_{11}$, $ a_{12}$ und $ a_{13}$ die erste Zeile, $a_{21}$, $ a_{22}$  und $ a_{23} $ die zweite Zeile. $a_{11}$ und $ a_{21}$ bilden die erste Spalte, $a_{12}$  und $a_{22}$ die zweite Spalte und $ a_{13}$ und $ a_{23}$ und die dritte Spalte&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Beispiel: $a_{11}=3  \qquad a_{12}=6 \qquad a_{13}=2  \qquad a_{21}=7  \qquad a_{22}=8     \qquad a_{23}=1$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
 \qquad  A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 6  &amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 8  &amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Was ist die erste Zeile der Matrix $\quad F= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 12 &amp;amp;17 \\&lt;br /&gt;
3,9 &amp;amp; 5 &amp;amp; 84,7 \\&lt;br /&gt;
4,5 &amp;amp;63 &amp;amp; 9,6\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ und was ist die 3. Spalte der Matrix $F$?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  1.Zeile $\left( 8 \quad 12 \quad 17  \right) $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3.Spalte $\left(\begin{array}{c} 17 \\ 84,7 \\ 9,6 \end{array}\right)$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=  $m \times n$ Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die  $m\times n$ Matrix hat $m$ Zeilen und $n$ Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1=Eine [[quadratische Matrix|quadratische Matrix]] hat die gleiche Anzahl an Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Nullmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Nullmatrix|Nullmatrix]]  sieht wie folgt aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
0= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0  &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\vdots  &amp;amp;  &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0   &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Einheitsmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Einheitsmatrix|Einheitsmatrix]] hat nur in der [[Hauptdiagonale|Hauptdiagonale]] (von links oben nach rechts unten) Einsen stehen. Sonst befinden sich überall Nullen. Zudem ist sie eine quadratische Matrix.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
I_n= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sieht die Einheitsmatrix im dreidimensionalen Raum aus?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $I_3= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Rechenregeln=&lt;br /&gt;
==Rechenregeln==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Addition|Addition]] von Matrizen, werden die einzelnen Komponenten miteinander addiert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sei die Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
und die Matrix&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11}	&amp;amp; b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
b_{21}	&amp;amp; b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
b_{m1} 	&amp;amp; b_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist &lt;br /&gt;
$$A +B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11}	&amp;amp; a_{12}+  b_{12} +  &amp;amp; \dots	 +&amp;amp; a_{1n} +  b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21} + b_{21}	&amp;amp; a_{22} + b_{22} +   &amp;amp;\dots  +&amp;amp; a_{1n}+   b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1}+  b_{m1} 	&amp;amp;a_{m2} + b_{m2} &amp;amp; + \dots  +&amp;amp;  	 a_{mn} + b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der Addition müssen beide Matrizen dieselbe Dimension haben, das heißt dieselbe Anzahl von Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der $2\times 2$ Matrix schaut das wie folgt aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist $ \qquad \qquad \qquad A+ B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} &lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
  +&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22} &lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11} &amp;amp; a_{12} +  b_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  + b_{21} &amp;amp; a_{22} +  b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Addiere die Matrizen $\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -4  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $ und &lt;br /&gt;
$\quad D= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $C +D=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
10 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Multiplikation mit einem Skalar|Multiplikation mit einem Skalar]] $k$ (einer reellen Zahl), wird jede Komponente einzeln mit dem Skalar multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
k \cdot A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
k \cdot a_{11} &amp;amp; k \cdot a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{1n} \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{21} &amp;amp; k \cdot a_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{2n} \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{m1} &amp;amp;k \cdot a_{m2} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{mn} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Multipliziere die Matrix $\quad E= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 2  \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $  mit $3$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $3 \cdot E=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
21 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
27 &amp;amp; 0  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Transponierte Matrix&lt;br /&gt;
Bei einer [[transponierten Matrix|transponierten Matrix]] werden die Zeilen und Spalten miteinander vertauscht. Sei $A$ die ursprüngliche Matrix und $A^T$ die transponierte:&lt;br /&gt;
$A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  &amp;amp;a_{13}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{23}  \\&lt;br /&gt;
a_{31}  &amp;amp;a_{32}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$A^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{21}  &amp;amp;a_{31}  \\&lt;br /&gt;
a_{12}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{32}  \\&lt;br /&gt;
a_{13}  &amp;amp;a_{23}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sehen die transponierten Matrizen zu den Matrizen $B$ und $C$ aus?&lt;br /&gt;
$\quad B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
654 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 4,7 &amp;amp;6 &amp;amp;9 &amp;amp;89  \\&lt;br /&gt;
8,3 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 7 &amp;amp; 3&amp;amp;1 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 2 &amp;amp; 0 &amp;amp; 7,9 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $\quad B^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 654  \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 8,3 &amp;amp; 4\\&lt;br /&gt;
4,7 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 2\\&lt;br /&gt;
6 &amp;amp; 7&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
9&amp;amp; 3 &amp;amp; 7,9\\&lt;br /&gt;
89 &amp;amp; 1 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Matrizenmultiplikation&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zwei Matrizen werden nach der Regel: Zeile mal Spalte multipliziert.&lt;br /&gt;
Die [[Matrizenmultiplikation|Matrizenmultiplikation]] ist nicht kommutativ, das heißt: $A\cdot B \neq B \cdot A$.&lt;br /&gt;
Um $A \cdot B =C$ zu erhalten muss die Anzahl der Spalten von $A$ die selbe sein wie die Anzahl der Zeilen von $B$. Also wenn $A$ eine $m \times n$ Matrix ist und $B$ eine $n \times p$ Matrix, so sind $m$ und $p$ beliebig und $n$ muss bei $A$ und $B$ dieselbe Zahl sein. Außerdem ist dann $C$ eine $m \times p$ Matrix, sie hat also dieselbe Anzahl der Zeilen wie die Matrix $A$ und dieselbe Spaltenanzahl wie die Matrix $B$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Sei die Matrix $A$ zum Beispiel eine $2 \times 3$ Matrix und $B$ eine $3 \times 4$ Matrix. Dann ist die Matrix $A \cdot B = C$ eine $2 \times 4$ Matrix.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Wie erhält man nun die einzelnen Koeffizienten der Matrix $C$?&lt;br /&gt;
 \url{https://www.youtube.com/watch?v=iLgfkgscafQ}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Durchführung der Matrizenmultiplikation kann mit Hilfe der&lt;br /&gt;
Falk'schen Anordnung erfolgen:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 {| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} b_{11} &amp;amp; b_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{1q} \\&lt;br /&gt;
  b_{21} &amp;amp; b_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{2q} \\&lt;br /&gt;
   \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  b_{p1} &amp;amp; b_{p2} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{pq} \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{1p} \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp;  a_{22} &amp;amp;  \dots &amp;amp;  a_{2p} \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  a_{n1} &amp;amp; a_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{np}\\ \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{1q}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{2q}  \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  c_{n1} &amp;amp; c_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{nq} \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
      &lt;br /&gt;
   &lt;br /&gt;
Es werden die Spalten von $B$ über die Zeilen von $A$ gelegt, die Komponenten paarweise multipliziert und dann die Ergebnisse addiert.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 [[Datei:falkanordnung.png|400px|mini|Falk'sche Anordnung]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = a_{11} \cdot b_{11}+    a_{12} \cdot b_{21}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p1} \\ &lt;br /&gt;
c_{12} = a_{11} \cdot b_{12} +   a_{12} \cdot b_{22}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p2} \\&lt;br /&gt;
c_{1q} = a_{11} \cdot b_{1q}  +  a_{12} \cdot b_{2q}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{pq} \\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{21} = a_{21} \cdot b_{11} +   a_{22} \cdot b_{21} +  \dots  + a_{2p} \cdot b_{p1}\\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{nq} = a_{n1} \cdot b_{1q} +   a_{n2} \cdot b_{2q}+   \dots  + a_{np} \cdot b_{pq}$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Konkret heißt das an einem Beispiel:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $   &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp;  c_{13}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp;  c_{23}  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = 2 \cdot 8  + 5 \cdot 9 = 61\\ &lt;br /&gt;
c_{12} = 2 \cdot 1  + 5 \cdot 0 =2\\&lt;br /&gt;
c_{13} =  2 \cdot 3 +  5 \cdot 5 =31\\&lt;br /&gt;
c_{21} = 4 \cdot 8  + 7 \cdot 9 =95\\&lt;br /&gt;
c_{22} = 4 \cdot 1  + 7 \cdot 0 =4\\&lt;br /&gt;
c_{23}= 4 \cdot 3 +  7 \cdot 5 =47$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Also&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} &lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix}   = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 61 &amp;amp; 2 &amp;amp;  31\\&lt;br /&gt;
 95 &amp;amp; 4 &amp;amp; 47  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Berechne $A \cdot B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
5 &amp;amp;  7 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; -1 &amp;amp; 4 \\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix} \cdot &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; -6 \\ &lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 2 \\ &lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 |2=  $C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
45+ 21+ 0&amp;amp; 35-42+ 2\\&lt;br /&gt;
72-3 +0 &amp;amp;56+ 6+ 8\\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
66&amp;amp;-5\\&lt;br /&gt;
69&amp;amp;70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=aUjggvwq /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
= Gozinto-Graphen =&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Gozinto-Graphen == &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Gonzinto-Graphen dienen der Veranschaulichung der Zusammenhänge zwischen Roh-, Zwischen- und Endprodukten. Die Knoten stellen dabei die Teile dar und die Pfeile oder auch gerichtete Kanten die Mengenbeziehungen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In der Abbildung des Gozintographen wird der Zusammenhang zwischen den Rohstoffen $R_1 , R_2$ und $R_3$ mit den Zwischenprodukten $Z_1, Z_2, Z_3$ und den Endprodukten $E_1, E_2$ dargestellt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 [[Datei:gozinto.pdf|400px|mini|Beispiel eines Gozintographen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einer Tabelle kann der Zusammenhang wie folgt aufgelistet werden: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! &lt;br /&gt;
! $Z_1$ &lt;br /&gt;
! $Z_2$&lt;br /&gt;
! $Z_3$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_1$&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
| 5&lt;br /&gt;
| 3 &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_2$&lt;br /&gt;
| 8&lt;br /&gt;
| 9&lt;br /&gt;
| 1&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_3$&lt;br /&gt;
| 6&lt;br /&gt;
| 4&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! !!$E_1$  !!  $E_2$ &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_1$ || 12 || 5&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_2$ || 11 || 8&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_3$ || 2 || 4&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Tabelle kann aber ebenso in Matrixform umgeschrieben werden, wobei die Matrix $RZ$ den Zusammenhang der Rohstoffe mit den Zwischenprodukten und $ZE$ den der Zwischenprodukte mit den Endprodukten beschreibt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
RZ=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 9 &amp;amp;1  \\&lt;br /&gt;
6&amp;amp;4&amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
ZE=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
11 &amp;amp; 8  \\&lt;br /&gt;
2&amp;amp;4\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um eine Matrix zu erhalten, welche den Rohstoffbedarf für die Endprodukte beschreibt wird die Matrix $RZ$ mit der Matrix $ZE$ multipliziert. In unserem Beispiel ergibt das&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
RE= RZ \cdot ZE= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
24 55 6 &amp;amp; 10 40 12\\&lt;br /&gt;
96 99 2 &amp;amp; 40 72 4\\&lt;br /&gt;
72 44 4 &amp;amp; 30 32 8\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
85 &amp;amp;62\\&lt;br /&gt;
197 &amp;amp; 116\\&lt;br /&gt;
120 &amp;amp; 70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Matrizen $RZ$, $ZE$ und $RE$ werden auch '''Produktionsmatrix''' genannt.&lt;br /&gt;
Der '''Produktions-''', '''Output-''' oder '''Nachfragevektor''' gibt an wie viel der Endprodukte produziert werden sollen.&lt;br /&gt;
Der '''Bedarfsvektor''' gibt den Gesamtbedarf an Einzelteilen an für einen vorgesehenen Produktionsvektor. Also durch den Bedarfsvektor kann der Bedarf an Rohstoffen berechnet werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im '''Preisvektor''' befinden sich die Preise für die einzelnen Rohstoffe.&lt;br /&gt;
Der '''Inputvekor''' beschreibt die benötigten Rohstoffe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Input-Output-Matrix: Leontief-Modell=&lt;br /&gt;
==Input-Output-Matrix: Leontief-Modell==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Eine '''Input-Output-Tabelle''' für die Firmen A, B und C, mit $x_i=\sum_{k=1}^{3} x_{ik}   y_i$, wobei $i=j$ den Eigenbedarf einer Firma beschreibt, wird in der folgenden Tabelle aufgezeigt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! Input / Output !! A !!B !! C !! Markt / Konsum !! Gesamtproduktion&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| A || $x_{11}$ || $x_{12}$ || $x_{13}$ || $y_{1}$ || $x_{1}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| B || $x_{21}$ || $x_{22}$ || $x_{23}$ || $y_{2}$ || $x_{2}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| C || $x_{31}$ || $x_{32}$ || $x_{33}$ ||  $y_{3}$ || $x_{3}$&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einem Gozinto-Graphen kann dies wie folgt dargestellt werden:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:inpuoutput.pdf|400px|mini|Gozintograph des Input-Output-Modells]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Produktionsmatrix $P$ sieht daher folgendermaßen aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$P=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 x_{11} &amp;amp;  x_{12} &amp;amp;  x_{13}  \\&lt;br /&gt;
x_{21} &amp;amp;  x_{22} &amp;amp;  x_{23} \\&lt;br /&gt;
x_{31} &amp;amp;  x_{32} &amp;amp;  x_{33}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um die Input-Output-Matrix zu erhalten die erste Spalte durch den Wert der Gesamtproduktion der ersten Zeile geteilt werden, die zweite Spalte durch den der zweiten Zeile und die dritte Spalte durch den der dritten Zeile, das heißt die Koeffizienten der Input-Output-Matrix ergeben sich als $a_{ij}= \frac{x_{ij}}{x_j}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Input-Output-Matrix ergibt sich dann zu:&lt;br /&gt;
$M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \frac{x_{11}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{12}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{13}}{x_3}  \\&lt;br /&gt;
\frac{x_{21}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{22}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{23}}{x_3} \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\frac{x_{31}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{32}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{33}}{x_3}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Gib die Input-Output-Matrix zu folgendem Gozintographen an: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:beispiel_inpuoutput.pdf|400px|mini|Beispiel zum Input-Output-Modell]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \frac{10}{43} &amp;amp;  \frac{5}{68} &amp;amp;  \frac{20}{64}  \\&lt;br /&gt;
\frac{15}{43} &amp;amp;  \frac{15}{68} &amp;amp;  \frac{36}{64} \\&lt;br /&gt;
\frac{25}{43} &amp;amp;  \frac{4}{68} &amp;amp;  \frac{22}{64}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \approx&lt;br /&gt;
M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0,233 &amp;amp;  0,074 &amp;amp;  0,313  \\&lt;br /&gt;
0,349 &amp;amp;  0,221 &amp;amp; 0,563\\&lt;br /&gt;
0,581 &amp;amp;  0,059 &amp;amp;  0,344\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Saklierungsmatrix=&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;span style=&amp;quot;background-color:#FFD700&amp;quot;&amp;gt; Dieser und die folgenden Abschnitte sind nur für HTL-SchhülerInnen relevant. &amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Saklierungsmatrix==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um einen Vektor zu stauchen oder zu strecken kann er mit der Skalierungsmatrix multipliziert werden. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$U= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_u &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; y_u &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp;z_u \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
Dabei gibt $x_u$ die Skalierung in x-Richtung, $y_u$ die Skalierung in y-Richtung und $z_u$ die Skalierung in z-Richtung an.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Drehung=&lt;br /&gt;
==Drehung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In $\mathbb{R}^2$ und $\alpha \in [0, 2 \pi[$ wird die Drehung (gegen den Uhrzeigersinn) eines Vektors $v$ um den Winkel $\alpha $  durch die Multiplikation des Vektors mit der Drehmatrix $$R_{\alpha}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha)  &amp;amp; -\sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\sin(\alpha)  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
erreicht: $v'=R_\alpha \cdot v$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In $\mathbb{R}^3$ ergeben sich für die Drehungen um die&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* x-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_x(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \cos(\alpha)  &amp;amp; -\sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \sin(\alpha)  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*y-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_y(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp;0 &amp;amp; \sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1  &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
- \sin(\alpha)&amp;amp; 0  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* z-Achse&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_z(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp; -\sin(\alpha) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin(\alpha) &amp;amp; \cos(\alpha)  &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0  &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Schiebung=&lt;br /&gt;
==Schiebung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Schiebung eines Vektors $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ um den Vektor $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
t_x \\ t_y \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ erhält man in homogenen Koordinaten wie folgt:&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x'\\ y' \\ 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp;0&amp;amp;t_x\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;1&amp;amp; t_y\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \cdot\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Spiegelung=&lt;br /&gt;
==Spiegelung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Spiegelung in $\mathbb{R}^n$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$S= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp;0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  \dots &amp;amp; 0&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&amp;amp; &amp;amp; \ddots &amp;amp; &amp;amp; \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; \dots &amp;amp;0 &amp;amp;1 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \dots &amp;amp; 0 &amp;amp;0 &amp;amp; - 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Spiegelung an einer Geraden ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Spiegelung eines Punktes im $\mathbb{R}^2$ an einer Gerade $g: y=ax+b$ erfolgt in homogenen Koordinaten in den folgenden fünf Schritten:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 1.) Das Koordinatensystem so verschieben, dass die Spiegelungsachse durch den Koordinatenursprung geht.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 2.) Die Spiegelungsachse soll um den Winkel $\arctan(a)$ gedreht werden, so dass sie mit der x-Achse zusammenfällt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 3.) Spieglung an der x-Achse.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 4.) In Ausgangsposition zurückdrehen, also  Schritt 2) in die andere Richtung.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 5.) Die Spiegelungsachse zurück schieben, also wie in Schritt 1), nur in die andere Richtung schieben.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Für die jeweiligen Schritte gibt es eine passende Matrix, werden die fünf Matrizen miteinander multipliziert erhält man die Spiegelungsmatrix um die Gerade $g$, mit $arctan(a):=t$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(t\right) &amp;amp; -\sin\left(t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(t\right) &amp;amp; \cos\left(t\right) &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -1 &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(-t\right) &amp;amp; -\sin\left(-t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(-t\right) &amp;amp; \cos\left(-t\right) &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  -b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
= Matura-Aufgaben=&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Matura-Aufgaben==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=127&amp;amp;file=RGB-Farbmodell.pdf RGB-Farbmodell}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=71&amp;amp;file=Spiegelung_an_einer_Geraden.pdf &amp;quot;Spiegelung an einer Geraden&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Farben_2/Farben_2.pdf &amp;quot;Farben (2)&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/KP1_16_C2_06/KP1_16_C2_06.pdf&amp;quot; &amp;quot;KP1_16_C2_06}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Teemischung/Teemischung.pdf &amp;quot;Teemischung&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Rohstoffbedarf/Rohstoffbedarf.pdf &amp;quot;Rohstoffbedarf&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Konfiserie/Konfiserie.pdf &amp;quot;Konfiserie&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=525&amp;amp;file=Zweistufige_Produktion.pdf &amp;quot;Zweistufige Produktion&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=530&amp;amp;file=Kosten_und_Gewinn.pdf &amp;quot;Kosten und Gewinn&amp;quot;}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5745</id>
		<title>Matrizen</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5745"/>
		<updated>2017-02-13T16:01:25Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Matrizen sind eine nützliche Darstellung, um ein Gleichungssystem mit vielen linearen Gleichungen zu lösen oder auch um Tabellen übersichtlich darzustellen, also um lineare Zusammenhänge zwischen mehreren Größen herzustellen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
= Einführung =&lt;br /&gt;
== Einführung ==&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Eine  $2\times3$ Matrix besteht aus 2 [[Zeilen|Zeilen]] und 3 [[Spalten|Spalten]], sie sieht zum Beispiel so aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
 \qquad \qquad \qquad \qquad  \qquad \qquad \qquad \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Der erste Index gibt dabei an in der welcher Zeile und der zweite Index in welcher Spalte sich die Zahl befindet. Hier bilden zum Beispiel $a_{11}$, $ a_{12}$ und $ a_{13}$ die erste Zeile, $a_{21}$, $ a_{22}$  und $ a_{23} $ die zweite Zeile. $a_{11}$ und $ a_{21}$ bilden die erste Spalte, $a_{12}$  und $a_{22}$ die zweite Spalte und $ a_{13}$ und $ a_{23}$ und die dritte Spalte&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Beispiel: $a_{11}=3  \qquad a_{12}=6 \qquad a_{13}=2  \qquad a_{21}=7  \qquad a_{22}=8     \qquad a_{23}=1$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
 \qquad  A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 6  &amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 8  &amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Was ist die erste Zeile der Matrix $\quad F= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 12 &amp;amp;17 \\&lt;br /&gt;
3,9 &amp;amp; 5 &amp;amp; 84,7 \\&lt;br /&gt;
4,5 &amp;amp;63 &amp;amp; 9,6\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ und was ist die 3. Spalte der Matrix $F$?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  1.Zeile $\left( 8 \quad 12 \quad 17  \right) $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3.Spalte $\left(\begin{array}{c} 17 \\ 84,7 \\ 9,6 \end{array}\right)$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=  $m \times n$ Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die  $m\times n$ Matrix hat $m$ Zeilen und $n$ Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1=Eine [[quadratische Matrix|quadratische Matrix]] hat die gleiche Anzahl an Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Nullmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Nullmatrix|Nullmatrix]]  sieht wie folgt aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
0= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0  &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\vdots  &amp;amp;  &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0   &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Einheitsmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Einheitsmatrix|Einheitsmatrix]] hat nur in der [[Hauptdiagonale|Hauptdiagonale]] (von links oben nach rechts unten) Einsen stehen. Sonst befinden sich überall Nullen. Zudem ist sie eine quadratische Matrix.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
I_n= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sieht die Einheitsmatrix im dreidimensionalen Raum aus?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $I_3= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Rechenregeln=&lt;br /&gt;
==Rechenregeln==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Addition|Addition]] von Matrizen, werden die einzelnen Komponenten miteinander addiert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sei die Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
und die Matrix&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11}	&amp;amp; b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
b_{21}	&amp;amp; b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
b_{m1} 	&amp;amp; b_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist &lt;br /&gt;
$$A +B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11}	&amp;amp; a_{12}+  b_{12} +  &amp;amp; \dots	 +&amp;amp; a_{1n} +  b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21} + b_{21}	&amp;amp; a_{22} + b_{22} +   &amp;amp;\dots  +&amp;amp; a_{1n}+   b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1}+  b_{m1} 	&amp;amp;a_{m2} + b_{m2} &amp;amp; + \dots  +&amp;amp;  	 a_{mn} + b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der Addition müssen beide Matrizen dieselbe Dimension haben, das heißt dieselbe Anzahl von Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der $2\times 2$ Matrix schaut das wie folgt aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist $ \qquad \qquad \qquad A+ B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} &lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
  +&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22} &lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11} &amp;amp; a_{12} +  b_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  + b_{21} &amp;amp; a_{22} +  b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Addiere die Matrizen $\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -4  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $ und &lt;br /&gt;
$\quad D= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $C +D=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
10 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Multiplikation mit einem Skalar|Multiplikation mit einem Skalar]] $k$ (einer reellen Zahl), wird jede Komponente einzeln mit dem Skalar multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
k \cdot A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
k \cdot a_{11} &amp;amp; k \cdot a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{1n} \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{21} &amp;amp; k \cdot a_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{2n} \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{m1} &amp;amp;k \cdot a_{m2} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{mn} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Multipliziere die Matrix $\quad E= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 2  \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $  mit $3$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $3 \cdot E=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
21 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
27 &amp;amp; 0  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Transponierte Matrix&lt;br /&gt;
Bei einer [[transponierten Matrix|transponierten Matrix]] werden die Zeilen und Spalten miteinander vertauscht. Sei $A$ die ursprüngliche Matrix und $A^T$ die transponierte:&lt;br /&gt;
$A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  &amp;amp;a_{13}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{23}  \\&lt;br /&gt;
a_{31}  &amp;amp;a_{32}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$A^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{21}  &amp;amp;a_{31}  \\&lt;br /&gt;
a_{12}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{32}  \\&lt;br /&gt;
a_{13}  &amp;amp;a_{23}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sehen die transponierten Matrizen zu den Matrizen $B$ und $C$ aus?&lt;br /&gt;
$\quad B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
654 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 4,7 &amp;amp;6 &amp;amp;9 &amp;amp;89  \\&lt;br /&gt;
8,3 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 7 &amp;amp; 3&amp;amp;1 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 2 &amp;amp; 0 &amp;amp; 7,9 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $\quad B^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 654  \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 8,3 &amp;amp; 4\\&lt;br /&gt;
4,7 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 2\\&lt;br /&gt;
6 &amp;amp; 7&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
9&amp;amp; 3 &amp;amp; 7,9\\&lt;br /&gt;
89 &amp;amp; 1 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Matrizenmultiplikation&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zwei Matrizen werden nach der Regel: Zeile mal Spalte multipliziert.&lt;br /&gt;
Die [[Matrizenmultiplikation|Matrizenmultiplikation]] ist nicht kommutativ, das heißt: $A\cdot B \neq B \cdot A$.&lt;br /&gt;
Um $A \cdot B =C$ zu erhalten muss die Anzahl der Spalten von $A$ die selbe sein wie die Anzahl der Zeilen von $B$. Also wenn $A$ eine $m \times n$ Matrix ist und $B$ eine $n \times p$ Matrix, so sind $m$ und $p$ beliebig und $n$ muss bei $A$ und $B$ dieselbe Zahl sein. Außerdem ist dann $C$ eine $m \times p$ Matrix, sie hat also dieselbe Anzahl der Zeilen wie die Matrix $A$ und dieselbe Spaltenanzahl wie die Matrix $B$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Sei die Matrix $A$ zum Beispiel eine $2 \times 3$ Matrix und $B$ eine $3 \times 4$ Matrix. Dann ist die Matrix $A \cdot B = C$ eine $2 \times 4$ Matrix.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Wie erhält man nun die einzelnen Koeffizienten der Matrix $C$?&lt;br /&gt;
 \url{https://www.youtube.com/watch?v=iLgfkgscafQ}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Durchführung der Matrizenmultiplikation kann mit Hilfe der&lt;br /&gt;
Falk'schen Anordnung erfolgen:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 {| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} b_{11} &amp;amp; b_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{1q} \\&lt;br /&gt;
  b_{21} &amp;amp; b_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{2q} \\&lt;br /&gt;
   \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  b_{p1} &amp;amp; b_{p2} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{pq} \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{1p} \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp;  a_{22} &amp;amp;  \dots &amp;amp;  a_{2p} \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  a_{n1} &amp;amp; a_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{np}\\ \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{1q}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{2q}  \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  c_{n1} &amp;amp; c_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{nq} \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
      &lt;br /&gt;
   &lt;br /&gt;
Es werden die Spalten von $B$ über die Zeilen von $A$ gelegt, die Komponenten paarweise multipliziert und dann die Ergebnisse addiert.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 [[Datei:falkanordnung.png|400px|mini|Falk'sche Anordnung]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = a_{11} \cdot b_{11}+    a_{12} \cdot b_{21}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p1} \\ &lt;br /&gt;
c_{12} = a_{11} \cdot b_{12} +   a_{12} \cdot b_{22}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p2} \\&lt;br /&gt;
c_{1q} = a_{11} \cdot b_{1q}  +  a_{12} \cdot b_{2q}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{pq} \\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{21} = a_{21} \cdot b_{11} +   a_{22} \cdot b_{21} +  \dots  + a_{2p} \cdot b_{p1}\\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{nq} = a_{n1} \cdot b_{1q} +   a_{n2} \cdot b_{2q}+   \dots  + a_{np} \cdot b_{pq}$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Konkret heißt das an einem Beispiel:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $   &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp;  c_{13}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp;  c_{23}  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = 2 \cdot 8  + 5 \cdot 9 = 61\\ &lt;br /&gt;
c_{12} = 2 \cdot 1  + 5 \cdot 0 =2\\&lt;br /&gt;
c_{13} =  2 \cdot 3 +  5 \cdot 5 =31\\&lt;br /&gt;
c_{21} = 4 \cdot 8  + 7 \cdot 9 =95\\&lt;br /&gt;
c_{22} = 4 \cdot 1  + 7 \cdot 0 =4\\&lt;br /&gt;
c_{23}= 4 \cdot 3 +  7 \cdot 5 =47$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Also&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} &lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix}   = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 61 &amp;amp; 2 &amp;amp;  31\\&lt;br /&gt;
 95 &amp;amp; 4 &amp;amp; 47  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Berechne $A \cdot B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
5 &amp;amp;  7 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; -1 &amp;amp; 4 \\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix} \cdot &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; -6 \\ &lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 2 \\ &lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 |2=  $C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
45+ 21+ 0&amp;amp; 35-42+ 2\\&lt;br /&gt;
72-3 +0 &amp;amp;56+ 6+ 8\\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
66&amp;amp;-5\\&lt;br /&gt;
69&amp;amp;70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=aUjggvwq /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
= Gozinto-Graphen =&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Gozinto-Graphen == &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Gonzinto-Graphen dienen der Veranschaulichung der Zusammenhänge zwischen Roh-, Zwischen- und Endprodukten. Die Knoten stellen dabei die Teile dar und die Pfeile oder auch gerichtete Kanten die Mengenbeziehungen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In der Abbildung des Gozintographen wird der Zusammenhang zwischen den Rohstoffen $R_1 , R_2$ und $R_3$ mit den Zwischenprodukten $Z_1, Z_2, Z_3$ und den Endprodukten $E_1, E_2$ dargestellt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 [[Datei:gozinto.pdf|400px|mini|Beispiel eines Gozintographen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einer Tabelle kann der Zusammenhang wie folgt aufgelistet werden: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! &lt;br /&gt;
! $Z_1$ &lt;br /&gt;
! $Z_2$&lt;br /&gt;
! $Z_3$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_1$&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
| 5&lt;br /&gt;
| 3 &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_2$&lt;br /&gt;
| 8&lt;br /&gt;
| 9&lt;br /&gt;
| 1&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_3$&lt;br /&gt;
| 6&lt;br /&gt;
| 4&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! !!$E_1$  !!  $E_2$ &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_1$ || 12 || 5&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_2$ || 11 || 8&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_3$ || 2 || 4&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Tabelle kann aber ebenso in Matrixform umgeschrieben werden, wobei die Matrix $RZ$ den Zusammenhang der Rohstoffe mit den Zwischenprodukten und $ZE$ den der Zwischenprodukte mit den Endprodukten beschreibt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
RZ=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 9 &amp;amp;1  \\&lt;br /&gt;
6&amp;amp;4&amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
ZE=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
11 &amp;amp; 8  \\&lt;br /&gt;
2&amp;amp;4\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um eine Matrix zu erhalten, welche den Rohstoffbedarf für die Endprodukte beschreibt wird die Matrix $RZ$ mit der Matrix $ZE$ multipliziert. In unserem Beispiel ergibt das&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
RE= RZ \cdot ZE= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
24 55 6 &amp;amp; 10 40 12\\&lt;br /&gt;
96 99 2 &amp;amp; 40 72 4\\&lt;br /&gt;
72 44 4 &amp;amp; 30 32 8\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
85 &amp;amp;62\\&lt;br /&gt;
197 &amp;amp; 116\\&lt;br /&gt;
120 &amp;amp; 70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Matrizen $RZ$, $ZE$ und $RE$ werden auch '''Produktionsmatrix''' genannt.&lt;br /&gt;
Der '''Produktions-''', '''Output-''' oder '''Nachfragevektor''' gibt an wie viel der Endprodukte produziert werden sollen.&lt;br /&gt;
Der '''Bedarfsvektor''' gibt den Gesamtbedarf an Einzelteilen an für einen vorgesehenen Produktionsvektor. Also durch den Bedarfsvektor kann der Bedarf an Rohstoffen berechnet werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im '''Preisvektor''' befinden sich die Preise für die einzelnen Rohstoffe.&lt;br /&gt;
Der '''Inputvekor''' beschreibt die benötigten Rohstoffe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Input-Output-Matrix: Leontief-Modell=&lt;br /&gt;
==Input-Output-Matrix: Leontief-Modell==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Eine '''Input-Output-Tabelle''' für die Firmen A, B und C, mit $x_i=\sum_{k=1}^{3} x_{ik}   y_i$, wobei $i=j$ den Eigenbedarf einer Firma beschreibt, wird in der folgenden Tabelle aufgezeigt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! Input / Output !! A !!B !! C !! Markt / Konsum !! Gesamtproduktion&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| A || $x_{11}$ || $x_{12}$ || $x_{13}$ || $y_{1}$ || $x_{1}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| B || $x_{21}$ || $x_{22}$ || $x_{23}$ || $y_{2}$ || $x_{2}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| C || $x_{31}$ || $x_{32}$ || $x_{33}$ ||  $y_{3}$ || $x_{3}$&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einem Gozinto-Graphen kann dies wie folgt dargestellt werden:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:inpuoutput.pdf|400px|mini|Gozintograph des Input-Output-Modells]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Produktionsmatrix $P$ sieht daher folgendermaßen aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$P=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 x_{11} &amp;amp;  x_{12} &amp;amp;  x_{13}  \\&lt;br /&gt;
x_{21} &amp;amp;  x_{22} &amp;amp;  x_{23} \\&lt;br /&gt;
x_{31} &amp;amp;  x_{32} &amp;amp;  x_{33}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um die Input-Output-Matrix zu erhalten die erste Spalte durch den Wert der Gesamtproduktion der ersten Zeile geteilt werden, die zweite Spalte durch den der zweiten Zeile und die dritte Spalte durch den der dritten Zeile, das heißt die Koeffizienten der Input-Output-Matrix ergeben sich als $a_{ij}= \frac{x_{ij}}{x_j}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Input-Output-Matrix ergibt sich dann zu:&lt;br /&gt;
$M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \frac{x_{11}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{12}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{13}}{x_3}  \\&lt;br /&gt;
\frac{x_{21}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{22}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{23}}{x_3} \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\frac{x_{31}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{32}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{33}}{x_3}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Gib die Input-Output-Matrix zu folgendem Gozintographen an: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:beispiel_inpuoutput.pdf|400px|mini|Beispiel zum Input-Output-Modell]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \frac{10}{43} &amp;amp;  \frac{5}{68} &amp;amp;  \frac{20}{64}  \\&lt;br /&gt;
\frac{15}{43} &amp;amp;  \frac{15}{68} &amp;amp;  \frac{36}{64} \\&lt;br /&gt;
\frac{25}{43} &amp;amp;  \frac{4}{68} &amp;amp;  \frac{22}{64}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \approx&lt;br /&gt;
M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0,233 &amp;amp;  0,074 &amp;amp;  0,313  \\&lt;br /&gt;
0,349 &amp;amp;  0,221 &amp;amp; 0,563\\&lt;br /&gt;
0,581 &amp;amp;  0,059 &amp;amp;  0,344\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Saklierungsmatrix=&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Saklierungsmatrix==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um einen Vektor zu stauchen oder zu strecken kann er mit der Skalierungsmatrix multipliziert werden. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$U= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_u &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; y_u &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp;z_u \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
Dabei gibt $x_u$ die Skalierung in x-Richtung, $y_u$ die Skalierung in y-Richtung und $z_u$ die Skalierung in z-Richtung an.&lt;br /&gt;
=Drehung=&lt;br /&gt;
==Drehung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In $\mathbb{R}^2$ und $\alpha \in [0, 2 \pi[$ wird die Drehung (gegen den Uhrzeigersinn) eines Vektors $v$ um den Winkel $\alpha $  durch die Multiplikation des Vektors mit der Drehmatrix $$R_{\alpha}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha)  &amp;amp; -\sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\sin(\alpha)  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
erreicht: $v'=R_\alpha \cdot v$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In $\mathbb{R}^3$ ergeben sich für die Drehungen um die&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* x-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_x(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \cos(\alpha)  &amp;amp; -\sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \sin(\alpha)  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*y-Achse:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_y(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp;0 &amp;amp; \sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1  &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
- \sin(\alpha)&amp;amp; 0  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* z-Achse&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_z(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp; -\sin(\alpha) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin(\alpha) &amp;amp; \cos(\alpha)  &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0  &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Schiebung=&lt;br /&gt;
==Schiebung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Schiebung eines Vektors $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ um den Vektor $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
t_x \\ t_y \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ erhält man in homogenen Koordinaten wie folgt:&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x'\\ y' \\ 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp;0&amp;amp;t_x\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;1&amp;amp; t_y\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \cdot\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Spiegelung=&lt;br /&gt;
==Spiegelung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Spiegelung in $\mathbb{R}^n$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$S= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp;0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  \dots &amp;amp; 0&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&amp;amp; &amp;amp; \ddots &amp;amp; &amp;amp; \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; \dots &amp;amp;0 &amp;amp;1 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \dots &amp;amp; 0 &amp;amp;0 &amp;amp; - 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Spiegelung an einer Geraden ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Spiegelung eines Punktes im $\mathbb{R}^2$ an einer Gerade $g: y=ax+b$ erfolgt in homogenen Koordinaten in den folgenden fünf Schritten:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 1.) Das Koordinatensystem so verschieben, dass die Spiegelungsachse durch den Koordinatenursprung geht.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 2.) Die Spiegelungsachse soll um den Winkel $\arctan(a)$ gedreht werden, so dass sie mit der x-Achse zusammenfällt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 3.) Spieglung an der x-Achse.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 4.) In Ausgangsposition zurückdrehen, also  Schritt 2) in die andere Richtung.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 5.) Die Spiegelungsachse zurück schieben, also wie in Schritt 1), nur in die andere Richtung schieben.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Für die jeweiligen Schritte gibt es eine passende Matrix, werden die fünf Matrizen miteinander multipliziert erhält man die Spiegelungsmatrix um die Gerade $g$, mit $arctan(a):=t$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(t\right) &amp;amp; -\sin\left(t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(t\right) &amp;amp; \cos\left(t\right) &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -1 &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(-t\right) &amp;amp; -\sin\left(-t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(-t\right) &amp;amp; \cos\left(-t\right) &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  -b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
= Matura-Aufgaben=&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Matura-Aufgaben==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=127&amp;amp;file=RGB-Farbmodell.pdf RGB-Farbmodell}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=71&amp;amp;file=Spiegelung_an_einer_Geraden.pdf &amp;quot;Spiegelung an einer Geraden&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Farben_2/Farben_2.pdf &amp;quot;Farben (2)&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/KP1_16_C2_06/KP1_16_C2_06.pdf&amp;quot; &amp;quot;KP1_16_C2_06}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Teemischung/Teemischung.pdf &amp;quot;Teemischung&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Rohstoffbedarf/Rohstoffbedarf.pdf &amp;quot;Rohstoffbedarf&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Konfiserie/Konfiserie.pdf &amp;quot;Konfiserie&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=525&amp;amp;file=Zweistufige_Produktion.pdf &amp;quot;Zweistufige Produktion&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=530&amp;amp;file=Kosten_und_Gewinn.pdf &amp;quot;Kosten und Gewinn&amp;quot;}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5741</id>
		<title>Matrizen</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5741"/>
		<updated>2017-02-13T15:49:22Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Matrizen sind eine nützliche Darstellung, um ein Gleichungssystem mit vielen linearen Gleichungen zu lösen oder auch um Tabellen übersichtlich darzustellen, also um lineare Zusammenhänge zwischen mehreren Größen herzustellen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
= Einführung =&lt;br /&gt;
== Einführung ==&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Eine  $2\times3$ Matrix besteht aus 2 [[Zeilen|Zeilen]] und 3 [[Spalten|Spalten]], sie sieht zum Beispiel so aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
 \qquad \qquad \qquad \qquad  \qquad \qquad \qquad \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Der erste Index gibt dabei an in der welcher Zeile und der zweite Index in welcher Spalte sich die Zahl befindet. Hier bilden zum Beispiel $a_{11}$, $ a_{12}$ und $ a_{13}$ die erste Zeile, $a_{21}$, $ a_{22}$  und $ a_{23} $ die zweite Zeile. $a_{11}$ und $ a_{21}$ bilden die erste Spalte, $a_{12}$  und $a_{22}$ die zweite Spalte und $ a_{13}$ und $ a_{23}$ und die dritte Spalte&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Beispiel: $a_{11}=3  \qquad a_{12}=6 \qquad a_{13}=2  \qquad a_{21}=7  \qquad a_{22}=8     \qquad a_{23}=1$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
 \qquad  A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 6  &amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 8  &amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Was ist die erste Zeile der Matrix $\quad F= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 12 &amp;amp;17 \\&lt;br /&gt;
3,9 &amp;amp; 5 &amp;amp; 84,7 \\&lt;br /&gt;
4,5 &amp;amp;63 &amp;amp; 9,6\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ und was ist die 3. Spalte der Matrix $F$?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  1.Zeile $\left( 8 \quad 12 \quad 17  \right) $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3.Spalte $\left(\begin{array}{c} 17 \\ 84,7 \\ 9,6 \end{array}\right)$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=  $m \times n$ Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die  $m\times n$ Matrix hat $m$ Zeilen und $n$ Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1=Eine [[quadratische Matrix|quadratische Matrix]] hat die gleiche Anzahl an Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Nullmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Nullmatrix|Nullmatrix]]  sieht wie folgt aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
0= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0  &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\vdots  &amp;amp;  &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0   &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Einheitsmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Einheitsmatrix|Einheitsmatrix]] hat nur in der [[Hauptdiagonale|Hauptdiagonale]] (von links oben nach rechts unten) Einsen stehen. Sonst befinden sich überall Nullen. Zudem ist sie eine quadratische Matrix.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
I_n= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sieht die Einheitsmatrix im dreidimensionalen Raum aus?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $I_3= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Rechenregeln=&lt;br /&gt;
==Rechenregeln==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Addition|Addition]] von Matrizen, werden die einzelnen Komponenten miteinander addiert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sei die Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
und die Matrix&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11}	&amp;amp; b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
b_{21}	&amp;amp; b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
b_{m1} 	&amp;amp; b_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist &lt;br /&gt;
$$A +B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11}	&amp;amp; a_{12}+  b_{12} +  &amp;amp; \dots	 +&amp;amp; a_{1n} +  b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21} + b_{21}	&amp;amp; a_{22} + b_{22} +   &amp;amp;\dots  +&amp;amp; a_{1n}+   b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1}+  b_{m1} 	&amp;amp;a_{m2} + b_{m2} &amp;amp; + \dots  +&amp;amp;  	 a_{mn} + b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der Addition müssen beide Matrizen dieselbe Dimension haben, das heißt dieselbe Anzahl von Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der $2\times 2$ Matrix schaut das wie folgt aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist $ \qquad \qquad \qquad A+ B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} &lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
  +&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22} &lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11} &amp;amp; a_{12} +  b_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  + b_{21} &amp;amp; a_{22} +  b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Addiere die Matrizen $\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -4  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $ und &lt;br /&gt;
$\quad D= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $C +D=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
10 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Multiplikation mit einem Skalar|Multiplikation mit einem Skalar]] $k$ (einer reellen Zahl), wird jede Komponente einzeln mit dem Skalar multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
k \cdot A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
k \cdot a_{11} &amp;amp; k \cdot a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{1n} \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{21} &amp;amp; k \cdot a_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{2n} \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{m1} &amp;amp;k \cdot a_{m2} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{mn} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Multipliziere die Matrix $\quad E= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 2  \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $  mit $3$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $3 \cdot E=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
21 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
27 &amp;amp; 0  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Transponierte Matrix&lt;br /&gt;
Bei einer [[transponierten Matrix|transponierten Matrix]] werden die Zeilen und Spalten miteinander vertauscht. Sei $A$ die ursprüngliche Matrix und $A^T$ die transponierte:&lt;br /&gt;
$A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  &amp;amp;a_{13}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{23}  \\&lt;br /&gt;
a_{31}  &amp;amp;a_{32}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$A^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{21}  &amp;amp;a_{31}  \\&lt;br /&gt;
a_{12}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{32}  \\&lt;br /&gt;
a_{13}  &amp;amp;a_{23}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sehen die transponierten Matrizen zu den Matrizen $B$ und $C$ aus?&lt;br /&gt;
$\quad B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
654 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 4,7 &amp;amp;6 &amp;amp;9 &amp;amp;89  \\&lt;br /&gt;
8,3 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 7 &amp;amp; 3&amp;amp;1 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 2 &amp;amp; 0 &amp;amp; 7,9 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $\quad B^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 654  \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 8,3 &amp;amp; 4\\&lt;br /&gt;
4,7 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 2\\&lt;br /&gt;
6 &amp;amp; 7&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
9&amp;amp; 3 &amp;amp; 7,9\\&lt;br /&gt;
89 &amp;amp; 1 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Matrizenmultiplikation&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zwei Matrizen werden nach der Regel: Zeile mal Spalte multipliziert.&lt;br /&gt;
Die [[Matrizenmultiplikation|Matrizenmultiplikation]] ist nicht kommutativ, das heißt: $A\cdot B \neq B \cdot A$.&lt;br /&gt;
Um $A \cdot B =C$ zu erhalten muss die Anzahl der Spalten von $A$ die selbe sein wie die Anzahl der Zeilen von $B$. Also wenn $A$ eine $m \times n$ Matrix ist und $B$ eine $n \times p$ Matrix, so sind $m$ und $p$ beliebig und $n$ muss bei $A$ und $B$ dieselbe Zahl sein. Außerdem ist dann $C$ eine $m \times p$ Matrix, sie hat also dieselbe Anzahl der Zeilen wie die Matrix $A$ und dieselbe Spaltenanzahl wie die Matrix $B$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Sei die Matrix $A$ zum Beispiel eine $2 \times 3$ Matrix und $B$ eine $3 \times 4$ Matrix. Dann ist die Matrix $A \cdot B = C$ eine $2 \times 4$ Matrix.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Wie erhält man nun die einzelnen Koeffizienten der Matrix $C$?&lt;br /&gt;
 \url{https://www.youtube.com/watch?v=iLgfkgscafQ}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Durchführung der Matrizenmultiplikation kann mit Hilfe der&lt;br /&gt;
Falk'schen Anordnung erfolgen:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 {| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} b_{11} &amp;amp; b_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{1q} \\&lt;br /&gt;
  b_{21} &amp;amp; b_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{2q} \\&lt;br /&gt;
   \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  b_{p1} &amp;amp; b_{p2} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{pq} \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{1p} \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp;  a_{22} &amp;amp;  \dots &amp;amp;  a_{2p} \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  a_{n1} &amp;amp; a_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{np}\\ \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{1q}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{2q}  \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  c_{n1} &amp;amp; c_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{nq} \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
      &lt;br /&gt;
   &lt;br /&gt;
Es werden die Spalten von $B$ über die Zeilen von $A$ gelegt, die Komponenten paarweise multipliziert und dann die Ergebnisse addiert.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 [[Datei:falkanordnung.png|400px|mini|Falk'sche Anordnung]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = a_{11} \cdot b_{11}+    a_{12} \cdot b_{21}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p1} \\ &lt;br /&gt;
c_{12} = a_{11} \cdot b_{12} +   a_{12} \cdot b_{22}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p2} \\&lt;br /&gt;
c_{1q} = a_{11} \cdot b_{1q}  +  a_{12} \cdot b_{2q}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{pq} \\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{21} = a_{21} \cdot b_{11} +   a_{22} \cdot b_{21} +  \dots  + a_{2p} \cdot b_{p1}\\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{nq} = a_{n1} \cdot b_{1q} +   a_{n2} \cdot b_{2q}+   \dots  + a_{np} \cdot b_{pq}$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Konkret heißt das an einem Beispiel:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $   &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp;  c_{13}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp;  c_{23}  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = 2 \cdot 8  + 5 \cdot 9 = 61\\ &lt;br /&gt;
c_{12} = 2 \cdot 1  + 5 \cdot 0 =2\\&lt;br /&gt;
c_{13} =  2 \cdot 3 +  5 \cdot 5 =31\\&lt;br /&gt;
c_{21} = 4 \cdot 8  + 7 \cdot 9 =95\\&lt;br /&gt;
c_{22} = 4 \cdot 1  + 7 \cdot 0 =4\\&lt;br /&gt;
c_{23}= 4 \cdot 3 +  7 \cdot 5 =47$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Also&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} &lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix}   = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 61 &amp;amp; 2 &amp;amp;  31\\&lt;br /&gt;
 95 &amp;amp; 4 &amp;amp; 47  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Berechne $A \cdot B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
5 &amp;amp;  7 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; -1 &amp;amp; 4 \\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix} \cdot &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; -6 \\ &lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 2 \\ &lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 |2=  $C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
45+ 21+ 0&amp;amp; 35-42+ 2\\&lt;br /&gt;
72-3 +0 &amp;amp;56+ 6+ 8\\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
66&amp;amp;-5\\&lt;br /&gt;
69&amp;amp;70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=aUjggvwq /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
= Gozinto-Graphen =&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Gozinto-Graphen == &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Gonzinto-Graphen dienen der Veranschaulichung der Zusammenhänge zwischen Roh-, Zwischen- und Endprodukten. Die Knoten stellen dabei die Teile dar und die Pfeile oder auch gerichtete Kanten die Mengenbeziehungen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In der Abbildung des Gozintographen wird der Zusammenhang zwischen den Rohstoffen $R_1 , R_2$ und $R_3$ mit den Zwischenprodukten $Z_1, Z_2, Z_3$ und den Endprodukten $E_1, E_2$ dargestellt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 [[Datei:gozinto.pdf|400px|mini|Beispiel eines Gozintographen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einer Tabelle kann der Zusammenhang wie folgt aufgelistet werden: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! &lt;br /&gt;
! $Z_1$ &lt;br /&gt;
! $Z_2$&lt;br /&gt;
! $Z_3$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_1$&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
| 5&lt;br /&gt;
| 3 &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_2$&lt;br /&gt;
| 8&lt;br /&gt;
| 9&lt;br /&gt;
| 1&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_3$&lt;br /&gt;
| 6&lt;br /&gt;
| 4&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! !!$E_1$  !!  $E_2$ &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_1$ || 12 || 5&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_2$ || 11 || 8&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_3$ || 2 || 4&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Tabelle kann aber ebenso in Matrixform umgeschrieben werden, wobei die Matrix $RZ$ den Zusammenhang der Rohstoffe mit den Zwischenprodukten und $ZE$ den der Zwischenprodukte mit den Endprodukten beschreibt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
RZ=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 9 &amp;amp;1  \\&lt;br /&gt;
6&amp;amp;4&amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
ZE=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
11 &amp;amp; 8  \\&lt;br /&gt;
2&amp;amp;4\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um eine Matrix zu erhalten, welche den Rohstoffbedarf für die Endprodukte beschreibt wird die Matrix $RZ$ mit der Matrix $ZE$ multipliziert. In unserem Beispiel ergibt das&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
RE= RZ \cdot ZE= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
24 55 6 &amp;amp; 10 40 12\\&lt;br /&gt;
96 99 2 &amp;amp; 40 72 4\\&lt;br /&gt;
72 44 4 &amp;amp; 30 32 8\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
85 &amp;amp;62\\&lt;br /&gt;
197 &amp;amp; 116\\&lt;br /&gt;
120 &amp;amp; 70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Matrizen $RZ$, $ZE$ und $RE$ werden auch '''Produktionsmatrix''' genannt.&lt;br /&gt;
Der '''Produktions-''', '''Output-''' oder '''Nachfragevektor''' gibt an wie viel der Endprodukte produziert werden sollen.&lt;br /&gt;
Der '''Bedarfsvektor''' gibt den Gesamtbedarf an Einzelteilen an für einen vorgesehenen Produktionsvektor. Also durch den Bedarfsvektor kann der Bedarf an Rohstoffen berechnet werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im '''Preisvektor''' befinden sich die Preise für die einzelnen Rohstoffe.&lt;br /&gt;
Der '''Inputvekor''' beschreibt die benötigten Rohstoffe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Input-Output-Matrix: Leontief-Modell=&lt;br /&gt;
==Input-Output-Matrix: Leontief-Modell==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Eine '''Input-Output-Tabelle''' für die Firmen A, B und C, mit $x_i=\sum_{k=1}^{3} x_{ik}   y_i$, wobei $i=j$ den Eigenbedarf einer Firma beschreibt, wird in der folgenden Tabelle aufgezeigt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! Input / Output !! A !!B !! C !! Markt / Konsum !! Gesamtproduktion&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| A || $x_{11}$ || $x_{12}$ || $x_{13}$ || $y_{1}$ || $x_{1}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| B || $x_{21}$ || $x_{22}$ || $x_{23}$ || $y_{2}$ || $x_{2}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| C || $x_{31}$ || $x_{32}$ || $x_{33}$ ||  $y_{3}$ || $x_{3}$&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einem Gozinto-Graphen kann dies wie folgt dargestellt werden:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:inpuoutput.pdf|400px|mini|Gozintograph des Input-Output-Modells]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Produktionsmatrix $P$ sieht daher folgendermaßen aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$P=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 x_{11} &amp;amp;  x_{12} &amp;amp;  x_{13}  \\&lt;br /&gt;
x_{21} &amp;amp;  x_{22} &amp;amp;  x_{23} \\&lt;br /&gt;
x_{31} &amp;amp;  x_{32} &amp;amp;  x_{33}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um die Input-Output-Matrix zu erhalten die erste Spalte durch den Wert der Gesamtproduktion der ersten Zeile geteilt werden, die zweite Spalte durch den der zweiten Zeile und die dritte Spalte durch den der dritten Zeile, das heißt die Koeffizienten der Input-Output-Matrix ergeben sich als $a_{ij}= \frac{x_{ij}}{x_j}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Input-Output-Matrix ergibt sich dann zu:&lt;br /&gt;
$M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \frac{x_{11}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{12}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{13}}{x_3}  \\&lt;br /&gt;
\frac{x_{21}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{22}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{23}}{x_3} \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\frac{x_{31}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{32}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{33}}{x_3}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Gib die Input-Output-Matrix zu folgendem Gozintographen an: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:beispiel_inpuoutput.pdf|400px|mini|Beispiel zum Input-Output-Modell]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \frac{10}{43} &amp;amp;  \frac{5}{68} &amp;amp;  \frac{20}{64}  \\&lt;br /&gt;
\frac{15}{43} &amp;amp;  \frac{15}{68} &amp;amp;  \frac{36}{64} \\&lt;br /&gt;
\frac{25}{43} &amp;amp;  \frac{4}{68} &amp;amp;  \frac{22}{64}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \approx&lt;br /&gt;
M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0,233 &amp;amp;  0,074 &amp;amp;  0,313  \\&lt;br /&gt;
0,349 &amp;amp;  0,221 &amp;amp; 0,563\\&lt;br /&gt;
0,581 &amp;amp;  0,059 &amp;amp;  0,344\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Saklierungsmatrix=&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Saklierungsmatrix==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um einen Vektor zu stauchen oder zu strecken kann er mit der Skalierungsmatrix multipliziert werden. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$U= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_u &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; y_u &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp;z_u \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
Dabei gibt $x_u$ die Skalierung in x-Richtung, $y_u$ die Skalierung in y-Richtung und $z_u$ die Skalierung in z-Richtung an.&lt;br /&gt;
=Drehung=&lt;br /&gt;
==Drehung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In $\mathbb{R}^2$ und $\alpha \in [0, 2 \pi[$ wird die Drehung (gegen den Uhrzeigersinn) eines Vektors $v$ um den Winkel $\alpha $  durch die Multiplikation des Vektors mit der Drehmatrix $$R_{\alpha}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha)  &amp;amp; -\sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\sin(\alpha)  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
erreicht: $v'=R_\alpha \cdot v$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In $\mathbb{R}^3$ ergeben sich für die Drehungen um die&lt;br /&gt;
\begin{itemize}&lt;br /&gt;
\item[x-Achse]&lt;br /&gt;
$$R_x(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \cos(\alpha)  &amp;amp; -\sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \sin(\alpha)  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\item[y-Achse]&lt;br /&gt;
$$R_y(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp;0 &amp;amp; \sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1  &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
- \sin(\alpha)&amp;amp; 0  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
\item[z-Achse]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_z(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp; -\sin(\alpha) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin(\alpha) &amp;amp; \cos(\alpha)  &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0  &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Schiebung=&lt;br /&gt;
==Schiebung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Schiebung eines Vektors $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ um den Vektor $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
t_x \\ t_y \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ erhält man in homogenen Koordinaten wie folgt:&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x'\\ y' \\ 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp;0&amp;amp;t_x\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;1&amp;amp; t_y\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \cdot\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Spiegelung=&lt;br /&gt;
==Spiegelung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Spiegelung in $\mathbb{R}^n$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$S= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp;0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  \dots &amp;amp; 0&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&amp;amp; &amp;amp; \ddots &amp;amp; &amp;amp; \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; \dots &amp;amp;0 &amp;amp;1 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \dots &amp;amp; 0 &amp;amp;0 &amp;amp; - 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Spiegelung an einer Geraden ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Spiegelung eines Punktes im $\mathbb{R}^2$ an einer Gerade $g: y=ax+b$ erfolgt in homogenen Koordinaten in den folgenden fünf Schritten:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 1.) Das Koordinatensystem so verschieben, dass die Spiegelungsachse durch den Koordinatenursprung geht.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 2.) Die Spiegelungsachse soll um den Winkel $\arctan(a)$ gedreht werden, so dass sie mit der x-Achse zusammenfällt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 3.) Spieglung an der x-Achse.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 4.) In Ausgangsposition zurückdrehen, also  Schritt 2) in die andere Richtung.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 5.) Die Spiegelungsachse zurück schieben, also wie in Schritt 1), nur in die andere Richtung schieben.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Für die jeweiligen Schritte gibt es eine passende Matrix, werden die fünf Matrizen miteinander multipliziert erhält man die Spiegelungsmatrix um die Gerade $g$, mit $arctan(a):=t$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(t\right) &amp;amp; -\sin\left(t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(t\right) &amp;amp; \cos\left(t\right) &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -1 &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(-t\right) &amp;amp; -\sin\left(-t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(-t\right) &amp;amp; \cos\left(-t\right) &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  -b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
= Matura-Aufgaben=&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Matura-Aufgaben==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=127&amp;amp;file=RGB-Farbmodell.pdf RGB-Farbmodell}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=71&amp;amp;file=Spiegelung_an_einer_Geraden.pdf &amp;quot;Spiegelung an einer Geraden&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Farben_2/Farben_2.pdf &amp;quot;Farben (2)&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/KP1_16_C2_06/KP1_16_C2_06.pdf&amp;quot; &amp;quot;KP1_16_C2_06}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Teemischung/Teemischung.pdf &amp;quot;Teemischung&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Rohstoffbedarf/Rohstoffbedarf.pdf &amp;quot;Rohstoffbedarf&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Konfiserie/Konfiserie.pdf &amp;quot;Konfiserie&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=525&amp;amp;file=Zweistufige_Produktion.pdf &amp;quot;Zweistufige Produktion&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=530&amp;amp;file=Kosten_und_Gewinn.pdf &amp;quot;Kosten und Gewinn&amp;quot;}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5740</id>
		<title>Matrizen</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5740"/>
		<updated>2017-02-13T15:46:44Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Matrizen sind eine nützliche Darstellung, um ein Gleichungssystem mit vielen linearen Gleichungen zu lösen oder auch um Tabellen übersichtlich darzustellen, also um lineare Zusammenhänge zwischen mehreren Größen herzustellen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
= Einführung =&lt;br /&gt;
== Einführung ==&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Eine  $2\times3$ Matrix besteht aus 2 [[Zeilen|Zeilen]] und 3 [[Spalten|Spalten]], sie sieht zum Beispiel so aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
 \qquad \qquad \qquad \qquad  \qquad \qquad \qquad \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Der erste Index gibt dabei an in der welcher Zeile und der zweite Index in welcher Spalte sich die Zahl befindet. Hier bilden zum Beispiel $a_{11}$, $ a_{12}$ und $ a_{13}$ die erste Zeile, $a_{21}$, $ a_{22}$  und $ a_{23} $ die zweite Zeile. $a_{11}$ und $ a_{21}$ bilden die erste Spalte, $a_{12}$  und $a_{22}$ die zweite Spalte und $ a_{13}$ und $ a_{23}$ und die dritte Spalte&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Beispiel: $a_{11}=3  \qquad a_{12}=6 \qquad a_{13}=2  \qquad a_{21}=7  \qquad a_{22}=8     \qquad a_{23}=1$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
 \qquad  A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 6  &amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 8  &amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Was ist die erste Zeile der Matrix $\quad F= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 12 &amp;amp;17 \\&lt;br /&gt;
3,9 &amp;amp; 5 &amp;amp; 84,7 \\&lt;br /&gt;
4,5 &amp;amp;63 &amp;amp; 9,6\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ und was ist die 3. Spalte der Matrix $F$?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  1.Zeile $\left( 8 \quad 12 \quad 17  \right) $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3.Spalte $\left(\begin{array}{c} 17 \\ 84,7 \\ 9,6 \end{array}\right)$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=  $m \times n$ Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die  $m\times n$ Matrix hat $m$ Zeilen und $n$ Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1=Eine [[quadratische Matrix|quadratische Matrix]] hat die gleiche Anzahl an Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Nullmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Nullmatrix|Nullmatrix]]  sieht wie folgt aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
0= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0  &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\vdots  &amp;amp;  &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0   &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Einheitsmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Einheitsmatrix|Einheitsmatrix]] hat nur in der [[Hauptdiagonale|Hauptdiagonale]] (von links oben nach rechts unten) Einsen stehen. Sonst befinden sich überall Nullen. Zudem ist sie eine quadratische Matrix.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
I_n= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sieht die Einheitsmatrix im dreidimensionalen Raum aus?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $I_3= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Rechenregeln=&lt;br /&gt;
==Rechenregeln==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Addition|Addition]] von Matrizen, werden die einzelnen Komponenten miteinander addiert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sei die Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
und die Matrix&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11}	&amp;amp; b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
b_{21}	&amp;amp; b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
b_{m1} 	&amp;amp; b_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist &lt;br /&gt;
$$A +B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11}	&amp;amp; a_{12}+  b_{12} +  &amp;amp; \dots	 +&amp;amp; a_{1n} +  b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21} + b_{21}	&amp;amp; a_{22} + b_{22} +   &amp;amp;\dots  +&amp;amp; a_{1n}+   b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1}+  b_{m1} 	&amp;amp;a_{m2} + b_{m2} &amp;amp; + \dots  +&amp;amp;  	 a_{mn} + b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der Addition müssen beide Matrizen dieselbe Dimension haben, das heißt dieselbe Anzahl von Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der $2\times 2$ Matrix schaut das wie folgt aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist $ \qquad \qquad \qquad A+ B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} &lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
  +&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22} &lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11} &amp;amp; a_{12} +  b_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  + b_{21} &amp;amp; a_{22} +  b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Addiere die Matrizen $\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -4  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $ und &lt;br /&gt;
$\quad D= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $C +D=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
10 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Multiplikation mit einem Skalar|Multiplikation mit einem Skalar]] $k$ (einer reellen Zahl), wird jede Komponente einzeln mit dem Skalar multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
k \cdot A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
k \cdot a_{11} &amp;amp; k \cdot a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{1n} \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{21} &amp;amp; k \cdot a_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{2n} \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{m1} &amp;amp;k \cdot a_{m2} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{mn} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Multipliziere die Matrix $\quad E= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 2  \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $  mit $3$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $3 \cdot E=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
21 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
27 &amp;amp; 0  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Transponierte Matrix&lt;br /&gt;
Bei einer [[transponierten Matrix|transponierten Matrix]] werden die Zeilen und Spalten miteinander vertauscht. Sei $A$ die ursprüngliche Matrix und $A^T$ die transponierte:&lt;br /&gt;
$A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  &amp;amp;a_{13}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{23}  \\&lt;br /&gt;
a_{31}  &amp;amp;a_{32}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$A^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{21}  &amp;amp;a_{31}  \\&lt;br /&gt;
a_{12}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{32}  \\&lt;br /&gt;
a_{13}  &amp;amp;a_{23}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sehen die transponierten Matrizen zu den Matrizen $B$ und $C$ aus?&lt;br /&gt;
$\quad B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
654 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 4,7 &amp;amp;6 &amp;amp;9 &amp;amp;89  \\&lt;br /&gt;
8,3 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 7 &amp;amp; 3&amp;amp;1 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 2 &amp;amp; 0 &amp;amp; 7,9 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $\quad B^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 654  \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 8,3 &amp;amp; 4\\&lt;br /&gt;
4,7 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 2\\&lt;br /&gt;
6 &amp;amp; 7&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
9&amp;amp; 3 &amp;amp; 7,9\\&lt;br /&gt;
89 &amp;amp; 1 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Matrizenmultiplikation&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zwei Matrizen werden nach der Regel: Zeile mal Spalte multipliziert.&lt;br /&gt;
Die [[Matrizenmultiplikation|Matrizenmultiplikation]] ist nicht kommutativ, das heißt: $A\cdot B \neq B \cdot A$.&lt;br /&gt;
Um $A \cdot B =C$ zu erhalten muss die Anzahl der Spalten von $A$ die selbe sein wie die Anzahl der Zeilen von $B$. Also wenn $A$ eine $m \times n$ Matrix ist und $B$ eine $n \times p$ Matrix, so sind $m$ und $p$ beliebig und $n$ muss bei $A$ und $B$ dieselbe Zahl sein. Außerdem ist dann $C$ eine $m \times p$ Matrix, sie hat also dieselbe Anzahl der Zeilen wie die Matrix $A$ und dieselbe Spaltenanzahl wie die Matrix $B$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Sei die Matrix $A$ zum Beispiel eine $2 \times 3$ Matrix und $B$ eine $3 \times 4$ Matrix. Dann ist die Matrix $A \cdot B = C$ eine $2 \times 4$ Matrix.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Wie erhält man nun die einzelnen Koeffizienten der Matrix $C$?&lt;br /&gt;
 \url{https://www.youtube.com/watch?v=iLgfkgscafQ}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Durchführung der Matrizenmultiplikation kann mit Hilfe der&lt;br /&gt;
Falk'schen Anordnung erfolgen:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 {| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} b_{11} &amp;amp; b_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{1q} \\&lt;br /&gt;
  b_{21} &amp;amp; b_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{2q} \\&lt;br /&gt;
   \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  b_{p1} &amp;amp; b_{p2} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{pq} \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{1p} \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp;  a_{22} &amp;amp;  \dots &amp;amp;  a_{2p} \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  a_{n1} &amp;amp; a_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{np}\\ \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{1q}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{2q}  \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  c_{n1} &amp;amp; c_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{nq} \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
      &lt;br /&gt;
   &lt;br /&gt;
Es werden die Spalten von $B$ über die Zeilen von $A$ gelegt, die Komponenten paarweise multipliziert und dann die Ergebnisse addiert.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 [[Datei:falkanordnung.png|400px|mini|Falk'sche Anordnung]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = a_{11} \cdot b_{11}+    a_{12} \cdot b_{21}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p1} \\ &lt;br /&gt;
c_{12} = a_{11} \cdot b_{12} +   a_{12} \cdot b_{22}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p2} \\&lt;br /&gt;
c_{1q} = a_{11} \cdot b_{1q}  +  a_{12} \cdot b_{2q}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{pq} \\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{21} = a_{21} \cdot b_{11} +   a_{22} \cdot b_{21} +  \dots  + a_{2p} \cdot b_{p1}\\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{nq} = a_{n1} \cdot b_{1q} +   a_{n2} \cdot b_{2q}+   \dots  + a_{np} \cdot b_{pq}$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Konkret heißt das an einem Beispiel:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $   &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp;  c_{13}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp;  c_{23}  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = 2 \cdot 8  + 5 \cdot 9 = 61\\ &lt;br /&gt;
c_{12} = 2 \cdot 1  + 5 \cdot 0 =2\\&lt;br /&gt;
c_{13} =  2 \cdot 3 +  5 \cdot 5 =31\\&lt;br /&gt;
c_{21} = 4 \cdot 8  + 7 \cdot 9 =95\\&lt;br /&gt;
c_{22} = 4 \cdot 1  + 7 \cdot 0 =4\\&lt;br /&gt;
c_{23}= 4 \cdot 3 +  7 \cdot 5 =47$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Also&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} &lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix}   = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 61 &amp;amp; 2 &amp;amp;  31\\&lt;br /&gt;
 95 &amp;amp; 4 &amp;amp; 47  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Berechne $A \cdot B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
5 &amp;amp;  7 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; -1 &amp;amp; 4 \\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix} \cdot &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; -6 \\ &lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 2 \\ &lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 |2=  $C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
45+ 21+ 0&amp;amp; 35-42+ 2\\&lt;br /&gt;
72-3 +0 &amp;amp;56+ 6+ 8\\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
66&amp;amp;-5\\&lt;br /&gt;
69&amp;amp;70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;800&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=aUjggvwq /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
= Gozinto-Graphen =&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Gozinto-Graphen == &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Gonzinto-Graphen dienen der Veranschaulichung der Zusammenhänge zwischen Roh-, Zwischen- und Endprodukten. Die Knoten stellen dabei die Teile dar und die Pfeile oder auch gerichtete Kanten die Mengenbeziehungen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In der Abbildung des Gozintographen wird der Zusammenhang zwischen den Rohstoffen $R_1 , R_2$ und $R_3$ mit den Zwischenprodukten $Z_1, Z_2, Z_3$ und den Endprodukten $E_1, E_2$ dargestellt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 [[Datei:gozinto.pdf|400px|mini|Beispiel eines Gozintographen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einer Tabelle kann der Zusammenhang wie folgt aufgelistet werden: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! &lt;br /&gt;
! $Z_1$ &lt;br /&gt;
! $Z_2$&lt;br /&gt;
! $Z_3$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_1$&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
| 5&lt;br /&gt;
| 3 &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_2$&lt;br /&gt;
| 8&lt;br /&gt;
| 9&lt;br /&gt;
| 1&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_3$&lt;br /&gt;
| 6&lt;br /&gt;
| 4&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! !!$E_1$  !!  $E_2$ &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_1$ || 12 || 5&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_2$ || 11 || 8&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_3$ || 2 || 4&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Tabelle kann aber ebenso in Matrixform umgeschrieben werden, wobei die Matrix $RZ$ den Zusammenhang der Rohstoffe mit den Zwischenprodukten und $ZE$ den der Zwischenprodukte mit den Endprodukten beschreibt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
RZ=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 9 &amp;amp;1  \\&lt;br /&gt;
6&amp;amp;4&amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
ZE=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
11 &amp;amp; 8  \\&lt;br /&gt;
2&amp;amp;4\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um eine Matrix zu erhalten, welche den Rohstoffbedarf für die Endprodukte beschreibt wird die Matrix $RZ$ mit der Matrix $ZE$ multipliziert. In unserem Beispiel ergibt das&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
RE= RZ \cdot ZE= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
24 55 6 &amp;amp; 10 40 12\\&lt;br /&gt;
96 99 2 &amp;amp; 40 72 4\\&lt;br /&gt;
72 44 4 &amp;amp; 30 32 8\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
85 &amp;amp;62\\&lt;br /&gt;
197 &amp;amp; 116\\&lt;br /&gt;
120 &amp;amp; 70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Matrizen $RZ$, $ZE$ und $RE$ werden auch '''Produktionsmatrix''' genannt.&lt;br /&gt;
Der '''Produktions-''', '''Output-''' oder '''Nachfragevektor''' gibt an wie viel der Endprodukte produziert werden sollen.&lt;br /&gt;
Der '''Bedarfsvektor''' gibt den Gesamtbedarf an Einzelteilen an für einen vorgesehenen Produktionsvektor. Also durch den Bedarfsvektor kann der Bedarf an Rohstoffen berechnet werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im '''Preisvektor''' befinden sich die Preise für die einzelnen Rohstoffe.&lt;br /&gt;
Der '''Inputvekor''' beschreibt die benötigten Rohstoffe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Input-Output-Matrix: Leontief-Modell=&lt;br /&gt;
==Input-Output-Matrix: Leontief-Modell==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Eine '''Input-Output-Tabelle''' für die Firmen A, B und C, mit $x_i=\sum_{k=1}^{3} x_{ik}   y_i$, wobei $i=j$ den Eigenbedarf einer Firma beschreibt, wird in der folgenden Tabelle aufgezeigt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! Input / Output !! A !!B !! C !! Markt / Konsum !! Gesamtproduktion&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| A || $x_{11}$ || $x_{12}$ || $x_{13}$ || $y_{1}$ || $x_{1}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| B || $x_{21}$ || $x_{22}$ || $x_{23}$ || $y_{2}$ || $x_{2}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| C || $x_{31}$ || $x_{32}$ || $x_{33}$ ||  $y_{3}$ || $x_{3}$&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einem Gozinto-Graphen kann dies wie folgt dargestellt werden:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:inpuoutput.pdf|400px|mini|Gozintograph des Input-Output-Modells]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Produktionsmatrix $P$ sieht daher folgendermaßen aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$P=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 x_{11} &amp;amp;  x_{12} &amp;amp;  x_{13}  \\&lt;br /&gt;
x_{21} &amp;amp;  x_{22} &amp;amp;  x_{23} \\&lt;br /&gt;
x_{31} &amp;amp;  x_{32} &amp;amp;  x_{33}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um die Input-Output-Matrix zu erhalten die erste Spalte durch den Wert der Gesamtproduktion der ersten Zeile geteilt werden, die zweite Spalte durch den der zweiten Zeile und die dritte Spalte durch den der dritten Zeile, das heißt die Koeffizienten der Input-Output-Matrix ergeben sich als $a_{ij}= \frac{x_{ij}}{x_j}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Input-Output-Matrix ergibt sich dann zu:&lt;br /&gt;
$M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \frac{x_{11}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{12}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{13}}{x_3}  \\&lt;br /&gt;
\frac{x_{21}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{22}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{23}}{x_3} \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\frac{x_{31}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{32}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{33}}{x_3}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Gib die Input-Output-Matrix zu folgendem Gozintographen an: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:beispiel_inpuoutput.pdf|400px|mini|Beispiel zum Input-Output-Modell]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \frac{10}{43} &amp;amp;  \frac{5}{68} &amp;amp;  \frac{20}{64}  \\&lt;br /&gt;
\frac{15}{43} &amp;amp;  \frac{15}{68} &amp;amp;  \frac{36}{64} \\&lt;br /&gt;
\frac{25}{43} &amp;amp;  \frac{4}{68} &amp;amp;  \frac{22}{64}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \approx&lt;br /&gt;
M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0,233 &amp;amp;  0,074 &amp;amp;  0,313  \\&lt;br /&gt;
0,349 &amp;amp;  0,221 &amp;amp; 0,563\\&lt;br /&gt;
0,581 &amp;amp;  0,059 &amp;amp;  0,344\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Saklierungsmatrix=&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Saklierungsmatrix==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um einen Vektor zu stauchen oder zu strecken kann er mit der Skalierungsmatrix multipliziert werden. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$U= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_u &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; y_u &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp;z_u \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
Dabei gibt $x_u$ die Skalierung in x-Richtung, $y_u$ die Skalierung in y-Richtung und $z_u$ die Skalierung in z-Richtung an.&lt;br /&gt;
=Drehung=&lt;br /&gt;
==Drehung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In $\mathbb{R}^2$ und $\alpha \in [0, 2 \pi[$ wird die Drehung (gegen den Uhrzeigersinn) eines Vektors $v$ um den Winkel $\alpha $  durch die Multiplikation des Vektors mit der Drehmatrix $$R_{\alpha}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha)  &amp;amp; -\sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\sin(\alpha)  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
erreicht: $v'=R_\alpha \cdot v$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In $\mathbb{R}^3$ ergeben sich für die Drehungen um die&lt;br /&gt;
\begin{itemize}&lt;br /&gt;
\item[x-Achse]&lt;br /&gt;
$$R_x(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \cos(\alpha)  &amp;amp; -\sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \sin(\alpha)  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\item[y-Achse]&lt;br /&gt;
$$R_y(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp;0 &amp;amp; \sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1  &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
- \sin(\alpha)&amp;amp; 0  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
\item[z-Achse]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_z(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp; -\sin(\alpha) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin(\alpha) &amp;amp; \cos(\alpha)  &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0  &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Schiebung=&lt;br /&gt;
==Schiebung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Schiebung eines Vektors $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ um den Vektor $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
t_x \\ t_y \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ erhält man in homogenen Koordinaten wie folgt:&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x'\\ y' \\ 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp;0&amp;amp;t_x\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;1&amp;amp; t_y\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \cdot\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Spiegelung=&lt;br /&gt;
==Spiegelung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Spiegelung in $\mathbb{R}^n$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$S= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp;0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  \dots &amp;amp; 0&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&amp;amp; &amp;amp; \ddots &amp;amp; &amp;amp; \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; \dots &amp;amp;0 &amp;amp;1 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \dots &amp;amp; 0 &amp;amp;0 &amp;amp; - 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Spiegelung an einer Geraden ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Spiegelung eines Punktes im $\mathbb{R}^2$ an einer Gerade $g: y=ax+b$ erfolgt in homogenen Koordinaten in den folgenden fünf Schritten:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 1.) Das Koordinatensystem so verschieben, dass die Spiegelungsachse durch den Koordinatenursprung geht.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 2.) Die Spiegelungsachse soll um den Winkel $\arctan(a)$ gedreht werden, so dass sie mit der x-Achse zusammenfällt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 3.) Spieglung an der x-Achse.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 4.) In Ausgangsposition zurückdrehen, also  Schritt 2) in die andere Richtung.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 5.) Die Spiegelungsachse zurück schieben, also wie in Schritt 1), nur in die andere Richtung schieben.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Für die jeweiligen Schritte gibt es eine passende Matrix, werden die fünf Matrizen miteinander multipliziert erhält man die Spiegelungsmatrix um die Gerade $g$, mit $arctan(a):=t$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(t\right) &amp;amp; -\sin\left(t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(t\right) &amp;amp; \cos\left(t\right) &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -1 &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(-t\right) &amp;amp; -\sin\left(-t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(-t\right) &amp;amp; \cos\left(-t\right) &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  -b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Matura-Aufgaben==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=127&amp;amp;file=RGB-Farbmodell.pdf RGB-Farbmodell}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=71&amp;amp;file=Spiegelung_an_einer_Geraden.pdf &amp;quot;Spiegelung an einer Geraden&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Farben_2/Farben_2.pdf &amp;quot;Farben (2)&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/KP1_16_C2_06/KP1_16_C2_06.pdf&amp;quot; &amp;quot;KP1_16_C2_06}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Teemischung/Teemischung.pdf &amp;quot;Teemischung&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Rohstoffbedarf/Rohstoffbedarf.pdf &amp;quot;Rohstoffbedarf&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Konfiserie/Konfiserie.pdf &amp;quot;Konfiserie&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=525&amp;amp;file=Zweistufige_Produktion.pdf &amp;quot;Zweistufige Produktion&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=530&amp;amp;file=Kosten_und_Gewinn.pdf &amp;quot;Kosten und Gewinn&amp;quot;}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5739</id>
		<title>Matrizen</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5739"/>
		<updated>2017-02-13T15:41:29Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;bs:pageaccess groups=&amp;quot;Editor&amp;quot; /&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Matrizen sind eine nützliche Darstellung, um ein Gleichungssystem mit vielen linearen Gleichungen zu lösen oder auch um Tabellen übersichtlich darzustellen, also um lineare Zusammenhänge zwischen mehreren Größen herzustellen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Einführung ==&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Eine  $2\times3$ Matrix besteht aus 2 [[Zeilen|Zeilen]] und 3 [[Spalten|Spalten]], sie sieht zum Beispiel so aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
 \qquad \qquad \qquad \qquad  \qquad \qquad \qquad \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Der erste Index gibt dabei an in der welcher Zeile und der zweite Index in welcher Spalte sich die Zahl befindet. Hier bilden zum Beispiel $a_{11}$, $ a_{12}$ und $ a_{13}$ die erste Zeile, $a_{21}$, $ a_{22}$  und $ a_{23} $ die zweite Zeile. $a_{11}$ und $ a_{21}$ bilden die erste Spalte, $a_{12}$  und $a_{22}$ die zweite Spalte und $ a_{13}$ und $ a_{23}$ und die dritte Spalte&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Beispiel: $a_{11}=3  \qquad a_{12}=6 \qquad a_{13}=2  \qquad a_{21}=7  \qquad a_{22}=8     \qquad a_{23}=1$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
 \qquad  A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 6  &amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 8  &amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Was ist die erste Zeile der Matrix $\quad F= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 12 &amp;amp;17 \\&lt;br /&gt;
3,9 &amp;amp; 5 &amp;amp; 84,7 \\&lt;br /&gt;
4,5 &amp;amp;63 &amp;amp; 9,6\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ und was ist die 3. Spalte der Matrix $F$?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  1.Zeile $\left( 8 \quad 12 \quad 17  \right) $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3.Spalte $\left(\begin{array}{c} 17 \\ 84,7 \\ 9,6 \end{array}\right)$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=  $m \times n$ Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die  $m\times n$ Matrix hat $m$ Zeilen und $n$ Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1=Eine [[quadratische Matrix|quadratische Matrix]] hat die gleiche Anzahl an Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Nullmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Nullmatrix|Nullmatrix]]  sieht wie folgt aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
0= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0  &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\vdots  &amp;amp;  &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0   &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Einheitsmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Einheitsmatrix|Einheitsmatrix]] hat nur in der [[Hauptdiagonale|Hauptdiagonale]] (von links oben nach rechts unten) Einsen stehen. Sonst befinden sich überall Nullen. Zudem ist sie eine quadratische Matrix.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
I_n= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sieht die Einheitsmatrix im dreidimensionalen Raum aus?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $I_3= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Rechenregeln==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Addition|Addition]] von Matrizen, werden die einzelnen Komponenten miteinander addiert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sei die Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
und die Matrix&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11}	&amp;amp; b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
b_{21}	&amp;amp; b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
b_{m1} 	&amp;amp; b_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist &lt;br /&gt;
$$A +B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11}	&amp;amp; a_{12}+  b_{12} +  &amp;amp; \dots	 +&amp;amp; a_{1n} +  b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21} + b_{21}	&amp;amp; a_{22} + b_{22} +   &amp;amp;\dots  +&amp;amp; a_{1n}+   b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1}+  b_{m1} 	&amp;amp;a_{m2} + b_{m2} &amp;amp; + \dots  +&amp;amp;  	 a_{mn} + b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der Addition müssen beide Matrizen dieselbe Dimension haben, das heißt dieselbe Anzahl von Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der $2\times 2$ Matrix schaut das wie folgt aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist $ \qquad \qquad \qquad A+ B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} &lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
  +&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22} &lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11} &amp;amp; a_{12} +  b_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  + b_{21} &amp;amp; a_{22} +  b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Addiere die Matrizen $\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -4  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $ und &lt;br /&gt;
$\quad D= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $C +D=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
10 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Multiplikation mit einem Skalar|Multiplikation mit einem Skalar]] $k$ (einer reellen Zahl), wird jede Komponente einzeln mit dem Skalar multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
k \cdot A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
k \cdot a_{11} &amp;amp; k \cdot a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{1n} \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{21} &amp;amp; k \cdot a_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{2n} \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{m1} &amp;amp;k \cdot a_{m2} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{mn} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Multipliziere die Matrix $\quad E= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 2  \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $  mit $3$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $3 \cdot E=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
21 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
27 &amp;amp; 0  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Transponierte Matrix&lt;br /&gt;
Bei einer [[transponierten Matrix|transponierten Matrix]] werden die Zeilen und Spalten miteinander vertauscht. Sei $A$ die ursprüngliche Matrix und $A^T$ die transponierte:&lt;br /&gt;
$A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  &amp;amp;a_{13}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{23}  \\&lt;br /&gt;
a_{31}  &amp;amp;a_{32}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$A^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{21}  &amp;amp;a_{31}  \\&lt;br /&gt;
a_{12}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{32}  \\&lt;br /&gt;
a_{13}  &amp;amp;a_{23}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sehen die transponierten Matrizen zu den Matrizen $B$ und $C$ aus?&lt;br /&gt;
$\quad B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
654 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 4,7 &amp;amp;6 &amp;amp;9 &amp;amp;89  \\&lt;br /&gt;
8,3 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 7 &amp;amp; 3&amp;amp;1 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 2 &amp;amp; 0 &amp;amp; 7,9 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $\quad B^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 654  \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 8,3 &amp;amp; 4\\&lt;br /&gt;
4,7 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 2\\&lt;br /&gt;
6 &amp;amp; 7&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
9&amp;amp; 3 &amp;amp; 7,9\\&lt;br /&gt;
89 &amp;amp; 1 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Matrizenmultiplikation&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zwei Matrizen werden nach der Regel: Zeile mal Spalte multipliziert.&lt;br /&gt;
Die [[Matrizenmultiplikation|Matrizenmultiplikation]] ist nicht kommutativ, das heißt: $A\cdot B \neq B \cdot A$.&lt;br /&gt;
Um $A \cdot B =C$ zu erhalten muss die Anzahl der Spalten von $A$ die selbe sein wie die Anzahl der Zeilen von $B$. Also wenn $A$ eine $m \times n$ Matrix ist und $B$ eine $n \times p$ Matrix, so sind $m$ und $p$ beliebig und $n$ muss bei $A$ und $B$ dieselbe Zahl sein. Außerdem ist dann $C$ eine $m \times p$ Matrix, sie hat also dieselbe Anzahl der Zeilen wie die Matrix $A$ und dieselbe Spaltenanzahl wie die Matrix $B$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Sei die Matrix $A$ zum Beispiel eine $2 \times 3$ Matrix und $B$ eine $3 \times 4$ Matrix. Dann ist die Matrix $A \cdot B = C$ eine $2 \times 4$ Matrix.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Wie erhält man nun die einzelnen Koeffizienten der Matrix $C$?&lt;br /&gt;
 \url{https://www.youtube.com/watch?v=iLgfkgscafQ}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Durchführung der Matrizenmultiplikation kann mit Hilfe der&lt;br /&gt;
Falk'schen Anordnung erfolgen:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 {| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} b_{11} &amp;amp; b_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{1q} \\&lt;br /&gt;
  b_{21} &amp;amp; b_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{2q} \\&lt;br /&gt;
   \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  b_{p1} &amp;amp; b_{p2} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{pq} \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{1p} \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp;  a_{22} &amp;amp;  \dots &amp;amp;  a_{2p} \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  a_{n1} &amp;amp; a_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{np}\\ \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{1q}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{2q}  \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  c_{n1} &amp;amp; c_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{nq} \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
      &lt;br /&gt;
   &lt;br /&gt;
Es werden die Spalten von $B$ über die Zeilen von $A$ gelegt, die Komponenten paarweise multipliziert und dann die Ergebnisse addiert.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 [[Datei:falkanordnung.png|400px|mini|Falk'sche Anordnung]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = a_{11} \cdot b_{11}+    a_{12} \cdot b_{21}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p1} \\ &lt;br /&gt;
c_{12} = a_{11} \cdot b_{12} +   a_{12} \cdot b_{22}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p2} \\&lt;br /&gt;
c_{1q} = a_{11} \cdot b_{1q}  +  a_{12} \cdot b_{2q}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{pq} \\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{21} = a_{21} \cdot b_{11} +   a_{22} \cdot b_{21} +  \dots  + a_{2p} \cdot b_{p1}\\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{nq} = a_{n1} \cdot b_{1q} +   a_{n2} \cdot b_{2q}+   \dots  + a_{np} \cdot b_{pq}$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Konkret heißt das an einem Beispiel:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $   &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp;  c_{13}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp;  c_{23}  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = 2 \cdot 8  + 5 \cdot 9 = 61\\ &lt;br /&gt;
c_{12} = 2 \cdot 1  + 5 \cdot 0 =2\\&lt;br /&gt;
c_{13} =  2 \cdot 3 +  5 \cdot 5 =31\\&lt;br /&gt;
c_{21} = 4 \cdot 8  + 7 \cdot 9 =95\\&lt;br /&gt;
c_{22} = 4 \cdot 1  + 7 \cdot 0 =4\\&lt;br /&gt;
c_{23}= 4 \cdot 3 +  7 \cdot 5 =47$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Also&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} &lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix}   = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 61 &amp;amp; 2 &amp;amp;  31\\&lt;br /&gt;
 95 &amp;amp; 4 &amp;amp; 47  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Berechne $A \cdot B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
5 &amp;amp;  7 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; -1 &amp;amp; 4 \\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix} \cdot &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; -6 \\ &lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 2 \\ &lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 |2=  $C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
45+ 21+ 0&amp;amp; 35-42+ 2\\&lt;br /&gt;
72-3 +0 &amp;amp;56+ 6+ 8\\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
66&amp;amp;-5\\&lt;br /&gt;
69&amp;amp;70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ggb_applet width=&amp;quot;300&amp;quot; height=&amp;quot;300&amp;quot; version=&amp;quot;5.0&amp;quot; id=aUjggvwq /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Gozinto-Graphen == &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Gonzinto-Graphen dienen der Veranschaulichung der Zusammenhänge zwischen Roh-, Zwischen- und Endprodukten. Die Knoten stellen dabei die Teile dar und die Pfeile oder auch gerichtete Kanten die Mengenbeziehungen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In der Abbildung des Gozintographen wird der Zusammenhang zwischen den Rohstoffen $R_1 , R_2$ und $R_3$ mit den Zwischenprodukten $Z_1, Z_2, Z_3$ und den Endprodukten $E_1, E_2$ dargestellt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 [[Datei:gozinto.pdf|400px|mini|Beispiel eines Gozintographen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einer Tabelle kann der Zusammenhang wie folgt aufgelistet werden: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! &lt;br /&gt;
! $Z_1$ &lt;br /&gt;
! $Z_2$&lt;br /&gt;
! $Z_3$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_1$&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
| 5&lt;br /&gt;
| 3 &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_2$&lt;br /&gt;
| 8&lt;br /&gt;
| 9&lt;br /&gt;
| 1&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_3$&lt;br /&gt;
| 6&lt;br /&gt;
| 4&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! !!$E_1$  !!  $E_2$ &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_1$ || 12 || 5&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_2$ || 11 || 8&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_3$ || 2 || 4&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Tabelle kann aber ebenso in Matrixform umgeschrieben werden, wobei die Matrix $RZ$ den Zusammenhang der Rohstoffe mit den Zwischenprodukten und $ZE$ den der Zwischenprodukte mit den Endprodukten beschreibt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
RZ=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 9 &amp;amp;1  \\&lt;br /&gt;
6&amp;amp;4&amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
ZE=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
11 &amp;amp; 8  \\&lt;br /&gt;
2&amp;amp;4\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um eine Matrix zu erhalten, welche den Rohstoffbedarf für die Endprodukte beschreibt wird die Matrix $RZ$ mit der Matrix $ZE$ multipliziert. In unserem Beispiel ergibt das&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
RE= RZ \cdot ZE= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
24 55 6 &amp;amp; 10 40 12\\&lt;br /&gt;
96 99 2 &amp;amp; 40 72 4\\&lt;br /&gt;
72 44 4 &amp;amp; 30 32 8\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
85 &amp;amp;62\\&lt;br /&gt;
197 &amp;amp; 116\\&lt;br /&gt;
120 &amp;amp; 70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Matrizen $RZ$, $ZE$ und $RE$ werden auch '''Produktionsmatrix''' genannt.&lt;br /&gt;
Der '''Produktions-''', '''Output-''' oder '''Nachfragevektor''' gibt an wie viel der Endprodukte produziert werden sollen.&lt;br /&gt;
Der '''Bedarfsvektor''' gibt den Gesamtbedarf an Einzelteilen an für einen vorgesehenen Produktionsvektor. Also durch den Bedarfsvektor kann der Bedarf an Rohstoffen berechnet werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im '''Preisvektor''' befinden sich die Preise für die einzelnen Rohstoffe.&lt;br /&gt;
Der '''Inputvekor''' beschreibt die benötigten Rohstoffe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Input-Output-Matrix: Leontief-Modell==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Eine '''Input-Output-Tabelle''' für die Firmen A, B und C, mit $x_i=\sum_{k=1}^{3} x_{ik}   y_i$, wobei $i=j$ den Eigenbedarf einer Firma beschreibt, wird in der folgenden Tabelle aufgezeigt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! Input / Output !! A !!B !! C !! Markt / Konsum !! Gesamtproduktion&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| A || $x_{11}$ || $x_{12}$ || $x_{13}$ || $y_{1}$ || $x_{1}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| B || $x_{21}$ || $x_{22}$ || $x_{23}$ || $y_{2}$ || $x_{2}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| C || $x_{31}$ || $x_{32}$ || $x_{33}$ ||  $y_{3}$ || $x_{3}$&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einem Gozinto-Graphen kann dies wie folgt dargestellt werden:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:inpuoutput.pdf|400px|mini|Gozintograph des Input-Output-Modells]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Produktionsmatrix $P$ sieht daher folgendermaßen aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$P=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 x_{11} &amp;amp;  x_{12} &amp;amp;  x_{13}  \\&lt;br /&gt;
x_{21} &amp;amp;  x_{22} &amp;amp;  x_{23} \\&lt;br /&gt;
x_{31} &amp;amp;  x_{32} &amp;amp;  x_{33}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um die Input-Output-Matrix zu erhalten die erste Spalte durch den Wert der Gesamtproduktion der ersten Zeile geteilt werden, die zweite Spalte durch den der zweiten Zeile und die dritte Spalte durch den der dritten Zeile, das heißt die Koeffizienten der Input-Output-Matrix ergeben sich als $a_{ij}= \frac{x_{ij}}{x_j}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Input-Output-Matrix ergibt sich dann zu:&lt;br /&gt;
$M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \frac{x_{11}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{12}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{13}}{x_3}  \\&lt;br /&gt;
\frac{x_{21}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{22}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{23}}{x_3} \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\frac{x_{31}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{32}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{33}}{x_3}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Gib die Input-Output-Matrix zu folgendem Gozintographen an: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:beispiel_inpuoutput.pdf|400px|mini|Beispiel zum Input-Output-Modell]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \frac{10}{43} &amp;amp;  \frac{5}{68} &amp;amp;  \frac{20}{64}  \\&lt;br /&gt;
\frac{15}{43} &amp;amp;  \frac{15}{68} &amp;amp;  \frac{36}{64} \\&lt;br /&gt;
\frac{25}{43} &amp;amp;  \frac{4}{68} &amp;amp;  \frac{22}{64}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \approx&lt;br /&gt;
M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0,233 &amp;amp;  0,074 &amp;amp;  0,313  \\&lt;br /&gt;
0,349 &amp;amp;  0,221 &amp;amp; 0,563\\&lt;br /&gt;
0,581 &amp;amp;  0,059 &amp;amp;  0,344\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Saklierungsmatrix==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um einen Vektor zu stauchen oder zu strecken kann er mit der Skalierungsmatrix multipliziert werden. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$U= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_u &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; y_u &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp;z_u \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
Dabei gibt $x_u$ die Skalierung in x-Richtung, $y_u$ die Skalierung in y-Richtung und $z_u$ die Skalierung in z-Richtung an.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Drehung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In $\mathbb{R}^2$ und $\alpha \in [0, 2 \pi[$ wird die Drehung (gegen den Uhrzeigersinn) eines Vektors $v$ um den Winkel $\alpha $  durch die Multiplikation des Vektors mit der Drehmatrix $$R_{\alpha}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha)  &amp;amp; -\sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\sin(\alpha)  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
erreicht: $v'=R_\alpha \cdot v$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In $\mathbb{R}^3$ ergeben sich für die Drehungen um die&lt;br /&gt;
\begin{itemize}&lt;br /&gt;
\item[x-Achse]&lt;br /&gt;
$$R_x(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \cos(\alpha)  &amp;amp; -\sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \sin(\alpha)  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\item[y-Achse]&lt;br /&gt;
$$R_y(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp;0 &amp;amp; \sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1  &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
- \sin(\alpha)&amp;amp; 0  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
\item[z-Achse]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_z(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp; -\sin(\alpha) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin(\alpha) &amp;amp; \cos(\alpha)  &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0  &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Schiebung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Schiebung eines Vektors $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ um den Vektor $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
t_x \\ t_y \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ erhält man in homogenen Koordinaten wie folgt:&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x'\\ y' \\ 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp;0&amp;amp;t_x\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;1&amp;amp; t_y\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \cdot\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Spiegelung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Spiegelung in $\mathbb{R}^n$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$S= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp;0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  \dots &amp;amp; 0&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&amp;amp; &amp;amp; \ddots &amp;amp; &amp;amp; \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; \dots &amp;amp;0 &amp;amp;1 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \dots &amp;amp; 0 &amp;amp;0 &amp;amp; - 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Spiegelung an einer Geraden ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Spiegelung eines Punktes im $\mathbb{R}^2$ an einer Gerade $g: y=ax+b$ erfolgt in homogenen Koordinaten in den folgenden fünf Schritten:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 1.) Das Koordinatensystem so verschieben, dass die Spiegelungsachse durch den Koordinatenursprung geht.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 2.) Die Spiegelungsachse soll um den Winkel $\arctan(a)$ gedreht werden, so dass sie mit der x-Achse zusammenfällt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 3.) Spieglung an der x-Achse.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 4.) In Ausgangsposition zurückdrehen, also  Schritt 2) in die andere Richtung.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 5.) Die Spiegelungsachse zurück schieben, also wie in Schritt 1), nur in die andere Richtung schieben.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Für die jeweiligen Schritte gibt es eine passende Matrix, werden die fünf Matrizen miteinander multipliziert erhält man die Spiegelungsmatrix um die Gerade $g$, mit $arctan(a):=t$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(t\right) &amp;amp; -\sin\left(t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(t\right) &amp;amp; \cos\left(t\right) &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -1 &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(-t\right) &amp;amp; -\sin\left(-t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(-t\right) &amp;amp; \cos\left(-t\right) &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  -b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Matura-Aufgaben==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=127&amp;amp;file=RGB-Farbmodell.pdf RGB-Farbmodell}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=71&amp;amp;file=Spiegelung_an_einer_Geraden.pdf&amp;quot; &amp;quot;Spiegelung an einer Geraden&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Farben_2/Farben_2.pdf&amp;quot; &amp;quot;Farben (2)&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/KP1_16_C2_06/KP1_16_C2_06.pdf&amp;quot; &amp;quot;KP1_16_C2_06&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Teemischung/Teemischung.pdf&amp;quot; &amp;quot;Teemischung&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Rohstoffbedarf/Rohstoffbedarf.pdf&amp;quot; &amp;quot;Rohstoffbedarf&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Konfiserie/Konfiserie.pdf&amp;quot; &amp;quot;Konfiserie&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=525&amp;amp;file=Zweistufige_Produktion.pdf&amp;quot; &amp;quot;Zweistufige Produktion&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=530&amp;amp;file=Kosten_und_Gewinn.pdf&amp;quot; &amp;quot;Kosten und Gewinn&amp;quot;}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Datei:beispiel_inpuoutput.pdf&amp;diff=5656</id>
		<title>Datei:beispiel inpuoutput.pdf</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Datei:beispiel_inpuoutput.pdf&amp;diff=5656"/>
		<updated>2016-12-14T11:42:01Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5655</id>
		<title>Matrizen</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5655"/>
		<updated>2016-12-14T11:34:44Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;bs:pageaccess groups=&amp;quot;Editor&amp;quot; /&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Matrizen sind eine nützliche Darstellung, um ein Gleichungssystem mit vielen linearen Gleichungen zu lösen oder auch um Tabellen übersichtlich darzustellen, also um lineare Zusammenhänge zwischen mehreren Größen herzustellen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Einführung ==&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Eine  $2\times3$ Matrix besteht aus 2 [[Zeilen|Zeilen]] und 3 [[Spalten|Spalten]], sie sieht zum Beispiel so aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
 \qquad \qquad \qquad \qquad  \qquad \qquad \qquad \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Der erste Index gibt dabei an in der welcher Zeile und der zweite Index in welcher Spalte sich die Zahl befindet. Hier bilden zum Beispiel $a_{11}$, $ a_{12}$ und $ a_{13}$ die erste Zeile, $a_{21}$, $ a_{22}$  und $ a_{23} $ die zweite Zeile. $a_{11}$ und $ a_{21}$ bilden die erste Spalte, $a_{12}$  und $a_{22}$ die zweite Spalte und $ a_{13}$ und $ a_{23}$ und die dritte Spalte&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Beispiel: $a_{11}=3  \qquad a_{12}=6 \qquad a_{13}=2  \qquad a_{21}=7  \qquad a_{22}=8     \qquad a_{23}=1$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
 \qquad  A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 6  &amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 8  &amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Was ist die erste Zeile der Matrix $\quad F= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 12 &amp;amp;17 \\&lt;br /&gt;
3,9 &amp;amp; 5 &amp;amp; 84,7 \\&lt;br /&gt;
4,5 &amp;amp;63 &amp;amp; 9,6\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ und was ist die 3. Spalte der Matrix $F$?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  1.Zeile $\left( 8 \quad 12 \quad 17  \right) $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3.Spalte $\left(\begin{array}{c} 17 \\ 84,7 \\ 9,6 \end{array}\right)$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=  $m \times n$ Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die  $m\times n$ Matrix hat $m$ Zeilen und $n$ Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1=Eine [[quadratische Matrix|quadratische Matrix]] hat die gleiche Anzahl an Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Nullmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Nullmatrix|Nullmatrix]]  sieht wie folgt aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
0= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0  &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\vdots  &amp;amp;  &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0   &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Einheitsmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Einheitsmatrix|Einheitsmatrix]] hat nur in der [[Hauptdiagonale|Hauptdiagonale]] (von links oben nach rechts unten) Einsen stehen. Sonst befinden sich überall Nullen. Zudem ist sie eine quadratische Matrix.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
I_n= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sieht die Einheitsmatrix im dreidimensionalen Raum aus?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $I_3= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Rechenregeln==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Addition|Addition]] von Matrizen, werden die einzelnen Komponenten miteinander addiert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sei die Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
und die Matrix&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11}	&amp;amp; b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
b_{21}	&amp;amp; b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
b_{m1} 	&amp;amp; b_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist &lt;br /&gt;
$$A +B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11}	&amp;amp; a_{12}+  b_{12} +  &amp;amp; \dots	 +&amp;amp; a_{1n} +  b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21} + b_{21}	&amp;amp; a_{22} + b_{22} +   &amp;amp;\dots  +&amp;amp; a_{1n}+   b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1}+  b_{m1} 	&amp;amp;a_{m2} + b_{m2} &amp;amp; + \dots  +&amp;amp;  	 a_{mn} + b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der Addition müssen beide Matrizen dieselbe Dimension haben, das heißt dieselbe Anzahl von Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der $2\times 2$ Matrix schaut das wie folgt aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist $ \qquad \qquad \qquad A+ B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} &lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
  +&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22} &lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11} &amp;amp; a_{12} +  b_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  + b_{21} &amp;amp; a_{22} +  b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Addiere die Matrizen $\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -4  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $ und &lt;br /&gt;
$\quad D= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $C +D=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
10 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Multiplikation mit einem Skalar|Multiplikation mit einem Skalar]] $k$ (einer reellen Zahl), wird jede Komponente einzeln mit dem Skalar multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
k \cdot A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
k \cdot a_{11} &amp;amp; k \cdot a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{1n} \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{21} &amp;amp; k \cdot a_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{2n} \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{m1} &amp;amp;k \cdot a_{m2} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{mn} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Multipliziere die Matrix $\quad E= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 2  \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $  mit $3$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $3 \cdot E=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
21 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
27 &amp;amp; 0  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Transponierte Matrix&lt;br /&gt;
Bei einer [[transponierten Matrix|transponierten Matrix]] werden die Zeilen und Spalten miteinander vertauscht. Sei $A$ die ursprüngliche Matrix und $A^T$ die transponierte:&lt;br /&gt;
$A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  &amp;amp;a_{13}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{23}  \\&lt;br /&gt;
a_{31}  &amp;amp;a_{32}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$A^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{21}  &amp;amp;a_{31}  \\&lt;br /&gt;
a_{12}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{32}  \\&lt;br /&gt;
a_{13}  &amp;amp;a_{23}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sehen die transponierten Matrizen zu den Matrizen $B$ und $C$ aus?&lt;br /&gt;
$\quad B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
654 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 4,7 &amp;amp;6 &amp;amp;9 &amp;amp;89  \\&lt;br /&gt;
8,3 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 7 &amp;amp; 3&amp;amp;1 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 2 &amp;amp; 0 &amp;amp; 7,9 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $\quad B^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 654  \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 8,3 &amp;amp; 4\\&lt;br /&gt;
4,7 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 2\\&lt;br /&gt;
6 &amp;amp; 7&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
9&amp;amp; 3 &amp;amp; 7,9\\&lt;br /&gt;
89 &amp;amp; 1 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Matrizenmultiplikation&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zwei Matrizen werden nach der Regel: Zeile mal Spalte multipliziert.&lt;br /&gt;
Die [[Matrizenmultiplikation|Matrizenmultiplikation]] ist nicht kommutativ, das heißt: $A\cdot B \neq B \cdot A$.&lt;br /&gt;
Um $A \cdot B =C$ zu erhalten muss die Anzahl der Spalten von $A$ die selbe sein wie die Anzahl der Zeilen von $B$. Also wenn $A$ eine $m \times n$ Matrix ist und $B$ eine $n \times p$ Matrix, so sind $m$ und $p$ beliebig und $n$ muss bei $A$ und $B$ dieselbe Zahl sein. Außerdem ist dann $C$ eine $m \times p$ Matrix, sie hat also dieselbe Anzahl der Zeilen wie die Matrix $A$ und dieselbe Spaltenanzahl wie die Matrix $B$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Sei die Matrix $A$ zum Beispiel eine $2 \times 3$ Matrix und $B$ eine $3 \times 4$ Matrix. Dann ist die Matrix $A \cdot B = C$ eine $2 \times 4$ Matrix.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Wie erhält man nun die einzelnen Koeffizienten der Matrix $C$?&lt;br /&gt;
 \url{https://www.youtube.com/watch?v=iLgfkgscafQ}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Durchführung der Matrizenmultiplikation kann mit Hilfe der&lt;br /&gt;
Falk'schen Anordnung erfolgen:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 {| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} b_{11} &amp;amp; b_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{1q} \\&lt;br /&gt;
  b_{21} &amp;amp; b_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{2q} \\&lt;br /&gt;
   \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  b_{p1} &amp;amp; b_{p2} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{pq} \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{1p} \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp;  a_{22} &amp;amp;  \dots &amp;amp;  a_{2p} \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  a_{n1} &amp;amp; a_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{np}\\ \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{1q}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{2q}  \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  c_{n1} &amp;amp; c_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{nq} \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
      &lt;br /&gt;
   &lt;br /&gt;
Es werden die Spalten von $B$ über die Zeilen von $A$ gelegt, die Komponenten paarweise multipliziert und dann die Ergebnisse addiert.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 [[Datei:falkanordnung.png|400px|mini|Falk'sche Anordnung]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = a_{11} \cdot b_{11}+    a_{12} \cdot b_{21}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p1} \\ &lt;br /&gt;
c_{12} = a_{11} \cdot b_{12} +   a_{12} \cdot b_{22}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p2} \\&lt;br /&gt;
c_{1q} = a_{11} \cdot b_{1q}  +  a_{12} \cdot b_{2q}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{pq} \\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{21} = a_{21} \cdot b_{11} +   a_{22} \cdot b_{21} +  \dots  + a_{2p} \cdot b_{p1}\\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{nq} = a_{n1} \cdot b_{1q} +   a_{n2} \cdot b_{2q}+   \dots  + a_{np} \cdot b_{pq}$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Konkret heißt das an einem Beispiel:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $   &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp;  c_{13}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp;  c_{23}  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = 2 \cdot 8  + 5 \cdot 9 = 61\\ &lt;br /&gt;
c_{12} = 2 \cdot 1  + 5 \cdot 0 =2\\&lt;br /&gt;
c_{13} =  2 \cdot 3 +  5 \cdot 5 =31\\&lt;br /&gt;
c_{21} = 4 \cdot 8  + 7 \cdot 9 =95\\&lt;br /&gt;
c_{22} = 4 \cdot 1  + 7 \cdot 0 =4\\&lt;br /&gt;
c_{23}= 4 \cdot 3 +  7 \cdot 5 =47$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Also&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} &lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix}   = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 61 &amp;amp; 2 &amp;amp;  31\\&lt;br /&gt;
 95 &amp;amp; 4 &amp;amp; 47  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Berechne $A \cdot B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
5 &amp;amp;  7 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; -1 &amp;amp; 4 \\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix} \cdot &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; -6 \\ &lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 2 \\ &lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 |2=  $C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
45+ 21+ 0&amp;amp; 35-42+ 2\\&lt;br /&gt;
72-3 +0 &amp;amp;56+ 6+ 8\\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
66&amp;amp;-5\\&lt;br /&gt;
69&amp;amp;70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Gozinto-Graphen == &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Gonzinto-Graphen dienen der Veranschaulichung der Zusammenhänge zwischen Roh-, Zwischen- und Endprodukten. Die Knoten stellen dabei die Teile dar und die Pfeile oder auch gerichtete Kanten die Mengenbeziehungen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In der Abbildung des Gozintographen wird der Zusammenhang zwischen den Rohstoffen $R_1 , R_2$ und $R_3$ mit den Zwischenprodukten $Z_1, Z_2, Z_3$ und den Endprodukten $E_1, E_2$ dargestellt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 [[Datei:gozinto.pdf|400px|mini|Beispiel eines Gozintographen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einer Tabelle kann der Zusammenhang wie folgt aufgelistet werden: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! &lt;br /&gt;
! $Z_1$ &lt;br /&gt;
! $Z_2$&lt;br /&gt;
! $Z_3$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_1$&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
| 5&lt;br /&gt;
| 3 &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_2$&lt;br /&gt;
| 8&lt;br /&gt;
| 9&lt;br /&gt;
| 1&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_3$&lt;br /&gt;
| 6&lt;br /&gt;
| 4&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! !!$E_1$  !!  $E_2$ &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_1$ || 12 || 5&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_2$ || 11 || 8&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_3$ || 2 || 4&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Tabelle kann aber ebenso in Matrixform umgeschrieben werden, wobei die Matrix $RZ$ den Zusammenhang der Rohstoffe mit den Zwischenprodukten und $ZE$ den der Zwischenprodukte mit den Endprodukten beschreibt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
RZ=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 9 &amp;amp;1  \\&lt;br /&gt;
6&amp;amp;4&amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
ZE=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
11 &amp;amp; 8  \\&lt;br /&gt;
2&amp;amp;4\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um eine Matrix zu erhalten, welche den Rohstoffbedarf für die Endprodukte beschreibt wird die Matrix $RZ$ mit der Matrix $ZE$ multipliziert. In unserem Beispiel ergibt das&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
RE= RZ \cdot ZE= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
24 55 6 &amp;amp; 10 40 12\\&lt;br /&gt;
96 99 2 &amp;amp; 40 72 4\\&lt;br /&gt;
72 44 4 &amp;amp; 30 32 8\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
85 &amp;amp;62\\&lt;br /&gt;
197 &amp;amp; 116\\&lt;br /&gt;
120 &amp;amp; 70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Matrizen $RZ$, $ZE$ und $RE$ werden auch '''Produktionsmatrix''' genannt.&lt;br /&gt;
Der '''Produktions-''', '''Output-''' oder '''Nachfragevektor''' gibt an wie viel der Endprodukte produziert werden sollen.&lt;br /&gt;
Der '''Bedarfsvektor''' gibt den Gesamtbedarf an Einzelteilen an für einen vorgesehenen Produktionsvektor. Also durch den Bedarfsvektor kann der Bedarf an Rohstoffen berechnet werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im '''Preisvektor''' befinden sich die Preise für die einzelnen Rohstoffe.&lt;br /&gt;
Der '''Inputvekor''' beschreibt die benötigten Rohstoffe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Input-Output-Matrix: Leontief-Modell==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Eine '''Input-Output-Tabelle''' für die Firmen A, B und C, mit $x_i=\sum_{k=1}^{3} x_{ik}   y_i$, wobei $i=j$ den Eigenbedarf einer Firma beschreibt, wird in der folgenden Tabelle aufgezeigt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! Input / Output !! A !!B !! C !! Markt / Konsum !! Gesamtproduktion&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| A || $x_{11}$ || $x_{12}$ || $x_{13}$ || $y_{1}$ || $x_{1}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| B || $x_{21}$ || $x_{22}$ || $x_{23}$ || $y_{2}$ || $x_{2}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| C || $x_{31}$ || $x_{32}$ || $x_{33}$ ||  $y_{3}$ || $x_{3}$&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einem Gozinto-Graphen kann dies wie folgt dargestellt werden:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:inpuoutput.pdf|400px|mini|Gozintograph des Input-Output-Modells]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Produktionsmatrix $P$ sieht daher folgendermaßen aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$P=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 x_{11} &amp;amp;  x_{12} &amp;amp;  x_{13}  \\&lt;br /&gt;
x_{21} &amp;amp;  x_{22} &amp;amp;  x_{23} \\&lt;br /&gt;
x_{31} &amp;amp;  x_{32} &amp;amp;  x_{33}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um die Input-Output-Matrix zu erhalten die erste Spalte durch den Wert der Gesamtproduktion der ersten Zeile geteilt werden, die zweite Spalte durch den der zweiten Zeile und die dritte Spalte durch den der dritten Zeile, das heißt die Koeffizienten der Input-Output-Matrix ergeben sich als $a_{ij}= \frac{x_{ij}}{x_j}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Input-Output-Matrix ergibt sich dann zu:&lt;br /&gt;
$M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \frac{x_{11}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{12}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{13}}{x_3}  \\&lt;br /&gt;
\frac{x_{21}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{22}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{23}}{x_3} \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\frac{x_{31}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{32}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{33}}{x_3}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Gib die Input-Output-Matrix zu folgendem Gozintographen an: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:beispiel_inpuoutput.pdf|400px|mini|Beispiel zum Input-Output-Modell]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \frac{10}{43} &amp;amp;  \frac{5}{68} &amp;amp;  \frac{20}{64}  \\&lt;br /&gt;
\frac{15}{43} &amp;amp;  \frac{15}{68} &amp;amp;  \frac{36}{64} \\&lt;br /&gt;
\frac{25}{43} &amp;amp;  \frac{4}{68} &amp;amp;  \frac{22}{64}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \approx&lt;br /&gt;
M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0,233 &amp;amp;  0,074 &amp;amp;  0,313  \\&lt;br /&gt;
0,349 &amp;amp;  0,221 &amp;amp; 0,563\\&lt;br /&gt;
0,581 &amp;amp;  0,059 &amp;amp;  0,344\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Saklierungsmatrix==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um einen Vektor zu stauchen oder zu strecken kann er mit der Skalierungsmatrix multipliziert werden. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$U= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_u &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; y_u &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp;z_u \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
Dabei gibt $x_u$ die Skalierung in x-Richtung, $y_u$ die Skalierung in y-Richtung und $z_u$ die Skalierung in z-Richtung an.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Drehung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In $\mathbb{R}^2$ und $\alpha \in [0, 2 \pi[$ wird die Drehung (gegen den Uhrzeigersinn) eines Vektors $v$ um den Winkel $\alpha $  durch die Multiplikation des Vektors mit der Drehmatrix $$R_{\alpha}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha)  &amp;amp; -\sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\sin(\alpha)  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
erreicht: $v'=R_\alpha \cdot v$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In $\mathbb{R}^3$ ergeben sich für die Drehungen um die&lt;br /&gt;
\begin{itemize}&lt;br /&gt;
\item[x-Achse]&lt;br /&gt;
$$R_x(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \cos(\alpha)  &amp;amp; -\sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \sin(\alpha)  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\item[y-Achse]&lt;br /&gt;
$$R_y(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp;0 &amp;amp; \sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1  &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
- \sin(\alpha)&amp;amp; 0  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
\item[z-Achse]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_z(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp; -\sin(\alpha) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin(\alpha) &amp;amp; \cos(\alpha)  &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0  &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Schiebung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Schiebung eines Vektors $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ um den Vektor $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
t_x \\ t_y \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ erhält man in homogenen Koordinaten wie folgt:&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x'\\ y' \\ 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp;0&amp;amp;t_x\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;1&amp;amp; t_y\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \cdot\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Spiegelung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Spiegelung in $\mathbb{R}^n$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$S= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp;0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  \dots &amp;amp; 0&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&amp;amp; &amp;amp; \ddots &amp;amp; &amp;amp; \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; \dots &amp;amp;0 &amp;amp;1 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \dots &amp;amp; 0 &amp;amp;0 &amp;amp; - 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Spiegelung an einer Geraden ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Spiegelung eines Punktes im $\mathbb{R}^2$ an einer Gerade $g: y=ax+b$ erfolgt in homogenen Koordinaten in den folgenden fünf Schritten:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 1.) Das Koordinatensystem so verschieben, dass die Spiegelungsachse durch den Koordinatenursprung geht.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 2.) Die Spiegelungsachse soll um den Winkel $\arctan(a)$ gedreht werden, so dass sie mit der x-Achse zusammenfällt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 3.) Spieglung an der x-Achse.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 4.) In Ausgangsposition zurückdrehen, also  Schritt 2) in die andere Richtung.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 5.) Die Spiegelungsachse zurück schieben, also wie in Schritt 1), nur in die andere Richtung schieben.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Für die jeweiligen Schritte gibt es eine passende Matrix, werden die fünf Matrizen miteinander multipliziert erhält man die Spiegelungsmatrix um die Gerade $g$, mit $arctan(a):=t$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(t\right) &amp;amp; -\sin\left(t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(t\right) &amp;amp; \cos\left(t\right) &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -1 &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(-t\right) &amp;amp; -\sin\left(-t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(-t\right) &amp;amp; \cos\left(-t\right) &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  -b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Matura-Aufgaben==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=127&amp;amp;file=RGB-Farbmodell.pdf RGB-Farbmodell}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=71&amp;amp;file=Spiegelung_an_einer_Geraden.pdf&amp;quot; &amp;quot;Spiegelung an einer Geraden&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Farben_2/Farben_2.pdf&amp;quot; &amp;quot;Farben (2)&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/KP1_16_C2_06/KP1_16_C2_06.pdf&amp;quot; &amp;quot;KP1_16_C2_06&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Teemischung/Teemischung.pdf&amp;quot; &amp;quot;Teemischung&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Rohstoffbedarf/Rohstoffbedarf.pdf&amp;quot; &amp;quot;Rohstoffbedarf&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Konfiserie/Konfiserie.pdf&amp;quot; &amp;quot;Konfiserie&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=525&amp;amp;file=Zweistufige_Produktion.pdf&amp;quot; &amp;quot;Zweistufige Produktion&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=530&amp;amp;file=Kosten_und_Gewinn.pdf&amp;quot; &amp;quot;Kosten und Gewinn&amp;quot;}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5581</id>
		<title>Matrizen</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5581"/>
		<updated>2016-12-07T11:14:47Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;bs:pageaccess groups=&amp;quot;Editor&amp;quot; /&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Matrizen sind eine nützliche Darstellung, um ein Gleichungssystem mit vielen linearen Gleichungen zu lösen oder auch um Tabellen übersichtlich darzustellen, also um lineare Zusammenhänge zwischen mehreren Größen herzustellen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Einführung ==&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Eine  $2\times3$ Matrix besteht aus 2 [[Zeilen|Zeilen]] und 3 [[Spalten|Spalten]], sie sieht zum Beispiel so aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
 \qquad \qquad \qquad \qquad  \qquad \qquad \qquad \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Der erste Index gibt dabei an in der welcher Zeile und der zweite Index in welcher Spalte sich die Zahl befindet. Hier bilden zum Beispiel $a_{11}$, $ a_{12}$ und $ a_{13}$ die erste Zeile, $a_{21}$, $ a_{22}$  und $ a_{23} $ die zweite Zeile. $a_{11}$ und $ a_{21}$ bilden die erste Spalte, $a_{12}$  und $a_{22}$ die zweite Spalte und $ a_{13}$ und $ a_{23}$ und die dritte Spalte&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Beispiel: $a_{11}=3  \qquad a_{12}=6 \qquad a_{13}=2  \qquad a_{21}=7  \qquad a_{22}=8     \qquad a_{23}=1$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
 \qquad  A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 6  &amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 8  &amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Was ist die erste Zeile der Matrix $\quad F= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 12 &amp;amp;17 \\&lt;br /&gt;
3,9 &amp;amp; 5 &amp;amp; 84,7 \\&lt;br /&gt;
4,5 &amp;amp;63 &amp;amp; 9,6\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ und was ist die 3. Spalte der Matrix $F$?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  1.Zeile $\left( 8 \quad 12 \quad 17  \right) $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3.Spalte $\left(\begin{array}{c} 17 \\ 84,7 \\ 9,6 \end{array}\right)$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=  $m \times n$ Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die  $m\times n$ Matrix hat $m$ Zeilen und $n$ Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1=Eine [[quadratische Matrix|quadratische Matrix]] hat die gleiche Anzahl an Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Nullmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Nullmatrix|Nullmatrix]]  sieht wie folgt aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
0= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0  &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\vdots  &amp;amp;  &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0   &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Einheitsmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Einheitsmatrix|Einheitsmatrix]] hat nur in der [[Hauptdiagonale|Hauptdiagonale]] (von links oben nach rechts unten) Einsen stehen. Sonst befinden sich überall Nullen. Zudem ist sie eine quadratische Matrix.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
I_n= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sieht die Einheitsmatrix im dreidimensionalen Raum aus?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $I_3= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Rechenregeln==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Addition|Addition]] von Matrizen, werden die einzelnen Komponenten miteinander addiert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sei die Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
und die Matrix&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11}	&amp;amp; b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
b_{21}	&amp;amp; b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
b_{m1} 	&amp;amp; b_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist &lt;br /&gt;
$$A +B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11}	&amp;amp; a_{12}+  b_{12} +  &amp;amp; \dots	 +&amp;amp; a_{1n} +  b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21} + b_{21}	&amp;amp; a_{22} + b_{22} +   &amp;amp;\dots  +&amp;amp; a_{1n}+   b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1}+  b_{m1} 	&amp;amp;a_{m2} + b_{m2} &amp;amp; + \dots  +&amp;amp;  	 a_{mn} + b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der Addition müssen beide Matrizen dieselbe Dimension haben, das heißt dieselbe Anzahl von Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der $2\times 2$ Matrix schaut das wie folgt aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist $ \qquad \qquad \qquad A+ B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} &lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
  +&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22} &lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11} &amp;amp; a_{12} +  b_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  + b_{21} &amp;amp; a_{22} +  b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Addiere die Matrizen $\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -4  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $ und &lt;br /&gt;
$\quad D= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $C +D=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
10 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Multiplikation mit einem Skalar|Multiplikation mit einem Skalar]] $k$ (einer reellen Zahl), wird jede Komponente einzeln mit dem Skalar multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
k \cdot A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
k \cdot a_{11} &amp;amp; k \cdot a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{1n} \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{21} &amp;amp; k \cdot a_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{2n} \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{m1} &amp;amp;k \cdot a_{m2} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{mn} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Multipliziere die Matrix $\quad E= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 2  \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $  mit $3$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $3 \cdot E=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
21 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
27 &amp;amp; 0  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Transponierte Matrix&lt;br /&gt;
Bei einer [[transponierten Matrix|transponierten Matrix]] werden die Zeilen und Spalten miteinander vertauscht. Sei $A$ die ursprüngliche Matrix und $A^T$ die transponierte:&lt;br /&gt;
$A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  &amp;amp;a_{13}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{23}  \\&lt;br /&gt;
a_{31}  &amp;amp;a_{32}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$A^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{21}  &amp;amp;a_{31}  \\&lt;br /&gt;
a_{12}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{32}  \\&lt;br /&gt;
a_{13}  &amp;amp;a_{23}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sehen die transponierten Matrizen zu den Matrizen $B$ und $C$ aus?&lt;br /&gt;
$\quad B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
654 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 4,7 &amp;amp;6 &amp;amp;9 &amp;amp;89  \\&lt;br /&gt;
8,3 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 7 &amp;amp; 3&amp;amp;1 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 2 &amp;amp; 0 &amp;amp; 7,9 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $\quad B^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 654  \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 8,3 &amp;amp; 4\\&lt;br /&gt;
4,7 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 2\\&lt;br /&gt;
6 &amp;amp; 7&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
9&amp;amp; 3 &amp;amp; 7,9\\&lt;br /&gt;
89 &amp;amp; 1 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Matrizenmultiplikation&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zwei Matrizen werden nach der Regel: Zeile mal Spalte multipliziert.&lt;br /&gt;
Die [[Matrizenmultiplikation|Matrizenmultiplikation]] ist nicht kommutativ, das heißt: $A\cdot B \neq B \cdot A$.&lt;br /&gt;
Um $A \cdot B =C$ zu erhalten muss die Anzahl der Spalten von $A$ die selbe sein wie die Anzahl der Zeilen von $B$. Also wenn $A$ eine $m \times n$ Matrix ist und $B$ eine $n \times p$ Matrix, so sind $m$ und $p$ beliebig und $n$ muss bei $A$ und $B$ dieselbe Zahl sein. Außerdem ist dann $C$ eine $m \times p$ Matrix, sie hat also dieselbe Anzahl der Zeilen wie die Matrix $A$ und dieselbe Spaltenanzahl wie die Matrix $B$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Sei die Matrix $A$ zum Beispiel eine $2 \times 3$ Matrix und $B$ eine $3 \times 4$ Matrix. Dann ist die Matrix $A \cdot B = C$ eine $2 \times 4$ Matrix.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Wie erhält man nun die einzelnen Koeffizienten der Matrix $C$?&lt;br /&gt;
 \url{https://www.youtube.com/watch?v=iLgfkgscafQ}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Durchführung der Matrizenmultiplikation kann mit Hilfe der&lt;br /&gt;
Falk'schen Anordnung erfolgen:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 {| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} b_{11} &amp;amp; b_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{1q} \\&lt;br /&gt;
  b_{21} &amp;amp; b_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{2q} \\&lt;br /&gt;
   \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  b_{p1} &amp;amp; b_{p2} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{pq} \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{1p} \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp;  a_{22} &amp;amp;  \dots &amp;amp;  a_{2p} \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  a_{n1} &amp;amp; a_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{np}\\ \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{1q}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{2q}  \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  c_{n1} &amp;amp; c_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{nq} \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
      &lt;br /&gt;
   &lt;br /&gt;
Es werden die Spalten von $B$ über die Zeilen von $A$ gelegt, die Komponenten paarweise multipliziert und dann die Ergebnisse addiert.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 [[Datei:falkanordnung.png|400px|mini|Falk'sche Anordnung]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = a_{11} \cdot b_{11}+    a_{12} \cdot b_{21}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p1} \\ &lt;br /&gt;
c_{12} = a_{11} \cdot b_{12} +   a_{12} \cdot b_{22}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p2} \\&lt;br /&gt;
c_{1q} = a_{11} \cdot b_{1q}  +  a_{12} \cdot b_{2q}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{pq} \\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{21} = a_{21} \cdot b_{11} +   a_{22} \cdot b_{21} +  \dots  + a_{2p} \cdot b_{p1}\\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{nq} = a_{n1} \cdot b_{1q} +   a_{n2} \cdot b_{2q}+   \dots  + a_{np} \cdot b_{pq}$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Konkret heißt das an einem Beispiel:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $   &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp;  c_{13}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp;  c_{23}  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = 2 \cdot 8  + 5 \cdot 9 = 61\\ &lt;br /&gt;
c_{12} = 2 \cdot 1  + 5 \cdot 0 =2\\&lt;br /&gt;
c_{13} =  2 \cdot 3 +  5 \cdot 5 =31\\&lt;br /&gt;
c_{21} = 4 \cdot 8  + 7 \cdot 9 =95\\&lt;br /&gt;
c_{22} = 4 \cdot 1  + 7 \cdot 0 =4\\&lt;br /&gt;
c_{23}= 4 \cdot 3 +  7 \cdot 5 =47$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Also&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} &lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix}   = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 61 &amp;amp; 2 &amp;amp;  31\\&lt;br /&gt;
 95 &amp;amp; 4 &amp;amp; 47  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Berechne $A \cdot B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
5 &amp;amp;  7 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; -1 &amp;amp; 4 \\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix} \cdot &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; -6 \\ &lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 2 \\ &lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 |2=  $C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
45+ 21+ 0&amp;amp; 35-42+ 2\\&lt;br /&gt;
72-3 +0 &amp;amp;56+ 6+ 8\\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
66&amp;amp;-5\\&lt;br /&gt;
69&amp;amp;70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Gozinto-Graphen == &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Gonzinto-Graphen dienen der Veranschaulichung der Zusammenhänge zwischen Roh-, Zwischen- und Endprodukten. Die Knoten stellen dabei die Teile dar und die Pfeile oder auch gerichtete Kanten die Mengenbeziehungen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In der Abbildung des Gozintographen wird der Zusammenhang zwischen den Rohstoffen $R_1 , R_2$ und $R_3$ mit den Zwischenprodukten $Z_1, Z_2, Z_3$ und den Endprodukten $E_1, E_2$ dargestellt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 [[Datei:gozinto.pdf|400px|mini|Beispiel eines Gozintographen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einer Tabelle kann der Zusammenhang wie folgt aufgelistet werden: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! &lt;br /&gt;
! $Z_1$ &lt;br /&gt;
! $Z_2$&lt;br /&gt;
! $Z_3$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_1$&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
| 5&lt;br /&gt;
| 3 &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_2$&lt;br /&gt;
| 8&lt;br /&gt;
| 9&lt;br /&gt;
| 1&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_3$&lt;br /&gt;
| 6&lt;br /&gt;
| 4&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! !!$E_1$  !!  $E_2$ &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_1$ || 12 || 5&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_2$ || 11 || 8&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_3$ || 2 || 4&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Tabelle kann aber ebenso in Matrixform umgeschrieben werden, wobei die Matrix $RZ$ den Zusammenhang der Rohstoffe mit den Zwischenprodukten und $ZE$ den der Zwischenprodukte mit den Endprodukten beschreibt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
RZ=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 9 &amp;amp;1  \\&lt;br /&gt;
6&amp;amp;4&amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
ZE=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
11 &amp;amp; 8  \\&lt;br /&gt;
2&amp;amp;4\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um eine Matrix zu erhalten, welche den Rohstoffbedarf für die Endprodukte beschreibt wird die Matrix $RZ$ mit der Matrix $ZE$ multipliziert. In unserem Beispiel ergibt das&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
RE= RZ \cdot ZE= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
24 55 6 &amp;amp; 10 40 12\\&lt;br /&gt;
96 99 2 &amp;amp; 40 72 4\\&lt;br /&gt;
72 44 4 &amp;amp; 30 32 8\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
85 &amp;amp;62\\&lt;br /&gt;
197 &amp;amp; 116\\&lt;br /&gt;
120 &amp;amp; 70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Matrizen $RZ$, $ZE$ und $RE$ werden auch '''Produktionsmatrix''' genannt.&lt;br /&gt;
Der '''Produktions-''', '''Output-''' oder '''Nachfragevektor''' gibt an wie viel der Endprodukte produziert werden sollen.&lt;br /&gt;
Der '''Bedarfsvektor''' gibt den Gesamtbedarf an Einzelteilen an für einen vorgesehenen Produktionsvektor. Also durch den Bedarfsvektor kann der Bedarf an Rohstoffen berechnet werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im '''Preisvektor''' befinden sich die Preise für die einzelnen Rohstoffe.&lt;br /&gt;
Der '''Inputvekor''' beschreibt die benötigten Rohstoffe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Input-Output-Matrix: Leontief-Modell==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Eine '''Input-Output-Tabelle''' für die Firmen A, B und C, mit $x_i=\sum_{k=1}^{3} x_{ik}   y_i$, wobei $i=j$ den Eigenbedarf einer Firma beschreibt, wird in der folgenden Tabelle aufgezeigt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! Input / Output !! A !!B !! C !! Markt / Konsum !! Gesamtproduktion&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| A || $x_{11}$ || $x_{12}$ || $x_{13}$ || $y_{1}$ || $x_{1}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| B || $x_{21}$ || $x_{22}$ || $x_{23}$ || $y_{2}$ || $x_{2}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| C || $x_{31}$ || $x_{32}$ || $x_{33}$ ||  $y_{3}$ || $x_{3}$&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einem Gozinto-Graphen kann dies wie folgt dargestellt werden:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:inpuoutput.pdf|400px|mini|Gozintograph des Input-Output-Modells]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Produktionsmatrix $P$ sieht daher folgendermaßen aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$P=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 x_{11} &amp;amp;  x_{12} &amp;amp;  x_{13}  \\&lt;br /&gt;
x_{21} &amp;amp;  x_{22} &amp;amp;  x_{23} \\&lt;br /&gt;
x_{31} &amp;amp;  x_{32} &amp;amp;  x_{33}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um die Input-Output-Matrix zu erhalten die erste Spalte durch den Wert der Gesamtproduktion der ersten Zeile geteilt werden, die zweite Spalte durch den der zweiten Zeile und die dritte Spalte durch den der dritten Zeile, das heißt die Koeffizienten der Input-Output-Matrix ergeben sich als $a_{ij}= \frac{x_{ij}}{x_j}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Input-Output-Matrix ergibt sich dann zu:&lt;br /&gt;
$M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \frac{x_{11}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{12}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{13}}{x_3}  \\&lt;br /&gt;
\frac{x_{21}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{22}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{23}}{x_3} \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\frac{x_{31}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{32}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{33}}{x_3}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Saklierungsmatrix==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um einen Vektor zu stauchen oder zu strecken kann er mit der Skalierungsmatrix multipliziert werden. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$U= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_u &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; y_u &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp;z_u \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
Dabei gibt $x_u$ die Skalierung in x-Richtung, $y_u$ die Skalierung in y-Richtung und $z_u$ die Skalierung in z-Richtung an.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Drehung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In $\mathbb{R}^2$ und $\alpha \in [0, 2 \pi[$ wird die Drehung (gegen den Uhrzeigersinn) eines Vektors $v$ um den Winkel $\alpha $  durch die Multiplikation des Vektors mit der Drehmatrix $$R_{\alpha}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha)  &amp;amp; -\sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\sin(\alpha)  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
erreicht: $v'=R_\alpha \cdot v$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In $\mathbb{R}^3$ ergeben sich für die Drehungen um die&lt;br /&gt;
\begin{itemize}&lt;br /&gt;
\item[x-Achse]&lt;br /&gt;
$$R_x(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \cos(\alpha)  &amp;amp; -\sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \sin(\alpha)  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\item[y-Achse]&lt;br /&gt;
$$R_y(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp;0 &amp;amp; \sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1  &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
- \sin(\alpha)&amp;amp; 0  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
\item[z-Achse]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_z(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp; -\sin(\alpha) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin(\alpha) &amp;amp; \cos(\alpha)  &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0  &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Schiebung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Schiebung eines Vektors $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ um den Vektor $\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
t_x \\ t_y \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$ erhält man in homogenen Koordinaten wie folgt:&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x'\\ y' \\ 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp;0&amp;amp;t_x\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;1&amp;amp; t_y\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;0&amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} \cdot\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x\\ y\\1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Spiegelung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Spiegelung in $\mathbb{R}^n$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$S= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp;0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  \dots &amp;amp; 0&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&amp;amp; &amp;amp; \ddots &amp;amp; &amp;amp; \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; \dots &amp;amp;0 &amp;amp;1 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \dots &amp;amp; 0 &amp;amp;0 &amp;amp; - 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Spiegelung an einer Geraden ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Spiegelung eines Punktes im $\mathbb{R}^2$ an einer Gerade $g: y=ax+b$ erfolgt in homogenen Koordinaten in den folgenden fünf Schritten:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 1.) Das Koordinatensystem so verschieben, dass die Spiegelungsachse durch den Koordinatenursprung geht.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 2.) Die Spiegelungsachse soll um den Winkel $\arctan(a)$ gedreht werden, so dass sie mit der x-Achse zusammenfällt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 3.) Spieglung an der x-Achse.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 4.) In Ausgangsposition zurückdrehen, also  Schritt 2) in die andere Richtung.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 5.) Die Spiegelungsachse zurück schieben, also wie in Schritt 1), nur in die andere Richtung schieben.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Für die jeweiligen Schritte gibt es eine passende Matrix, werden die fünf Matrizen miteinander multipliziert erhält man die Spiegelungsmatrix um die Gerade $g$, mit $arctan(a):=t$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(t\right) &amp;amp; -\sin\left(t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(t\right) &amp;amp; \cos\left(t\right) &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -1 &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(-t\right) &amp;amp; -\sin\left(-t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(-t\right) &amp;amp; \cos\left(-t\right) &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  -b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Matura-Aufgaben==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;https://aufgabenpool.bifie.at/bhs/download.php?qid=127&amp;amp;file=RGB-Farbmodell.pdf&amp;quot; &amp;quot;RGB-Farbmodell&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;https://aufgabenpool.bifie.at/bhs/download.php?qid=71&amp;amp;file=Spiegelung_an_einer_Geraden.pdf&amp;quot; &amp;quot;Spiegelung an einer Geraden&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Farben_2/Farben_2.pdf&amp;quot; &amp;quot;Farben (2)&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/KP1_16_C2_06/KP1_16_C2_06.pdf&amp;quot; &amp;quot;KP1_16_C2_06&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Teemischung/Teemischung.pdf&amp;quot; &amp;quot;Teemischung&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Rohstoffbedarf/Rohstoffbedarf.pdf&amp;quot; &amp;quot;Rohstoffbedarf&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Konfiserie/Konfiserie.pdf&amp;quot; &amp;quot;Konfiserie&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=525&amp;amp;file=Zweistufige_Produktion.pdf&amp;quot; &amp;quot;Zweistufige Produktion&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=530&amp;amp;file=Kosten_und_Gewinn.pdf&amp;quot; &amp;quot;Kosten und Gewinn&amp;quot;}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5580</id>
		<title>Matrizen</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5580"/>
		<updated>2016-12-07T11:06:31Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;bs:pageaccess groups=&amp;quot;Editor&amp;quot; /&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Matrizen sind eine nützliche Darstellung, um ein Gleichungssystem mit vielen linearen Gleichungen zu lösen oder auch um Tabellen übersichtlich darzustellen, also um lineare Zusammenhänge zwischen mehreren Größen herzustellen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Einführung ==&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Eine  $2\times3$ Matrix besteht aus 2 [[Zeilen|Zeilen]] und 3 [[Spalten|Spalten]], sie sieht zum Beispiel so aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
 \qquad \qquad \qquad \qquad  \qquad \qquad \qquad \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Der erste Index gibt dabei an in der welcher Zeile und der zweite Index in welcher Spalte sich die Zahl befindet. Hier bilden zum Beispiel $a_{11}$, $ a_{12}$ und $ a_{13}$ die erste Zeile, $a_{21}$, $ a_{22}$  und $ a_{23} $ die zweite Zeile. $a_{11}$ und $ a_{21}$ bilden die erste Spalte, $a_{12}$  und $a_{22}$ die zweite Spalte und $ a_{13}$ und $ a_{23}$ und die dritte Spalte&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Beispiel: $a_{11}=3  \qquad a_{12}=6 \qquad a_{13}=2  \qquad a_{21}=7  \qquad a_{22}=8     \qquad a_{23}=1$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
 \qquad  A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 6  &amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 8  &amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Was ist die erste Zeile der Matrix $\quad F= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 12 &amp;amp;17 \\&lt;br /&gt;
3,9 &amp;amp; 5 &amp;amp; 84,7 \\&lt;br /&gt;
4,5 &amp;amp;63 &amp;amp; 9,6\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ und was ist die 3. Spalte der Matrix $F$?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  1.Zeile $\left( 8 \quad 12 \quad 17  \right) $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3.Spalte $\left(\begin{array}{c} 17 \\ 84,7 \\ 9,6 \end{array}\right)$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=  $m \times n$ Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die  $m\times n$ Matrix hat $m$ Zeilen und $n$ Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1=Eine [[quadratische Matrix|quadratische Matrix]] hat die gleiche Anzahl an Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Nullmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Nullmatrix|Nullmatrix]]  sieht wie folgt aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
0= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0  &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\vdots  &amp;amp;  &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0   &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Einheitsmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Einheitsmatrix|Einheitsmatrix]] hat nur in der [[Hauptdiagonale|Hauptdiagonale]] (von links oben nach rechts unten) Einsen stehen. Sonst befinden sich überall Nullen. Zudem ist sie eine quadratische Matrix.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
I_n= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sieht die Einheitsmatrix im dreidimensionalen Raum aus?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $I_3= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Rechenregeln==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Addition|Addition]] von Matrizen, werden die einzelnen Komponenten miteinander addiert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sei die Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
und die Matrix&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11}	&amp;amp; b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
b_{21}	&amp;amp; b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
b_{m1} 	&amp;amp; b_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist &lt;br /&gt;
$$A +B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11}	&amp;amp; a_{12}+  b_{12} +  &amp;amp; \dots	 +&amp;amp; a_{1n} +  b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21} + b_{21}	&amp;amp; a_{22} + b_{22} +   &amp;amp;\dots  +&amp;amp; a_{1n}+   b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1}+  b_{m1} 	&amp;amp;a_{m2} + b_{m2} &amp;amp; + \dots  +&amp;amp;  	 a_{mn} + b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der Addition müssen beide Matrizen dieselbe Dimension haben, das heißt dieselbe Anzahl von Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der $2\times 2$ Matrix schaut das wie folgt aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist $ \qquad \qquad \qquad A+ B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} &lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
  +&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22} &lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11} &amp;amp; a_{12} +  b_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  + b_{21} &amp;amp; a_{22} +  b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Addiere die Matrizen $\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -4  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $ und &lt;br /&gt;
$\quad D= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $C +D=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
10 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Multiplikation mit einem Skalar|Multiplikation mit einem Skalar]] $k$ (einer reellen Zahl), wird jede Komponente einzeln mit dem Skalar multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
k \cdot A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
k \cdot a_{11} &amp;amp; k \cdot a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{1n} \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{21} &amp;amp; k \cdot a_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{2n} \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{m1} &amp;amp;k \cdot a_{m2} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{mn} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Multipliziere die Matrix $\quad E= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 2  \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $  mit $3$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $3 \cdot E=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
21 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
27 &amp;amp; 0  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Transponierte Matrix&lt;br /&gt;
Bei einer [[transponierten Matrix|transponierten Matrix]] werden die Zeilen und Spalten miteinander vertauscht. Sei $A$ die ursprüngliche Matrix und $A^T$ die transponierte:&lt;br /&gt;
$A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  &amp;amp;a_{13}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{23}  \\&lt;br /&gt;
a_{31}  &amp;amp;a_{32}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$A^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{21}  &amp;amp;a_{31}  \\&lt;br /&gt;
a_{12}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{32}  \\&lt;br /&gt;
a_{13}  &amp;amp;a_{23}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sehen die transponierten Matrizen zu den Matrizen $B$ und $C$ aus?&lt;br /&gt;
$\quad B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
654 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 4,7 &amp;amp;6 &amp;amp;9 &amp;amp;89  \\&lt;br /&gt;
8,3 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 7 &amp;amp; 3&amp;amp;1 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 2 &amp;amp; 0 &amp;amp; 7,9 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $\quad B^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 654  \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 8,3 &amp;amp; 4\\&lt;br /&gt;
4,7 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 2\\&lt;br /&gt;
6 &amp;amp; 7&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
9&amp;amp; 3 &amp;amp; 7,9\\&lt;br /&gt;
89 &amp;amp; 1 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Matrizenmultiplikation&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zwei Matrizen werden nach der Regel: Zeile mal Spalte multipliziert.&lt;br /&gt;
Die [[Matrizenmultiplikation|Matrizenmultiplikation]] ist nicht kommutativ, das heißt: $A\cdot B \neq B \cdot A$.&lt;br /&gt;
Um $A \cdot B =C$ zu erhalten muss die Anzahl der Spalten von $A$ die selbe sein wie die Anzahl der Zeilen von $B$. Also wenn $A$ eine $m \times n$ Matrix ist und $B$ eine $n \times p$ Matrix, so sind $m$ und $p$ beliebig und $n$ muss bei $A$ und $B$ dieselbe Zahl sein. Außerdem ist dann $C$ eine $m \times p$ Matrix, sie hat also dieselbe Anzahl der Zeilen wie die Matrix $A$ und dieselbe Spaltenanzahl wie die Matrix $B$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Sei die Matrix $A$ zum Beispiel eine $2 \times 3$ Matrix und $B$ eine $3 \times 4$ Matrix. Dann ist die Matrix $A \cdot B = C$ eine $2 \times 4$ Matrix.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Wie erhält man nun die einzelnen Koeffizienten der Matrix $C$?&lt;br /&gt;
 \url{https://www.youtube.com/watch?v=iLgfkgscafQ}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Durchführung der Matrizenmultiplikation kann mit Hilfe der&lt;br /&gt;
Falk'schen Anordnung erfolgen:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 {| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} b_{11} &amp;amp; b_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{1q} \\&lt;br /&gt;
  b_{21} &amp;amp; b_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{2q} \\&lt;br /&gt;
   \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  b_{p1} &amp;amp; b_{p2} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{pq} \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{1p} \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp;  a_{22} &amp;amp;  \dots &amp;amp;  a_{2p} \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  a_{n1} &amp;amp; a_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{np}\\ \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{1q}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{2q}  \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  c_{n1} &amp;amp; c_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{nq} \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
      &lt;br /&gt;
   &lt;br /&gt;
Es werden die Spalten von $B$ über die Zeilen von $A$ gelegt, die Komponenten paarweise multipliziert und dann die Ergebnisse addiert.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 [[Datei:falkanordnung.png|400px|mini|Falk'sche Anordnung]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = a_{11} \cdot b_{11}+    a_{12} \cdot b_{21}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p1} \\ &lt;br /&gt;
c_{12} = a_{11} \cdot b_{12} +   a_{12} \cdot b_{22}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p2} \\&lt;br /&gt;
c_{1q} = a_{11} \cdot b_{1q}  +  a_{12} \cdot b_{2q}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{pq} \\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{21} = a_{21} \cdot b_{11} +   a_{22} \cdot b_{21} +  \dots  + a_{2p} \cdot b_{p1}\\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{nq} = a_{n1} \cdot b_{1q} +   a_{n2} \cdot b_{2q}+   \dots  + a_{np} \cdot b_{pq}$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Konkret heißt das an einem Beispiel:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $   &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp;  c_{13}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp;  c_{23}  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = 2 \cdot 8  + 5 \cdot 9 = 61\\ &lt;br /&gt;
c_{12} = 2 \cdot 1  + 5 \cdot 0 =2\\&lt;br /&gt;
c_{13} =  2 \cdot 3 +  5 \cdot 5 =31\\&lt;br /&gt;
c_{21} = 4 \cdot 8  + 7 \cdot 9 =95\\&lt;br /&gt;
c_{22} = 4 \cdot 1  + 7 \cdot 0 =4\\&lt;br /&gt;
c_{23}= 4 \cdot 3 +  7 \cdot 5 =47$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Also&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} &lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix}   = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 61 &amp;amp; 2 &amp;amp;  31\\&lt;br /&gt;
 95 &amp;amp; 4 &amp;amp; 47  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Berechne $A \cdot B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
5 &amp;amp;  7 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; -1 &amp;amp; 4 \\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix} \cdot &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; -6 \\ &lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 2 \\ &lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 |2=  $C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
45+ 21+ 0&amp;amp; 35-42+ 2\\&lt;br /&gt;
72-3 +0 &amp;amp;56+ 6+ 8\\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
66&amp;amp;-5\\&lt;br /&gt;
69&amp;amp;70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Gozinto-Graphen == &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Gonzinto-Graphen dienen der Veranschaulichung der Zusammenhänge zwischen Roh-, Zwischen- und Endprodukten. Die Knoten stellen dabei die Teile dar und die Pfeile oder auch gerichtete Kanten die Mengenbeziehungen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In der Abbildung des Gozintographen wird der Zusammenhang zwischen den Rohstoffen $R_1 , R_2$ und $R_3$ mit den Zwischenprodukten $Z_1, Z_2, Z_3$ und den Endprodukten $E_1, E_2$ dargestellt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 [[Datei:gozinto.pdf|400px|mini|Beispiel eines Gozintographen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einer Tabelle kann der Zusammenhang wie folgt aufgelistet werden: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! &lt;br /&gt;
! $Z_1$ &lt;br /&gt;
! $Z_2$&lt;br /&gt;
! $Z_3$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_1$&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
| 5&lt;br /&gt;
| 3 &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_2$&lt;br /&gt;
| 8&lt;br /&gt;
| 9&lt;br /&gt;
| 1&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_3$&lt;br /&gt;
| 6&lt;br /&gt;
| 4&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! !!$E_1$  !!  $E_2$ &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_1$ || 12 || 5&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_2$ || 11 || 8&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_3$ || 2 || 4&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Tabelle kann aber ebenso in Matrixform umgeschrieben werden, wobei die Matrix $RZ$ den Zusammenhang der Rohstoffe mit den Zwischenprodukten und $ZE$ den der Zwischenprodukte mit den Endprodukten beschreibt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
RZ=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 9 &amp;amp;1  \\&lt;br /&gt;
6&amp;amp;4&amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
ZE=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
11 &amp;amp; 8  \\&lt;br /&gt;
2&amp;amp;4\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um eine Matrix zu erhalten, welche den Rohstoffbedarf für die Endprodukte beschreibt wird die Matrix $RZ$ mit der Matrix $ZE$ multipliziert. In unserem Beispiel ergibt das&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
RE= RZ \cdot ZE= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
24 55 6 &amp;amp; 10 40 12\\&lt;br /&gt;
96 99 2 &amp;amp; 40 72 4\\&lt;br /&gt;
72 44 4 &amp;amp; 30 32 8\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
85 &amp;amp;62\\&lt;br /&gt;
197 &amp;amp; 116\\&lt;br /&gt;
120 &amp;amp; 70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Matrizen $RZ$, $ZE$ und $RE$ werden auch '''Produktionsmatrix''' genannt.&lt;br /&gt;
Der '''Produktions-''', '''Output-''' oder '''Nachfragevektor''' gibt an wie viel der Endprodukte produziert werden sollen.&lt;br /&gt;
Der '''Bedarfsvektor''' gibt den Gesamtbedarf an Einzelteilen an für einen vorgesehenen Produktionsvektor. Also durch den Bedarfsvektor kann der Bedarf an Rohstoffen berechnet werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im '''Preisvektor''' befinden sich die Preise für die einzelnen Rohstoffe.&lt;br /&gt;
Der '''Inputvekor''' beschreibt die benötigten Rohstoffe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Input-Output-Matrix: Leontief-Modell==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Eine '''Input-Output-Tabelle''' für die Firmen A, B und C, mit $x_i=\sum_{k=1}^{3} x_{ik}   y_i$, wobei $i=j$ den Eigenbedarf einer Firma beschreibt, wird in der folgenden Tabelle aufgezeigt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! Input / Output !! A !!B !! C !! Markt / Konsum !! Gesamtproduktion&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| A || $x_{11}$ || $x_{12}$ || $x_{13}$ || $y_{1}$ || $x_{1}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| B || $x_{21}$ || $x_{22}$ || $x_{23}$ || $y_{2}$ || $x_{2}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| C || $x_{31}$ || $x_{32}$ || $x_{33}$ ||  $y_{3}$ || $x_{3}$&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einem Gozinto-Graphen kann dies wie folgt dargestellt werden:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:inpuoutput.pdf|400px|mini|Gozintograph des Input-Output-Modells]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Produktionsmatrix $P$ sieht daher folgendermaßen aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$P=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 x_{11} &amp;amp;  x_{12} &amp;amp;  x_{13}  \\&lt;br /&gt;
x_{21} &amp;amp;  x_{22} &amp;amp;  x_{23} \\&lt;br /&gt;
x_{31} &amp;amp;  x_{32} &amp;amp;  x_{33}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um die Input-Output-Matrix zu erhalten die erste Spalte durch den Wert der Gesamtproduktion der ersten Zeile geteilt werden, die zweite Spalte durch den der zweiten Zeile und die dritte Spalte durch den der dritten Zeile, das heißt die Koeffizienten der Input-Output-Matrix ergeben sich als $a_{ij}= \frac{x_{ij}}{x_j}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Input-Output-Matrix ergibt sich dann zu:&lt;br /&gt;
$M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \frac{x_{11}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{12}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{13}}{x_3}  \\&lt;br /&gt;
\frac{x_{21}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{22}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{23}}{x_3} \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\frac{x_{31}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{32}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{33}}{x_3}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Saklierungsmatrix==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um einen Vektor zu stauchen oder zu strecken kann er mit der Skalierungsmatrix multipliziert werden. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$U= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
x_u &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; y_u &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0 &amp;amp;z_u \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
Dabei gibt $x_u$ die Skalierung in x-Richtung, $y_u$ die Skalierung in y-Richtung und $z_u$ die Skalierung in z-Richtung an.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Drehung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In $\mathbb{R}^2$ und $\alpha \in [0, 2 \pi[$ wird die Drehung (gegen den Uhrzeigersinn) eines Vektors $v$ um den Winkel $\alpha $  durch die Multiplikation des Vektors mit der Drehmatrix $$R_{\alpha}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha)  &amp;amp; -\sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\sin(\alpha)  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
erreicht: $v'=R_\alpha \cdot v$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In $\mathbb{R}^3$ ergeben sich für die Drehungen um die&lt;br /&gt;
\begin{itemize}&lt;br /&gt;
\item[x-Achse]&lt;br /&gt;
$$R_x(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1&amp;amp;0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \cos(\alpha)  &amp;amp; -\sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \sin(\alpha)  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\item[y-Achse]&lt;br /&gt;
$$R_y(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp;0 &amp;amp; \sin(\alpha) \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 1  &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
- \sin(\alpha)&amp;amp; 0  &amp;amp; \cos(\alpha) \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
\item[z-Achse]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$R_z(\alpha)= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos(\alpha) &amp;amp; -\sin(\alpha) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin(\alpha) &amp;amp; \cos(\alpha)  &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; 0  &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Spiegelung==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Spiegelung in $\mathbb{R}^n$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$S= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp;0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  \dots &amp;amp; 0&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&amp;amp; &amp;amp; \ddots &amp;amp; &amp;amp; \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; \dots &amp;amp;0 &amp;amp;1 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0&amp;amp; \dots &amp;amp; 0 &amp;amp;0 &amp;amp; - 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Spiegelung an einer Geraden ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Spiegelung eines Punktes im $\mathbb{R}^2$ an einer Gerade $g: y=ax+b$ erfolgt in homogenen Koordinaten in den folgenden fünf Schritten:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 1.) Das Koordinatensystem so verschieben, dass die Spiegelungsachse durch den Koordinatenursprung geht.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 2.) Die Spiegelungsachse soll um den Winkel $\arctan(a)$ gedreht werden, so dass sie mit der x-Achse zusammenfällt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 3.) Spieglung an der x-Achse.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 4.) In Ausgangsposition zurückdrehen, also  Schritt 2) in die andere Richtung.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 5.) Die Spiegelungsachse zurück schieben, also wie in Schritt 1), nur in die andere Richtung schieben.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Für die jeweiligen Schritte gibt es eine passende Matrix, werden die fünf Matrizen miteinander multipliziert erhält man die Spiegelungsmatrix um die Gerade $g$, mit $arctan(a):=t$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(t\right) &amp;amp; -\sin\left(t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(t\right) &amp;amp; \cos\left(t\right) &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -1 &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cos\left(-t\right) &amp;amp; -\sin\left(-t\right) &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
\sin\left(-t\right) &amp;amp; \cos\left(-t\right) &amp;amp;  0 \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; 0\\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp;  -b \\&lt;br /&gt;
0&amp;amp;  0 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Matura-Aufgaben==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;https://aufgabenpool.bifie.at/bhs/download.php?qid=127&amp;amp;file=RGB-Farbmodell.pdf&amp;quot; &amp;quot;RGB-Farbmodell&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;https://aufgabenpool.bifie.at/bhs/download.php?qid=71&amp;amp;file=Spiegelung_an_einer_Geraden.pdf&amp;quot; &amp;quot;Spiegelung an einer Geraden&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Farben_2/Farben_2.pdf&amp;quot; &amp;quot;Farben (2)&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/KP1_16_C2_06/KP1_16_C2_06.pdf&amp;quot; &amp;quot;KP1_16_C2_06&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Teemischung/Teemischung.pdf&amp;quot; &amp;quot;Teemischung&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Rohstoffbedarf/Rohstoffbedarf.pdf&amp;quot; &amp;quot;Rohstoffbedarf&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Konfiserie/Konfiserie.pdf&amp;quot; &amp;quot;Konfiserie&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=525&amp;amp;file=Zweistufige_Produktion.pdf&amp;quot; &amp;quot;Zweistufige Produktion&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;https://aufgabenpool.srdp.at/bhs/download.php?qid=530&amp;amp;file=Kosten_und_Gewinn.pdf&amp;quot; &amp;quot;Kosten und Gewinn&amp;quot;}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5571</id>
		<title>Matrizen</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5571"/>
		<updated>2016-11-24T14:42:16Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;bs:pageaccess groups=&amp;quot;Editor&amp;quot; /&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Matrizen sind eine nützliche Darstellung, um ein Gleichungssystem mit vielen linearen Gleichungen zu lösen oder auch um Tabellen übersichtlich darzustellen, also um lineare Zusammenhänge zwischen mehreren Größen herzustellen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Einführung ==&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Eine  $2\times3$ Matrix besteht aus 2 [[Zeilen|Zeilen]] und 3 [[Spalten|Spalten]], sie sieht zum Beispiel so aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
 \qquad \qquad \qquad \qquad  \qquad \qquad \qquad \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Der erste Index gibt dabei an in der welcher Zeile und der zweite Index in welcher Spalte sich die Zahl befindet. Hier bilden zum Beispiel $a_{11}$, $ a_{12}$ und $ a_{13}$ die erste Zeile, $a_{21}$, $ a_{22}$  und $ a_{23} $ die zweite Zeile. $a_{11}$ und $ a_{21}$ bilden die erste Spalte, $a_{12}$  und $a_{22}$ die zweite Spalte und $ a_{13}$ und $ a_{23}$ und die dritte Spalte&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Beispiel: $a_{11}=3  \qquad a_{12}=6 \qquad a_{13}=2  \qquad a_{21}=7  \qquad a_{22}=8     \qquad a_{23}=1$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
 \qquad  A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 6  &amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 8  &amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Was ist die erste Zeile der Matrix $\quad F= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 12 &amp;amp;17 \\&lt;br /&gt;
3,9 &amp;amp; 5 &amp;amp; 84,7 \\&lt;br /&gt;
4,5 &amp;amp;63 &amp;amp; 9,6\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ und was ist die 3. Spalte der Matrix $F$?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  1.Zeile $\left( 8 \quad 12 \quad 17  \right) $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3.Spalte $\left(\begin{array}{c} 17 \\ 84,7 \\ 9,6 \end{array}\right)$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=  $m \times n$ Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die  $m\times n$ Matrix hat $m$ Zeilen und $n$ Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1=Eine [[quadratische Matrix|quadratische Matrix]] hat die gleiche Anzahl an Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Nullmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Nullmatrix|Nullmatrix]]  sieht wie folgt aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
0= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0  &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\vdots  &amp;amp;  &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0   &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Einheitsmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Einheitsmatrix|Einheitsmatrix]] hat nur in der [[Hauptdiagonale|Hauptdiagonale]] (von links oben nach rechts unten) Einsen stehen. Sonst befinden sich überall Nullen. Zudem ist sie eine quadratische Matrix.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
I_n= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sieht die Einheitsmatrix im dreidimensionalen Raum aus?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $I_3= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Rechenregeln==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Addition|Addition]] von Matrizen, werden die einzelnen Komponenten miteinander addiert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sei die Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
und die Matrix&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11}	&amp;amp; b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
b_{21}	&amp;amp; b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
b_{m1} 	&amp;amp; b_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist &lt;br /&gt;
$$A +B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11}	&amp;amp; a_{12}+  b_{12} +  &amp;amp; \dots	 +&amp;amp; a_{1n} +  b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21} + b_{21}	&amp;amp; a_{22} + b_{22} +   &amp;amp;\dots  +&amp;amp; a_{1n}+   b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1}+  b_{m1} 	&amp;amp;a_{m2} + b_{m2} &amp;amp; + \dots  +&amp;amp;  	 a_{mn} + b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der Addition müssen beide Matrizen dieselbe Dimension haben, das heißt dieselbe Anzahl von Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der $2\times 2$ Matrix schaut das wie folgt aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist $ \qquad \qquad \qquad A+ B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} &lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
  +&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22} &lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11} &amp;amp; a_{12} +  b_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  + b_{21} &amp;amp; a_{22} +  b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Addiere die Matrizen $\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -4  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $ und &lt;br /&gt;
$\quad D= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $C +D=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
10 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Multiplikation mit einem Skalar|Multiplikation mit einem Skalar]] $k$ (einer reellen Zahl), wird jede Komponente einzeln mit dem Skalar multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
k \cdot A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
k \cdot a_{11} &amp;amp; k \cdot a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{1n} \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{21} &amp;amp; k \cdot a_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{2n} \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{m1} &amp;amp;k \cdot a_{m2} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{mn} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Multipliziere die Matrix $\quad E= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 2  \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $  mit $3$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $3 \cdot E=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
21 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
27 &amp;amp; 0  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Transponierte Matrix&lt;br /&gt;
Bei einer [[transponierten Matrix|transponierten Matrix]] werden die Zeilen und Spalten miteinander vertauscht. Sei $A$ die ursprüngliche Matrix und $A^T$ die transponierte:&lt;br /&gt;
$A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  &amp;amp;a_{13}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{23}  \\&lt;br /&gt;
a_{31}  &amp;amp;a_{32}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$A^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{21}  &amp;amp;a_{31}  \\&lt;br /&gt;
a_{12}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{32}  \\&lt;br /&gt;
a_{13}  &amp;amp;a_{23}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sehen die transponierten Matrizen zu den Matrizen $B$ und $C$ aus?&lt;br /&gt;
$\quad B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
654 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 4,7 &amp;amp;6 &amp;amp;9 &amp;amp;89  \\&lt;br /&gt;
8,3 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 7 &amp;amp; 3&amp;amp;1 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 2 &amp;amp; 0 &amp;amp; 7,9 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $\quad B^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 654  \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 8,3 &amp;amp; 4\\&lt;br /&gt;
4,7 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 2\\&lt;br /&gt;
6 &amp;amp; 7&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
9&amp;amp; 3 &amp;amp; 7,9\\&lt;br /&gt;
89 &amp;amp; 1 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Matrizenmultiplikation&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zwei Matrizen werden nach der Regel: Zeile mal Spalte multipliziert.&lt;br /&gt;
Die [[Matrizenmultiplikation|Matrizenmultiplikation]] ist nicht kommutativ, das heißt: $A\cdot B \neq B \cdot A$.&lt;br /&gt;
Um $A \cdot B =C$ zu erhalten muss die Anzahl der Spalten von $A$ die selbe sein wie die Anzahl der Zeilen von $B$. Also wenn $A$ eine $m \times n$ Matrix ist und $B$ eine $n \times p$ Matrix, so sind $m$ und $p$ beliebig und $n$ muss bei $A$ und $B$ dieselbe Zahl sein. Außerdem ist dann $C$ eine $m \times p$ Matrix, sie hat also dieselbe Anzahl der Zeilen wie die Matrix $A$ und dieselbe Spaltenanzahl wie die Matrix $B$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Sei die Matrix $A$ zum Beispiel eine $2 \times 3$ Matrix und $B$ eine $3 \times 4$ Matrix. Dann ist die Matrix $A \cdot B = C$ eine $2 \times 4$ Matrix.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Wie erhält man nun die einzelnen Koeffizienten der Matrix $C$?&lt;br /&gt;
 \url{https://www.youtube.com/watch?v=iLgfkgscafQ}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Durchführung der Matrizenmultiplikation kann mit Hilfe der&lt;br /&gt;
Falk'schen Anordnung erfolgen:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 {| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} b_{11} &amp;amp; b_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{1q} \\&lt;br /&gt;
  b_{21} &amp;amp; b_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{2q} \\&lt;br /&gt;
   \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  b_{p1} &amp;amp; b_{p2} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{pq} \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{1p} \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp;  a_{22} &amp;amp;  \dots &amp;amp;  a_{2p} \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  a_{n1} &amp;amp; a_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{np}\\ \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{1q}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{2q}  \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  c_{n1} &amp;amp; c_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{nq} \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
      &lt;br /&gt;
   &lt;br /&gt;
Es werden die Spalten von $B$ über die Zeilen von $A$ gelegt, die Komponenten paarweise multipliziert und dann die Ergebnisse addiert.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 [[Datei:falkanordnung.png|400px|mini|Falk'sche Anordnung]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = a_{11} \cdot b_{11}+    a_{12} \cdot b_{21}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p1} \\ &lt;br /&gt;
c_{12} = a_{11} \cdot b_{12} +   a_{12} \cdot b_{22}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p2} \\&lt;br /&gt;
c_{1q} = a_{11} \cdot b_{1q}  +  a_{12} \cdot b_{2q}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{pq} \\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{21} = a_{21} \cdot b_{11} +   a_{22} \cdot b_{21} +  \dots  + a_{2p} \cdot b_{p1}\\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{nq} = a_{n1} \cdot b_{1q} +   a_{n2} \cdot b_{2q}+   \dots  + a_{np} \cdot b_{pq}$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Konkret heißt das an einem Beispiel:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $   &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp;  c_{13}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp;  c_{23}  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = 2 \cdot 8  + 5 \cdot 9 = 61\\ &lt;br /&gt;
c_{12} = 2 \cdot 1  + 5 \cdot 0 =2\\&lt;br /&gt;
c_{13} =  2 \cdot 3 +  5 \cdot 5 =31\\&lt;br /&gt;
c_{21} = 4 \cdot 8  + 7 \cdot 9 =95\\&lt;br /&gt;
c_{22} = 4 \cdot 1  + 7 \cdot 0 =4\\&lt;br /&gt;
c_{23}= 4 \cdot 3 +  7 \cdot 5 =47$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Also&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} &lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix}   = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 61 &amp;amp; 2 &amp;amp;  31\\&lt;br /&gt;
 95 &amp;amp; 4 &amp;amp; 47  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Berechne $A \cdot B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
5 &amp;amp;  7 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; -1 &amp;amp; 4 \\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix} \cdot &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; -6 \\ &lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 2 \\ &lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 |2=  $C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
45+ 21+ 0&amp;amp; 35-42+ 2\\&lt;br /&gt;
72-3 +0 &amp;amp;56+ 6+ 8\\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
66&amp;amp;-5\\&lt;br /&gt;
69&amp;amp;70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Gozinto-Graphen == &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Gonzinto-Graphen dienen der Veranschaulichung der Zusammenhänge zwischen Roh-, Zwischen- und Endprodukten. Die Knoten stellen dabei die Teile dar und die Pfeile oder auch gerichtete Kanten die Mengenbeziehungen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In der Abbildung des Gozintographen wird der Zusammenhang zwischen den Rohstoffen $R_1 , R_2$ und $R_3$ mit den Zwischenprodukten $Z_1, Z_2, Z_3$ und den Endprodukten $E_1, E_2$ dargestellt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 [[Datei:gozinto.pdf|400px|mini|Beispiel eines Gozintographen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einer Tabelle kann der Zusammenhang wie folgt aufgelistet werden: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! &lt;br /&gt;
! $Z_1$ &lt;br /&gt;
! $Z_2$&lt;br /&gt;
! $Z_3$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_1$&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
| 5&lt;br /&gt;
| 3 &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_2$&lt;br /&gt;
| 8&lt;br /&gt;
| 9&lt;br /&gt;
| 1&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_3$&lt;br /&gt;
| 6&lt;br /&gt;
| 4&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! !!$E_1$  !!  $E_2$ &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_1$ || 12 || 5&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_2$ || 11 || 8&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_3$ || 2 || 4&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Tabelle kann aber ebenso in Matrixform umgeschrieben werden, wobei die Matrix $RZ$ den Zusammenhang der Rohstoffe mit den Zwischenprodukten und $ZE$ den der Zwischenprodukte mit den Endprodukten beschreibt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
RZ=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 9 &amp;amp;1  \\&lt;br /&gt;
6&amp;amp;4&amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
ZE=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
11 &amp;amp; 8  \\&lt;br /&gt;
2&amp;amp;4\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um eine Matrix zu erhalten, welche den Rohstoffbedarf für die Endprodukte beschreibt wird die Matrix $RZ$ mit der Matrix $ZE$ multipliziert. In unserem Beispiel ergibt das&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
RE= RZ \cdot ZE= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
24 55 6 &amp;amp; 10 40 12\\&lt;br /&gt;
96 99 2 &amp;amp; 40 72 4\\&lt;br /&gt;
72 44 4 &amp;amp; 30 32 8\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
85 &amp;amp;62\\&lt;br /&gt;
197 &amp;amp; 116\\&lt;br /&gt;
120 &amp;amp; 70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Matrizen $RZ$, $ZE$ und $RE$ werden auch '''Produktionsmatrix''' genannt.&lt;br /&gt;
Der '''Produktions-''', '''Output-''' oder '''Nachfragevektor''' gibt an wie viel der Endprodukte produziert werden sollen.&lt;br /&gt;
Der '''Bedarfsvektor''' gibt den Gesamtbedarf an Einzelteilen an für einen vorgesehenen Produktionsvektor. Also durch den Bedarfsvektor kann der Bedarf an Rohstoffen berechnet werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im '''Preisvektor''' befinden sich die Preise für die einzelnen Rohstoffe.&lt;br /&gt;
Der '''Inputvekor''' beschreibt die benötigten Rohstoffe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Input-Output-Matrix: Leontief-Modell==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Eine '''Input-Output-Tabelle''' für die Firmen A, B und C, mit $x_i=\sum_{k=1}^{3} x_{ik}   y_i$, wobei $i=j$ den Eigenbedarf einer Firma beschreibt, wird in der folgenden Tabelle aufgezeigt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! Input / Output !! A !!B !! C !! Markt / Konsum !! Gesamtproduktion&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| A || $x_{11}$ || $x_{12}$ || $x_{13}$ || $y_{1}$ || $x_{1}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| B || $x_{21}$ || $x_{22}$ || $x_{23}$ || $y_{2}$ || $x_{2}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| C || $x_{31}$ || $x_{32}$ || $x_{33}$ ||  $y_{3}$ || $x_{3}$&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einem Gozinto-Graphen kann dies wie folgt dargestellt werden:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:inpuoutput.pdf|400px|mini|Gozintograph des Input-Output-Modells]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Produktionsmatrix $P$ sieht daher folgendermaßen aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$P=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 x_{11} &amp;amp;  x_{12} &amp;amp;  x_{13}  \\&lt;br /&gt;
x_{21} &amp;amp;  x_{22} &amp;amp;  x_{23} \\&lt;br /&gt;
x_{31} &amp;amp;  x_{32} &amp;amp;  x_{33}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um die Input-Output-Matrix zu erhalten die erste Spalte durch den Wert der Gesamtproduktion der ersten Zeile geteilt werden, die zweite Spalte durch den der zweiten Zeile und die dritte Spalte durch den der dritten Zeile, das heißt die Koeffizienten der Input-Output-Matrix ergeben sich als $a_{ij}= \frac{x_{ij}}{x_j}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Input-Output-Matrix ergibt sich dann zu:&lt;br /&gt;
$M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \frac{x_{11}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{12}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{13}}{x_3}  \\&lt;br /&gt;
\frac{x_{21}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{22}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{23}}{x_3} \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\frac{x_{31}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{32}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{33}}{x_3}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Matura-Aufgaben==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;https://aufgabenpool.bifie.at/bhs/download.php?qid=127&amp;amp;file=RGB-Farbmodell.pdf&amp;quot; &amp;quot;RGB-Farbmodell&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;https://aufgabenpool.bifie.at/bhs/download.php?qid=71&amp;amp;file=Spiegelung_an_einer_Geraden.pdf&amp;quot; &amp;quot;Spiegelung an einer Geraden&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Farben_2/Farben_2.pdf&amp;quot; &amp;quot;Farben (2)&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/KP1_16_C2_06/KP1_16_C2_06.pdf&amp;quot; &amp;quot;KP1_16_C2_06&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Teemischung/Teemischung.pdf&amp;quot; &amp;quot;Teemischung&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Rohstoffbedarf/Rohstoffbedarf.pdf&amp;quot; &amp;quot;Rohstoffbedarf&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;http://www.michael-leitgeb.at/srdp/teilb1/Konfiserie/Konfiserie.pdf&amp;quot; &amp;quot;Konfiserie&amp;quot;}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5570</id>
		<title>Matrizen</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5570"/>
		<updated>2016-11-23T10:02:59Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: /* Rechenregeln */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;bs:pageaccess groups=&amp;quot;Editor&amp;quot; /&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Matrizen sind eine nützliche Darstellung, um ein Gleichungssystem mit vielen linearen Gleichungen zu lösen oder auch um Tabellen übersichtlich darzustellen, also um lineare Zusammenhänge zwischen mehreren Größen herzustellen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Einführung ==&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Eine  $2\times3$ Matrix besteht aus 2 [[Zeilen|Zeilen]] und 3 [[Spalten|Spalten]], sie sieht zum Beispiel so aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
 \qquad \qquad \qquad \qquad  \qquad \qquad \qquad \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Der erste Index gibt dabei an in der welcher Zeile und der zweite Index in welcher Spalte sich die Zahl befindet. Hier bilden zum Beispiel $a_{11}$, $ a_{12}$ und $ a_{13}$ die erste Zeile, $a_{21}$, $ a_{22}$  und $ a_{23} $ die zweite Zeile. $a_{11}$ und $ a_{21}$ bilden die erste Spalte, $a_{12}$  und $a_{22}$ die zweite Spalte und $ a_{13}$ und $ a_{23}$ und die dritte Spalte&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Beispiel: $a_{11}=3  \qquad a_{12}=6 \qquad a_{13}=2  \qquad a_{21}=7  \qquad a_{22}=8     \qquad a_{23}=1$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
 \qquad  A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 6  &amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 8  &amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Was ist die erste Zeile der Matrix $\quad F= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 12 &amp;amp;17 \\&lt;br /&gt;
3,9 &amp;amp; 5 &amp;amp; 84,7 \\&lt;br /&gt;
4,5 &amp;amp;63 &amp;amp; 9,6\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ und was ist die 3. Spalte der Matrix $F$?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  1.Zeile $\left( 8 \quad 12 \quad 17  \right) $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3.Spalte $\left(\begin{array}{c} 17 \\ 84,7 \\ 9,6 \end{array}\right)$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=  $m \times n$ Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die  $m\times n$ Matrix hat $m$ Zeilen und $n$ Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1=Eine [[quadratische Matrix|quadratische Matrix]] hat die gleiche Anzahl an Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Nullmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Nullmatrix|Nullmatrix]]  sieht wie folgt aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
0= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0  &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\vdots  &amp;amp;  &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0   &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Einheitsmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Einheitsmatrix|Einheitsmatrix]] hat nur in der [[Hauptdiagonale|Hauptdiagonale]] (von links oben nach rechts unten) Einsen stehen. Sonst befinden sich überall Nullen. Zudem ist sie eine quadratische Matrix.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
I_n= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sieht die Einheitsmatrix im dreidimensionalen Raum aus?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $I_3= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Rechenregeln==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Addition|Addition]] von Matrizen, werden die einzelnen Komponenten miteinander addiert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sei die Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
und die Matrix&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11}	&amp;amp; b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
b_{21}	&amp;amp; b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
b_{m1} 	&amp;amp; b_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist &lt;br /&gt;
$$A +B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11}	&amp;amp; a_{12}+  b_{12} +  &amp;amp; \dots	 +&amp;amp; a_{1n} +  b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21} + b_{21}	&amp;amp; a_{22} + b_{22} +   &amp;amp;\dots  +&amp;amp; a_{1n}+   b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1}+  b_{m1} 	&amp;amp;a_{m2} + b_{m2} &amp;amp; + \dots  +&amp;amp;  	 a_{mn} + b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der Addition müssen beide Matrizen dieselbe Dimension haben, das heißt dieselbe Anzahl von Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der $2\times 2$ Matrix schaut das wie folgt aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist $ \qquad \qquad \qquad A+ B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} &lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
  +&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22} &lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11} &amp;amp; a_{12} +  b_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  + b_{21} &amp;amp; a_{22} +  b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Addiere die Matrizen $\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -4  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $ und &lt;br /&gt;
$\quad D= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $C +D=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
10 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Multiplikation mit einem Skalar|Multiplikation mit einem Skalar]] $k$ (einer reellen Zahl), wird jede Komponente einzeln mit dem Skalar multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
k \cdot A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
k \cdot a_{11} &amp;amp; k \cdot a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{1n} \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{21} &amp;amp; k \cdot a_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{2n} \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{m1} &amp;amp;k \cdot a_{m2} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{mn} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Multipliziere die Matrix $\quad E= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 2  \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $  mit $3$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $3 \cdot E=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
21 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
27 &amp;amp; 0  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Transponierte Matrix&lt;br /&gt;
Bei einer [[transponierten Matrix|transponierten Matrix]] werden die Zeilen und Spalten miteinander vertauscht. Sei $A$ die ursprüngliche Matrix und $A^T$ die transponierte:&lt;br /&gt;
$A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  &amp;amp;a_{13}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{23}  \\&lt;br /&gt;
a_{31}  &amp;amp;a_{32}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$A^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{21}  &amp;amp;a_{31}  \\&lt;br /&gt;
a_{12}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{32}  \\&lt;br /&gt;
a_{13}  &amp;amp;a_{23}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sehen die transponierten Matrizen zu den Matrizen $B$ und $C$ aus?&lt;br /&gt;
$\quad B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
654 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 4,7 &amp;amp;6 &amp;amp;9 &amp;amp;89  \\&lt;br /&gt;
8,3 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 7 &amp;amp; 3&amp;amp;1 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 2 &amp;amp; 0 &amp;amp; 7,9 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $\quad B^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 654  \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 8,3 &amp;amp; 4\\&lt;br /&gt;
4,7 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 2\\&lt;br /&gt;
6 &amp;amp; 7&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
9&amp;amp; 3 &amp;amp; 7,9\\&lt;br /&gt;
89 &amp;amp; 1 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Matrizenmultiplikation&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zwei Matrizen werden nach der Regel: Zeile mal Spalte multipliziert.&lt;br /&gt;
Die [[Matrizenmultiplikation|Matrizenmultiplikation]] ist nicht kommutativ, das heißt: $A\cdot B \neq B \cdot A$.&lt;br /&gt;
Um $A \cdot B =C$ zu erhalten muss die Anzahl der Spalten von $A$ die selbe sein wie die Anzahl der Zeilen von $B$. Also wenn $A$ eine $m \times n$ Matrix ist und $B$ eine $n \times p$ Matrix, so sind $m$ und $p$ beliebig und $n$ muss bei $A$ und $B$ dieselbe Zahl sein. Außerdem ist dann $C$ eine $m \times p$ Matrix, sie hat also dieselbe Anzahl der Zeilen wie die Matrix $A$ und dieselbe Spaltenanzahl wie die Matrix $B$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Sei die Matrix $A$ zum Beispiel eine $2 \times 3$ Matrix und $B$ eine $3 \times 4$ Matrix. Dann ist die Matrix $A \cdot B = C$ eine $2 \times 4$ Matrix.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Wie erhält man nun die einzelnen Koeffizienten der Matrix $C$?&lt;br /&gt;
 \url{https://www.youtube.com/watch?v=iLgfkgscafQ}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Durchführung der Matrizenmultiplikation kann mit Hilfe der&lt;br /&gt;
Falk'schen Anordnung erfolgen:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 {| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} b_{11} &amp;amp; b_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{1q} \\&lt;br /&gt;
  b_{21} &amp;amp; b_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{2q} \\&lt;br /&gt;
   \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  b_{p1} &amp;amp; b_{p2} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{pq} \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{1p} \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp;  a_{22} &amp;amp;  \dots &amp;amp;  a_{2p} \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  a_{n1} &amp;amp; a_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{np}\\ \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{1q}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{2q}  \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  c_{n1} &amp;amp; c_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{nq} \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
      &lt;br /&gt;
   &lt;br /&gt;
Es werden die Spalten von $B$ über die Zeilen von $A$ gelegt, die Komponenten paarweise multipliziert und dann die Ergebnisse addiert.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 [[Datei:falkanordnung.png|400px|mini|Falk'sche Anordnung]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = a_{11} \cdot b_{11}+    a_{12} \cdot b_{21}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p1} \\ &lt;br /&gt;
c_{12} = a_{11} \cdot b_{12} +   a_{12} \cdot b_{22}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p2} \\&lt;br /&gt;
c_{1q} = a_{11} \cdot b_{1q}  +  a_{12} \cdot b_{2q}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{pq} \\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{21} = a_{21} \cdot b_{11} +   a_{22} \cdot b_{21} +  \dots  + a_{2p} \cdot b_{p1}\\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{nq} = a_{n1} \cdot b_{1q} +   a_{n2} \cdot b_{2q}+   \dots  + a_{np} \cdot b_{pq}$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Konkret heißt das an einem Beispiel:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $   &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp;  c_{13}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp;  c_{23}  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = 2 \cdot 8  + 5 \cdot 9 = 61\\ &lt;br /&gt;
c_{12} = 2 \cdot 1  + 5 \cdot 0 =2\\&lt;br /&gt;
c_{13} =  2 \cdot 3 +  5 \cdot 5 =31\\&lt;br /&gt;
c_{21} = 4 \cdot 8  + 7 \cdot 9 =95\\&lt;br /&gt;
c_{22} = 4 \cdot 1  + 7 \cdot 0 =4\\&lt;br /&gt;
c_{23}= 4 \cdot 3 +  7 \cdot 5 =47$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Also&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} &lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix}   = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 61 &amp;amp; 2 &amp;amp;  31\\&lt;br /&gt;
 95 &amp;amp; 4 &amp;amp; 47  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Berechne $A \cdot B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
5 &amp;amp;  7 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; -1 &amp;amp; 4 \\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix} \cdot &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; -6 \\ &lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 2 \\ &lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 |2=  $C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
45+ 21+ 0&amp;amp; 35-42+ 2\\&lt;br /&gt;
72-3 +0 &amp;amp;56+ 6+ 8\\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
66&amp;amp;-5\\&lt;br /&gt;
69&amp;amp;70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Gozinto-Graphen == &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Gonzinto-Graphen dienen der Veranschaulichung der Zusammenhänge zwischen Roh-, Zwischen- und Endprodukten. Die Knoten stellen dabei die Teile dar und die Pfeile oder auch gerichtete Kanten die Mengenbeziehungen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In der Abbildung des Gozintographen wird der Zusammenhang zwischen den Rohstoffen $R_1 , R_2$ und $R_3$ mit den Zwischenprodukten $Z_1, Z_2, Z_3$ und den Endprodukten $E_1, E_2$ dargestellt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 [[Datei:gozinto.pdf|400px|mini|Beispiel eines Gozintographen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einer Tabelle kann der Zusammenhang wie folgt aufgelistet werden: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! &lt;br /&gt;
! $Z_1$ &lt;br /&gt;
! $Z_2$&lt;br /&gt;
! $Z_3$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_1$&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
| 5&lt;br /&gt;
| 3 &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_2$&lt;br /&gt;
| 8&lt;br /&gt;
| 9&lt;br /&gt;
| 1&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_3$&lt;br /&gt;
| 6&lt;br /&gt;
| 4&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! !!$E_1$  !!  $E_2$ &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_1$ || 12 || 5&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_2$ || 11 || 8&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_3$ || 2 || 4&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Tabelle kann aber ebenso in Matrixform umgeschrieben werden, wobei die Matrix $RZ$ den Zusammenhang der Rohstoffe mit den Zwischenprodukten und $ZE$ den der Zwischenprodukte mit den Endprodukten beschreibt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
RZ=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 9 &amp;amp;1  \\&lt;br /&gt;
6&amp;amp;4&amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
ZE=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
11 &amp;amp; 8  \\&lt;br /&gt;
2&amp;amp;4\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um eine Matrix zu erhalten, welche den Rohstoffbedarf für die Endprodukte beschreibt wird die Matrix $RZ$ mit der Matrix $ZE$ multipliziert. In unserem Beispiel ergibt das&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
RE= RZ \cdot ZE= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
24 55 6 &amp;amp; 10 40 12\\&lt;br /&gt;
96 99 2 &amp;amp; 40 72 4\\&lt;br /&gt;
72 44 4 &amp;amp; 30 32 8\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
85 &amp;amp;62\\&lt;br /&gt;
197 &amp;amp; 116\\&lt;br /&gt;
120 &amp;amp; 70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Matrizen $RZ$, $ZE$ und $RE$ werden auch '''Produktionsmatrix''' genannt.&lt;br /&gt;
Der '''Produktions-''', '''Output-''' oder '''Nachfragevektor''' gibt an wie viel der Endprodukte produziert werden sollen.&lt;br /&gt;
Der '''Bedarfsvektor''' gibt den Gesamtbedarf an Einzelteilen an für einen vorgesehenen Produktionsvektor. Also durch den Bedarfsvektor kann der Bedarf an Rohstoffen berechnet werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im '''Preisvektor''' befinden sich die Preise für die einzelnen Rohstoffe.&lt;br /&gt;
Der '''Inputvekor''' beschreibt die benötigten Rohstoffe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Input-Output-Matrix: Leontief-Modell==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Eine '''Input-Output-Tabelle''' für die Firmen A, B und C, mit $x_i=\sum_{k=1}^{3} x_{ik}   y_i$, wobei $i=j$ den Eigenbedarf einer Firma beschreibt, wird in der folgenden Tabelle aufgezeigt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! Input / Output !! A !!B !! C !! Markt / Konsum !! Gesamtproduktion&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| A || $x_{11}$ || $x_{12}$ || $x_{13}$ || $y_{1}$ || $x_{1}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| B || $x_{21}$ || $x_{22}$ || $x_{23}$ || $y_{2}$ || $x_{2}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| C || $x_{31}$ || $x_{32}$ || $x_{33}$ ||  $y_{3}$ || $x_{3}$&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einem Gozinto-Graphen kann dies wie folgt dargestellt werden:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:inpuoutput.pdf|400px|mini|Gozintograph des Input-Output-Modells]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Produktionsmatrix $P$ sieht daher folgendermaßen aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$P=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 x_{11} &amp;amp;  x_{12} &amp;amp;  x_{13}  \\&lt;br /&gt;
x_{21} &amp;amp;  x_{22} &amp;amp;  x_{23} \\&lt;br /&gt;
x_{31} &amp;amp;  x_{32} &amp;amp;  x_{33}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um die Input-Output-Matrix zu erhalten die erste Spalte durch den Wert der Gesamtproduktion der ersten Zeile geteilt werden, die zweite Spalte durch den der zweiten Zeile und die dritte Spalte durch den der dritten Zeile, das heißt die Koeffizienten der Input-Output-Matrix ergeben sich als $a_{ij}= \frac{x_{ij}}{x_j}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Input-Output-Matrix ergibt sich dann zu:&lt;br /&gt;
$M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \frac{x_{11}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{12}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{13}}{x_3}  \\&lt;br /&gt;
\frac{x_{21}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{22}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{23}}{x_3} \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\frac{x_{31}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{32}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{33}}{x_3}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Matura-Aufgaben==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;URL1&amp;quot; &amp;quot;Aufgabentitel1&amp;quot;}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5569</id>
		<title>Matrizen</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5569"/>
		<updated>2016-11-23T10:00:46Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;bs:pageaccess groups=&amp;quot;Editor&amp;quot; /&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Matrizen sind eine nützliche Darstellung, um ein Gleichungssystem mit vielen linearen Gleichungen zu lösen oder auch um Tabellen übersichtlich darzustellen, also um lineare Zusammenhänge zwischen mehreren Größen herzustellen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Einführung ==&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Eine  $2\times3$ Matrix besteht aus 2 [[Zeilen|Zeilen]] und 3 [[Spalten|Spalten]], sie sieht zum Beispiel so aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
 \qquad \qquad \qquad \qquad  \qquad \qquad \qquad \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Der erste Index gibt dabei an in der welcher Zeile und der zweite Index in welcher Spalte sich die Zahl befindet. Hier bilden zum Beispiel $a_{11}$, $ a_{12}$ und $ a_{13}$ die erste Zeile, $a_{21}$, $ a_{22}$  und $ a_{23} $ die zweite Zeile. $a_{11}$ und $ a_{21}$ bilden die erste Spalte, $a_{12}$  und $a_{22}$ die zweite Spalte und $ a_{13}$ und $ a_{23}$ und die dritte Spalte&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Beispiel: $a_{11}=3  \qquad a_{12}=6 \qquad a_{13}=2  \qquad a_{21}=7  \qquad a_{22}=8     \qquad a_{23}=1$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
 \qquad  A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 6  &amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 8  &amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Was ist die erste Zeile der Matrix $\quad F= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 12 &amp;amp;17 \\&lt;br /&gt;
3,9 &amp;amp; 5 &amp;amp; 84,7 \\&lt;br /&gt;
4,5 &amp;amp;63 &amp;amp; 9,6\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ und was ist die 3. Spalte der Matrix $F$?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  1.Zeile $\left( 8 \quad 12 \quad 17  \right) $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3.Spalte $\left(\begin{array}{c} 17 \\ 84,7 \\ 9,6 \end{array}\right)$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=  $m \times n$ Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die  $m\times n$ Matrix hat $m$ Zeilen und $n$ Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1=Eine [[quadratische Matrix|quadratische Matrix]] hat die gleiche Anzahl an Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Nullmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Nullmatrix|Nullmatrix]]  sieht wie folgt aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
0= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0  &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\vdots  &amp;amp;  &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0   &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Einheitsmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Einheitsmatrix|Einheitsmatrix]] hat nur in der [[Hauptdiagonale|Hauptdiagonale]] (von links oben nach rechts unten) Einsen stehen. Sonst befinden sich überall Nullen. Zudem ist sie eine quadratische Matrix.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
I_n= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sieht die Einheitsmatrix im dreidimensionalen Raum aus?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $I_3= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Rechenregeln==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Addition|Addition]] von Matrizen, werden die einzelnen Komponenten miteinander addiert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sei die Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
und die Matrix&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11}	&amp;amp; b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
b_{21}	&amp;amp; b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
b_{m1} 	&amp;amp; b_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist &lt;br /&gt;
$$A +B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11}	&amp;amp; a_{12}+  b_{12} +  &amp;amp; \dots	 +&amp;amp; a_{1n} +  b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21} + b_{21}	&amp;amp; a_{22} + b_{22} +   &amp;amp;\dots  +&amp;amp; a_{1n}+   b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1}+  b_{m1} 	&amp;amp;a_{m2} + b_{m2} &amp;amp; + \dots  +&amp;amp;  	 a_{mn} + b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der $2\times 2$ Matrix schaut das wie folgt aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist $ \qquad \qquad \qquad A+ B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} &lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
  +&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22} &lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11} &amp;amp; a_{12} +  b_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  + b_{21} &amp;amp; a_{22} +  b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Addiere die Matrizen $\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -4  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $ und &lt;br /&gt;
$\quad D= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $C +D=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
10 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Multiplikation mit einem Skalar|Multiplikation mit einem Skalar]] $k$ (einer reellen Zahl), wird jede Komponente einzeln mit dem Skalar multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
k \cdot A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
k \cdot a_{11} &amp;amp; k \cdot a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{1n} \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{21} &amp;amp; k \cdot a_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{2n} \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{m1} &amp;amp;k \cdot a_{m2} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{mn} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Multipliziere die Matrix $\quad E= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 2  \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $  mit $3$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $3 \cdot E=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
21 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
27 &amp;amp; 0  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Transponierte Matrix&lt;br /&gt;
Bei einer [[transponierten Matrix|transponierten Matrix]] werden die Zeilen und Spalten miteinander vertauscht. Sei $A$ die ursprüngliche Matrix und $A^T$ die transponierte:&lt;br /&gt;
$A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  &amp;amp;a_{13}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{23}  \\&lt;br /&gt;
a_{31}  &amp;amp;a_{32}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$A^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{21}  &amp;amp;a_{31}  \\&lt;br /&gt;
a_{12}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{32}  \\&lt;br /&gt;
a_{13}  &amp;amp;a_{23}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sehen die transponierten Matrizen zu den Matrizen $B$ und $C$ aus?&lt;br /&gt;
$\quad B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
654 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 4,7 &amp;amp;6 &amp;amp;9 &amp;amp;89  \\&lt;br /&gt;
8,3 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 7 &amp;amp; 3&amp;amp;1 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 2 &amp;amp; 0 &amp;amp; 7,9 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $\quad B^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 654  \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 8,3 &amp;amp; 4\\&lt;br /&gt;
4,7 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 2\\&lt;br /&gt;
6 &amp;amp; 7&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
9&amp;amp; 3 &amp;amp; 7,9\\&lt;br /&gt;
89 &amp;amp; 1 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Matrizenmultiplikation&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zwei Matrizen werden nach der Regel: Zeile mal Spalte multipliziert.&lt;br /&gt;
Die [[Matrizenmultiplikation|Matrizenmultiplikation]] ist nicht kommutativ, das heißt: $A\cdot B \neq B \cdot A$.&lt;br /&gt;
Um $A \cdot B =C$ zu erhalten muss die Anzahl der Spalten von $A$ die selbe sein wie die Anzahl der Zeilen von $B$. Also wenn $A$ eine $m \times n$ Matrix ist und $B$ eine $n \times p$ Matrix, so sind $m$ und $p$ beliebig und $n$ muss bei $A$ und $B$ dieselbe Zahl sein. Außerdem ist dann $C$ eine $m \times p$ Matrix, sie hat also dieselbe Anzahl der Zeilen wie die Matrix $A$ und dieselbe Spaltenanzahl wie die Matrix $B$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Sei die Matrix $A$ zum Beispiel eine $2 \times 3$ Matrix und $B$ eine $3 \times 4$ Matrix. Dann ist die Matrix $A \cdot B = C$ eine $2 \times 4$ Matrix.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Wie erhält man nun die einzelnen Koeffizienten der Matrix $C$?&lt;br /&gt;
 \url{https://www.youtube.com/watch?v=iLgfkgscafQ}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Durchführung der Matrizenmultiplikation kann mit Hilfe der&lt;br /&gt;
Falk'schen Anordnung erfolgen:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 {| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} b_{11} &amp;amp; b_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{1q} \\&lt;br /&gt;
  b_{21} &amp;amp; b_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{2q} \\&lt;br /&gt;
   \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  b_{p1} &amp;amp; b_{p2} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{pq} \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{1p} \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp;  a_{22} &amp;amp;  \dots &amp;amp;  a_{2p} \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  a_{n1} &amp;amp; a_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{np}\\ \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{1q}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{2q}  \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  c_{n1} &amp;amp; c_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{nq} \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
      &lt;br /&gt;
   &lt;br /&gt;
Es werden die Spalten von $B$ über die Zeilen von $A$ gelegt, die Komponenten paarweise multipliziert und dann die Ergebnisse addiert.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 [[Datei:falkanordnung.png|400px|mini|Falk'sche Anordnung]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = a_{11} \cdot b_{11}+    a_{12} \cdot b_{21}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p1} \\ &lt;br /&gt;
c_{12} = a_{11} \cdot b_{12} +   a_{12} \cdot b_{22}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p2} \\&lt;br /&gt;
c_{1q} = a_{11} \cdot b_{1q}  +  a_{12} \cdot b_{2q}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{pq} \\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{21} = a_{21} \cdot b_{11} +   a_{22} \cdot b_{21} +  \dots  + a_{2p} \cdot b_{p1}\\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{nq} = a_{n1} \cdot b_{1q} +   a_{n2} \cdot b_{2q}+   \dots  + a_{np} \cdot b_{pq}$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Konkret heißt das an einem Beispiel:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $   &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp;  c_{13}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp;  c_{23}  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = 2 \cdot 8  + 5 \cdot 9 = 61\\ &lt;br /&gt;
c_{12} = 2 \cdot 1  + 5 \cdot 0 =2\\&lt;br /&gt;
c_{13} =  2 \cdot 3 +  5 \cdot 5 =31\\&lt;br /&gt;
c_{21} = 4 \cdot 8  + 7 \cdot 9 =95\\&lt;br /&gt;
c_{22} = 4 \cdot 1  + 7 \cdot 0 =4\\&lt;br /&gt;
c_{23}= 4 \cdot 3 +  7 \cdot 5 =47$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Also&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} &lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix}   = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 61 &amp;amp; 2 &amp;amp;  31\\&lt;br /&gt;
 95 &amp;amp; 4 &amp;amp; 47  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Berechne $A \cdot B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
5 &amp;amp;  7 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; -1 &amp;amp; 4 \\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix} \cdot &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; -6 \\ &lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 2 \\ &lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 |2=  $C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
45+ 21+ 0&amp;amp; 35-42+ 2\\&lt;br /&gt;
72-3 +0 &amp;amp;56+ 6+ 8\\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
66&amp;amp;-5\\&lt;br /&gt;
69&amp;amp;70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Gozinto-Graphen == &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Gonzinto-Graphen dienen der Veranschaulichung der Zusammenhänge zwischen Roh-, Zwischen- und Endprodukten. Die Knoten stellen dabei die Teile dar und die Pfeile oder auch gerichtete Kanten die Mengenbeziehungen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In der Abbildung des Gozintographen wird der Zusammenhang zwischen den Rohstoffen $R_1 , R_2$ und $R_3$ mit den Zwischenprodukten $Z_1, Z_2, Z_3$ und den Endprodukten $E_1, E_2$ dargestellt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 [[Datei:gozinto.pdf|400px|mini|Beispiel eines Gozintographen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einer Tabelle kann der Zusammenhang wie folgt aufgelistet werden: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! &lt;br /&gt;
! $Z_1$ &lt;br /&gt;
! $Z_2$&lt;br /&gt;
! $Z_3$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_1$&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
| 5&lt;br /&gt;
| 3 &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_2$&lt;br /&gt;
| 8&lt;br /&gt;
| 9&lt;br /&gt;
| 1&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_3$&lt;br /&gt;
| 6&lt;br /&gt;
| 4&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! !!$E_1$  !!  $E_2$ &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_1$ || 12 || 5&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_2$ || 11 || 8&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_3$ || 2 || 4&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Tabelle kann aber ebenso in Matrixform umgeschrieben werden, wobei die Matrix $RZ$ den Zusammenhang der Rohstoffe mit den Zwischenprodukten und $ZE$ den der Zwischenprodukte mit den Endprodukten beschreibt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
RZ=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 9 &amp;amp;1  \\&lt;br /&gt;
6&amp;amp;4&amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
ZE=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
11 &amp;amp; 8  \\&lt;br /&gt;
2&amp;amp;4\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um eine Matrix zu erhalten, welche den Rohstoffbedarf für die Endprodukte beschreibt wird die Matrix $RZ$ mit der Matrix $ZE$ multipliziert. In unserem Beispiel ergibt das&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
RE= RZ \cdot ZE= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
24 55 6 &amp;amp; 10 40 12\\&lt;br /&gt;
96 99 2 &amp;amp; 40 72 4\\&lt;br /&gt;
72 44 4 &amp;amp; 30 32 8\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
85 &amp;amp;62\\&lt;br /&gt;
197 &amp;amp; 116\\&lt;br /&gt;
120 &amp;amp; 70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Matrizen $RZ$, $ZE$ und $RE$ werden auch '''Produktionsmatrix''' genannt.&lt;br /&gt;
Der '''Produktions-''', '''Output-''' oder '''Nachfragevektor''' gibt an wie viel der Endprodukte produziert werden sollen.&lt;br /&gt;
Der '''Bedarfsvektor''' gibt den Gesamtbedarf an Einzelteilen an für einen vorgesehenen Produktionsvektor. Also durch den Bedarfsvektor kann der Bedarf an Rohstoffen berechnet werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im '''Preisvektor''' befinden sich die Preise für die einzelnen Rohstoffe.&lt;br /&gt;
Der '''Inputvekor''' beschreibt die benötigten Rohstoffe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Input-Output-Matrix: Leontief-Modell==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Eine '''Input-Output-Tabelle''' für die Firmen A, B und C, mit $x_i=\sum_{k=1}^{3} x_{ik}   y_i$, wobei $i=j$ den Eigenbedarf einer Firma beschreibt, wird in der folgenden Tabelle aufgezeigt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! Input / Output !! A !!B !! C !! Markt / Konsum !! Gesamtproduktion&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| A || $x_{11}$ || $x_{12}$ || $x_{13}$ || $y_{1}$ || $x_{1}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| B || $x_{21}$ || $x_{22}$ || $x_{23}$ || $y_{2}$ || $x_{2}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| C || $x_{31}$ || $x_{32}$ || $x_{33}$ ||  $y_{3}$ || $x_{3}$&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einem Gozinto-Graphen kann dies wie folgt dargestellt werden:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:inpuoutput.pdf|400px|mini|Gozintograph des Input-Output-Modells]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Produktionsmatrix $P$ sieht daher folgendermaßen aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$P=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 x_{11} &amp;amp;  x_{12} &amp;amp;  x_{13}  \\&lt;br /&gt;
x_{21} &amp;amp;  x_{22} &amp;amp;  x_{23} \\&lt;br /&gt;
x_{31} &amp;amp;  x_{32} &amp;amp;  x_{33}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um die Input-Output-Matrix zu erhalten die erste Spalte durch den Wert der Gesamtproduktion der ersten Zeile geteilt werden, die zweite Spalte durch den der zweiten Zeile und die dritte Spalte durch den der dritten Zeile, das heißt die Koeffizienten der Input-Output-Matrix ergeben sich als $a_{ij}= \frac{x_{ij}}{x_j}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Input-Output-Matrix ergibt sich dann zu:&lt;br /&gt;
$M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \frac{x_{11}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{12}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{13}}{x_3}  \\&lt;br /&gt;
\frac{x_{21}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{22}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{23}}{x_3} \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\frac{x_{31}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{32}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{33}}{x_3}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Matura-Aufgaben==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;URL1&amp;quot; &amp;quot;Aufgabentitel1&amp;quot;}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5568</id>
		<title>Matrizen</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5568"/>
		<updated>2016-11-23T09:59:53Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;bs:pageaccess groups=&amp;quot;Editor&amp;quot; /&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Matrizen sind eine nützliche Darstellung, um ein Gleichungssystem mit vielen linearen Gleichungen zu lösen oder auch um Tabellen übersichtlich darzustellen, also um lineare Zusammenhänge zwischen mehreren Größen herzustellen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Einführung ==&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Eine  $2\times3$ Matrix besteht aus 2 [[Zeilen|Zeilen]] und 3 [[Spalten|Spalten]], sie sieht zum Beispiel so aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
 \qquad \qquad \qquad \qquad  \qquad \qquad \qquad \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Der erste Index gibt dabei an in der welcher Zeile und der zweite Index in welcher Spalte sich die Zahl befindet. Hier bilden zum Beispiel $a_{11}$, $ a_{12}$ und $ a_{13}$ die erste Zeile, $a_{21}$, $ a_{22}$  und $ a_{23} $ die zweite Zeile. $a_{11}$ und $ a_{21}$ bilden die erste Spalte, $a_{12}$  und $a_{22}$ die zweite Spalte und $ a_{13}$ und $ a_{23}$ und die dritte Spalte&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Beispiel: $a_{11}=3  \qquad a_{12}=6 \qquad a_{13}=2  \qquad a_{21}=7  \qquad a_{22}=8     \qquad a_{23}=1$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
 \qquad  A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 6  &amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 8  &amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Was ist die erste Zeile der Matrix $\quad F= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 12 &amp;amp;17 \\&lt;br /&gt;
3,9 &amp;amp; 5 &amp;amp; 84,7 \\&lt;br /&gt;
4,5 &amp;amp;63 &amp;amp; 9,6\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ und was ist die 3. Spalte der Matrix $F$?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  1.Zeile $\left( 8 \quad 12 \quad 17  \right) $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3.Spalte $\left(\begin{array}{c} 17 \\ 84,7 \\ 9,6 \end{array}\right)$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=  $m \times n$ Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die  $m\times n$ Matrix hat $m$ Zeilen und $n$ Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1=Eine [[quadratische Matrix|quadratische Matrix]] hat die gleiche Anzahl an Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Nullmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Nullmatrix|Nullmatrix]]  sieht wie folgt aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
0= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0  &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\vdots  &amp;amp;  &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0   &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Einheitsmatrix&lt;br /&gt;
Die [[Einheitsmatrix|Einheitsmatrix]] hat nur in der [[Hauptdiagonale|Hauptdiagonale]] (von links oben nach rechts unten) Einsen stehen. Sonst befinden sich überall Nullen. Zudem ist sie eine quadratische Matrix.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
I_n= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sieht die Einheitsmatrix im dreidimensionalen Raum aus?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $I_3= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Rechenregeln==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Addition|Addition]] von Matrizen, werden die einzelnen Komponenten miteinander addiert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sei die Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
und die Matrix&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11}	&amp;amp; b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
b_{21}	&amp;amp; b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
b_{m1} 	&amp;amp; b_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist &lt;br /&gt;
$$A +B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11}	&amp;amp; a_{12}+  b_{12} +  &amp;amp; \dots	 +&amp;amp; a_{1n} +  b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21} + b_{21}	&amp;amp; a_{22} + b_{22} +   &amp;amp;\dots  +&amp;amp; a_{1n}+   b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1}+  b_{m1} 	&amp;amp;a_{m2} + b_{m2} &amp;amp; + \dots  +&amp;amp;  	 a_{mn} + b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der $2\times 2$ Matrix schaut das wie folgt aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist $ \qquad \qquad \qquad A+ B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} &lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
  +&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22} &lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11} &amp;amp; a_{12} +  b_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  + b_{21} &amp;amp; a_{22} +  b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Addiere die Matrizen $\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -4  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $ und &lt;br /&gt;
$\quad D= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $C +D=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
10 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der [[Multiplikation mit einem Skalar|Multiplikation mit einem Skalar]]Multiplikation mit einem Skalar $k$ (einer reellen Zahl), wird jede Komponente einzeln mit dem Skalar multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
k \cdot A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
k \cdot a_{11} &amp;amp; k \cdot a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{1n} \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{21} &amp;amp; k \cdot a_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{2n} \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{m1} &amp;amp;k \cdot a_{m2} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{mn} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Multipliziere die Matrix $\quad E= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 2  \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $  mit $3$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $3 \cdot E=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
21 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
27 &amp;amp; 0  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Transponierte Matrix&lt;br /&gt;
Bei einer [[transponierten Matrix|transponierten Matrix]] werden die Zeilen und Spalten miteinander vertauscht. Sei $A$ die ursprüngliche Matrix und $A^T$ die transponierte:&lt;br /&gt;
$A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  &amp;amp;a_{13}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{23}  \\&lt;br /&gt;
a_{31}  &amp;amp;a_{32}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$A^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{21}  &amp;amp;a_{31}  \\&lt;br /&gt;
a_{12}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{32}  \\&lt;br /&gt;
a_{13}  &amp;amp;a_{23}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sehen die transponierten Matrizen zu den Matrizen $B$ und $C$ aus?&lt;br /&gt;
$\quad B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
654 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 4,7 &amp;amp;6 &amp;amp;9 &amp;amp;89  \\&lt;br /&gt;
8,3 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 7 &amp;amp; 3&amp;amp;1 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 2 &amp;amp; 0 &amp;amp; 7,9 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $\quad B^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 654  \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 8,3 &amp;amp; 4\\&lt;br /&gt;
4,7 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 2\\&lt;br /&gt;
6 &amp;amp; 7&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
9&amp;amp; 3 &amp;amp; 7,9\\&lt;br /&gt;
89 &amp;amp; 1 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Matrizenmultiplikation&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zwei Matrizen werden nach der Regel: Zeile mal Spalte multipliziert.&lt;br /&gt;
Die [[Matrizenmultiplikation|Matrizenmultiplikation]] ist nicht kommutativ, das heißt: $A\cdot B \neq B \cdot A$.&lt;br /&gt;
Um $A \cdot B =C$ zu erhalten muss die Anzahl der Spalten von $A$ die selbe sein wie die Anzahl der Zeilen von $B$. Also wenn $A$ eine $m \times n$ Matrix ist und $B$ eine $n \times p$ Matrix, so sind $m$ und $p$ beliebig und $n$ muss bei $A$ und $B$ dieselbe Zahl sein. Außerdem ist dann $C$ eine $m \times p$ Matrix, sie hat also dieselbe Anzahl der Zeilen wie die Matrix $A$ und dieselbe Spaltenanzahl wie die Matrix $B$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Sei die Matrix $A$ zum Beispiel eine $2 \times 3$ Matrix und $B$ eine $3 \times 4$ Matrix. Dann ist die Matrix $A \cdot B = C$ eine $2 \times 4$ Matrix.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Wie erhält man nun die einzelnen Koeffizienten der Matrix $C$?&lt;br /&gt;
 \url{https://www.youtube.com/watch?v=iLgfkgscafQ}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Durchführung der Matrizenmultiplikation kann mit Hilfe der&lt;br /&gt;
Falk'schen Anordnung erfolgen:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 {| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} b_{11} &amp;amp; b_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{1q} \\&lt;br /&gt;
  b_{21} &amp;amp; b_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{2q} \\&lt;br /&gt;
   \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  b_{p1} &amp;amp; b_{p2} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{pq} \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{1p} \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp;  a_{22} &amp;amp;  \dots &amp;amp;  a_{2p} \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  a_{n1} &amp;amp; a_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{np}\\ \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{1q}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{2q}  \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  c_{n1} &amp;amp; c_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{nq} \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
      &lt;br /&gt;
   &lt;br /&gt;
Es werden die Spalten von $B$ über die Zeilen von $A$ gelegt, die Komponenten paarweise multipliziert und dann die Ergebnisse addiert.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 [[Datei:falkanordnung.png|400px|mini|Falk'sche Anordnung]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = a_{11} \cdot b_{11}+    a_{12} \cdot b_{21}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p1} \\ &lt;br /&gt;
c_{12} = a_{11} \cdot b_{12} +   a_{12} \cdot b_{22}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p2} \\&lt;br /&gt;
c_{1q} = a_{11} \cdot b_{1q}  +  a_{12} \cdot b_{2q}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{pq} \\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{21} = a_{21} \cdot b_{11} +   a_{22} \cdot b_{21} +  \dots  + a_{2p} \cdot b_{p1}\\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{nq} = a_{n1} \cdot b_{1q} +   a_{n2} \cdot b_{2q}+   \dots  + a_{np} \cdot b_{pq}$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Konkret heißt das an einem Beispiel:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $   &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp;  c_{13}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp;  c_{23}  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = 2 \cdot 8  + 5 \cdot 9 = 61\\ &lt;br /&gt;
c_{12} = 2 \cdot 1  + 5 \cdot 0 =2\\&lt;br /&gt;
c_{13} =  2 \cdot 3 +  5 \cdot 5 =31\\&lt;br /&gt;
c_{21} = 4 \cdot 8  + 7 \cdot 9 =95\\&lt;br /&gt;
c_{22} = 4 \cdot 1  + 7 \cdot 0 =4\\&lt;br /&gt;
c_{23}= 4 \cdot 3 +  7 \cdot 5 =47$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Also&lt;br /&gt;
$$\begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} &lt;br /&gt;
\cdot&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix}   = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 61 &amp;amp; 2 &amp;amp;  31\\&lt;br /&gt;
 95 &amp;amp; 4 &amp;amp; 47  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Berechne $A \cdot B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
5 &amp;amp;  7 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; -1 &amp;amp; 4 \\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix} \cdot &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; -6 \\ &lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 2 \\ &lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 |2=  $C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
45+ 21+ 0&amp;amp; 35-42+ 2\\&lt;br /&gt;
72-3 +0 &amp;amp;56+ 6+ 8\\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
66&amp;amp;-5\\&lt;br /&gt;
69&amp;amp;70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Gozinto-Graphen == &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Gonzinto-Graphen dienen der Veranschaulichung der Zusammenhänge zwischen Roh-, Zwischen- und Endprodukten. Die Knoten stellen dabei die Teile dar und die Pfeile oder auch gerichtete Kanten die Mengenbeziehungen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In der Abbildung des Gozintographen wird der Zusammenhang zwischen den Rohstoffen $R_1 , R_2$ und $R_3$ mit den Zwischenprodukten $Z_1, Z_2, Z_3$ und den Endprodukten $E_1, E_2$ dargestellt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 [[Datei:gozinto.pdf|400px|mini|Beispiel eines Gozintographen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einer Tabelle kann der Zusammenhang wie folgt aufgelistet werden: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! &lt;br /&gt;
! $Z_1$ &lt;br /&gt;
! $Z_2$&lt;br /&gt;
! $Z_3$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_1$&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
| 5&lt;br /&gt;
| 3 &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_2$&lt;br /&gt;
| 8&lt;br /&gt;
| 9&lt;br /&gt;
| 1&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_3$&lt;br /&gt;
| 6&lt;br /&gt;
| 4&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! !!$E_1$  !!  $E_2$ &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_1$ || 12 || 5&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_2$ || 11 || 8&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_3$ || 2 || 4&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Tabelle kann aber ebenso in Matrixform umgeschrieben werden, wobei die Matrix $RZ$ den Zusammenhang der Rohstoffe mit den Zwischenprodukten und $ZE$ den der Zwischenprodukte mit den Endprodukten beschreibt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
RZ=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 9 &amp;amp;1  \\&lt;br /&gt;
6&amp;amp;4&amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
ZE=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
11 &amp;amp; 8  \\&lt;br /&gt;
2&amp;amp;4\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um eine Matrix zu erhalten, welche den Rohstoffbedarf für die Endprodukte beschreibt wird die Matrix $RZ$ mit der Matrix $ZE$ multipliziert. In unserem Beispiel ergibt das&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
RE= RZ \cdot ZE= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
24 55 6 &amp;amp; 10 40 12\\&lt;br /&gt;
96 99 2 &amp;amp; 40 72 4\\&lt;br /&gt;
72 44 4 &amp;amp; 30 32 8\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
85 &amp;amp;62\\&lt;br /&gt;
197 &amp;amp; 116\\&lt;br /&gt;
120 &amp;amp; 70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Matrizen $RZ$, $ZE$ und $RE$ werden auch '''Produktionsmatrix''' genannt.&lt;br /&gt;
Der '''Produktions-''', '''Output-''' oder '''Nachfragevektor''' gibt an wie viel der Endprodukte produziert werden sollen.&lt;br /&gt;
Der '''Bedarfsvektor''' gibt den Gesamtbedarf an Einzelteilen an für einen vorgesehenen Produktionsvektor. Also durch den Bedarfsvektor kann der Bedarf an Rohstoffen berechnet werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im '''Preisvektor''' befinden sich die Preise für die einzelnen Rohstoffe.&lt;br /&gt;
Der '''Inputvekor''' beschreibt die benötigten Rohstoffe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Input-Output-Matrix: Leontief-Modell==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Eine '''Input-Output-Tabelle''' für die Firmen A, B und C, mit $x_i=\sum_{k=1}^{3} x_{ik}   y_i$, wobei $i=j$ den Eigenbedarf einer Firma beschreibt, wird in der folgenden Tabelle aufgezeigt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! Input / Output !! A !!B !! C !! Markt / Konsum !! Gesamtproduktion&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| A || $x_{11}$ || $x_{12}$ || $x_{13}$ || $y_{1}$ || $x_{1}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| B || $x_{21}$ || $x_{22}$ || $x_{23}$ || $y_{2}$ || $x_{2}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| C || $x_{31}$ || $x_{32}$ || $x_{33}$ ||  $y_{3}$ || $x_{3}$&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einem Gozinto-Graphen kann dies wie folgt dargestellt werden:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:inpuoutput.pdf|400px|mini|Gozintograph des Input-Output-Modells]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Produktionsmatrix $P$ sieht daher folgendermaßen aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$P=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 x_{11} &amp;amp;  x_{12} &amp;amp;  x_{13}  \\&lt;br /&gt;
x_{21} &amp;amp;  x_{22} &amp;amp;  x_{23} \\&lt;br /&gt;
x_{31} &amp;amp;  x_{32} &amp;amp;  x_{33}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um die Input-Output-Matrix zu erhalten die erste Spalte durch den Wert der Gesamtproduktion der ersten Zeile geteilt werden, die zweite Spalte durch den der zweiten Zeile und die dritte Spalte durch den der dritten Zeile, das heißt die Koeffizienten der Input-Output-Matrix ergeben sich als $a_{ij}= \frac{x_{ij}}{x_j}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Input-Output-Matrix ergibt sich dann zu:&lt;br /&gt;
$M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \frac{x_{11}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{12}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{13}}{x_3}  \\&lt;br /&gt;
\frac{x_{21}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{22}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{23}}{x_3} \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\frac{x_{31}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{32}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{33}}{x_3}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Matura-Aufgaben==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;URL1&amp;quot; &amp;quot;Aufgabentitel1&amp;quot;}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5567</id>
		<title>Matrizen</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5567"/>
		<updated>2016-11-23T09:52:49Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;bs:pageaccess groups=&amp;quot;Editor&amp;quot; /&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Matrizen sind eine nützliche Darstellung, um ein Gleichungssystem mit vielen linearen Gleichungen zu lösen oder auch um Tabellen übersichtlich darzustellen, also um lineare Zusammenhänge zwischen mehreren Größen herzustellen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Einführung ==&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Eine  $2\times3$ Matrix besteht aus 2 [[Zeilen|Zeilen]] und 3 [[Spalten|Spalten]], sie sieht zum Beispiel so aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
 \qquad \qquad \qquad \qquad  \qquad \qquad \qquad \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; a_{13}\\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22} &amp;amp; a_{23}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Der erste Index gibt dabei an in der welcher Zeile und der zweite Index in welcher Spalte sich die Zahl befindet. Hier bilden zum Beispiel $a_{11}$, $ a_{12}$ und $ a_{13}$ die erste Zeile, $a_{21}$, $ a_{22}$  und $ a_{23} $ die zweite Zeile. $a_{11}$ und $ a_{21}$ bilden die erste Spalte, $a_{12}$  und $a_{22}$ die zweite Spalte und $ a_{13}$ und $ a_{23}$ und die dritte Spalte&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Beispiel: $a_{11}=3  \qquad a_{12}=6 \qquad a_{13}=2  \qquad a_{21}=7  \qquad a_{22}=8     \qquad a_{23}=1$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
 \qquad  A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 6  &amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 8  &amp;amp;1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Was ist die erste Zeile der Matrix $\quad F= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 12 &amp;amp;17 \\&lt;br /&gt;
3,9 &amp;amp; 5 &amp;amp; 84,7 \\&lt;br /&gt;
4,5 &amp;amp;63 &amp;amp; 9,6\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ und was ist die 3. Spalte der Matrix $F$?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  1.Zeile $\left( 8 \quad 12 \quad 17  \right) $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3.Spalte $\left(\begin{array}{c} 17 \\ 84,7 \\ 9,6 \end{array}\right)$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=  $m \times n$ Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die  $m\times n$ Matrix hat $m$ Zeilen und $n$ Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1=Eine quadratische Matrix hat die gleiche Anzahl an Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Nullmatrix&lt;br /&gt;
Die Nullmatrix sieht wie folgt aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
0= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0  &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\vdots  &amp;amp;  &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0   &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Einheitsmatrix&lt;br /&gt;
Die Einheitsmatrix hat nur in der Hauptdiagonale (von links oben nach rechts unten) Einsen stehen. Sonst befinden sich überall Nullen. Zudem ist sie ein quadratische Matrix.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
I_n= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sieht die Einheitsmatrix im dreidimensionalen Raum aus?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $I_3= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Rechenregeln==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der Addition von Matrizen, werden die einzelnen Komponenten miteinander addiert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sei die Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
und die Matrix&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11}	&amp;amp; b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
b_{21}	&amp;amp; b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
b_{m1} 	&amp;amp; b_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist &lt;br /&gt;
$$A +B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11}	&amp;amp; a_{12}+  b_{12} +  &amp;amp; \dots	 +&amp;amp; a_{1n} +  b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21} + b_{21}	&amp;amp; a_{22} + b_{22} +   &amp;amp;\dots  +&amp;amp; a_{1n}+   b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1}+  b_{m1} 	&amp;amp;a_{m2} + b_{m2} &amp;amp; + \dots  +&amp;amp;  	 a_{mn} + b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der $2\times 2$ Matrix schaut das wie folgt aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist $ \qquad \qquad \qquad A+ B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} &lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
  +&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22} &lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} +  b_{11} &amp;amp; a_{12} +  b_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  + b_{21} &amp;amp; a_{22} +  b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Addiere die Matrizen $\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -4  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $ und &lt;br /&gt;
$\quad D= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $C +D=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
10 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der Multiplikation mit einem Skalar $k$ (einer reellen Zahl), wird jede Komponente einzeln mit dem Skalar multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
k \cdot A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
k \cdot a_{11} &amp;amp; k \cdot a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{1n} \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{21} &amp;amp; k \cdot a_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{2n} \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{m1} &amp;amp;k \cdot a_{m2} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{mn} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Multipliziere die Matrix $\quad E= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 2  \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $  mit $3$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $3 \cdot E=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
21 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
27 &amp;amp; 0  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Transponierte Matrix&lt;br /&gt;
Bei einer transponierten Matrix werden die Zeilen und Spalten miteinander vertauscht. Sei $A$ die ursprüngliche Matrix und $A^T$ die transponierte:&lt;br /&gt;
$A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  &amp;amp;a_{13}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{23}  \\&lt;br /&gt;
a_{31}  &amp;amp;a_{32}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$A^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{21}  &amp;amp;a_{31}  \\&lt;br /&gt;
a_{12}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{32}  \\&lt;br /&gt;
a_{13}  &amp;amp;a_{23}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sehen die transponierten Matrizen zu den Matrizen $B$ und $C$ aus?&lt;br /&gt;
$\quad B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
654 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 4,7 &amp;amp;6 &amp;amp;9 &amp;amp;89  \\&lt;br /&gt;
8,3 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 7 &amp;amp; 3&amp;amp;1 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 2 &amp;amp; 0 &amp;amp; 7,9 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $\quad B^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 654  \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 8,3 &amp;amp; 4\\&lt;br /&gt;
4,7 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 2\\&lt;br /&gt;
6 &amp;amp; 7&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
9&amp;amp; 3 &amp;amp; 7,9\\&lt;br /&gt;
89 &amp;amp; 1 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Matrizenmultiplikation&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zwei Matrizen werden nach der Regel: Zeile mal Spalte multipliziert.&lt;br /&gt;
Die Matrizenmultiplikation ist nicht kommutativ, das heißt: $A\cdot B \neq B \cdot A$.&lt;br /&gt;
Um $A \cdot B =C$ zu erhalten muss die Anzahl der Spalten von $A$ die selbe sein wie die Anzahl der Zeilen von $B$. Also wenn $A$ eine $m \times n$ Matrix ist und $B$ eine $n \times p$ Matrix, so sind $m$ und $p$ beliebig und $n$ muss bei $A$ und $B$ dieselbe Zahl sein. Außerdem ist dann $C$ eine $m \times p$ Matrix, sie hat also dieselbe Anzahl der Zeilen wie die Matrix $A$ und dieselbe Spaltenanzahl wie die Matrix $B$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Sei die Matrix $A$ zum Beispiel eine $2 \times 3$ Matrix und $B$ eine $3 \times 4$ Matrix. Dann ist die Matrix $A \cdot B = C$ eine $2 \times 4$ Matrix.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Wie erhält man nun die einzelnen Koeffizienten der Matrix $C$?&lt;br /&gt;
 \url{https://www.youtube.com/watch?v=iLgfkgscafQ}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Durchführung der Matrizenmultiplikation kann mit Hilfe der&lt;br /&gt;
Falk'schen Anordnung erfolgen:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 {| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} b_{11} &amp;amp; b_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{1q} \\&lt;br /&gt;
  b_{21} &amp;amp; b_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{2q} \\&lt;br /&gt;
   \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  b_{p1} &amp;amp; b_{p2} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{pq} \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{1p} \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp;  a_{22} &amp;amp;  \dots &amp;amp;  a_{2p} \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  a_{n1} &amp;amp; a_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{np}\\ \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{1q}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{2q}  \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  c_{n1} &amp;amp; c_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{nq} \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
      &lt;br /&gt;
   &lt;br /&gt;
Es werden die Spalten von $B$ über die Zeilen von $A$ gelegt, die Komponenten paarweise multipliziert und dann die Ergebnisse addiert.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 [[Datei:falkanordnung.png|400px|mini|Falk'sche Anordnung]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = a_{11} \cdot b_{11}+    a_{12} \cdot b_{21}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p1} \\ &lt;br /&gt;
c_{12} = a_{11} \cdot b_{12} +   a_{12} \cdot b_{22}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{p2} \\&lt;br /&gt;
c_{1q} = a_{11} \cdot b_{1q}  +  a_{12} \cdot b_{2q}  + \dots  + a_{1p} \cdot b_{pq} \\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{21} = a_{21} \cdot b_{11} +   a_{22} \cdot b_{21} +  \dots  + a_{2p} \cdot b_{p1}\\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{nq} = a_{n1} \cdot b_{1q} +   a_{n2} \cdot b_{2q}+   \dots  + a_{np} \cdot b_{pq}$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Konkret heißt das an einem Beispiel:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $   &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp;  c_{13}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp;  c_{23}  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = 2 \cdot 8  + 5 \cdot 9 = 61\\ &lt;br /&gt;
c_{12} = 2 \cdot 1  + 5 \cdot 0 =2\\&lt;br /&gt;
c_{13} =  2 \cdot 3 +  5 \cdot 5 =31\\&lt;br /&gt;
c_{21} = 4 \cdot 8  + 7 \cdot 9 =95\\&lt;br /&gt;
c_{22} = 4 \cdot 1  + 7 \cdot 0 =4\\&lt;br /&gt;
c_{23}= 4 \cdot 3 +  7 \cdot 5 =47$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Also&lt;br /&gt;
$$ \begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} \cdot \begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 61 &amp;amp; 2 &amp;amp;  31\\&lt;br /&gt;
 95 &amp;amp; 4 &amp;amp; 47  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Berechne $A \cdot B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
5 &amp;amp;  7 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; -1 &amp;amp; 4 \\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix} \cdot &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; -6 \\ &lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 2 \\ &lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 |2=  $C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
45+ 21+ 0&amp;amp; 35-42+ 2\\&lt;br /&gt;
72-3 +0 &amp;amp;56+ 6+ 8\\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
66&amp;amp;-5\\&lt;br /&gt;
69&amp;amp;70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Gozinto-Graphen == &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Gonzinto-Graphen dienen der Veranschaulichung der Zusammenhänge zwischen Roh-, Zwischen- und Endprodukten. Die Knoten stellen dabei die Teile dar und die Pfeile oder auch gerichtete Kanten die Mengenbeziehungen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In der Abbildung des Gozintographen wird der Zusammenhang zwischen den Rohstoffen $R_1 , R_2$ und $R_3$ mit den Zwischenprodukten $Z_1, Z_2, Z_3$ und den Endprodukten $E_1, E_2$ dargestellt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 [[Datei:gozinto.pdf|400px|mini|Beispiel eines Gozintographen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einer Tabelle kann der Zusammenhang wie folgt aufgelistet werden: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! &lt;br /&gt;
! $Z_1$ &lt;br /&gt;
! $Z_2$&lt;br /&gt;
! $Z_3$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_1$&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
| 5&lt;br /&gt;
| 3 &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_2$&lt;br /&gt;
| 8&lt;br /&gt;
| 9&lt;br /&gt;
| 1&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_3$&lt;br /&gt;
| 6&lt;br /&gt;
| 4&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! !!$E_1$  !!  $E_2$ &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_1$ || 12 || 5&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_2$ || 11 || 8&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_3$ || 2 || 4&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Tabelle kann aber ebenso in Matrixform umgeschrieben werden, wobei die Matrix $RZ$ den Zusammenhang der Rohstoffe mit den Zwischenprodukten und $ZE$ den der Zwischenprodukte mit den Endprodukten beschreibt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
RZ=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 9 &amp;amp;1  \\&lt;br /&gt;
6&amp;amp;4&amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
ZE=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
11 &amp;amp; 8  \\&lt;br /&gt;
2&amp;amp;4\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um eine Matrix zu erhalten, welche den Rohstoffbedarf für die Endprodukte beschreibt wird die Matrix $RZ$ mit der Matrix $ZE$ multipliziert. In unserem Beispiel ergibt das&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
RE= RZ \cdot ZE= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
24 55 6 &amp;amp; 10 40 12\\&lt;br /&gt;
96 99 2 &amp;amp; 40 72 4\\&lt;br /&gt;
72 44 4 &amp;amp; 30 32 8\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
85 &amp;amp;62\\&lt;br /&gt;
197 &amp;amp; 116\\&lt;br /&gt;
120 &amp;amp; 70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Matrizen $RZ$, $ZE$ und $RE$ werden auch '''Produktionsmatrix''' genannt.&lt;br /&gt;
Der '''Produktions-''', '''Output-''' oder '''Nachfragevektor''' gibt an wie viel der Endprodukte produziert werden sollen.&lt;br /&gt;
Der '''Bedarfsvektor''' gibt den Gesamtbedarf an Einzelteilen an für einen vorgesehenen Produktionsvektor. Also durch den Bedarfsvektor kann der Bedarf an Rohstoffen berechnet werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im '''Preisvektor''' befinden sich die Preise für die einzelnen Rohstoffe.&lt;br /&gt;
Der '''Inputvekor''' beschreibt die benötigten Rohstoffe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Input-Output-Matrix: Leontief-Modell==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Eine '''Input-Output-Tabelle''' für die Firmen A, B und C, mit $x_i=\sum_{k=1}^{3} x_{ik}   y_i$, wobei $i=j$ den Eigenbedarf einer Firma beschreibt, wird in der folgenden Tabelle aufgezeigt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! Input / Output !! A !!B !! C !! Markt / Konsum !! Gesamtproduktion&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| A || $x_{11}$ || $x_{12}$ || $x_{13}$ || $y_{1}$ || $x_{1}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| B || $x_{21}$ || $x_{22}$ || $x_{23}$ || $y_{2}$ || $x_{2}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| C || $x_{31}$ || $x_{32}$ || $x_{33}$ ||  $y_{3}$ || $x_{3}$&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einem Gozinto-Graphen kann dies wie folgt dargestellt werden:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:inpuoutput.pdf|400px|mini|Gozintograph des Input-Output-Modells]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Produktionsmatrix $P$ sieht daher folgendermaßen aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$P=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 x_{11} &amp;amp;  x_{12} &amp;amp;  x_{13}  \\&lt;br /&gt;
x_{21} &amp;amp;  x_{22} &amp;amp;  x_{23} \\&lt;br /&gt;
x_{31} &amp;amp;  x_{32} &amp;amp;  x_{33}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um die Input-Output-Matrix zu erhalten die erste Spalte durch den Wert der Gesamtproduktion der ersten Zeile geteilt werden, die zweite Spalte durch den der zweiten Zeile und die dritte Spalte durch den der dritten Zeile, das heißt die Koeffizienten der Input-Output-Matrix ergeben sich als $a_{ij}= \frac{x_{ij}}{x_j}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Input-Output-Matrix ergibt sich dann zu:&lt;br /&gt;
$M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \frac{x_{11}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{12}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{13}}{x_3}  \\&lt;br /&gt;
\frac{x_{21}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{22}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{23}}{x_3} \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\frac{x_{31}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{32}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{33}}{x_3}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Matura-Aufgaben==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;URL1&amp;quot; &amp;quot;Aufgabentitel1&amp;quot;}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5504</id>
		<title>Matrizen</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5504"/>
		<updated>2016-11-04T08:55:02Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;bs:pageaccess groups=&amp;quot;Editor&amp;quot; /&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Matrizen sind eine nützliche Darstellung, um ein Gleichungssystem mit vielen linearen Gleichungen zu lösen oder auch um Tabellen übersichtlich darzustellen, also um lineare Zusammenhänge zwischen mehreren Größen herzustellen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Einführung ==&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Eine  $2\times2$ Matrix besteht aus 2 Zeilen und 2 Spalten, sie sieht zum Beispiel so aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
 \qquad \qquad \qquad \qquad  \qquad \qquad \qquad \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Der erste Index gibt dabei an in der welcher Zeile und der zweite Index in welcher Spalte sich die Zahl befindet. Hier bilden zum Beispiel $a_{11}$ und $ a_{12}$ die erste Zeile, $a_{21}$  und $ a_{22} $ die zweite Zeile, $a_{11}$ und $ a_{21}$ die erste Spalte und $a_{12}$  und $a_{22}$ die zweite Spalte.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Beispiel: $a_{11}=3  \qquad a_{12}=6  \qquad a_{21}=7  \qquad a_{22}=8$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
 \qquad  A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 8  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Was ist die erste Zeile der Matrix $\quad F= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 12 &amp;amp;17 \\&lt;br /&gt;
3,9 &amp;amp; 5 &amp;amp; 84,7 \\&lt;br /&gt;
4,5 &amp;amp;63 &amp;amp; 9,6\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ und was ist die 3. Spalte der Matrix $F$?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  1.Zeile $\left( 8 \quad 12 \quad 17  \right) $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3.Spalte $\left(\begin{array}{c} 17 \\ 84,7 \\ 9,6 \end{array}\right)$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=  $m \times n$ Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die  $m\times n$ Matrix hat $m$ Zeilen und $n$ Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1=Eine quadratische Matrix hat die gleiche Anzahl an Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der Addition von Matrizen, werden die einzelnen Komponenten miteinander addiert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sei die Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
und die Matrix&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11}	&amp;amp; b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
b_{21}	&amp;amp; b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
b_{m1} 	&amp;amp; b_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist &lt;br /&gt;
$$A B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}   b_{11}	&amp;amp; a_{12}  b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}   b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}  b_{21}	&amp;amp; a_{22}  b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{1n}   b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1}  b_{m1} 	&amp;amp;a_{m2}  b_{m2} &amp;amp;  \dots  &amp;amp;  	 a_{mn}  b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der $2\times 2$ Matrix schaut das wie folgt aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist $ \qquad \qquad \qquad A B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} &lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22} &lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}   b_{11} &amp;amp; a_{12}   b_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}   b_{21} &amp;amp; a_{22}   b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Addiere die Matrizen $\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -4  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $ und &lt;br /&gt;
$\quad D= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $C D=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
10 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der Multiplikation mit einem Skalar $k$ (einer reellen Zahl), wird jede Komponente einzeln mit dem Skalar multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
k \cdot A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
k \cdot a_{11} &amp;amp; k \cdot a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{1n} \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{21} &amp;amp; k \cdot a_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{2n} \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{m1} &amp;amp;k \cdot a_{m2} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{mn} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Multipliziere die Matrix $\quad E= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 2  \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $  mit $3$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $3 \cdot E=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
21 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
27 &amp;amp; 0  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Nullmatrix&lt;br /&gt;
Die Nullmatrix sieht wie folgt aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
0= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0  &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\vdots  &amp;amp;  &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0   &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Einheitsmatrix&lt;br /&gt;
Die Einheitsmatrix hat nur in der Hauptdiagonale (von links oben nach rechts unten) Einsen stehen. Sonst befinden sich überall Nullen. Zudem ist sie ein quadratische Matrix.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
I_n= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sieht die Einheitsmatrix im dreidimensionalen Raum aus?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $I_3= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Transponierte Matrix&lt;br /&gt;
Bei einer transponierten Matrix werden die Zeilen und Spalten miteinander vertauscht. Sei $A$ die ursprüngliche Matrix und $A^T$ die transponierte:&lt;br /&gt;
$A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  &amp;amp;a_{13}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{23}  \\&lt;br /&gt;
a_{31}  &amp;amp;a_{32}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$A^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{21}  &amp;amp;a_{31}  \\&lt;br /&gt;
a_{12}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{32}  \\&lt;br /&gt;
a_{13}  &amp;amp;a_{23}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sieht die transponierten Matrizen zu der Matrix $B$ und $C$ aus?\\&lt;br /&gt;
$\quad B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
654 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 4,7 &amp;amp;6 &amp;amp;9 &amp;amp;89  \\&lt;br /&gt;
8,3 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 7 &amp;amp; 3&amp;amp;1 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 2 &amp;amp; 0 &amp;amp; 7,9 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $\quad B^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 654  \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 8,3 &amp;amp; 4\\&lt;br /&gt;
4,7 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 2\\&lt;br /&gt;
6 &amp;amp; 7&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
9&amp;amp; 3 &amp;amp; 7,9\\&lt;br /&gt;
89 &amp;amp; 1 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Matrizenmultiplikation&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zwei Matrizen werden nach der Regel: Zeile mal Spalte multipliziert.&lt;br /&gt;
Die Matrizenmultiplikation ist nicht kommutativ, das heißt: $A\cdot B \neq B \cdot A$.&lt;br /&gt;
Um $A \cdot B =C$ zu erhalten muss die Anzahl der Spalten von $A$ die selbe sein wie die Anzahl der Zeilen von $B$. Also wenn $A$ eine $m \times n$ Matrix ist, so $B$ eine $n \times p$ Matrix sein, wobei $m$ und $p$ beliebig sind und $n$ bei $A$ und $B$ die gleichen sein müssen. Außerdem ist dann $C$ eine $m \times p$ Matrix, sie hat also dieselbe Anzahl der Zeilen wie die Matrix $A$ und die selbe Spaltenanzahl wie die Matrix $B$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Sei die Matrix $A$ zum Beispiel eine $2 \times 2$ Matrix und $B$ eine $2 \times 3$ Matrix. Dann ist die Matrix $A \cdot B = C$ eine $2 \times 3$ Matrix.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Wie erhält man nun die einzelnen Koeffizienten der Matrix $C$?&lt;br /&gt;
 \url{https://www.youtube.com/watch?v=iLgfkgscafQ}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Durchführung der Matrizenmultiplikation kann mit Hilfe der&lt;br /&gt;
Falk'schen Anordnung erfolgen:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 {| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} b_{11} &amp;amp; b_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{1q} \\&lt;br /&gt;
  b_{21} &amp;amp; b_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{2q} \\&lt;br /&gt;
   \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  b_{p1} &amp;amp; b_{p2} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{pq} \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{1p} \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp;  a_{22} &amp;amp;  \dots &amp;amp;  a_{2p} \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  a_{n1} &amp;amp; a_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{np}\\ \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{1q}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{2q}  \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  c_{n1} &amp;amp; c_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{nq} \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
      &lt;br /&gt;
   &lt;br /&gt;
Es werden dann eben die Spalten von $B$ über die Zeilen von $A$ gelegt, die Komponenten dann multipliziert und dann die Ergebnisse addiert.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 [[Datei:falkanordnung.png|400px|mini|Falk'sche Anordnung]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = a_{11} \cdot b_{11}    a_{12} \cdot b_{21}   \dots   a_{1p} \cdot b_{p1} \\ &lt;br /&gt;
c_{12} = a_{11} \cdot b_{12}    a_{12} \cdot b_{22}   \dots   a_{1p} \cdot b_{p2} \\&lt;br /&gt;
c_{1q} = a_{11} \cdot b_{1q}    a_{12} \cdot b_{2q}   \dots   a_{1p} \cdot b_{pq} \\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{21} = a_{21} \cdot b_{11}    a_{22} \cdot b_{21}   \dots   a_{2p} \cdot b_{p1}\\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{nq} = a_{n1} \cdot b_{1q}    a_{n2} \cdot b_{2q}   \dots   a_{np} \cdot b_{pq}$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Konkret heißt das an einem Beispiel:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $   &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp;  c_{13}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp;  c_{23}  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = 2 \cdot 8   5 \cdot 9 = 61\\ &lt;br /&gt;
c_{12} = 2 \cdot 1   5 \cdot 0 =2\\&lt;br /&gt;
c_{13} =  2 \cdot 3   5 \cdot 5 =31\\&lt;br /&gt;
c_{21} = 4 \cdot 8   7 \cdot 9 =95\\&lt;br /&gt;
c_{22} = 4 \cdot 1   7 \cdot 0 =4\\&lt;br /&gt;
c_{23}= 4 \cdot 3   7 \cdot 5 =47$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Also&lt;br /&gt;
$$ \begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} \cdot \begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 61 &amp;amp; 2 &amp;amp;  31\\&lt;br /&gt;
 95 &amp;amp; 4 &amp;amp; 47  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Berechne $A \cdot B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
5 &amp;amp;  7 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; -1 &amp;amp; 4 \\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix} \cdot &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; -6 \\ &lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 2 \\ &lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 |2=  $C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
45 21 0&amp;amp; 35-42 2\\&lt;br /&gt;
72-3 0 &amp;amp;56 6 8\\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
66&amp;amp;-5\\&lt;br /&gt;
69&amp;amp;70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Gozinto-Graphen == &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Gonzinto-Graphen dienen der Veranschaulichung der Zusammenhänge zwischen Roh-, Zwischen- und Endprodukten. Die Knoten stellen dabei die Teile dar und die Pfeile oder auch gerichtete Kanten die Mengenbeziehungen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In der Abbildung des Gozintographen wird der Zusammenhang zwischen den Rohstoffen $R_1 , R_2$ und $R_3$ mit den Zwischenprodukten $Z_1, Z_2, Z_3$ und den Endprodukten $E_1, E_2$ dargestellt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 [[Datei:gozinto.pdf|400px|mini|Beispiel eines Gozintographen]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einer Tabelle kann der Zusammenhang wie folgt aufgelistet werden: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! &lt;br /&gt;
! $Z_1$ &lt;br /&gt;
! $Z_2$&lt;br /&gt;
! $Z_3$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_1$&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
| 5&lt;br /&gt;
| 3 &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_2$&lt;br /&gt;
| 8&lt;br /&gt;
| 9&lt;br /&gt;
| 1&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_3$&lt;br /&gt;
| 6&lt;br /&gt;
| 4&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! !!$E_1$  !!  $E_2$ &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_1$ || 12 || 5&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_2$ || 11 || 8&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_3$ || 2 || 4&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Tabelle kann aber ebenso in Matrixform umgeschrieben werden, wobei die Matrix $RZ$ den Zusammenhang der Rohstoffe mit den Zwischenprodukten und $ZE$ den der Zwischenprodukte mit den Endprodukten beschreibt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
RZ=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 9 &amp;amp;1  \\&lt;br /&gt;
6&amp;amp;4&amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
ZE=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
11 &amp;amp; 8  \\&lt;br /&gt;
2&amp;amp;4\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um eine Matrix zu erhalten, welche den Rohstoffbedarf für die Endprodukte beschreibt wird die Matrix $RZ$ mit der Matrix $ZE$ multipliziert. In unserem Beispiel ergibt das&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
RE= RZ \cdot ZE= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
24 55 6 &amp;amp; 10 40 12\\&lt;br /&gt;
96 99 2 &amp;amp; 40 72 4\\&lt;br /&gt;
72 44 4 &amp;amp; 30 32 8\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
85 &amp;amp;62\\&lt;br /&gt;
197 &amp;amp; 116\\&lt;br /&gt;
120 &amp;amp; 70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Matrizen $RZ$, $ZE$ und $RE$ werden auch '''Produktionsmatrix''' genannt.&lt;br /&gt;
Der '''Produktions-''', '''Output-''' oder '''Nachfragevektor''' gibt an wie viel der Endprodukte produziert werden sollen.&lt;br /&gt;
Der '''Bedarfsvektor''' gibt den Gesamtbedarf an Einzelteilen an für einen vorgesehenen Produktionsvektor. Also durch den Bedarfsvektor kann der Bedarf an Rohstoffen berechnet werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im '''Preisvektor''' befinden sich die Preise für die einzelnen Rohstoffe.&lt;br /&gt;
Der '''Inputvekor''' beschreibt die benötigten Rohstoffe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Input-Output-Matrix: Leontief-Modell==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Eine '''Input-Output-Tabelle''' für die Firmen A, B und C, mit $x_i=\sum_{k=1}^{3} x_{ik}   y_i$, wobei $i=j$ den Eigenbedarf einer Firma beschreibt, wird in der folgenden Tabelle aufgezeigt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! Input / Output !! A !!B !! C !! Markt / Konsum !! Gesamtproduktion&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| A || $x_{11}$ || $x_{12}$ || $x_{13}$ || $y_{1}$ || $x_{1}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| B || $x_{21}$ || $x_{22}$ || $x_{23}$ || $y_{2}$ || $x_{2}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| C || $x_{31}$ || $x_{32}$ || $x_{33}$ ||  $y_{3}$ || $x_{3}$&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einem Gozinto-Graphen kann dies wie folgt dargestellt werden:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:inpuoutput.pdf|400px|mini|Gozintograph des Input-Output-Modells]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Produktionsmatrix $P$ sieht daher folgendermaßen aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$P=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 x_{11} &amp;amp;  x_{12} &amp;amp;  x_{13}  \\&lt;br /&gt;
x_{21} &amp;amp;  x_{22} &amp;amp;  x_{23} \\&lt;br /&gt;
x_{31} &amp;amp;  x_{32} &amp;amp;  x_{33}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um die Input-Output-Matrix zu erhalten die erste Spalte durch den Wert der Gesamtproduktion der ersten Zeile geteilt werden, die zweite Spalte durch den der zweiten Zeile und die dritte Spalte durch den der dritten Zeile, das heißt die Koeffizienten der Input-Output-Matrix ergeben sich als $a_{ij}= \frac{x_{ij}}{x_j}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Input-Output-Matrix ergibt sich dann zu:&lt;br /&gt;
$M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \frac{x_{11}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{12}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{13}}{x_3}  \\&lt;br /&gt;
\frac{x_{21}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{22}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{23}}{x_3} \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\frac{x_{31}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{32}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{33}}{x_3}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Matura-Aufgaben==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;URL1&amp;quot; &amp;quot;Aufgabentitel1&amp;quot;}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5503</id>
		<title>Matrizen</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5503"/>
		<updated>2016-11-02T15:22:58Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;bs:pageaccess groups=&amp;quot;Editor&amp;quot; /&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Matrizen sind eine nützliche Darstellung, um ein Gleichungssystem mit vielen linearen Gleichungen zu lösen oder auch um Tabellen übersichtlich darzustellen, also um lineare Zusammenhänge zwischen mehreren Größen herzustellen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Einführung ==&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Eine  $2\times2$ Matrix besteht aus 2 Zeilen und 2 Spalten, sie sieht zum Beispiel so aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
 \qquad \qquad \qquad \qquad  \qquad \qquad \qquad \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Der erste Index gibt dabei an in der welcher Zeile und der zweite Index in welcher Spalte sich die Zahl befindet. Hier bilden zum Beispiel $a_{11}$ und $ a_{12}$ die erste Zeile, $a_{21}$  und $ a_{22} $ die zweite Zeile, $a_{11}$ und $ a_{21}$ die erste Spalte und $a_{12}$  und $a_{22}$ die zweite Spalte.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Beispiel: $a_{11}=3  \qquad a_{12}=6  \qquad a_{21}=7  \qquad a_{22}=8$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
 \qquad  A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 8  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Was ist die erste Zeile der Matrix $\quad F= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 12 &amp;amp;17 \\&lt;br /&gt;
3,9 &amp;amp; 5 &amp;amp; 84,7 \\&lt;br /&gt;
4,5 &amp;amp;63 &amp;amp; 9,6\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ und was ist die 3. Spalte der Matrix $F$?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  1.Zeile $\left( 8 \quad 12 \quad 17  \right) $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3.Spalte $\left(\begin{array}{c} 17 \\ 84,7 \\ 9,6 \end{array}\right)$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=  $m \times n$ Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die  $m\times n$ Matrix hat $m$ Zeilen und $n$ Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1=Eine quadratische Matrix hat die gleiche Anzahl an Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der Addition von Matrizen, werden die einzelnen Komponenten miteinander addiert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sei die Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
und die Matrix&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11}	&amp;amp; b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
b_{21}	&amp;amp; b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
b_{m1} 	&amp;amp; b_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist &lt;br /&gt;
$$A B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}   b_{11}	&amp;amp; a_{12}  b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}   b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}  b_{21}	&amp;amp; a_{22}  b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{1n}   b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1}  b_{m1} 	&amp;amp;a_{m2}  b_{m2} &amp;amp;  \dots  &amp;amp;  	 a_{mn}  b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der $2\times 2$ Matrix schaut das wie folgt aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist $ \qquad \qquad \qquad A B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} &lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22} &lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}   b_{11} &amp;amp; a_{12}   b_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}   b_{21} &amp;amp; a_{22}   b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Addiere die Matrizen $\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -4  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $ und &lt;br /&gt;
$\quad D= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $C D=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
10 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der Multiplikation mit einem Skalar $k$ (einer reellen Zahl), wird jede Komponente einzeln mit dem Skalar multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
k \cdot A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
k \cdot a_{11} &amp;amp; k \cdot a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{1n} \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{21} &amp;amp; k \cdot a_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{2n} \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{m1} &amp;amp;k \cdot a_{m2} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{mn} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Multipliziere die Matrix $\quad E= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 2  \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $  mit $3$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $3 \cdot E=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
21 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
27 &amp;amp; 0  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Nullmatrix&lt;br /&gt;
Die Nullmatrix sieht wie folgt aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
0= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0  &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\vdots  &amp;amp;  &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0   &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Einheitsmatrix&lt;br /&gt;
Die Einheitsmatrix hat nur in der Hauptdiagonale (von links oben nach rechts unten) Einsen stehen. Sonst befinden sich überall Nullen. Zudem ist sie ein quadratische Matrix.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
I_n= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sieht die Einheitsmatrix im dreidimensionalen Raum aus?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $I_3= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Transponierte Matrix&lt;br /&gt;
Bei einer transponierten Matrix werden die Zeilen und Spalten miteinander vertauscht. Sei $A$ die ursprüngliche Matrix und $A^T$ die transponierte:&lt;br /&gt;
$A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  &amp;amp;a_{13}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{23}  \\&lt;br /&gt;
a_{31}  &amp;amp;a_{32}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$A^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{21}  &amp;amp;a_{31}  \\&lt;br /&gt;
a_{12}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{32}  \\&lt;br /&gt;
a_{13}  &amp;amp;a_{23}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sieht die transponierten Matrizen zu der Matrix $B$ und $C$ aus?\\&lt;br /&gt;
$\quad B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
654 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 4,7 &amp;amp;6 &amp;amp;9 &amp;amp;89  \\&lt;br /&gt;
8,3 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 7 &amp;amp; 3&amp;amp;1 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 2 &amp;amp; 0 &amp;amp; 7,9 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $\quad B^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 654  \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 8,3 &amp;amp; 4\\&lt;br /&gt;
4,7 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 2\\&lt;br /&gt;
6 &amp;amp; 7&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
9&amp;amp; 3 &amp;amp; 7,9\\&lt;br /&gt;
89 &amp;amp; 1 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Matrizenmultiplikation&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zwei Matrizen werden nach der Regel: Zeile mal Spalte multipliziert.&lt;br /&gt;
Die Matrizenmultiplikation ist nicht kommutativ, das heißt: $A\cdot B \neq B \cdot A$.&lt;br /&gt;
Um $A \cdot B =C$ zu erhalten muss die Anzahl der Spalten von $A$ die selbe sein wie die Anzahl der Zeilen von $B$. Also wenn $A$ eine $m \times n$ Matrix ist, so $B$ eine $n \times p$ Matrix sein, wobei $m$ und $p$ beliebig sind und $n$ bei $A$ und $B$ die gleichen sein müssen. Außerdem ist dann $C$ eine $m \times p$ Matrix, sie hat also dieselbe Anzahl der Zeilen wie die Matrix $A$ und die selbe Spaltenanzahl wie die Matrix $B$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Sei die Matrix $A$ zum Beispiel eine $2 \times 2$ Matrix und $B$ eine $2 \times 3$ Matrix. Dann ist die Matrix $A \cdot B = C$ eine $2 \times 3$ Matrix.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Wie erhält man nun die einzelnen Koeffizienten der Matrix $C$?&lt;br /&gt;
 \url{https://www.youtube.com/watch?v=iLgfkgscafQ}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Durchführung der Matrizenmultiplikation kann mit Hilfe der&lt;br /&gt;
Falk'schen Anordnung erfolgen:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 {| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} b_{11} &amp;amp; b_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{1q} \\&lt;br /&gt;
  b_{21} &amp;amp; b_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{2q} \\&lt;br /&gt;
   \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  b_{p1} &amp;amp; b_{p2} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{pq} \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{1p} \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp;  a_{22} &amp;amp;  \dots &amp;amp;  a_{2p} \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  a_{n1} &amp;amp; a_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{np}\\ \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{1q}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{2q}  \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  c_{n1} &amp;amp; c_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{nq} \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
      &lt;br /&gt;
   &lt;br /&gt;
Es werden dann eben die Spalten von $B$ über die Zeilen von $A$ gelegt, die Komponenten dann multipliziert und dann die Ergebnisse addiert.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;big&amp;gt;&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
falkanordnung.png|Falk'sche Anordnung&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;/big&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = a_{11} \cdot b_{11}    a_{12} \cdot b_{21}   \dots   a_{1p} \cdot b_{p1} \\ &lt;br /&gt;
c_{12} = a_{11} \cdot b_{12}    a_{12} \cdot b_{22}   \dots   a_{1p} \cdot b_{p2} \\&lt;br /&gt;
c_{1q} = a_{11} \cdot b_{1q}    a_{12} \cdot b_{2q}   \dots   a_{1p} \cdot b_{pq} \\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{21} = a_{21} \cdot b_{11}    a_{22} \cdot b_{21}   \dots   a_{2p} \cdot b_{p1}\\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{nq} = a_{n1} \cdot b_{1q}    a_{n2} \cdot b_{2q}   \dots   a_{np} \cdot b_{pq}$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Konkret heißt das an einem Beispiel:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $   &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp;  c_{13}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp;  c_{23}  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = 2 \cdot 8   5 \cdot 9 = 61\\ &lt;br /&gt;
c_{12} = 2 \cdot 1   5 \cdot 0 =2\\&lt;br /&gt;
c_{13} =  2 \cdot 3   5 \cdot 5 =31\\&lt;br /&gt;
c_{21} = 4 \cdot 8   7 \cdot 9 =95\\&lt;br /&gt;
c_{22} = 4 \cdot 1   7 \cdot 0 =4\\&lt;br /&gt;
c_{23}= 4 \cdot 3   7 \cdot 5 =47$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Also&lt;br /&gt;
$$ \begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} \cdot \begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 61 &amp;amp; 2 &amp;amp;  31\\&lt;br /&gt;
 95 &amp;amp; 4 &amp;amp; 47  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Berechne $A \cdot B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
5 &amp;amp;  7 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; -1 &amp;amp; 4 \\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix} \cdot &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; -6 \\ &lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 2 \\ &lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 |2=  $C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
45 21 0&amp;amp; 35-42 2\\&lt;br /&gt;
72-3 0 &amp;amp;56 6 8\\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
66&amp;amp;-5\\&lt;br /&gt;
69&amp;amp;70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Gozinto-Graphen == &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Gonzinto-Graphen dienen der Veranschaulichung der Zusammenhänge zwischen Roh-, Zwischen- und Endprodukten. Die Knoten stellen dabei die Teile dar und die Pfeile oder auch gerichtete Kanten die Mengenbeziehungen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In der Abbildung des Gozintographen wird der Zusammenhang zwischen den Rohstoffen $R_1 , R_2$ und $R_3$ mit den Zwischenprodukten $Z_1, Z_2, Z_3$ und den Endprodukten $E_1, E_2$ dargestellt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
gozinto.pdf|Beispiel eines Gozintographen&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einer Tabelle kann der Zusammenhang wie folgt aufgelistet werden: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! &lt;br /&gt;
! $Z_1$ &lt;br /&gt;
! $Z_2$&lt;br /&gt;
! $Z_3$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_1$&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
| 5&lt;br /&gt;
| 3 &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_2$&lt;br /&gt;
| 8&lt;br /&gt;
| 9&lt;br /&gt;
| 1&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_3$&lt;br /&gt;
| 6&lt;br /&gt;
| 4&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! !!$E_1$  !!  $E_2$ &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_1$ || 12 || 5&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_2$ || 11 || 8&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_3$ || 2 || 4&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Tabelle kann aber ebenso in Matrixform umgeschrieben werden, wobei die Matrix $RZ$ den Zusammenhang der Rohstoffe mit den Zwischenprodukten und $ZE$ den der Zwischenprodukte mit den Endprodukten beschreibt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
RZ=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 9 &amp;amp;1  \\&lt;br /&gt;
6&amp;amp;4&amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
ZE=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
11 &amp;amp; 8  \\&lt;br /&gt;
2&amp;amp;4\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um eine Matrix zu erhalten, welche den Rohstoffbedarf für die Endprodukte beschreibt wird die Matrix $RZ$ mit der Matrix $ZE$ multipliziert. In unserem Beispiel ergibt das&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
RE= RZ \cdot ZE= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
24 55 6 &amp;amp; 10 40 12\\&lt;br /&gt;
96 99 2 &amp;amp; 40 72 4\\&lt;br /&gt;
72 44 4 &amp;amp; 30 32 8\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
85 &amp;amp;62\\&lt;br /&gt;
197 &amp;amp; 116\\&lt;br /&gt;
120 &amp;amp; 70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Matrizen $RZ$, $ZE$ und $RE$ werden auch '''Produktionsmatrix''' genannt.&lt;br /&gt;
Der '''Produktions-''', '''Output-''' oder '''Nachfragevektor''' gibt an wie viel der Endprodukte produziert werden sollen.&lt;br /&gt;
Der '''Bedarfsvektor''' gibt den Gesamtbedarf an Einzelteilen an für einen vorgesehenen Produktionsvektor. Also durch den Bedarfsvektor kann der Bedarf an Rohstoffen berechnet werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im '''Preisvektor''' befinden sich die Preise für die einzelnen Rohstoffe.&lt;br /&gt;
Der '''Inputvekor''' beschreibt die benötigten Rohstoffe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Input-Output-Matrix: Leontief-Modell==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Eine '''Input-Output-Tabelle''' für die Firmen A, B und C, mit $x_i=\sum_{k=1}^{3} x_{ik}   y_i$, wobei $i=j$ den Eigenbedarf einer Firma beschreibt, wird in der folgenden Tabelle aufgezeigt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! Input / Output !! A !!B !! C !! Markt / Konsum !! Gesamtproduktion&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| A || $x_{11}$ || $x_{12}$ || $x_{13}$ || $y_{1}$ || $x_{1}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| B || $x_{21}$ || $x_{22}$ || $x_{23}$ || $y_{2}$ || $x_{2}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| C || $x_{31}$ || $x_{32}$ || $x_{33}$ ||  $y_{3}$ || $x_{3}$&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einem Gozinto-Graphen kann dies wie folgt dargestellt werden:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
inpuoutput.pdf|Gozintograph des Input-Output-Modells&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Produktionsmatrix $P$ sieht daher folgendermaßen aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$P=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 x_{11} &amp;amp;  x_{12} &amp;amp;  x_{13}  \\&lt;br /&gt;
x_{21} &amp;amp;  x_{22} &amp;amp;  x_{23} \\&lt;br /&gt;
x_{31} &amp;amp;  x_{32} &amp;amp;  x_{33}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um die Input-Output-Matrix zu erhalten die erste Spalte durch den Wert der Gesamtproduktion der ersten Zeile geteilt werden, die zweite Spalte durch den der zweiten Zeile und die dritte Spalte durch den der dritten Zeile, das heißt die Koeffizienten der Input-Output-Matrix ergeben sich als $a_{ij}= \frac{x_{ij}}{x_j}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Input-Output-Matrix ergibt sich dann zu:&lt;br /&gt;
$M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \frac{x_{11}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{12}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{13}}{x_3}  \\&lt;br /&gt;
\frac{x_{21}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{22}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{23}}{x_3} \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\frac{x_{31}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{32}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{33}}{x_3}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Matura-Aufgaben==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;URL1&amp;quot; &amp;quot;Aufgabentitel1&amp;quot;}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Datei:inpuoutput.pdf&amp;diff=5502</id>
		<title>Datei:inpuoutput.pdf</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Datei:inpuoutput.pdf&amp;diff=5502"/>
		<updated>2016-11-02T15:17:53Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: Carina lud eine neue Version von Datei:inpuoutput.pdf hoch&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Datei:gozinto.pdf&amp;diff=5501</id>
		<title>Datei:gozinto.pdf</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Datei:gozinto.pdf&amp;diff=5501"/>
		<updated>2016-11-02T15:17:18Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: Carina lud eine neue Version von Datei:gozinto.pdf hoch&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5500</id>
		<title>Matrizen</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5500"/>
		<updated>2016-11-02T15:15:23Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;bs:pageaccess groups=&amp;quot;Editor&amp;quot; /&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Matrizen sind eine nützliche Darstellung, um ein Gleichungssystem mit vielen linearen Gleichungen zu lösen oder auch um Tabellen übersichtlich darzustellen, also um lineare Zusammenhänge zwischen mehreren Größen herzustellen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Einführung ==&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Eine  $2\times2$ Matrix besteht aus 2 Zeilen und 2 Spalten, sie sieht zum Beispiel so aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
 \qquad \qquad \qquad \qquad  \qquad \qquad \qquad \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Der erste Index gibt dabei an in der welcher Zeile und der zweite Index in welcher Spalte sich die Zahl befindet. Hier bilden zum Beispiel $a_{11}$ und $ a_{12}$ die erste Zeile, $a_{21}$  und $ a_{22} $ die zweite Zeile, $a_{11}$ und $ a_{21}$ die erste Spalte und $a_{12}$  und $a_{22}$ die zweite Spalte.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Beispiel: $a_{11}=3  \qquad a_{12}=6  \qquad a_{21}=7  \qquad a_{22}=8$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
 \qquad  A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 8  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Was ist die erste Zeile der Matrix $\quad F= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 12 &amp;amp;17 \\&lt;br /&gt;
3,9 &amp;amp; 5 &amp;amp; 84,7 \\&lt;br /&gt;
4,5 &amp;amp;63 &amp;amp; 9,6\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ und was ist die 3. Spalte der Matrix $F$?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  1.Zeile $\left( 8 \quad 12 \quad 17  \right) $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3.Spalte $\left(\begin{array}{c} 17 \\ 84,7 \\ 9,6 \end{array}\right)$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=  $m \times n$ Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die  $m\times n$ Matrix hat $m$ Zeilen und $n$ Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1=Eine quadratische Matrix hat die gleiche Anzahl an Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der Addition von Matrizen, werden die einzelnen Komponenten miteinander addiert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sei die Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
und die Matrix&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11}	&amp;amp; b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
b_{21}	&amp;amp; b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
b_{m1} 	&amp;amp; b_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist &lt;br /&gt;
$$A B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}   b_{11}	&amp;amp; a_{12}  b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}   b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}  b_{21}	&amp;amp; a_{22}  b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{1n}   b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1}  b_{m1} 	&amp;amp;a_{m2}  b_{m2} &amp;amp;  \dots  &amp;amp;  	 a_{mn}  b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der $2\times 2$ Matrix schaut das wie folgt aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist $ \qquad \qquad \qquad A B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} &lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22} &lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}   b_{11} &amp;amp; a_{12}   b_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}   b_{21} &amp;amp; a_{22}   b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Addiere die Matrizen $\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -4  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $ und &lt;br /&gt;
$\quad D= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $C D=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
10 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der Multiplikation mit einem Skalar $k$ (einer reellen Zahl), wird jede Komponente einzeln mit dem Skalar multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
k \cdot A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
k \cdot a_{11} &amp;amp; k \cdot a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{1n} \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{21} &amp;amp; k \cdot a_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{2n} \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{m1} &amp;amp;k \cdot a_{m2} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{mn} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Multipliziere die Matrix $\quad E= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 2  \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $  mit $3$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $3 \cdot E=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
21 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
27 &amp;amp; 0  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Nullmatrix&lt;br /&gt;
Die Nullmatrix sieht wie folgt aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
0= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0  &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\vdots  &amp;amp;  &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0   &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Einheitsmatrix&lt;br /&gt;
Die Einheitsmatrix hat nur in der Hauptdiagonale (von links oben nach rechts unten) Einsen stehen. Sonst befinden sich überall Nullen. Zudem ist sie ein quadratische Matrix.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
I_n= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sieht die Einheitsmatrix im dreidimensionalen Raum aus?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $I_3= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Transponierte Matrix&lt;br /&gt;
Bei einer transponierten Matrix werden die Zeilen und Spalten miteinander vertauscht. Sei $A$ die ursprüngliche Matrix und $A^T$ die transponierte:&lt;br /&gt;
$A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  &amp;amp;a_{13}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{23}  \\&lt;br /&gt;
a_{31}  &amp;amp;a_{32}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$A^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{21}  &amp;amp;a_{31}  \\&lt;br /&gt;
a_{12}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{32}  \\&lt;br /&gt;
a_{13}  &amp;amp;a_{23}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sieht die transponierten Matrizen zu der Matrix $B$ und $C$ aus?\\&lt;br /&gt;
$\quad B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
654 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 4,7 &amp;amp;6 &amp;amp;9 &amp;amp;89  \\&lt;br /&gt;
8,3 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 7 &amp;amp; 3&amp;amp;1 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 2 &amp;amp; 0 &amp;amp; 7,9 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $\quad B^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 654  \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 8,3 &amp;amp; 4\\&lt;br /&gt;
4,7 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 2\\&lt;br /&gt;
6 &amp;amp; 7&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
9&amp;amp; 3 &amp;amp; 7,9\\&lt;br /&gt;
89 &amp;amp; 1 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Matrizenmultiplikation&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zwei Matrizen werden nach der Regel: Zeile mal Spalte multipliziert.&lt;br /&gt;
Die Matrizenmultiplikation ist nicht kommutativ, das heißt: $A\cdot B \neq B \cdot A$.&lt;br /&gt;
Um $A \cdot B =C$ zu erhalten muss die Anzahl der Spalten von $A$ die selbe sein wie die Anzahl der Zeilen von $B$. Also wenn $A$ eine $m \times n$ Matrix ist, so $B$ eine $n \times p$ Matrix sein, wobei $m$ und $p$ beliebig sind und $n$ bei $A$ und $B$ die gleichen sein müssen. Außerdem ist dann $C$ eine $m \times p$ Matrix, sie hat also dieselbe Anzahl der Zeilen wie die Matrix $A$ und die selbe Spaltenanzahl wie die Matrix $B$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Sei die Matrix $A$ zum Beispiel eine $2 \times 2$ Matrix und $B$ eine $2 \times 3$ Matrix. Dann ist die Matrix $A \cdot B = C$ eine $2 \times 3$ Matrix.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Wie erhält man nun die einzelnen Koeffizienten der Matrix $C$?&lt;br /&gt;
 \url{https://www.youtube.com/watch?v=iLgfkgscafQ}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Durchführung der Matrizenmultiplikation kann mit Hilfe der&lt;br /&gt;
Falk'schen Anordnung erfolgen:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 {| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} b_{11} &amp;amp; b_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{1q} \\&lt;br /&gt;
  b_{21} &amp;amp; b_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{2q} \\&lt;br /&gt;
   \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  b_{p1} &amp;amp; b_{p2} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{pq} \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{1p} \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp;  a_{22} &amp;amp;  \dots &amp;amp;  a_{2p} \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  a_{n1} &amp;amp; a_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{np}\\ \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{1q}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{2q}  \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  c_{n1} &amp;amp; c_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{nq} \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
      &lt;br /&gt;
   &lt;br /&gt;
Es werden dann eben die Spalten von $B$ über die Zeilen von $A$ gelegt, die Komponenten dann multipliziert und dann die Ergebnisse addiert.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;big&amp;gt;&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
falkanordnung.png|Falk'sche Anordnung&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;/big&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = a_{11} \cdot b_{11}    a_{12} \cdot b_{21}   \dots   a_{1p} \cdot b_{p1} \\ &lt;br /&gt;
c_{12} = a_{11} \cdot b_{12}    a_{12} \cdot b_{22}   \dots   a_{1p} \cdot b_{p2} \\&lt;br /&gt;
c_{1q} = a_{11} \cdot b_{1q}    a_{12} \cdot b_{2q}   \dots   a_{1p} \cdot b_{pq} \\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{21} = a_{21} \cdot b_{11}    a_{22} \cdot b_{21}   \dots   a_{2p} \cdot b_{p1}\\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{nq} = a_{n1} \cdot b_{1q}    a_{n2} \cdot b_{2q}   \dots   a_{np} \cdot b_{pq}$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Konkret heißt das an einem Beispiel:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $   &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp;  c_{13}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp;  c_{23}  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = 2 \cdot 8   5 \cdot 9 = 61\\ &lt;br /&gt;
c_{12} = 2 \cdot 1   5 \cdot 0 =2\\&lt;br /&gt;
c_{13} =  2 \cdot 3   5 \cdot 5 =31\\&lt;br /&gt;
c_{21} = 4 \cdot 8   7 \cdot 9 =95\\&lt;br /&gt;
c_{22} = 4 \cdot 1   7 \cdot 0 =4\\&lt;br /&gt;
c_{23}= 4 \cdot 3   7 \cdot 5 =47$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Also&lt;br /&gt;
$$ \begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} \cdot \begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 61 &amp;amp; 2 &amp;amp;  31\\&lt;br /&gt;
 95 &amp;amp; 4 &amp;amp; 47  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Berechne $A \cdot B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
5 &amp;amp;  7 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; -1 &amp;amp; 4 \\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix} \cdot &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; -6 \\ &lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 2 \\ &lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 |2=  $C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
45 21 0&amp;amp; 35-42 2\\&lt;br /&gt;
72-3 0 &amp;amp;56 6 8\\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
66&amp;amp;-5\\&lt;br /&gt;
69&amp;amp;70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Gozinto-Graphen == &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Gonzinto-Graphen dienen der Veranschaulichung der Zusammenhänge zwischen Roh-, Zwischen- und Endprodukten. Die Knoten stellen dabei die Teile dar und die Pfeile oder auch gerichtete Kanten die Mengenbeziehungen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In der Abbildung des Gozintographen wird der Zusammenhang zwischen den Rohstoffen $R_1 , R_2$ und $R_3$ mit den Zwischenprodukten $Z_1, Z_2, Z_3$ und den Endprodukten $E_1, E_2$ dargestellt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{figure}[H]&lt;br /&gt;
\includegraphics[scale=0.5]{gozinto.pdf}&lt;br /&gt;
\caption{Beispiel eines Gozintographen}&lt;br /&gt;
\label{gozinto}&lt;br /&gt;
\end{figure}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einer Tabelle kann der Zusammenhang wie folgt aufgelistet werden: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! &lt;br /&gt;
! $Z_1$ &lt;br /&gt;
! $Z_2$&lt;br /&gt;
! $Z_3$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_1$&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
| 5&lt;br /&gt;
| 3 &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_2$&lt;br /&gt;
| 8&lt;br /&gt;
| 9&lt;br /&gt;
| 1&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $R_3$&lt;br /&gt;
| 6&lt;br /&gt;
| 4&lt;br /&gt;
| 2&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! !!$E_1$  !!  $E_2$ &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_1$ || 12 || 5&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_2$ || 11 || 8&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $Z_3$ || 2 || 4&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Tabelle kann aber ebenso in Matrixform umgeschrieben werden, wobei die Matrix $RZ$ den Zusammenhang der Rohstoffe mit den Zwischenprodukten und $ZE$ den der Zwischenprodukte mit den Endprodukten beschreibt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
RZ=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; 5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 9 &amp;amp;1  \\&lt;br /&gt;
6&amp;amp;4&amp;amp;2\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
ZE=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
12 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
11 &amp;amp; 8  \\&lt;br /&gt;
2&amp;amp;4\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um eine Matrix zu erhalten, welche den Rohstoffbedarf für die Endprodukte beschreibt wird die Matrix $RZ$ mit der Matrix $ZE$ multipliziert. In unserem Beispiel ergibt das&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\begin{equation*}&lt;br /&gt;
RE= RZ \cdot ZE= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
24 55 6 &amp;amp; 10 40 12\\&lt;br /&gt;
96 99 2 &amp;amp; 40 72 4\\&lt;br /&gt;
72 44 4 &amp;amp; 30 32 8\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}= &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
85 &amp;amp;62\\&lt;br /&gt;
197 &amp;amp; 116\\&lt;br /&gt;
120 &amp;amp; 70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.&lt;br /&gt;
\end{equation*}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Matrizen $RZ$, $ZE$ und $RE$ werden auch '''Produktionsmatrix''' genannt.&lt;br /&gt;
Der '''Produktions-''', '''Output-''' oder '''Nachfragevektor''' gibt an wie viel der Endprodukte produziert werden sollen.&lt;br /&gt;
Der '''Bedarfsvektor''' gibt den Gesamtbedarf an Einzelteilen an für einen vorgesehenen Produktionsvektor. Also durch den Bedarfsvektor kann der Bedarf an Rohstoffen berechnet werden.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Im '''Preisvektor''' befinden sich die Preise für die einzelnen Rohstoffe.&lt;br /&gt;
Der '''Inputvekor''' beschreibt die benötigten Rohstoffe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Input-Output-Matrix: Leontief-Modell==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Eine '''Input-Output-Tabelle''' für die Firmen A, B und C, mit $x_i=\sum_{k=1}^{3} x_{ik}   y_i$, wobei $i=j$ den Eigenbedarf einer Firma beschreibt, wird in der folgenden Tabelle aufgezeigt.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! Input / Output !! A !!B !! C !! Markt / Konsum !! Gesamtproduktion&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| A || $x_{11}$ || $x_{12}$ || $x_{13}$ || $y_{1}$ || $x_{1}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| B || $x_{21}$ || $x_{22}$ || $x_{23}$ || $y_{2}$ || $x_{2}$&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| C || $x_{31}$ || $x_{32}$ || $x_{33}$ ||  $y_{3}$ || $x_{3}$&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In einem Gozinto-Graphen kann dies wie folgt dargestellt werden:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
inpuoutput.pdf|Gozintograph des Input-Output-Modells&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Produktionsmatrix $P$ sieht daher folgendermaßen aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$P=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 x_{11} &amp;amp;  x_{12} &amp;amp;  x_{13}  \\&lt;br /&gt;
x_{21} &amp;amp;  x_{22} &amp;amp;  x_{23} \\&lt;br /&gt;
x_{31} &amp;amp;  x_{32} &amp;amp;  x_{33}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Um die Input-Output-Matrix zu erhalten die erste Spalte durch den Wert der Gesamtproduktion der ersten Zeile geteilt werden, die zweite Spalte durch den der zweiten Zeile und die dritte Spalte durch den der dritten Zeile, das heißt die Koeffizienten der Input-Output-Matrix ergeben sich als $a_{ij}= \frac{x_{ij}}{x_j}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Input-Output-Matrix ergibt sich dann zu:&lt;br /&gt;
$M=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 \frac{x_{11}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{12}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{13}}{x_3}  \\&lt;br /&gt;
\frac{x_{21}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{22}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{23}}{x_3} \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\frac{x_{31}}{x_1} &amp;amp;  \frac{x_{32}}{x_2} &amp;amp;  \frac{x_{33}}{x_3}\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}.$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Matura-Aufgaben==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;URL1&amp;quot; &amp;quot;Aufgabentitel1&amp;quot;}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Datei:inpuoutput.pdf&amp;diff=5499</id>
		<title>Datei:inpuoutput.pdf</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Datei:inpuoutput.pdf&amp;diff=5499"/>
		<updated>2016-11-02T15:12:02Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Datei:gozinto.pdf&amp;diff=5498</id>
		<title>Datei:gozinto.pdf</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Datei:gozinto.pdf&amp;diff=5498"/>
		<updated>2016-11-02T15:10:56Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5497</id>
		<title>Matrizen</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5497"/>
		<updated>2016-11-02T14:33:01Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;bs:pageaccess groups=&amp;quot;Editor&amp;quot; /&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Matrizen sind eine nützliche Darstellung, um ein Gleichungssystem mit vielen linearen Gleichungen zu lösen oder auch um Tabellen übersichtlich darzustellen, also um lineare Zusammenhänge zwischen mehreren Größen herzustellen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Einführung ==&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Eine  $2\times2$ Matrix besteht aus 2 Zeilen und 2 Spalten, sie sieht zum Beispiel so aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
 \qquad \qquad \qquad \qquad  \qquad \qquad \qquad \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Der erste Index gibt dabei an in der welcher Zeile und der zweite Index in welcher Spalte sich die Zahl befindet. Hier bilden zum Beispiel $a_{11}$ und $ a_{12}$ die erste Zeile, $a_{21}$  und $ a_{22} $ die zweite Zeile, $a_{11}$ und $ a_{21}$ die erste Spalte und $a_{12}$  und $a_{22}$ die zweite Spalte.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Beispiel: $a_{11}=3  \qquad a_{12}=6  \qquad a_{21}=7  \qquad a_{22}=8$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
 \qquad  A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 8  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Was ist die erste Zeile der Matrix $\quad F= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 12 &amp;amp;17 \\&lt;br /&gt;
3,9 &amp;amp; 5 &amp;amp; 84,7 \\&lt;br /&gt;
4,5 &amp;amp;63 &amp;amp; 9,6\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ und was ist die 3. Spalte der Matrix $F$?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  1.Zeile $\left( 8 \quad 12 \quad 17  \right) $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3.Spalte $\left(\begin{array}{c} 17 \\ 84,7 \\ 9,6 \end{array}\right)$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=  $m \times n$ Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die  $m\times n$ Matrix hat $m$ Zeilen und $n$ Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1=Eine quadratische Matrix hat die gleiche Anzahl an Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der Addition von Matrizen, werden die einzelnen Komponenten miteinander addiert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sei die Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
und die Matrix&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11}	&amp;amp; b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
b_{21}	&amp;amp; b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
b_{m1} 	&amp;amp; b_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist &lt;br /&gt;
$$A+B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} + b_{11}	&amp;amp; a_{12}+ b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}+  b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}+ b_{21}	&amp;amp; a_{22} +b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{1n}+  b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1}+ b_{m1} 	&amp;amp;a_{m2}+ b_{m2} &amp;amp;  \dots  &amp;amp;  	 a_{mn}+ b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der $2\times 2$ Matrix schaut das wie folgt aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist $ \qquad \qquad \qquad A+B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} &lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
+ &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22} &lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} + b_{11} &amp;amp; a_{12} + b_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} + b_{21} &amp;amp; a_{22} + b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Addiere die Matrizen $\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -4  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $ und &lt;br /&gt;
$\quad D= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $C+D=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
10 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der Multiplikation mit einem Skalar $k$ (einer reellen Zahl), wird jede Komponente einzeln mit dem Skalar multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
k \cdot A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
k \cdot a_{11} &amp;amp; k \cdot a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{1n} \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{21} &amp;amp; k \cdot a_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{2n} \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{m1} &amp;amp;k \cdot a_{m2} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{mn} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Multipliziere die Matrix $\quad E= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 2  \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $  mit $3$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $3 \cdot E=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
21 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
27 &amp;amp; 0  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Nullmatrix&lt;br /&gt;
Die Nullmatrix sieht wie folgt aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
0= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0  &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\vdots  &amp;amp;  &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0   &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Einheitsmatrix&lt;br /&gt;
Die Einheitsmatrix hat nur in der Hauptdiagonale (von links oben nach rechts unten) Einsen stehen. Sonst befinden sich überall Nullen. Zudem ist sie ein quadratische Matrix.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
I_n= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sieht die Einheitsmatrix im dreidimensionalen Raum aus?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $I_3= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Transponierte Matrix&lt;br /&gt;
Bei einer transponierten Matrix werden die Zeilen und Spalten miteinander vertauscht. Sei $A$ die ursprüngliche Matrix und $A^T$ die transponierte:&lt;br /&gt;
$A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  &amp;amp;a_{13}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{23}  \\&lt;br /&gt;
a_{31}  &amp;amp;a_{32}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$A^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{21}  &amp;amp;a_{31}  \\&lt;br /&gt;
a_{12}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{32}  \\&lt;br /&gt;
a_{13}  &amp;amp;a_{23}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sieht die transponierten Matrizen zu der Matrix $B$ und $C$ aus?\\&lt;br /&gt;
$\quad B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
654 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 4,7 &amp;amp;6 &amp;amp;9 &amp;amp;89  \\&lt;br /&gt;
8,3 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 7 &amp;amp; 3&amp;amp;1 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 2 &amp;amp; 0 &amp;amp; 7,9 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $\quad B^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 654  \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 8,3 &amp;amp; 4\\&lt;br /&gt;
4,7 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 2\\&lt;br /&gt;
6 &amp;amp; 7&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
9&amp;amp; 3 &amp;amp; 7,9\\&lt;br /&gt;
89 &amp;amp; 1 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Matrizenmultiplikation&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zwei Matrizen werden nach der Regel: Zeile mal Spalte multipliziert.&lt;br /&gt;
Die Matrizenmultiplikation ist nicht kommutativ, das heißt: $A\cdot B \neq B \cdot A$.&lt;br /&gt;
Um $A \cdot B =C$ zu erhalten muss die Anzahl der Spalten von $A$ die selbe sein wie die Anzahl der Zeilen von $B$. Also wenn $A$ eine $m \times n$ Matrix ist, so $B$ eine $n \times p$ Matrix sein, wobei $m$ und $p$ beliebig sind und $n$ bei $A$ und $B$ die gleichen sein müssen. Außerdem ist dann $C$ eine $m \times p$ Matrix, sie hat also dieselbe Anzahl der Zeilen wie die Matrix $A$ und die selbe Spaltenanzahl wie die Matrix $B$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Sei die Matrix $A$ zum Beispiel eine $2 \times 2$ Matrix und $B$ eine $2 \times 3$ Matrix. Dann ist die Matrix $A \cdot B = C$ eine $2 \times 3$ Matrix.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Wie erhält man nun die einzelnen Koeffizienten der Matrix $C$?&lt;br /&gt;
 \url{https://www.youtube.com/watch?v=iLgfkgscafQ}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Durchführung der Matrizenmultiplikation kann mit Hilfe der&lt;br /&gt;
Falk'schen Anordnung erfolgen:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 {| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} b_{11} &amp;amp; b_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{1q} \\&lt;br /&gt;
  b_{21} &amp;amp; b_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{2q} \\&lt;br /&gt;
   \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  b_{p1} &amp;amp; b_{p2} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{pq} \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{1p} \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp;  a_{22} &amp;amp;  \dots &amp;amp;  a_{2p} \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  a_{n1} &amp;amp; a_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{np}\\ \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{1q}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{2q}  \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  c_{n1} &amp;amp; c_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{nq} \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
      &lt;br /&gt;
   &lt;br /&gt;
Es werden dann eben die Spalten von $B$ über die Zeilen von $A$ gelegt, die Komponenten dann multipliziert und dann die Ergebnisse addiert.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;big&amp;gt;&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
falkanordnung.png|Falk'sche Anordnung&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;/big&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = a_{11} \cdot b_{11} +  a_{12} \cdot b_{21} + \dots + a_{1p} \cdot b_{p1} \\ &lt;br /&gt;
c_{12} = a_{11} \cdot b_{12} +  a_{12} \cdot b_{22} + \dots + a_{1p} \cdot b_{p2} \\&lt;br /&gt;
c_{1q} = a_{11} \cdot b_{1q} +  a_{12} \cdot b_{2q} + \dots + a_{1p} \cdot b_{pq} \\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{21} = a_{21} \cdot b_{11} +  a_{22} \cdot b_{21} + \dots + a_{2p} \cdot b_{p1}\\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{nq} = a_{n1} \cdot b_{1q} +  a_{n2} \cdot b_{2q} + \dots + a_{np} \cdot b_{pq}$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Konkret heißt das an einem Beispiel:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $   &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp;  c_{13}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp;  c_{23}  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = 2 \cdot 8 + 5 \cdot 9 = 61\\ &lt;br /&gt;
c_{12} = 2 \cdot 1 + 5 \cdot 0 =2\\&lt;br /&gt;
c_{13} =  2 \cdot 3 + 5 \cdot 5 =31\\&lt;br /&gt;
c_{21} = 4 \cdot 8 + 7 \cdot 9 =95\\&lt;br /&gt;
c_{22} = 4 \cdot 1 + 7 \cdot 0 =4\\&lt;br /&gt;
c_{23}= 4 \cdot 3 + 7 \cdot 5 =47$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Also&lt;br /&gt;
$$ \begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} \cdot \begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 61 &amp;amp; 2 &amp;amp;  31\\&lt;br /&gt;
 95 &amp;amp; 4 &amp;amp; 47  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Berechne $A \cdot B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
5 &amp;amp;  7 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; -1 &amp;amp; 4 \\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix} \cdot &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; -6 \\ &lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 2 \\ &lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 |2=  $C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
45+21+0&amp;amp; 35-42+2\\&lt;br /&gt;
72-3+0 &amp;amp;56+6+8\\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
66&amp;amp;-5\\&lt;br /&gt;
69&amp;amp;70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Überschrift 3 == Gozinto-Graphen&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Matura-Aufgaben==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;URL1&amp;quot; &amp;quot;Aufgabentitel1&amp;quot;}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Datei:falkanordnung.png&amp;diff=5496</id>
		<title>Datei:falkanordnung.png</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Datei:falkanordnung.png&amp;diff=5496"/>
		<updated>2016-11-02T14:27:02Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: http://www.texample.net/tikz/examples/matrix-multiplication/&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;http://www.texample.net/tikz/examples/matrix-multiplication/&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5495</id>
		<title>Matrizen</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5495"/>
		<updated>2016-11-02T14:22:48Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;bs:pageaccess groups=&amp;quot;Editor&amp;quot; /&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Matrizen sind eine nützliche Darstellung, um ein Gleichungssystem mit vielen linearen Gleichungen zu lösen oder auch um Tabellen übersichtlich darzustellen, also um lineare Zusammenhänge zwischen mehreren Größen herzustellen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Einführung ==&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Eine  $2\times2$ Matrix besteht aus 2 Zeilen und 2 Spalten, sie sieht zum Beispiel so aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
 \qquad \qquad \qquad \qquad  \qquad \qquad \qquad \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Der erste Index gibt dabei an in der welcher Zeile und der zweite Index in welcher Spalte sich die Zahl befindet. Hier bilden zum Beispiel $a_{11}$ und $ a_{12}$ die erste Zeile, $a_{21}$  und $ a_{22} $ die zweite Zeile, $a_{11}$ und $ a_{21}$ die erste Spalte und $a_{12}$  und $a_{22}$ die zweite Spalte.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Beispiel: $a_{11}=3  \qquad a_{12}=6  \qquad a_{21}=7  \qquad a_{22}=8$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
 \qquad  A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 8  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Was ist die erste Zeile der Matrix $\quad F= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 12 &amp;amp;17 \\&lt;br /&gt;
3,9 &amp;amp; 5 &amp;amp; 84,7 \\&lt;br /&gt;
4,5 &amp;amp;63 &amp;amp; 9,6\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ und was ist die 3. Spalte der Matrix $F$?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  1.Zeile $\left( 8 \quad 12 \quad 17  \right) $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3.Spalte $\left(\begin{array}{c} 17 \\ 84,7 \\ 9,6 \end{array}\right)$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=  $m \times n$ Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die  $m\times n$ Matrix hat $m$ Zeilen und $n$ Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1=Eine quadratische Matrix hat die gleiche Anzahl an Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der Addition von Matrizen, werden die einzelnen Komponenten miteinander addiert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sei die Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
und die Matrix&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11}	&amp;amp; b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
b_{21}	&amp;amp; b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
b_{m1} 	&amp;amp; b_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist &lt;br /&gt;
$$A+B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} + b_{11}	&amp;amp; a_{12}+ b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}+  b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}+ b_{21}	&amp;amp; a_{22} +b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{1n}+  b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1}+ b_{m1} 	&amp;amp;a_{m2}+ b_{m2} &amp;amp;  \dots  &amp;amp;  	 a_{mn}+ b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der $2\times 2$ Matrix schaut das wie folgt aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist $ \qquad \qquad \qquad A+B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} &lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
+ &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22} &lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} + b_{11} &amp;amp; a_{12} + b_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} + b_{21} &amp;amp; a_{22} + b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Addiere die Matrizen $\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -4  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $ und &lt;br /&gt;
$\quad D= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $C+D=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
10 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der Multiplikation mit einem Skalar $k$ (einer reellen Zahl), wird jede Komponente einzeln mit dem Skalar multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
k \cdot A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
k \cdot a_{11} &amp;amp; k \cdot a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{1n} \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{21} &amp;amp; k \cdot a_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{2n} \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{m1} &amp;amp;k \cdot a_{m2} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{mn} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Multipliziere die Matrix $\quad E= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 2  \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $  mit $3$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $3 \cdot E=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
21 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
27 &amp;amp; 0  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Nullmatrix&lt;br /&gt;
Die Nullmatrix sieht wie folgt aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
0= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0  &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\vdots  &amp;amp;  &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0   &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Einheitsmatrix&lt;br /&gt;
Die Einheitsmatrix hat nur in der Hauptdiagonale (von links oben nach rechts unten) Einsen stehen. Sonst befinden sich überall Nullen. Zudem ist sie ein quadratische Matrix.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
I_n= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sieht die Einheitsmatrix im dreidimensionalen Raum aus?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $I_3= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Transponierte Matrix&lt;br /&gt;
Bei einer transponierten Matrix werden die Zeilen und Spalten miteinander vertauscht. Sei $A$ die ursprüngliche Matrix und $A^T$ die transponierte:&lt;br /&gt;
$A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  &amp;amp;a_{13}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{23}  \\&lt;br /&gt;
a_{31}  &amp;amp;a_{32}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$A^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{21}  &amp;amp;a_{31}  \\&lt;br /&gt;
a_{12}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{32}  \\&lt;br /&gt;
a_{13}  &amp;amp;a_{23}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sieht die transponierten Matrizen zu der Matrix $B$ und $C$ aus?\\&lt;br /&gt;
$\quad B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
654 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 4,7 &amp;amp;6 &amp;amp;9 &amp;amp;89  \\&lt;br /&gt;
8,3 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 7 &amp;amp; 3&amp;amp;1 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 2 &amp;amp; 0 &amp;amp; 7,9 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $\quad B^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 654  \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 8,3 &amp;amp; 4\\&lt;br /&gt;
4,7 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 2\\&lt;br /&gt;
6 &amp;amp; 7&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
9&amp;amp; 3 &amp;amp; 7,9\\&lt;br /&gt;
89 &amp;amp; 1 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Matrizenmultiplikation&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zwei Matrizen werden nach der Regel: Zeile mal Spalte multipliziert.&lt;br /&gt;
Die Matrizenmultiplikation ist nicht kommutativ, das heißt: $A\cdot B \neq B \cdot A$.&lt;br /&gt;
Um $A \cdot B =C$ zu erhalten muss die Anzahl der Spalten von $A$ die selbe sein wie die Anzahl der Zeilen von $B$. Also wenn $A$ eine $m \times n$ Matrix ist, so $B$ eine $n \times p$ Matrix sein, wobei $m$ und $p$ beliebig sind und $n$ bei $A$ und $B$ die gleichen sein müssen. Außerdem ist dann $C$ eine $m \times p$ Matrix, sie hat also dieselbe Anzahl der Zeilen wie die Matrix $A$ und die selbe Spaltenanzahl wie die Matrix $B$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Sei die Matrix $A$ zum Beispiel eine $2 \times 2$ Matrix und $B$ eine $2 \times 3$ Matrix. Dann ist die Matrix $A \cdot B = C$ eine $2 \times 3$ Matrix.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Wie erhält man nun die einzelnen Koeffizienten der Matrix $C$?&lt;br /&gt;
 \url{https://www.youtube.com/watch?v=iLgfkgscafQ}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Durchführung der Matrizenmultiplikation kann mit Hilfe der&lt;br /&gt;
Falk'schen Anordnung erfolgen:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 {| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} b_{11} &amp;amp; b_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{1q} \\&lt;br /&gt;
  b_{21} &amp;amp; b_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{2q} \\&lt;br /&gt;
   \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  b_{p1} &amp;amp; b_{p2} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{pq} \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{1p} \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp;  a_{22} &amp;amp;  \dots &amp;amp;  a_{2p} \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  a_{n1} &amp;amp; a_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{np}\\ \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{1q}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{2q}  \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  c_{n1} &amp;amp; c_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{nq} \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
      &lt;br /&gt;
   &lt;br /&gt;
Es werden dann eben die Spalten von $B$ über die Zeilen von $A$ gelegt, die Komponenten dann multipliziert und dann die Ergebnisse addiert.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:falkanorndung|mini]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = a_{11} \cdot b_{11} +  a_{12} \cdot b_{21} + \dots + a_{1p} \cdot b_{p1} \\ &lt;br /&gt;
c_{12} = a_{11} \cdot b_{12} +  a_{12} \cdot b_{22} + \dots + a_{1p} \cdot b_{p2} \\&lt;br /&gt;
c_{1q} = a_{11} \cdot b_{1q} +  a_{12} \cdot b_{2q} + \dots + a_{1p} \cdot b_{pq} \\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{21} = a_{21} \cdot b_{11} +  a_{22} \cdot b_{21} + \dots + a_{2p} \cdot b_{p1}\\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{nq} = a_{n1} \cdot b_{1q} +  a_{n2} \cdot b_{2q} + \dots + a_{np} \cdot b_{pq}$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Konkret heißt das an einem Beispiel:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $   &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp;  c_{13}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp;  c_{23}  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = 2 \cdot 8 + 5 \cdot 9 = 61\\ &lt;br /&gt;
c_{12} = 2 \cdot 1 + 5 \cdot 0 =2\\&lt;br /&gt;
c_{13} =  2 \cdot 3 + 5 \cdot 5 =31\\&lt;br /&gt;
c_{21} = 4 \cdot 8 + 7 \cdot 9 =95\\&lt;br /&gt;
c_{22} = 4 \cdot 1 + 7 \cdot 0 =4\\&lt;br /&gt;
c_{23}= 4 \cdot 3 + 7 \cdot 5 =47$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Also&lt;br /&gt;
$$ \begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} \cdot \begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 61 &amp;amp; 2 &amp;amp;  31\\&lt;br /&gt;
 95 &amp;amp; 4 &amp;amp; 47  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Berechne $A \cdot B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
5 &amp;amp;  7 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; -1 &amp;amp; 4 \\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix} \cdot &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; -6 \\ &lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 2 \\ &lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 |2=  $C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
45+21+0&amp;amp; 35-42+2\\&lt;br /&gt;
72-3+0 &amp;amp;56+6+8\\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
66&amp;amp;-5\\&lt;br /&gt;
69&amp;amp;70\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Überschrift 3 == Gozinto-Graphen&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Matura-Aufgaben==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;URL1&amp;quot; &amp;quot;Aufgabentitel1&amp;quot;}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5494</id>
		<title>Matrizen</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5494"/>
		<updated>2016-11-02T14:00:56Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;bs:pageaccess groups=&amp;quot;Editor&amp;quot; /&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Matrizen sind eine nützliche Darstellung, um ein Gleichungssystem mit vielen linearen Gleichungen zu lösen oder auch um Tabellen übersichtlich darzustellen, also um lineare Zusammenhänge zwischen mehreren Größen herzustellen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Einführung ==&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Eine  $2\times2$ Matrix besteht aus 2 Zeilen und 2 Spalten, sie sieht zum Beispiel so aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
 \qquad \qquad \qquad \qquad  \qquad \qquad \qquad \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Der erste Index gibt dabei an in der welcher Zeile und der zweite Index in welcher Spalte sich die Zahl befindet. Hier bilden zum Beispiel $a_{11}$ und $ a_{12}$ die erste Zeile, $a_{21}$  und $ a_{22} $ die zweite Zeile, $a_{11}$ und $ a_{21}$ die erste Spalte und $a_{12}$  und $a_{22}$ die zweite Spalte.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Beispiel: $a_{11}=3  \qquad a_{12}=6  \qquad a_{21}=7  \qquad a_{22}=8$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
 \qquad  A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 8  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Was ist die erste Zeile der Matrix $\quad F= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 12 &amp;amp;17 \\&lt;br /&gt;
3,9 &amp;amp; 5 &amp;amp; 84,7 \\&lt;br /&gt;
4,5 &amp;amp;63 &amp;amp; 9,6\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ und was ist die 3. Spalte der Matrix $F$?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  1.Zeile $\left( 8 \quad 12 \quad 17  \right) $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3.Spalte $\left(\begin{array}{c} 17 \\ 84,7 \\ 9,6 \end{array}\right)$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=  $m \times n$ Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die  $m\times n$ Matrix hat $m$ Zeilen und $n$ Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1=Eine quadratische Matrix hat die gleiche Anzahl an Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der Addition von Matrizen, werden die einzelnen Komponenten miteinander addiert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sei die Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
und die Matrix&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11}	&amp;amp; b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
b_{21}	&amp;amp; b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
b_{m1} 	&amp;amp; b_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist &lt;br /&gt;
$$A+B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} + b_{11}	&amp;amp; a_{12}+ b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}+  b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}+ b_{21}	&amp;amp; a_{22} +b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{1n}+  b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1}+ b_{m1} 	&amp;amp;a_{m2}+ b_{m2} &amp;amp;  \dots  &amp;amp;  	 a_{mn}+ b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der $2\times 2$ Matrix schaut das wie folgt aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist $ \qquad \qquad \qquad A+B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} &lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
+ &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22} &lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} + b_{11} &amp;amp; a_{12} + b_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} + b_{21} &amp;amp; a_{22} + b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Addiere die Matrizen $\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -4  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $ und &lt;br /&gt;
$\quad D= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $C+D=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
10 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der Multiplikation mit einem Skalar $k$ (einer reellen Zahl), wird jede Komponente einzeln mit dem Skalar multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
k \cdot A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
k \cdot a_{11} &amp;amp; k \cdot a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{1n} \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{21} &amp;amp; k \cdot a_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{2n} \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{m1} &amp;amp;k \cdot a_{m2} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{mn} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Multipliziere die Matrix $\quad E= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 2  \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $  mit $3$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $3 \cdot E=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
21 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
27 &amp;amp; 0  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Nullmatrix&lt;br /&gt;
Die Nullmatrix sieht wie folgt aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
0= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0  &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\vdots  &amp;amp;  &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0   &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Einheitsmatrix&lt;br /&gt;
Die Einheitsmatrix hat nur in der Hauptdiagonale (von links oben nach rechts unten) Einsen stehen. Sonst befinden sich überall Nullen. Zudem ist sie ein quadratische Matrix.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
I_n= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sieht die Einheitsmatrix im dreidimensionalen Raum aus?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $I_3= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Transponierte Matrix&lt;br /&gt;
Bei einer transponierten Matrix werden die Zeilen und Spalten miteinander vertauscht. Sei $A$ die ursprüngliche Matrix und $A^T$ die transponierte:&lt;br /&gt;
$A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  &amp;amp;a_{13}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{23}  \\&lt;br /&gt;
a_{31}  &amp;amp;a_{32}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$A^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{21}  &amp;amp;a_{31}  \\&lt;br /&gt;
a_{12}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{32}  \\&lt;br /&gt;
a_{13}  &amp;amp;a_{23}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sieht die transponierten Matrizen zu der Matrix $B$ und $C$ aus?\\&lt;br /&gt;
$\quad B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
654 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 4,7 &amp;amp;6 &amp;amp;9 &amp;amp;89  \\&lt;br /&gt;
8,3 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 7 &amp;amp; 3&amp;amp;1 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 2 &amp;amp; 0 &amp;amp; 7,9 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $\quad B^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 654  \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 8,3 &amp;amp; 4\\&lt;br /&gt;
4,7 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 2\\&lt;br /&gt;
6 &amp;amp; 7&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
9&amp;amp; 3 &amp;amp; 7,9\\&lt;br /&gt;
89 &amp;amp; 1 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Matrizenmultiplikation&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zwei Matrizen werden nach der Regel: Zeile mal Spalte multipliziert.&lt;br /&gt;
Die Matrizenmultiplikation ist nicht kommutativ, das heißt: $A\cdot B \neq B \cdot A$.&lt;br /&gt;
Um $A \cdot B =C$ zu erhalten muss die Anzahl der Spalten von $A$ die selbe sein wie die Anzahl der Zeilen von $B$. Also wenn $A$ eine $m \times n$ Matrix ist, so $B$ eine $n \times p$ Matrix sein, wobei $m$ und $p$ beliebig sind und $n$ bei $A$ und $B$ die gleichen sein müssen. Außerdem ist dann $C$ eine $m \times p$ Matrix, sie hat also dieselbe Anzahl der Zeilen wie die Matrix $A$ und die selbe Spaltenanzahl wie die Matrix $B$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Sei die Matrix $A$ zum Beispiel eine $2 \times 2$ Matrix und $B$ eine $2 \times 3$ Matrix. Dann ist die Matrix $A \cdot B = C$ eine $2 \times 3$ Matrix.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Wie erhält man nun die einzelnen Koeffizienten der Matrix $C$?&lt;br /&gt;
 \url{https://www.youtube.com/watch?v=iLgfkgscafQ}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Durchführung der Matrizenmultiplikation kann mit Hilfe der&lt;br /&gt;
Falk'schen Anordnung erfolgen:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 {| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} b_{11} &amp;amp; b_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{1q} \\&lt;br /&gt;
  b_{21} &amp;amp; b_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{2q} \\&lt;br /&gt;
   \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  b_{p1} &amp;amp; b_{p2} &amp;amp; \dots &amp;amp; b_{pq} \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  a_{11} &amp;amp; a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{1p} \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp;  a_{22} &amp;amp;  \dots &amp;amp;  a_{2p} \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  a_{n1} &amp;amp; a_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; a_{np}\\ \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{1q}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{2q}  \\&lt;br /&gt;
 \vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
  c_{n1} &amp;amp; c_{n2} &amp;amp; \dots &amp;amp; c_{nq} \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
      &lt;br /&gt;
   &lt;br /&gt;
Es werden dann eben die Spalten von $B$ über die Zeilen von $A$ gelegt, die Komponenten dann multipliziert und dann die Ergebnisse addiert.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Datei:falkanorndung|mini]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = a_{11} \cdot b_{11} +  a_{12} \cdot b_{21} + \dots + a_{1p} \cdot b_{p1} \\ &lt;br /&gt;
c_{12} = a_{11} \cdot b_{12} +  a_{12} \cdot b_{22} + \dots + a_{1p} \cdot b_{p2} \\&lt;br /&gt;
c_{1q} = a_{11} \cdot b_{1q} +  a_{12} \cdot b_{2q} + \dots + a_{1p} \cdot b_{pq} \\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{21} = a_{21} \cdot b_{11} +  a_{22} \cdot b_{21} + \dots + a_{2p} \cdot b_{p1}\\&lt;br /&gt;
\vdots  \\&lt;br /&gt;
c_{nq} = a_{n1} \cdot b_{1q} +  a_{n2} \cdot b_{2q} + \dots + a_{np} \cdot b_{pq}$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Konkret heißt das an einem Beispiel:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} $   &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
| $ \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
  c_{11} &amp;amp; c_{12} &amp;amp;  c_{13}\\&lt;br /&gt;
  c_{21} &amp;amp; c_{22} &amp;amp;  c_{23}  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Wobei&lt;br /&gt;
$$c_{11} = 2 \cdot 8 + 5 \cdot 9 = 61\\ &lt;br /&gt;
c_{12} = 2 \cdot 1 + 5 \cdot 0 =2\\&lt;br /&gt;
c_{13} =  2 \cdot 3 + 5 \cdot 5 =31\\&lt;br /&gt;
c_{21} = 4 \cdot 8 + 7 \cdot 9 =95\\&lt;br /&gt;
c_{22} = 4 \cdot 1 + 7 \cdot 0 =4\\&lt;br /&gt;
c_{23}= 4 \cdot 3 + 7 \cdot 5 =47$$&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
  &lt;br /&gt;
Also&lt;br /&gt;
$$ \begin{pmatrix} 8 &amp;amp;1 &amp;amp; 3 \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
   \end{pmatrix} \cdot \begin{pmatrix}  2 &amp;amp; 5 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix} = \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 61 &amp;amp; 2 &amp;amp;  31\\&lt;br /&gt;
 95 &amp;amp; 4 &amp;amp; 47  \\&lt;br /&gt;
  \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Berechne $A \cdot B$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$B = \begin{pmatrix}   5 &amp;amp;  7 &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
            8 &amp;amp; -1 &amp;amp; 4 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix     \qquad&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}   9 &amp;amp; 7 \\&lt;br /&gt;
            3 &amp;amp; -6 \\ 0 &amp;amp; 2 \\ \end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 |2=  $C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
 101&amp;amp; 56&amp;amp;37\\&lt;br /&gt;
 -33&amp;amp;39&amp;amp;-21\\&lt;br /&gt;
 16 &amp;amp; -2 &amp;amp; 8\\&lt;br /&gt;
 \end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Überschrift 3 == Gozinto-Graphen&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Matura-Aufgaben==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;URL1&amp;quot; &amp;quot;Aufgabentitel1&amp;quot;}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5493</id>
		<title>Matrizen</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5493"/>
		<updated>2016-11-02T13:21:52Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;bs:pageaccess groups=&amp;quot;Editor&amp;quot; /&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Matrizen sind eine nützliche Darstellung, um ein Gleichungssystem mit vielen linearen Gleichungen zu lösen oder auch um Tabellen übersichtlich darzustellen, also um lineare Zusammenhänge zwischen mehreren Größen herzustellen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Einführung ==&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Eine  $2\times2$ Matrix besteht aus 2 Zeilen und 2 Spalten, sie sieht zum Beispiel so aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
 \qquad \qquad \qquad \qquad  \qquad \qquad \qquad \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Der erste Index gibt dabei an in der welcher Zeile und der zweite Index in welcher Spalte sich die Zahl befindet. Hier bilden zum Beispiel $a_{11}$ und $ a_{12}$ die erste Zeile, $a_{21}$  und $ a_{22} $ die zweite Zeile, $a_{11}$ und $ a_{21}$ die erste Spalte und $a_{12}$  und $a_{22}$ die zweite Spalte.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Beispiel: $a_{11}=3  \qquad a_{12}=6  \qquad a_{21}=7  \qquad a_{22}=8$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
 \qquad  A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 8  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Was ist die erste Zeile der Matrix $\quad F= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 12 &amp;amp;17 \\&lt;br /&gt;
3,9 &amp;amp; 5 &amp;amp; 84,7 \\&lt;br /&gt;
4,5 &amp;amp;63 &amp;amp; 9,6\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ und was ist die 3. Spalte der Matrix $F$?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  1.Zeile $\left( 8 \quad 12 \quad 17  \right) $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3.Spalte $\left(\begin{array}{c} 17 \\ 84,7 \\ 9,6 \end{array}\right)$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=  $m \times n$ Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die  $m\times n$ Matrix hat $m$ Zeilen und $n$ Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1=Eine quadratische Matrix hat die gleiche Anzahl an Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der Addition von Matrizen, werden die einzelnen Komponenten miteinander addiert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sei die Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
und die Matrix&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11}	&amp;amp; b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
b_{21}	&amp;amp; b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
b_{m1} 	&amp;amp; b_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist &lt;br /&gt;
$$A+B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} + b_{11}	&amp;amp; a_{12}+ b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}+  b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}+ b_{21}	&amp;amp; a_{22} +b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{1n}+  b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1}+ b_{m1} 	&amp;amp;a_{m2}+ b_{m2} &amp;amp;  \dots  &amp;amp;  	 a_{mn}+ b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der $2\times 2$ Matrix schaut das wie folgt aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist $ \qquad \qquad \qquad A+B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} &lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
+ &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22} &lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} + b_{11} &amp;amp; a_{12} + b_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} + b_{21} &amp;amp; a_{22} + b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Addiere die Matrizen $\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -4  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $ und &lt;br /&gt;
$\quad D= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $C+D=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
10 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der Multiplikation mit einem Skalar $k$ (einer reellen Zahl), wird jede Komponente einzeln mit dem Skalar multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
k \cdot A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
k \cdot a_{11} &amp;amp; k \cdot a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{1n} \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{21} &amp;amp; k \cdot a_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{2n} \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{m1} &amp;amp;k \cdot a_{m2} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{mn} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Multipliziere die Matrix $\quad E= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 2  \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $  mit $3$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $3 \cdot E=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
21 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
27 &amp;amp; 0  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Nullmatrix&lt;br /&gt;
Die Nullmatrix sieht wie folgt aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
0= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0  &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\vdots  &amp;amp;  &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0   &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Einheitsmatrix&lt;br /&gt;
Die Einheitsmatrix hat nur in der Hauptdiagonale (von links oben nach rechts unten) Einsen stehen. Sonst befinden sich überall Nullen. Zudem ist sie ein quadratische Matrix.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
I_n= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sieht die Einheitsmatrix im dreidimensionalen Raum aus?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $I_3= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Transponierte Matrix&lt;br /&gt;
Bei einer transponierten Matrix werden die Zeilen und Spalten miteinander vertauscht. Sei $A$ die ursprüngliche Matrix und $A^T$ die transponierte:&lt;br /&gt;
$A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  &amp;amp;a_{13}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{23}  \\&lt;br /&gt;
a_{31}  &amp;amp;a_{32}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$A^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{21}  &amp;amp;a_{31}  \\&lt;br /&gt;
a_{12}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{32}  \\&lt;br /&gt;
a_{13}  &amp;amp;a_{23}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sieht die transponierten Matrizen zu der Matrix $B$ und $C$ aus?\\&lt;br /&gt;
$\quad B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
654 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 4,7 &amp;amp;6 &amp;amp;9 &amp;amp;89  \\&lt;br /&gt;
8,3 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 7 &amp;amp; 3&amp;amp;1 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 2 &amp;amp; 0 &amp;amp; 7,9 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $\quad B^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 654  \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 8,3 &amp;amp; 4\\&lt;br /&gt;
4,7 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 2\\&lt;br /&gt;
6 &amp;amp; 7&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
9&amp;amp; 3 &amp;amp; 7,9\\&lt;br /&gt;
89 &amp;amp; 1 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Matrizenmultiplikation&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zwei Matrizen werden nach der Regel: Zeile mal Spalte multipliziert.&lt;br /&gt;
Die Matrizenmultiplikation ist nicht kommutativ, das heißt: $A\cdot B \neq B \cdot A$.&lt;br /&gt;
Um $A \cdot B =C$ zu erhalten muss die Anzahl der Spalten von $A$ die selbe sein wie die Anzahl der Zeilen von $B$. Also wenn $A$ eine $m \times n$ Matrix ist, so $B$ eine $n \times p$ Matrix sein, wobei $m$ und $p$ beliebig sind und $n$ bei $A$ und $B$ die gleichen sein müssen. Außerdem ist dann $C$ eine $m \times p$ Matrix, sie hat also dieselbe Anzahl der Zeilen wie die Matrix $A$ und die selbe Spaltenanzahl wie die Matrix $B$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Sei die Matrix $A$ zum Beispiel eine $2 \times 2$ Matrix und $B$ eine $2 \times 3$ Matrix. Dann ist die Matrix $A \cdot B = C$ eine $2 \times 3$ Matrix.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Wie erhält man nun die einzelnen Koeffizienten der Matrix $C$?&lt;br /&gt;
 \url{https://www.youtube.com/watch?v=iLgfkgscafQ}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Durchführung der Matrizenmultiplikation kann mit Hilfe der&lt;br /&gt;
Falk'schen Anordnung erfolgen:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Überschrift 3 == Gozinto-Graphen&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Matura-Aufgaben==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;URL1&amp;quot; &amp;quot;Aufgabentitel1&amp;quot;}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5431</id>
		<title>Matrizen</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://archiv0.vobs.at/index.php?title=Matrizen&amp;diff=5431"/>
		<updated>2016-09-21T10:23:02Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Carina: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;bs:pageaccess groups=&amp;quot;Editor&amp;quot; /&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Matrizen sind eine n\&amp;quot;utzliche Darstellung, um ein Gleichungssystem mit vielen linearen Gleichungenzu l\&amp;quot;osen oder auch um Tabellen \&amp;quot;ubersichtlich darzustellen, also um lineare Zusammenh\&amp;quot;ange zwischen mehreren Gr\&amp;quot;o&amp;quot;sen herzustellen.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Einführung ==&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Eine  $2\times2$ Matrix besteht aus 2 Zeilen und 2 Spalten, sie sieht zum Beispiel so aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
 \qquad \qquad \qquad \qquad  \qquad \qquad \qquad \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Der erste Index gibt dabei an in der welcher Zeile und der zweite Index in welcher Spalte sich die Zahl befindet. Hier bilden zum Beispiel $a_{11}$ und $ a_{12}$ die erste Zeile, $a_{21}$  und $ a_{22} $ die zweite Zeile, $a_{11}$ und $ a_{21}$ die erste Spalte und $a_{12}$  und $a_{22}$ die zweite Spalte.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Beispiel: $a_{11}=3  \qquad a_{12}=6  \qquad a_{21}=7  \qquad a_{22}=8$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
 \qquad  A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
3 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 8  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Was ist die erste Zeile der Matrix $\quad F= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 12 &amp;amp;17 \\&lt;br /&gt;
3,9 &amp;amp; 5 &amp;amp; 84,7 \\&lt;br /&gt;
4,5 &amp;amp;63 &amp;amp; 9,6\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ und was ist die 3. Spalte der Matrix $F$?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  1.Zeile $\left( 8 \quad 12 \quad 17  \right) $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3.Spalte $\left(\begin{array}{c} 17 \\ 84,7 \\ 9,6 \end{array}\right)$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=  $m \times n$ Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die  $m\times n$ Matrix hat $m$ Zeilen und $n$ Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1=Eine quadratische Matrix hat die gleiche Anzahl an Zeilen und Spalten.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der Addition von Matrizen, werden die einzelnen Komponenten miteinander addiert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sei die Matrix &lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11}	&amp;amp; a_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}	&amp;amp; a_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1} 	&amp;amp; a_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  a_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $&lt;br /&gt;
und die Matrix&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11}	&amp;amp; b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
b_{21}	&amp;amp; b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots	   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
b_{m1} 	&amp;amp; b_{m2} &amp;amp;  \dots    &amp;amp;	  b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist &lt;br /&gt;
$$A+B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} + b_{11}	&amp;amp; a_{12}+ b_{12}   &amp;amp; \dots	 &amp;amp; a_{1n}+  b_{1n}      \\&lt;br /&gt;
a_{21}+ b_{21}	&amp;amp; a_{22} +b_{22}    &amp;amp;\dots  &amp;amp; a_{1n}+  b_{2n} 	  \\&lt;br /&gt;
\vdots	&amp;amp; \vdots   &amp;amp;\ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
a_{m1}+ b_{m1} 	&amp;amp;a_{m2}+ b_{m2} &amp;amp;  \dots  &amp;amp;  	 a_{mn}+ b_{mn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$$ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bei der $2\times 2$ Matrix schaut das wie folgt aus&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist $ \qquad \qquad \qquad A+B = &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix} &lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} &amp;amp; a_{22}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
+ &lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
b_{11} &amp;amp; b_{12}  \\&lt;br /&gt;
b_{21} &amp;amp; b_{22} &lt;br /&gt;
\end{pmatrix} =&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} + b_{11} &amp;amp; a_{12} + b_{12}  \\&lt;br /&gt;
a_{21} + b_{21} &amp;amp; a_{22} + b_{22}  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Addiere die Matrizen $\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
8 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; -4  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $ und &lt;br /&gt;
$\quad D= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
2 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; 3  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $C+D=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
10 &amp;amp; 5  \\&lt;br /&gt;
5 &amp;amp; -1  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Merke|1= Bei der Multiplikation mit einem Skalar $k$ (einer reellen Zahl), wird jede Komponente einzeln mit dem Skalar multipliziert.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
k \cdot A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
k \cdot a_{11} &amp;amp; k \cdot a_{12} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{1n} \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{21} &amp;amp; k \cdot a_{22} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{2n} \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
k \cdot a_{m1} &amp;amp;k \cdot a_{m2} &amp;amp; \dots &amp;amp; k \cdot a_{mn} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Multipliziere die Matrix $\quad E= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
7 &amp;amp; 2  \\&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  \quad $  mit $3$.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $3 \cdot E=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
21 &amp;amp; 6  \\&lt;br /&gt;
27 &amp;amp; 0  \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Nullmatrix&lt;br /&gt;
Die Nullmatrix sieht wie folgt aus:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
0= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0  &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
\vdots  &amp;amp;  &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0   &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Einheitsmatrix&lt;br /&gt;
Die Einheitsmatrix hat nur in der Hauptdiagonale (von links oben nach rechts unten) Einsen stehen. Sonst befinden sich \&amp;quot;uberall Nullen. Zudem ist sie ein quadratische Matrix.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$&lt;br /&gt;
I_n= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; \dots &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp;amp; \vdots &amp;amp; \ddots &amp;amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; \dots &amp;amp; 1 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
$  &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sieht die Einheitsmatrix im dreidimensionalen Raum aus?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=  $I_3= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
1 &amp;amp; 0 &amp;amp;0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp; 1 &amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
0 &amp;amp;0 &amp;amp; 1\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $ }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Transponierte Matrix&lt;br /&gt;
Bei einer transponierten Matrix werden die Zeilen und Spalten miteinander vertauscht. Sei $A$ die ursprüngliche Matrix und $A^T$ die transponierte:&lt;br /&gt;
$A= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{12}  &amp;amp;a_{13}  \\&lt;br /&gt;
a_{21}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{23}  \\&lt;br /&gt;
a_{31}  &amp;amp;a_{32}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dann ist&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$A^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
a_{11} &amp;amp; a_{21}  &amp;amp;a_{31}  \\&lt;br /&gt;
a_{12}  &amp;amp; a_{22}  &amp;amp; a_{32}  \\&lt;br /&gt;
a_{13}  &amp;amp;a_{23}  &amp;amp; a_{33} \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}  $&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Beispiel|1= Wie sieht die transponierten Matrizen zu der Matrix $B$ und $C$ aus?\\&lt;br /&gt;
$\quad B= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 4  \\&lt;br /&gt;
654 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 4,7 &amp;amp;6 &amp;amp;9 &amp;amp;89  \\&lt;br /&gt;
8,3 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 7 &amp;amp; 3&amp;amp;1 \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 2 &amp;amp; 0 &amp;amp; 7,9 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|2=   $\quad B^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
9 &amp;amp; 654  \\&lt;br /&gt;
4 &amp;amp; 274 \\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ \\&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
$\quad C^T= \begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
65 &amp;amp; 8,3 &amp;amp; 4\\&lt;br /&gt;
4,7 &amp;amp; 2,4 &amp;amp; 2\\&lt;br /&gt;
6 &amp;amp; 7&amp;amp; 0 \\&lt;br /&gt;
9&amp;amp; 3 &amp;amp; 7,9\\&lt;br /&gt;
89 &amp;amp; 1 &amp;amp; 5\\&lt;br /&gt;
\end{pmatrix} $ &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Definition|1=Matrizenmultiplikation&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zwei Matrizen werden nach der Regel: Zeile mal Spalte multipliziert.&lt;br /&gt;
Die Matrizenmultiplikation ist nicht kommutativ, das heißt: $A\cdot B \neq B \cdot A$.&lt;br /&gt;
Um $A \cdot B =C$ zu erhalten muss die Anzahl der Spalten von $A$ die selbe sein wie die Anzahl der Zeilen von $B$. Also wenn $A$ eine $m \times n$ Matrix ist, so $B$ eine $n \times p$ Matrix sein, wobei $m$ und $p$ beliebig sind und $n$ bei $A$ und $B$ die gleichen sein müssen. Au\&amp;quot;serdem ist dann $C$ eine $m \times p$ Matrix, sie hat also dieselbe Anzahl der Zeilen wie die Matrix $A$ und die selbe Spaltenanzahl wie die Matrix $B$.}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 Sei die Matrix $A$ zum Beispiel eine $2 \times 2$ Matrix und $B$ eine $2 \times 3$ Matrix. Dann ist die Matrix $A \cdot B = C$ eine $2 \times 3$ Matrix.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 Wie erhält man nun die einzelnen Koeffizienten der Matrix $C$?&lt;br /&gt;
 \url{https://www.youtube.com/watch?v=iLgfkgscafQ}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 Die Durchführung der Matrizenmultiplikation kann mit Hilfe der&lt;br /&gt;
Falk'schen Anordnung erfolgen:&lt;br /&gt;
{|&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| Beispiel || Beispiel&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| Beispiel || Beispiel&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Überschrift 3 == Gozinto-Graphen&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Matura-Aufgaben==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Vorlage:Bifie-Aufgabe|1=   &amp;quot;URL1&amp;quot; &amp;quot;Aufgabentitel1&amp;quot;}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Carina</name></author>
	</entry>
</feed>